II SA/Wr 550/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-06-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowynadbudowaład przestrzennyzasada dobrego sąsiedztwaanaliza urbanistycznaprawo budowlanezagospodarowanie przestrzenneWSA Wrocław

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla nadbudowy budynku mieszkalnego, uznając, że inwestycja jest zgodna z przepisami i zasadą dobrego sąsiedztwa.

Skarga została wniesiona na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów dotyczących ładu przestrzennego i zasady dobrego sąsiedztwa, w szczególności w zakresie geometrii i wysokości dachu. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo oceniły zgodność inwestycji z przepisami, w tym z wymogami analizy urbanistycznej i przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, kwestionując sposób ustalenia geometrii i wysokości dachu oraz obszaru analizowanego. Twierdzili, że proponowana nadbudowa nie stanowi kontynuacji cech zabudowy sąsiedniej i narusza ład przestrzenny. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły zgodność inwestycji z przepisami, w tym z wymogami analizy urbanistycznej i zasady dobrego sąsiedztwa. Stwierdzono, że obszar analizowany został wyznaczony zgodnie z przepisami, a proponowana geometria dachu, mimo pewnych różnic, wpisuje się w istniejącą zabudowę i nie narusza ładu przestrzennego. Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter związany i organ ma obowiązek ją wydać, jeśli spełnione są wymogi prawne, a zarzuty dotyczące np. zacienienia nieruchomości sąsiednich badane są na dalszym etapie postępowania (pozwolenie na budowę).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, inwestycja jest zgodna z przepisami, a organy prawidłowo oceniły jej parametry w kontekście analizy urbanistycznej i istniejącej zabudowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły analizę urbanistyczną, wyznaczyły obszar analizowany zgodnie z przepisami i oceniły zgodność proponowanych parametrów zabudowy (w tym dachu) z istniejącym otoczeniem. Stwierdzono, że inwestycja nie narusza zasady dobrego sąsiedztwa ani ładu przestrzennego, a zarzuty dotyczące np. zacienienia są badane na późniejszym etapie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.z.p. art. 56

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy obowiązku ustalenia warunków zabudowy.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy, w tym wymóg kontynuacji funkcji i cech zabudowy, dostęp do drogi publicznej, uzbrojenie terenu, zgodność z przepisami odrębnymi.

Pomocnicze

r.s.u.w. art. 7

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Dotyczy ustalania wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej.

r.s.u.w. art. 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Dotyczy ustalania geometrii dachu.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu wnikliwie i zgodnie z prawem.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

u.o.g.r.l. art. 10a

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Wyłączenie stosowania przepisów o zgodzie rolnej do gruntów rolnych w granicach administracyjnych miast.

pr. bud. art. 5 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązek zgodności projektu budowlanego z przepisami prawa i warunkami technicznymi.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13

Dotyczy warunków technicznych budynków.

u.p.z.p. art. 52 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymogi wniosku o ustalenie warunków zabudowy.

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

u.p.z.p. art. 6 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Prawo do zabudowy działki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo oceniły zgodność inwestycji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Analiza urbanistyczna została przeprowadzona zgodnie z przepisami, a obszar analizowany wyznaczono prawidłowo. Proponowana nadbudowa nie narusza zasady dobrego sąsiedztwa i ładu przestrzennego. Zarzuty dotyczące zacienienia i innych kwestii technicznych należą do etapu postępowania o pozwolenie na budowę.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i § 8 r.s.u.w. poprzez nieprawidłowe ustalenie geometrii i wysokości dachu. Naruszenie art. 61 ust. 5a u.p.z.p. poprzez nieprawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego. Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja w sprawie warunków zabudowy nie jest więc decyzją uznaniową co oznacza, że organ właściwy do jej pojęcia jest zobowiązany wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Wykładnia pojęcia ochrony ładu przestrzennego nie może prowadzić do nieproporcjonalnego ograniczenia zabudowy tam gdzie nie ma planów zagospodarowania przestrzennego i uniemożliwiać realizację konstytucyjnie chronionego prawa własności. Zarzuty związane z kwestią zacieniania działki sąsiedniej. Zarzuty te zbadane być mogą bowiem dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego tj. w postępowaniu prowadzącym do wydania pozwolenia na budowę.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący sprawozdawca

Olga Białek

przewodniczący

Marta Pawłowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy, zasady dobrego sąsiedztwa, ładu przestrzennego oraz zakresu analizy urbanistycznej w kontekście nadbudowy istniejącego budynku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i konkretnych parametrów zabudowy. Interpretacja przepisów może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia ustalania warunków zabudowy, w szczególności kwestii zgodności z ładem przestrzennym i zasadą dobrego sąsiedztwa przy nadbudowie istniejącego budynku. Zawiera szczegółową analizę przepisów i orzecznictwa.

