II SA/Wr 55/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-09-26
NSAochrona środowiskaWysokawsa
inspekcja weterynaryjnaprodukcja mięsawymagania weterynaryjneograniczenie produkcjipostępowanie administracyjneprawo UEmodernizacja zakładuzdrowie publicznezdrowie zwierzątWSA

WSA we Wrocławiu uchylił decyzje ograniczające wielkość produkcji w zakładzie przetwórstwa mięsnego z powodu naruszeń proceduralnych i braku należytego uzasadnienia przez organy weterynaryjne.

Spółka A sp. j. zaskarżyła decyzje ograniczające jej produkcję, zarzucając organom weterynaryjnym brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz naruszenie przepisów k.p.a. Zarówno organ I, jak i II instancji nie wykazały w sposób przekonujący, że ograniczenie produkcji było uzasadnione zagrożeniem dla zdrowia publicznego lub zwierząt, opierając się głównie na braku ukończenia modernizacji zakładu. WSA we Wrocławiu uznał, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, nie wyjaśniły stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także nie odniosły się do wszystkich zarzutów strony skarżącej, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi spółki A sp. j. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii o ograniczeniu wielkości produkcji w zakładzie. Organy weterynaryjne argumentowały, że ograniczenie jest konieczne z powodu nieukończenia modernizacji zakładu do wymogów unijnych w wyznaczonym terminie. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewłaściwe uzasadnienie decyzji oraz arbitralne rozstrzygnięcie. Skarżąca podnosiła, że zakład nie stwarza zagrożenia dla zdrowia publicznego, a poczynione nakłady i zaawansowanie inwestycji powinny być uwzględnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po analizie akt sprawy i argumentów stron, stwierdził istotne naruszenia prawa materialnego i procesowego przez organy obu instancji. Sąd wskazał, że organy nie wykazały w sposób należyty przesłanek do zastosowania art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych, a w szczególności nie udowodniły istnienia zagrożenia dla zdrowia publicznego lub zwierząt, które uzasadniałoby ograniczenie produkcji. Ponadto, organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, nie wyjaśniły stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także nie odniosły się do wszystkich zarzutów strony skarżącej. W szczególności, Sąd zwrócił uwagę na niezgodność podstawy prawnej z uzasadnieniem decyzji oraz na brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co narusza przepisy k.p.a. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie wielkości produkcji na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych jest dopuszczalne tylko w przypadku stwierdzenia zagrożenia dla zdrowia publicznego lub zwierząt, czego organy w tej sprawie nie wykazały.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy weterynaryjne nie wykazały w sposób należyty przesłanek do zastosowania art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy, a ograniczenie produkcji oparte jedynie na braku ukończenia modernizacji zakładu, bez wykazania zagrożenia, jest nieprawidłowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.p.p.z. art. 10 § ust. 5 i ust. 7

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego

u.w.p.p.z. art. 12 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego

Pomocnicze

u.i.w. art. 3 § 2 pkt 5ia

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej

u.w.p.p.z. art. 12 § ust. 4

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 czerwca 2004 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy weterynaryjne nie wykazały zagrożenia dla zdrowia publicznego lub zwierząt, które uzasadniałoby ograniczenie produkcji. Decyzje organów były pozbawione należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy. Decyzja Komisji Europejskiej nr 2004/458 nie mogła stanowić podstawy prawnej do ograniczenia produkcji w polskim porządku prawnym. Organy nie odniosły się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i skardze.

Godne uwagi sformułowania

brak usunięcia uchybień strukturalnych narusza rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi brak jest podstawy faktycznej do ograniczenia wielkości produkcji w zakładzie organ pierwszej instancji nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia istnieniem w zakładzie takiego stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt brak należytego uzasadnienia decyzji, świadczący o niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, koliduje z przepisem art. 8 k.p.a. decyzje Komisji Europejskiej [...] nie stanowią źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP niespełnianie przez zakład produkcyjny warunków weterynaryjnych jest przesłanką do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 10 ust. 5 i ust. 7 a nie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy brak jest ustaleń dotyczących tego, czy produkcja zakładu zagraża zdrowiu publicznemu lub zdrowiu zwierząt, a te przesłanki warunkują zastosowanie przepisu art. 12 ust. 2 ustawy

Skład orzekający

Julia Szczygielska

sędzia

Mieczysław Górkiewicz

sędzia

Zygmunt Wiśniewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, wymogi uzasadniania decyzji, stosowanie przepisów o wymaganiach weterynaryjnych, interpretacja przepisów UE w polskim prawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii prawa weterynaryjnego i postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie zakład miał problemy z dostosowaniem się do przepisów.

Błędy formalne organów weterynarii doprowadziły do uchylenia decyzji ograniczającej produkcję mięsa.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 55/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Julia Szczygielska
Mieczysław Górkiewicz
Zygmunt Wiśniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Inspekcja weterynaryjna
Sygn. powiązane
II OSK 162/07 - Wyrok NSA z 2007-09-25
Skarżony organ
Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spraw.) Sędziowie NSA Julia Szczygielska WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2