Nadbudowa domu: Czy sąsiedzi mogą zablokować Twoje plany? WSA we Wrocławiu wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 550/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 56  w zw. z art. 64, art. 61
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: Referent Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2023 r. nr SKO 4121.31.2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 maja 2023 r. (Nr 281/2022), wydaną z upoważnienia Prezydenta Wrocławia, decyzji Kierownika Zespołu Lokalizacji Inwestycji w Wydziale Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego Wrocławia, ustalono na rzecz – E. W. i R. B. - warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, przewidzianej do realizacji przy ul. [...] we W., na działce nr [...] oraz części działki nr [...], AR_[...], obręb K. Opisaną decyzją Prezydent Wrocławia ustalił warunki zabudowy dla zaplanowanej przez E. W. i R. B. inwestycji. W ocenie organu pierwszej instancji, przedstawionej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, działki sąsiednie dostępne z tej samej drogi publicznej, są zabudowane w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji i cech zabudowy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że inwestycja stanowi kontynuację funkcji, cech oraz wskaźników zabudowy w obszarze sąsiednim oraz spełnia wszystkie wymagania określone przepisami prawa. Zdaniem organu, także pozostałe przesłanki ustalenia warunków zabudowy zostały spełnione. Teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej, uzbrojenie terenu jest wystarczające dla realizacji inwestycji, a inwestycji nie sprzeciwia się żaden przepis odrębny.
Odwołania, w ustawowym terminie, złożyli M. Z., J. Z. oraz E. R., zarzucając: - przeprowadzenie pobieżnej i wybiórczej analizy funkcji i cech zabudowy i w rezultacie ustalenie parametrów dotyczących wysokości i formy dachu planowanej inwestycji w oderwaniu o parametrów zabudowy działek sąsiednich: - sporządzenie analizy funkcji i cech zabudowy, z której nie wynikają w logiczny i matematyczny sposób parametry wskazane w decyzji dla planowanej zabudowy, a także pozbawionej uzasadnienia przyznanych odstępstw od parametrów nieruchomości sąsiednich i pominięcia ich kontekstu przestrzennego: - oparcie przyjętych parametrów dotyczących wysokości i geometrii dachu na wyjątkowym jednostkowym i niepowiązanym przestrzenie, z bezpośrednim sąsiedztwem nieruchomości objętej wnioskiem, budynku, który w dodatku jest położony poza granicami obszaru analizowanego: - arbitralność, stronniczość, poprzez pominięcie regulacji planowania przestrzennego. W odwołaniu uzasadniono w sposób obszerny z jakiej przyczyny odwołujący nie zgadzają się z decyzją organu pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, po rozpatrzeniu odwołań M. Z., J. Z. oraz E. R. od odpisanej decyzji, przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 kpa" oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 993, z póżn. zm. - zwanej dalej też "ustawą"), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja odpowiada w swej istocie przepisom prawa materialnego i procesowego. Kolegium wskazuje, że ocenę sprawy należy rozpocząć od krótkiej analizy charakteru prawnego decyzji lokalizacyjnych. Zgodnie z art. 56, w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wynika natomiast z art. 52 ust. 3 ustawy, nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Powyższe przepisy stanowią o związanym charakterze decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, najkrócej opisując, że ilekroć wnioskowana zabudowa jest zgodna z przepisami prawa, organ lokalizacyjny ma obowiązek wydać decyzję ustalającą warunki zabudowy. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu: 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273, z późn. zm.), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. Zdaniem SKO w rozpatrywanej przez Kolegium sprawie wszystkie przesłanki dla ustalenia warunków zabudowy zostały spełnione. Działki objęte inwestycją usytuowana są w sąsiedztwie działek dostępnych z tej samej drogi publicznej, zabudowanych w sposób pozwalający określić wymagania w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. W obszarze analizowanym występuje zabudowa jednorodzinna mieszkaniowa. Teren jest już zurbanizowany, a w sąsiedztwie planowanej zabudowy zlokalizowane zostały budynki mieszkaniowe jednorodzinne. W sprawie w sąsiedztwie nie pojawi się więc nowy rodzaj funkcji. Zastrzeżeń Kolegium nie budzą także ustalenia pozostałych parametrów zabudowy. Przede wszystkim w rozpatrywanej sprawie nie ulegną zmianie takie cechy i parametry zabudowy jak: linia zabudowy, wskaźnik zabudowy oraz szerokość elewacji frontowej. Zasadnie organ odstąpił od ich wyznaczania. Stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588, z późn. zm. - zwanego dalej rozporządzeniem planistycznym), wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu, wysokość, o której mowa w ust. 1, mierzy się od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku. Jeżeli wysokość, o której mowa w ust. 1, na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym (§ 7 st. 3). Dopuszcza się wyznaczenie innej wysokości, o której mowa w ust. 1, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w art. 61 ust. 5a ustawy (§ 7 ust. 4). Zgodnie z danymi wynikającymi z analizy, średni wskaźnik wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyniósł w obszarze analizowanym 7,85 m, przy wartościach skrajnych w przedziale do 3,8 m do 9,3 m. Należy jednak dostrzec prawidłowość występowania budynków o wysokości okapu od 8 m do 9,3 m. W zaskarżonej decyzji wskaźnik ten wyznaczono na poziomie do 7,7 m. Tak ustalony parametr nie odbiega od średniej wartości w obszarze analizowanym i nawiązaniem do zabudowy objętej inwestycją oraz zlokalizowanej na działkach nr [...] (8,3 m) oraz [...] (7,5 m) sąsiadujących w najbliższej okolicy terenu inwestycji. W konsekwencji planowana inwestycja w zakresie wysokości będzie przedłużeniem wysokości budynków na działkach bezpośrednio sąsiadujących. Dodatkowo należy podnieść, że wysokość gzymsu budynku nie zostanie podniesiona w stosunku do obecnej wysokości. Przebudowa dachu niejednokrotnie, z przyczyn technicznych powoduje konieczność zmian wysokości gzymsu budynku. Zgodnie z § 8 rozporządzenia planistycznego, geometrię dachu (kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych, a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki) ustala się odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym. Organ dopuścił realizację dachu wielospadowego mansardowego, o kącie nachylenia dolnych połaci do 60° i górnych połaci od 20°, a wysokość kalenicy na poziomie do 13 m w układzie równoległym do ulicy [...]. Zabudowa obszaru analizowanego jest pod tym względem zróżnicowana. Na 17 nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi 6 charakteryzuje się dachem wielospadowym, a pozostałe 11 dachem płaskim. W konsekwencji, choć dominują dachy płaskie to jednak ponad 30% budynków charakteryzuje się dachem wielospadowym. W żaden sposób nie można więc powiedzieć, że geometria dachu wielospadowego jest wyjątkiem obszaru analizowanego i nie stanowi jego kontynuacji. Co więcej, nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji zabudowane są budynkami z dachem spadzistym (działka nr [...] i nr [...]). Od zachodu i północy działka zainwestowania graniczy z działkami zabudowanymi budynkami z dachem wielospadowym. Nie można zatem stwierdzić, że zmiana geometrii dachu z płaskiego na wielospadowy nie stanowi kontynuacji cech zabudowy. Zdaniem Kolegium również ustalona wysokość kalenicy nie narusza uwarunkowań ładu przestrzennego i zasady kontynuacji cech zabudowy. Jest tak z następujących powodów. Po pierwsze, średnia wysokość kalenicy w obszarze analizowanym wynosi 11,6 m., zatem ustalenie decyzji przekracza średnią wartość jedynie 1.4 m, czyli niespełna 10%. Już sama ta okoliczność wskazuje, że naruszenie ładu przestrzennego przy ustaleniu wysokości kalenicy na poziomie 13 m, mogłoby nastąpić tylko w szczególnych uwarunkowaniach architektoniczno-urbanistycznych występujących w obszarze analizowanym. Takowe uwarunkowania w sąsiedztwie nie występują. Po drugie, wartości wysokości kalenicy kształtują się na poziomie od 9,5 m do 13,6 m. Ustalona więc wartość dla planowanej inwestycji na poziomie do 13 m jest odpowiednia do wysokości kalenic na obszarze analizowanym. Po trzecie, w obszarze analizowanym występują budynki z wysokością kalenicy zbliżoną do ustalonej dla planowanej inwestycji. Te motywy urbanistyczne dają mocne podstawy do stwierdzenia kontynuacji tej cechy zabudowy. Na działce nr [...] (ulica [...]) - bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji – zlokalizowany jest budynek o wysokości kalenicy 13,2 m. Z kolei na działce nr [...] (ulica [...]) budynek mieszkalny charakteryzuje się wysokością na poziomie 13,6 m. W stosunku do budynku objętego wnioskiem jest on położony po przeciwnej stronie ulicy [...], w odległości około 30 m. Jest to więc najbliższe sąsiedztwo terenu inwestycji. Dodatkowo, budynki z dachem spadzistym występują na działkach: nr [...] (ulica [...]) o wysokości 12,6 m, nr [...] (ulica [...]) o wysokości 10,7 m, nr [...] (ulica [...]) o wysokości 10 m; nr [...] (ulica [...]) o wysokości 9,5 m. Zdaniem Kolegium wszystkie wskazane okoliczności nie pozwalają - wbrew zarzutom odwołań - stwierdzić naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy i brak kontynuacji cech zabudowy. W wyroku z dnia 16 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że "w kontekście powołanego przepisu (§ 8 rozporządzenia planistycznego - przyp. Kolegium), zasady ustalenia parametrów geometrii dachu nie są tak rygorystyczne, jak w przypadku pozostałych parametrów, skoro zastosowano odmienną formułę w postaci ustalenia wskaźnika »odpowiednio« do geometrii dachów z obszaru analizowanego. Wydaje się zatem, iż właściwy byłby pogląd, że chodzi tu w ogóle o analizę urbanistyczną tego elementu, występującego na obszarze analizowanym i zaproponowanie we wnioskach wynikających z tej analizy takie rozwiązanie, które dałoby się pogodzić z zapewnieniem ładu przestrzennego, jak też maksymalnie uwzględniałoby przedstawiony we wniosku inwestora jego zamiar inwestycyjny". Pogląd ten jest jak najbardziej uzasadniony i odpowiedni do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Skoro w obszarze analizowanym istnieją dachy spadziste, o wysokości kalenicy do 13,6 m i również na działkach bezpośrednio sąsiadujących zlokalizowane są budynki o wysokości kalenicy 10 m i 13,6 m, to zasada dobrego sąsiedztwa urbanistycznego nie została naruszona. Co jeszcze istotne, naruszenia uwarunkowań urbanistycznych nie dopatrzył się również organ współdziałający. Teren objęty wnioskiem jest ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków jako fragment układu przestrzennego dzielnicy K., wraz z dawnym osiedlem [...] w rejonie ulicy [...]. Pismem z dnia 1 lutego 2023 r. organ lokalizacyjny wystąpił do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie projektu decyzji w zakresie ochrony zabytków, w tym układu urbanistycznego. Uzgodnienie nastąpiło na podstawie art. 53 ust. 5 ustawy - w trybie milczącym, co oznacza, że również Konserwator Zabytków nie dopatrzył się naruszeń urbanistycznych dla rozbudowy budynku do wysokości kalenicy 13 m. Badając dostęp terenu inwestycji do drogi publicznej Kolegium stwierdziło, że warunek ten został spełniony. Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Teren objęty inwestycją ma dostęp do drogi publicznej: ulicy [...]. Także uzbrojenie terenu jest wystarczające dla realizacji przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, ponieważ zapotrzebowanie na energię elektryczną, wodę i odbiór ścieków nie ulegnie zmianie. Ponadto teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów. Zgodnie z art. 10a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409), przepisów o zgodzie rolnej nie stosuje się do gruntów rolnych położonych w granicach administracyjnych miast. Tak więc wszystkie grunty w obrębie administracyjnym miasta zostały wyłączone spod obowiązku uzyskania decyzji o zmianie przeznaczenia na cele nierolne. W ocenie Kolegium, ustaleniu warunków zabudowy nie sprzeciwia się też żaden przepis odrębny. Badając legalność dalszych ustaleń zawartych w pierwszoinstancyjnym rozstrzygnięciu Kolegium stwierdziło, że ustalenia te odpowiadają obowiązującym przepisom. Zgodnie z art. 54, w związku z art. 64 ust. 1 ustawy, decyzja o warunkach zabudowy określa: 1) rodzaj inwestycji; 2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; 3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1. Szczegółowy sposób zapisywania ustaleń decyzji lokalizacyjnej określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589 - dalej jako rozporządzenie nomenklaturowe). Organ pierwszej instancji prawidłowo oznaczył inwestycję: "nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego", co jest zgodne z wnioskiem Inwestorów. Także oznaczenie rodzaju zabudowy jest prawidłowe: "zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna". Zasadnie też organ ustalił parametry inwestycji, co już zostało wyżej wyjaśnione. Parametry zabudowy zostały określone w sposób "widełkowy", ze wskazaniem maksymalnych wartości. W ocenie Kolegium, ustalenia odnoszące się do wymagań ochrony interesu osób trzecich w sposób zupełny chronią interesy wszystkich stron postępowania. Stosownie do § 2 pkt 7 rozporządzenia nomenklaturowego, ustalenia wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich zapisuje się w szczególności poprzez określenie warunków ochrony przed: a) pozbawieniem: dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, b) uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, c) zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenia dotyczące ochrony osób trzecich są wystarczające. Badając ustalenia decyzji lokalizacyjnej w zakresie obsługi komunikacyjnej skład orzekający stwierdził, że odpowiadają one przepisom prawa. Teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej - ulicy [...] i od tej ulicy będzie się odbywała obsługa komunikacyjna. Stosownie do treści § 4 pkt 6 rozporządzenia nomenklaturowego, ustalenia dotyczące obsługi w zakresie komunikacji zapisuje się poprzez określenie dostępu do drogi publicznej oraz wymaganej ilości miejsc parkingowych. Nie budzi zatem wątpliwości, że organ ma obowiązek wskazać liczbę miejsc parkingowych. Rozporządzenie oraz ustawa nie wskazują jednak, w jaki sposób należy wyliczyć wskaźnik miejsc parkingowych. Pozostawione to zostało uznaniu organu administrującego, który biorąc pod uwagę, charakter inwestycji oraz całokształt sprawy ustala wiążąco liczbę miejsc parkingowych. W rozpatrywanej sprawie, organ lokalizacyjny ustalił liczbę miejsc parkingowych na poziomie minimalnym - jednego miejsca postojowego na jeden lokal mieszkalny, co zaspokaja potrzeby parkingowe inwestycji. Organ odwoławczy podkreśla, że w zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazano o konieczności zaprojektowania inwestycji zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.) oraz jej przepisami wykonawczymi [(tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225)]. Obliguje to Inwestora, zgodnie z postanowieniami nie tylko decyzji lokalizacyjnej (pkt 2 lit. g tiret pierwsze), ale przede wszystkim art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, do przedstawienia takiego projektu budowlanego, który będzie odpowiadał standardom wynikającym z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Co istotne, sam fakt uzyskania decyzji lokalizacyjnej nie oznacza jeszcze, że realizacja obiektu budowlanego będzie możliwa. Akceptacja projektu budowlanego przez organ architektoniczno - budowlany będzie możliwa tylko wtedy, gdy będzie on zgodny z przepisami prawa i warunkami technicznymi. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organ nie bada bowiem warunków technicznych inwestycji, a jedynie, "zastępując" plan miejscowy, określa w kontekście ładu przestrzennego czy dana inwestycja i jej funkcja są dopuszczalne na danym terenie. W postępowaniu tym ochrona interesów osób trzecich nie może być rozciągana na okoliczności będące przedmiotem badania organów administracji architektonicznobudowlanej albo organów nadzoru budowlanego. Ocena możliwości realizacji inwestycji będzie należała do organu architektoniczno-budowlanego, udzielającego pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r, IIOSK 2075/10, Legalis). Z kolei prawidłowość prowadzenia robót budowlanych, będzie oceniania na etapie wykonania inwestycji. W konsekwencji zarzuty podniesione w odwołaniu a dotyczące zacienienia nieruchomości sąsiedniej, nie mogą być w ogóle badane. W wyroku z dnia 17 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny (II OSK 1811/14) podkreślił, że "za niedopuszczalne na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy uznać należy zarzuty związane z kwestią zacieniania działki sąsiedniej. Zarzuty te zbadane być mogą bowiem dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego tj. w postępowaniu prowadzącym do wydania pozwolenia na budowę". Zdaniem kolegium dostrzec należy, że przepisy techniczno - budowlane nie są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy, warunkującymi dopuszczalność ustalenia warunków zabudowy. Chodzi tu bowiem wyłącznie o przepisy odrębne z zakresu zagospodarowania przestrzennego, a nie o przepisy znajdujące zastosowanie dopiero na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego, tj. na etapie realizacji robót budowlanych. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jak i przepisy wykonawcze do tej ustawy, w tym przepisy techniczno - budowlane, będą stosowane na etapie rozstrzygania o pozwoleniu na budowę, który następuje po ustaleniu warunków zabudowy. Zbadanie warunków technicznych obiektu budowlanego jest możliwe tylko na podstawie konkretnego projektu budowlanego. Zupełnie logicznie ustawodawca nie uzależnił ustalenia warunków zabudowy od zgodności zamierzenia z wymaganiami techniczno - budowlanymi. Konieczność stwierdzenia takiej zgodności wymuszałaby bowiem sporządzenie projektu budowlanego już na etapie postępowania lokalizacyjnego, narażając wnioskodawcę na znaczne koszty, bez gwarancji, że zachowana jest w ogóle kontynuacja funkcji i cech zabudowy. W postępowaniu lokalizacyjnym przedmiotem rozstrzygnięcia jest stwierdzenie dopuszczalności realizacji koncepcji inwestycji odzwierciedlonej we wniosku o wydanie warunków zabudowy w aspekcie jedynie prawno-urbanistycznym. Zarówno taki wniosek, jak i treść decyzji lokalizacyjnej określają kształt inwestycji w pewnym ogólnym zarysie (dopuszczalnych parametrów). Nie rozstrzygają o finalnej postaci obiektu, przedstawianej dopiero w projekcie budowlanym, składającym się z projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego. Słusznie zatem zwrócono w orzecznictwie uwagę na konieczność ograniczania się przez organy lokalizacyjne do kwestii związanych z zagospodarowaniem przestrzennym i nieingerowania w materię prawa budowlanego zastrzeżoną dla organów administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego (tak NSA w motywach wyroku z dnia 19 stycznia 2007 r., II OSK 200/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko to w żadnym wypadku nie koliduje z funkcją decyzji o warunkach zabudowy, która z założenia stanowić ma przecież gwarancję możliwości realizacji planowanego zamierzenia (robót budowlanych). Decyzja lokalizacyjna nie zwalnia natomiast i nigdy nie zwalniała od obowiązku respektowania w procesie budowlanym szeroko rozumianych przepisów prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno - budowlanych. Jeśli więc konkretny projekt budowlany nie będzie tych wymagań spełniał, właściwy organ odmówi udzielenia pozwolenia na budowę, mimo dysponowania przez inwestora decyzją ustalającą warunki zabudowy. Pamiętać przy tym należy, że art. 9 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane przewiduje możliwość uzyskania przez inwestora zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych. Skoro zatem ustawa dopuszcza uzyskanie odstępstwa od ustalonych warunków techniczno-budowlanych, to uzależniając wydanie decyzji lokalizacyjnej od ich spełnienia, pozbawiałoby się stronę możliwości uzyskania takiej dyspensy, a więc skorzystania przez nią z ustawowych praw na etapie pozwolenia na budowę. Ważne jest też (jak wskazuje organ) zwrócenie uwagi, że planowana inwestycja ma być realizowana w warunkach miejskich, na terenie o pełnym i intensywnym zurbanizowaniu, co powoduje konieczność znoszenia pewnych, ale nie ponadnormatywnych uciążliwości. Trudno bowiem wymagać aby warunkach miejskich zapewnić funkcjonowanie aglomeracji bez kompletnie żadnych uciążliwości. Jest to w zasadzie niemożliwe. Z tego względu, jeżeli inwestycja nie będzie powodowała emisji przekraczających normy określone w przepisach prawa, to nie można mówić o potrzebie ochrony osób trzecich w kategoriach sankcjonujących odmowę ustalenia warunków zabudowy. Na tę okoliczność zwrócił już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 marca 2011 r. (II OSK 402/10, Legalis), wywodząc, że "spełnienie wymagań wynikających z przepisów techniczno-budowlanych, przy braku istnienia niedopuszczalnych immisji zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiedniej, oznacza, że co do zasady usprawiedliwione interesy osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie zostały naruszone". Z kolei w wyroku z dnia 24 czerwca 2009 r. (II OSK 1032/08, Legalis), Naczelny Sąd Administracyjny, tak sformułował zasady ochrony osób trzecich: "Prawo do zagospodarowania własnego terenu nie może naruszać interesu publicznego i osób trzecich, lecz musi to być interes chroniony prawem (art. 6 ust 2 pkt 1 in fine ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...). Odmowa ustalenia warunków zabudowy z tej przyczyny, iż może pogorszyć to optymalne warunki mieszkaniowe osiedla o wysokim standardzie zamieszkiwania narusza zarówno przepis art. 6 ust 2 pkt 1 Jak i art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" (podkr. Kolegium). Skoro więc planowana inwestycja nie będzie się charakteryzowała uciążliwościami przekraczającymi wartości określone w przepisach prawa, to nie można mówić, że interes osób trzecich został naruszony. W rozpatrywanej sprawie Kolegium nie dopatrzyło się też w toku pienwszoinstancyjnego postępowania uchybień procesowych, które mogłyby mieć wpływ na jego wynik. Wniosek Inwestorów spełniał wymogi art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ prawidłowo zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz o jego zakończeniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Wyznaczony obszar analizy funkcji i cech zabudowy, wbrew zarzutom odwołań odpowiada rygorom § 3 rozporządzenia planistycznego (który ze względu na datę wszczęcia postępowania ma w tej sprawie zastosowanie - art. 4 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; Dz. U. poz. 1986). W myśl § 3 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków cech zabudowy obszaru analizowanego, określa obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji. Granice mapy w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej pabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. W rozpatrywanej sprawie front działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, tj. działki nr [...] wynosi - jak wynika z mapy w skali 1:500 - ok. 11 m. Granice obszaru analizowanego należało zatem wyznaczyć w odległości około 50 m, od każdej z granic terenu objętego wnioskiem. Tak też uczynił organ pierwszej instancji, wyznaczając obszar analizowany w sposób zgodny z powołanymi przepisami rozporządzenia w odległości około 60 m - 80 m od terenu objętego inwestycją. Obszar ten mógł zatem stanowić podstawę do ustalenia zasad zagospodarowania terenu inwestycji. Co prawda, obszar analizowany przekracza minimalne odległości, jednakże ustalenie jego granic jest podyktowane uwzględnieniem pełnego obrysu działek skrajnych. Takie podejście pozwoliło na wyznaczenie obszaru analizowanego uwzględniającego tzw. urbanistyczną całość, którego granice oparte są, w miarę możliwości, wzdłuż ciągów komunikacyjnych. Wbrew zarzutom odwołań, cześć graficzna i tekstowa analizy została sporządzona zgodnie z przepisami prawa. Organ uwzględnił całą zabudowę obszaru analizowanego i w części tekstowej przedstawił parametry każdego z budynków. Trudno zatem mówić o stronniczości lub wybiórczości w gromadzeniu materiału dowodowego. Analizując dalej zaskarżoną decyzję Kolegium stwierdziło, że ocena materiału dowodowego nie wychodzi poza granice swobodnej oceny materiału dowodowego. Wyciągnięte wnioski są logiczne, spójne, konsekwentne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Skład orzekający Kolegium, dokonując własnej oceny materiału dowodowego, doszedł do takich samych wniosków, do jakich doszedł organ pierwszej instancji. Uzasadnienie pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia jest zgodne z wymogami art. 107 § 1 i 3 Kpa. Prawidłowo organ wskazał ustalenia faktyczne i motywy prawne, które legły u podstaw rozstrzygnięcia. W świetle powyższych okoliczności Kolegium orzekło, jak na wstępie.
Skargę na ostateczną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyli E. R., J. Z. i M. K. Zaskarżono decyzję w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 7 i 77 k.p.a. oraz prawa materialnego art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w powiązaniu z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu poprzez nieprawidłowe i sprzeczne z celem regulacji przyjęcie, że forma zabudowy działek bezpośrednio sąsiadujących dostępnych z tej samej drogi publicznej (ul. [...]) - przekrytych wyłącznie dachami płaskimi bądź prostymi dachami spadzistymi (tzw. dachami kopertowymi) - określonymi nieprecyzyjnie w decyzji jak i wcześniejszej analizie urbanistycznej jako "dachy wielospadowe", bez wskazania ich rodzaju, wnioskodawcy dachem wielospadowym mansardowym który stanowić będzie jednostkowy wyjątek w swym bezpośrednim otoczeniu i w żaden sposób nie stanowi kontynuacji cech zabudowy sąsiedniej - co prowadzi do naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa i jest zaprzeczeniem gwarancji zachowania ładu przestrzennego -rozumianej jako ukształtowanie przestrzeni tworzącej harmonijną całość uwzględniającą uwarunkowania kompozycyjnoestetyczne uzasadnia wydanie decyzji pozwalającej na nadbudowę nieruchomości 2. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w powiązaniu z § 8 Rozporządzenia Ministra Infiustruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu poprzez uznanie, że zasadne było arbitralne i nieuzasadnione ustalenie maksymalnego kąta nachylenia połaci dachowych wnioskowanej nadbudowy na 60 stopni, z pominięciem logicznego uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia zarówno w analizie urbanistycznej jak i samej decyzji, podczas gdy dachy nieruchomości sąsiednich osiągają maksymalnie kąt nachylenia 45 stopni, a zatem znacząco mniejszy - co prowadzi do ustalenia parametrów dachu w sposób stojący w opozycji do form i cech zabudowy sąsiedniej - a tym samym do naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa i zaprzeczenia gwarancji zachowania ładu przestrzennego - rozumianej jako ukształtowanie przestrzeni tworzącej harmonijną całość uwzględniającą uwarunkowania kompozycyjno-estetyczne; naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w powiązaniu z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu poprzez uznanie, że zasadnym było ustalenie maksymalnej wysokości zabudowy w sposób dowolny, nie wynikający z analizy urbanistycznej ani z matematycznych obliczeń jak również przyjęcie, że dopuszczalnym jest ustalanie wysokości w wartościach wyższych, niż realnie wynikałyby z analizy (różnica wynosząca ponad 50% wysokości minimalnej pomieszczeń mieszkalnych wynikającej z odrębnych przepisów), wyłącznie na bazie niesprecyzowanej oceny organu który w sposób zupełnie dowolny i wybiórczy - z milczącym pominięciem bezpośrednio przyległych i sąsiadujących niższych w niektórych przypadkach o 4 metry zabudowań - wskazuje, czy naruszenie to jest znaczne czy nieznaczne, zastępując swą opinią przeprowadzenie rzetelnej i opartej na matematycznie przedstawionych danych nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących - co prowadzi do naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa i jest zaprzeczeniem gwarancji zachowania ładu przestrzennego - rozumianej jako ukształtowanie przestrzeni tworzącej harmonijną całość uwzględniającą uwarunkowania kompozycyjno-estetyczne; 4. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 61 ust 5a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że prawidłowym było ustalenie obszaru analizowanego w zakresie znacząco szerszym od podstawowego określonego przepisami prawa bez jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia dla takiego działania wyrażonego w decyzji oraz analizie urbanistycznej (a w szczególności uzasadnienia wskazującego na konieczność rozszerzenia tego obszaru dla zachowania ładu przestrzennego) i w rezultacie uznanie za prawidłowe przyjęcie obszaru analizowanego w szerokim zakresie uzasadnionym w zasadzie tylko i wyłącznie chęcią odnalezienia przez organ wydający decyzję nieruchomości położonej w oddaleniu od planowanej inwestycji, przy innej drodze publicznej i w innym kontekście urbanistycznym (a więc nie stanowiącej bezpośredniego sąsiedztwa w rozumieniu art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy o formie dachu zbliżonej do wskazanej przez wnioskodawców, pozwalającej na wskazanie w sporządzonej pobieżnie analizie jakiegokolwiek obiektu budowlanego o takiej podobnej formie - co prowadzi do wypaczenia sensu wyznaczania obszaru analizowanego, przeprowadzania analizy której celem nie jest znalezienie za wszelką cenę nieruchomości która byłaby podobna do zamierzenia inwestycyjnego wnioskodawcy - które to działania skutkują naruszeniem w wydanej decyzji zasady dobrego sąsiedztwa i jest zaprzeczeniem gwarancji zachowania ładu przestrzennego - rozumianej jako ukształtowanie przestrzeni tworzącej harmonijną całość uwzględniającą uwarunkowania kompozycyjno-estetyczne; 5. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w powiązaniu z § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu przez co nie ustalono precyzyjnie parametrów zabudowań na nieruchomościach bezpośrednio sąsiadujących, dostępnych z tej samej drogi publicznej (ul. [...]), jak również w której to analizie wyznaczone parametry nowej zabudowy nie wynikają z matematycznej analizy i przyjęcia, że prawidłową jest analiza urbanistyczna, odnosząca się do parametrów sąsiedniej zabudowy -niemożliwej do zweryfikowania dla stron i pozwalającej na ustalenie, na jakich podstawach organ oparł swoją decyzję, w miejsce czego pozostawiona została w obiegu prawnym decyzja oparta na arbitralnych i nieprecyzyjnych ustaleniach i pobieżnej analizie oraz wybiórczej i następczej ocenie organu odwoławczego co do istotności (lub jej braku) odchyleń od niektórych bezpośrednio sąsiadujących zabudowań; 6. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieprawidłowe i sprzeczne z celem tej regulacji przyjęcie, że bez znaczenia dla zachowania zasady dobrego sąsiedztwa i zagwarantowania ładu przestrzennego pozostaje podnoszona przez strony postępowania okoliczność, że proponowana przez wnioskodawców inwestycja dotyczy rozbudowy o dodatkową nadmiarową kondygnację połowy budynku bliźniaczego w formie nieprzystającej do żadnej z nieruchomości sąsiednich dostępnych z tej samej drogi publicznej, która to forma rozbudowy będzie stanowić zaprzeczenie zasady zagwarantowania ładu przestrzennego rozumianego jako ukształtowanie przestrzeni tworzącej harmonijną całość uwzględniającą uwarunkowania kompozycyjno-estetyczne. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest w ocenie strony skarżącej wadliwa i powinna zostać uchylona, bowiem stanowi zezwolenie na naruszanie podstawowych zasad planowania urbanistycznego, które zostały przełożone na przepisy ustawy i orzeczenia sądów wydawane w tym przedmiocie. Skarżąca podkreśla, że nie będzie podnosić w skardze okoliczności, do których nie zgłaszano wcześniej wątpliwości czy zarzutów. Dla przykładu – nie kwestionowano, że nieruchomość wnioskodawców posiada dostęp do drogi publicznej, oraz nie twierdzono, że dla budynku tego niemożliwe jest w ogóle wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Zarzuty skargi ograniczają się do kwestionowania zasadności ustaleń pozwalających na dokonanie przebudowy budynku wnioskodawców w sposób, który narusza zasady dobrego sąsiedztwa i kształtowania przestrzeni z poszanowaniem dla zachowania ładu przestrzennego zabudowy ulicy [...], a nie co do zasady dokonania jakiejkolwiek przebudowy tej nieruchomości. Skarga nie porusza także kwestii, co do których Kolegium wskazuje, że badane są na następnym etapie -to jest wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (takie jak kwestia zacienienia nieruchomości sąsiednich) wskazując jedynie, że z punktu widzenia strony postępowania nie posiadającej wykształcenia prawniczego nielogiczne i niecelowe jest ustalanie warunków zabudowy, które następczo nie mogłyby być podstawą do wykonania budynku (nadbudowy) z uwagi na to, że wyznaczono za szerokie dopuszczalne ramy inwestycji. Przechodząc do uzasadnienia podniesionych w punktach 1-6 zarzutów strona skarżąca wskazuje, że nie może zgodzić się ze stwierdzeniem, że wyznaczenie geometrii dachu w postaci dachu mansardowego o kącie nachylenia połaci 60 stopni (+20 na wyższej jego części) znajduje uzasadnienie w prawidłowo przeprowadzonej analizie urbanistycznej, czy racjonalnie i w sposób uzasadniony wyznaczonym obszarze analizy. Kolegium zupełnie pominęło (na co przecież w wskazano w odwołaniu), że żadne zabudowania dostępne z tej samej drogi – ulicy [...] - oraz płożone w bezpośrednim sąsiedztwie nie posiadają takiego rodzaju dachów, a już tym bardziej o tak dużym kącie nachylenia. Kolegium, zdaniem strony skarżącej, zignorowało ten fakt, tak samo jak wskazane przez uczestników braki w uzasadnieniu decyzji i analizie urbanistycznej, które potwierdzały tezę o wybiórczym i dowolnym ustaleniu tych konkretnych parametrów. W końcu organ wydający decyzję od której odwołanie rozpatrywało kolegium potrafił wskazać tylko jeden obiekt podobny do proponowanej rozbudowy - opisując jego parametry cokolwiek lakonicznie i nieprecyzyjnie - cyt: "Jeden z budynków o takiej geometrii dachu jest skrajnym segmentem zabudowy szeregowej o znacznej wysokości i na rozległej działce, pozostałe dwa są to historyczne wille miejskie na rozległych działkach w zupełnie innym kontekście przestrzennym, nie stanowiące uciążliwości dla terenów sąsiednich". W dodatku - co również było już podnoszone, budynku tego nie można uznać za zabudowę bezpośrednio sąsiednią, skoro leży ona w oddaleniu, przy zupełnie innej drodze publicznej i nie stanowi żadnej kompozycji urbanistycznej z zabudową ulicy [...] na którymkolwiek z jej odcinków. Nadto, żaden z organów nie pokusił się o prawdziwą analizę rzeczywistej geometrii dachu i wysokości tego jednego budynku, do którego odwołuje się decyzja o warunkach zabudowy - co pozbawia wpisane w decyzji wartości konkretnego i matematycznie określonego punktu odniesienia. W rezultacie, za nieuzasadnione w sposób wystarczający i logiczny należy uznać powtarzane przez Kolegium niejako bezrefleksyjnie tezy o rzekomej kontynuacji formy i parametrów nieruchomości sąsiednich. Dodatkowo w skardze podkreśla się fakt, że takie ukształtowanie dachu i kątów jego nachylenia - nieobecnych w nieruchomościach sąsiednich i nie znajdujących uzasadnienia w regule kontynuacji formy - powoduje drastycznie inne ukształtowanie wysokiej bryły budynku -tym samym ustalona wysokość kalenicy mimo że zbliżona (do niektórych tylko) najwyższych zabudowań okolicznych, daje zupełnie inną bryłę budynku, który przytłacza sąsiednie i nie wpisuje się w żaden sposób w sąsiadującą zabudowę - a tym bardziej w sposób harmonijny i szanujący zastany kontekst przestrzenny. Parametry planowanej inwestycji i ich relację do zabudowań bezpośrednio sąsiadujących należy rozważać również jako całość, a nie osobno w oderwaniu od przestrzennego efektu, jakim skutkują - a tak wydaje się to czynić i organ wydający decyzję o warunkach zabudowy i Kolegium, lekceważąc tym samym zasadę gwarancji zachowania ładu przestrzennego rozumianą jako ukształtowanie przestrzeni tworzącej harmonijną całość uwzględniającą uwarunkowania kompozycyjno-estetyczne. Opinię wyrażoną wyżej podzielają sądy administracyjne - dla przykładu w wyroku z dnia 18 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Bd 1223/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy podkreślał, że "ustawodawca nakazał ustalanie parametru geometrii dachu odpowiednio do geometrii dachów występujących w obszarze analizowanym, a nie odpowiednio do geometrii dachów występujących na części obszaru analizowanego". Tymczasem Kolegium w skarżonej przez nas decyzji legitymizuje dowolność wybrania - bez wyraźnego uzasadnienia i odwołania do konkretnych liczbowych wartości - jednego wykazującego wyjątkowe cechy obiektu poza bezpośrednim sąsiedztwem działki wnioskodawców i oparcia tylko na nim wyznaczonych parametrów rodzaju dachu (mansardowy) i kąta nachylenia połaci dachowych. Wątpliwości budzi w tym kontekście także wyznaczenie obszaru analizowanego w odległości przewyższającej podstawową wartość przewidzianą przepisami prawa
i to w sytuacji, gdy -jak słusznie zauważa Kolegium - zamierzona rozbudowa ma odbywać się w gęsto zabudowanym osiedlu miejskim - gdzie w odległości wyznaczonej na ustawowe minimum znajdą się wszystkie podstawowe dla bezpośredniego sąsiedztwa typy i formy zabudowy. Zarówno Kolegium, jak i organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie znalazły konkretnego, logicznego i pozbawionego podejrzenia wybiórczości i dowolności uzasadnienia dla rozszerzenia obszaru analizowanego. Tymczasem w naszej ocenie to rozszerzenie miało na celu tylko i wyłącznie uwzględnienie w rzeczonym obszarze zabudowy trochę zbliżonej w swej formie i nie analizowanej w szczególe zabudowy dostępnej z innej drogi publicznej, nie stanowiącej bezpośredniego sąsiedztwa działki wnioskodawców. I tu także skarga powołuje się na sądy administracyjne, które wydawały wyroki na podstawie przepisów, które stosował organ wydający decyzję o warunkach zabudowy i których zastosowanie — jak się wydaje nie do końca wnikliwie - oceniało Kolegium wydając decyzję, którą zaskarżono. W kwestii wyznaczania obszaru analizowanego i uzasadnienia dla jego rozszerzenia (którego w niniejszej sprawie brak) wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r. (sygn. akt II OSK 2119/20) podkreśla, że ....zasadą jest wyznaczanie obszaru analizowanego w podstawowych wymiarach. Obszar ten może być poszerzony tylko wówczas, gdy pojawią się okoliczności uzasadniające taką zmianę. Powiększenie obszaru analizowanego musi jednak służyć zachowaniu ładu przestrzennego. Celem samym w sobie takiego powiększenia nie może być jedynie umożliwienie realizacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem inwestora (por, np. wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r, sygn akt II OSK 1389/19...). Innymi słowy, poszerzenie obszaru analizowanego ponad minimalne wymiary jest możliwe, ale musi być uzasadnione wymogami ładu przestrzennego, a ponadto uzasadnienie dla takiego rozszerzenia powinno być szczegółowo umotywowane uzasadnieniu decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem strony skarżącej pogląd w pełni zasługuje na aprobatę, a zatem wydana w sprawie decyzja o warunkach zabudowy nie spełnia tych kryteriów, czego nie chciało dostrzec również Kolegium. Następnie nie można zgodzić się z tym, że Kolegium dopuszcza nieuzasadnione w decyzji o warunkach zabudowy odstępstwa od wartości np. wysokości kalenicy budynku na podstawie własnej dowolnej oceny ich dopuszczalności oraz subiektywnej oceny ich rzekomo niewielkiej wagi (wadliwej zresztą - skoro różnica w wysokości wynosi ok. 1/2 standardowej wysokości kondygnacji mieszkalnej). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz opiniach doktryny wprost wskazuje się, że parametry zabudowy powinny wynikać z rzetelnie sporządzonej analizy i uzasadnienia decyzji - zwłaszcza w przypadkach, w których nastąpić mają jakieś odstępstwa od uśrednionych wartości. Takiego uzasadnienia subiektywna ocena Kolegium i "uzupełnianie" decyzji o warunkach zabudowy poprzez uproszczoną "analizę" polegającą na odwołaniu się do wybranych pasujących do tezy wartości skrajnych dotyczących niektórych obiektów w analizowanym obszarze nie zawiera. Dla przykładu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał w wyroku z dnia 20 grudnia 2019 r. (sygn akt II SA/Po 202/19) na dokładnie te same kryteria: "to, że przepisy nie określają przesłanek dopuszczenia wyjątków, a jedynie wymagają aby 'wynikało to z analizy', nie oznacza bowiem dowolności i arbitralności, ale stwarza konieczność odniesienia się do rzeczowych i obiektywnych kryteriów ocen. Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której wydanie pozytywnej decyzji polegałoby w istocie nie na ustaleniu warunków, a wyłącznie na ich dostosowaniu do zamiaru inwestora. Dlatego też dopuszczenie wyjątku musi stanowić wynik szczegółowej analizy, uwzględniającej także ocenę skutków wprowadzenia wyjątku dla istniejącego porządku w całym obszarze analizowałam, a nie tylko uwzględniającej interes inwestora... " Z kolei w wyroku z dnia 31 maja 2023 r. ten sam Sąd, rozpoznając sprawę o sygnaturze akt II SA Po 861/22 wskazał, że trzeba podkreślić, że z przepisów wynika, iż zasadą jest ustalanie parametrów dla nowej zabudowy według średnich wielkości tych parametrów w obszarze analizowanym, a wszelkie odstępstwa od tej zasady powinny być w sposób wyczerpujący uzasadnione. " Decyzja o warunkach zabudowy nie spełnia tak sformułowanych kryteriów, a Kolegium postanowiło przejść nad tym faktem do porządku dziennego. W ocenie strony skarżącej zarówno organ wydający decyzję o warunkach zabudowy jak i Kolegium oceniające później tę decyzję na skutek odwołania nadały wyłączny prymat zasadzie, która zakłada, że decyzja powinna być wydana i w jak największym stopniu spełniać wymagania inwestora, lekceważąc przy tym równie istotne przecież kwestie kontynuacji cech (formy i skali) zabudowy bezpośrednio sąsiadującej i położonej przy tej samej drodze publicznej, oraz zachowania ładu przestrzennego. Stąd wydana decyzja narusza przepisy prawa i nie powinna była zostać wydana w takiej formie. Prawidłowym jest stwierdzenie zawarte w cytowanym już wyroku WSA w Poznaniu, że "wydanie decyzji o warunkach zabudowy -zgodnie z art. 61 ust. 1 u.pz.p. -jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków w nim wymienionych, a jednym z nich jest tzw. zasada dobrego sąsiedztwa uzależniająca zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Jej celem jest zagwarantowanie ładu przestrzennego poprzez ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, (...) kulturowe, kompozycyjno-estetyczne. Powstająca w sąsiedztwie zabudowanej już działki nowa zabudowa powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu...). Określenie powyższej charakterystyki jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie...". Podsumowując, zarzuty sformułowane w niniejszej skardze należy uznać za uzasadnione, a wskazane naruszenia miały bezpośredni wpływ na wydanie i utrzymanie przez Kolegium w mocy wadliwej decyzji o warunkach zabudowy.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega opisana na wstępie decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą ustalono - na rzecz wnioskodawców – warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, przewidzianej do realizacji przy ul. [...] we W., na działce nr [...] oraz części działki nr [...], AR_[...], obręb K. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503) - dalej jako "u.p.z.p." oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) - dalej jako "r.s.u.w." Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że odpowiada ona prawu. Nie doszło do naruszenia regulacji materialnoprawnych, decyzje obu instancji wydano bez naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą dalszych rozważań. Wskazać należy, że stosowanie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji ostatecznej) , wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. Co równie istotne decyzja o warunkach zabudowy jedynie określa, czy dana inwestycja w danym miejscu jest w ogóle możliwa (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 229/11, publ. CBOSA). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56 w zw. z art. 64 u.p.z.p.). Decyzja w sprawie warunków zabudowy nie jest więc decyzją uznaniową co oznacza, że organ właściwy do jej pojęcia jest zobowiązany wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, natomiast ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej ustawowej przesłanki wynikającej ze skonkretyzowanej normy prawnomaterialnej. Podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy w formie wskazanej przez inwestora nie może stanowić sprzeciw właściciela nieruchomości sąsiedniej. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gwarantuje, w granicach określonych ustawą, prawo do zabudowy działki osobie, która legitymuje się tytułem do nieruchomości zgodnie z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Prawa tego nie może zniweczyć sprzeciw właściciela nieruchomości sąsiedniej, jeżeli nie wykaże on, że realizacji inwestycji w formie przewidzianej przez wnioskodawcę sprzeciwiają się przepisy prawa. Analiza akt postępowania, z uwzględnieniem wskazanych kryteriów, doprowadziła Sąd do przekonania, że ustalenie warunków zabudowy w niniejszej sprawie nastąpiło z poszanowaniem art. 52 w zw. z art. 64 oraz art. 59 ust. 1 u.p.z.p. Organ działał na wniosek inwestora i nie ulega wątpliwości, że działka której dotyczy wniosek nie jest jednocześnie objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można zgodzić się z zarzutami strony skarżącej wskazującymi na nieprawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego i nieuprawnione poszerzenie go. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 r.s.u.w. w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów (§ 3 ust. 2 r.s.u.w.). Pojęcie frontu działki zdefiniowane zostało w § 2 pkt 5 r.s.u.w. Dla ustalenia, czy w badanym przypadku mamy do czynienia z kontynuacją funkcji kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, planowaną inwestycję należy odnieść zarówno do zabudowy na działkach dostępnych z tej samej drogi publicznej, jak i do zabudowy znajdującej się w granicach obszaru analizowanego, a więc także do sposobu zagospodarowania działek położonych w całym obszarze analizowanym wyznaczonym na potrzeby niniejszej sprawy. Jak wskazał organ lokalizacyjny – wykonany na potrzeby postępowania obszar analizowany odpowiada normatywom ustawowym, bowiem treść ustawy na dzień wydawania decyzji ostatecznej nakazywała organowi lokalizacyjnemu wykreślić "w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadzić na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Dalej ustawodawca wyjaśnia, co w rozumieniu ustawy należy rozumieć za front terenu (w kontrolowanym postępowaniu w tym zakresie nie ma sporu). W ust. 6 omawianego przepisu ustawodawca przekazał ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego.
Wyznaczając we wskazany sposób front działki, podlegającej zainwestowaniu, organ lokalizacyjny wyliczył, że front działki wynosi 11,5 m., zatem trzykrotność frontu działki wynosi 34,5 m., dlatego prawidłowo przyjął 50 m. obszar analizowany (z każdej strony działki). Wbrew odmiennym twierdzeniom skargi nie doszło zatem do zwiększenia obszaru analizowanego na korzyść inwestora, a organ postąpił zgodnie z wymogami normatymi. Dalej, odnośnie do zarzutu braku spójności planowanego kształtu dachu z pozostałymi geometriami dachu w obszarze analizowanym i naruszeniem ładu przestrzennego w związku z tym trzeba wskazać, że na terenie analizowanym dominują dachy płaskie, ale znajdują się tam także różne rodzaje dachów. To doprowadziło organ do wniosku, że proponowany kształt dachu wpisuje się we wskazaną różnorodność i nie sposób zakwalifikować go jako element burzący ład przestrzenny. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia ładu urbanistycznego poprzez akceptację planowanego kształtu dachu, to zdaniem sądu, także z tym zarzutem nie sposób się zgodzić. W aktach znajduje się bowiem (k. 27 akt administracyjnych) "analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu". W tabeli (w części geometria dachu) wskazano, że na terenie analizowanym stwierdza się dachy płaskie, dwu i wielospadowe, a także zaobserwowano na tymże analizowanym terenie dach mansardowy. Powyższe potwierdzają także znajdujące się w aktach zdjęcia poszczególnych nieruchomości/budynków w obszarze analizowanym. (k. 29 i n. tychże akt). Podobnie z tabeli wynika, że w obszarze analizowanym znajduje się budynek o kącie nachylenia dachu 20-60o – (poz. 11 tabeli). Trzeba także pamiętać, że normodawca odnośnie do analizy cech zabudowy, w zakresie kształtu (geometrii) dachu posłużył się określeniem "oodpowiednio". W myśl § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, geometrię dachu (kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych, a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki) ustala się odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym. W kontekście powołanego przepisu, zasady ustalenia parametrów geometrii dachu nie są tak rygorystyczne, jak w przypadku pozostałych parametrów, skoro zastosowano odmienną formułę w postaci ustalenia wskaźnika "odpowiednio" do geometrii dachów z obszaru analizowanego. Wydaje się zatem, iż właściwy byłby pogląd, że chodzi tu w ogóle o analizę urbanistyczną tego elementu, występującego na obszarze analizowanym i zaproponowanie we wnioskach wynikających z tej analizy takie rozwiązanie, które dałoby się pogodzić z zapewnieniem ładu przestrzennego, jak też maksymalnie uwzględniałoby przedstawiony we wniosku inwestora jego zamiar inwestycyjny (por. między innymi wyrok WSA Szczecin (II SA/Sz 853/17, wyrok z dnia 16 listopada 2017 r.). Z treści rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) nie można wyprowadzić wniosku, by treść analizy obejmowała tylko określone rodzaje obiektów zlokalizowanych w obszarze analizowanym. Przepisy prawa posługują się w tym zakresie pojęciem ogólnym, jakim jest "istniejąca zabudowa". Zatem istniejąca zabudowa determinuje obowiązującą linię zabudowy, szerokość elewacji frontowej, a także wysokość górnej elewacji frontowej, czy geometrię dachów. Konsekwencją takiego ujęcia wymogów analizy musi być stwierdzenie, że analiza nie może wskazanych w rozporządzeniu parametrów przyszłej zabudowy odnosić się do określonej kategorii obiektów, ale do istniejącej zabudowy i dopiero w kontekście tych ustaleń można decydować o cechach przyszłej zabudowy. Nie mógł zadziałać również argument dotyczący sprzeczności planowanej inwestycji z dotychczasową funkcją zabudowy i zagospodarowania terenu na obszarze analizowanym. W tym miejscu Sąd stwierdza, że wyniki analizy w części tekstowej, jak i graficznej stanowiące załączniki do zaskarżonej decyzji organu I instancji sporządzone zostały w sposób prawidłowy. Zawierają konkretne parametry wynikające z przeprowadzonej analizy funkcji oraz cech i parametrów zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wskazują jednoznacznie, że opisana we wniosku o ustalenie warunków zabudowy wraz z jego modyfikacją inwestycja czyni zadość kryteriom stawianym w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W ocenie Sądu planowana inwestycja znajduje analogię funkcjonalną w objętym analizą urbanistyczną terenie i prawidłowo oceniły organy, że funkcja planowanej inwestycji jest tożsama z funkcją zabudowy już istniejącej w obszarze analizowanym. Przypomnieć należy, że wykładnia pojęcia ochrony ładu przestrzennego nie może prowadzić do nieproporcjonalnego ograniczenia zabudowy tam gdzie nie ma planów zagospodarowania przestrzennego i uniemożliwiać realizację konstytucyjnie chronionego prawa własności, którego jednym z atrybutów jest wskazane wprost w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. prawo do zabudowy działki. W ocenie Sądu nie doszło w sprawie do naruszenia przez organy art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. Wyjaśnienia w tym zakresie wymaga, że interes osób trzecich, który mógłby doprowadzić do wydania inwestorowi decyzji odmownej w zakresie ustalenia warunków zabudowy ma takie znaczenie, że nie może być to interes faktyczny. Aby stanowisko osób trzecich mogło sprzeciwić się skutecznie interesom inwestora muszą one wykazać, że ich prawem chroniony interes może być naruszony w razie zrealizowania planowanej inwestycji budowlanej. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazali takich norm prawa, które zostałaby naruszone wskutek zrealizowania planowanej inwestycji na wnioskowanym terenie. Słusznie wskazuje się nadto w orzecznictwie, że w przypadku decyzji dotyczącej warunków zabudowy, prawo do udziału w postępowaniu właścicieli nieruchomością sąsiednich nie oznacza prawa do kształtowania przez właściciela nieruchomości sąsiedniej, warunków nowej zabudowy, gdy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. (zob. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 759/22, nie publ.). Dalej trzeba powiedzieć, że w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy pozostaje bez znaczenia okoliczność, że inwestycja dotyczy rozbudowy o dodatkową nadmiarową kondygnację połowy budynku bliźniaczego. Z powołanej analizy wynika, że przeciętna wysokość kalenicy w obszarze analizowanym wynosi 11,6 m. (zamyka się w przedziale od 9,5 m. do 13,6 m). W efekcie ustalenie wysokości kalenicy dla planowanej inwestycji przekracza średnią wartość o 1,4 m, (10%).
Wynika z tego dalej, że oceniając inwestycję z punktu widzenia ładu przestrzennego (na który powołują się uczestnicy w toku całego postępowania) w kontekście wysokości kalenicy, nie sposób uznać, że ta okoliczność zaburza ład przestrzenny w terenie. Stanowisko strony skarżącej zmierza do wykazania, że wszystkie elementy składowe decyzji lokalizacyjnej (a ściśle stanowiąca podstawowy dowód w sprawie analiza funkcji oraz cech zabudowy) winna znaleźć swoje uzasadnienie w obliczeniach matematycznych. Nie znajduje to jednak uzasadnienia ani w przepisach prawa, ani w doświadczeniu życiowym. Jak wynika także z akt sprawy (dokument: określenie planowanego zagospodarowania działki) (p I.5.2)...."Forma zadaszenia nadbudowanych części budynku" – "pierwszy etap nadbudowy będzie przykryty płaskim dachem, który w drugim zostanie nadbudowany dachem wielospadowym nawiązującym do dachów domów sąsiednich". Decyzje uwzględniająca wniosek została wydana jako trzecia decyzja w sprawie (poprzednie były niekorzystne dla inwestora. Jeśli chodzi o kwestię prowadzenia w nieruchomości działalności gospodarczej, to dla decyzji lokalizacyjnej, o jaką ubiega się inwestor, to wskazana okoliczność nie ma znaczenia.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI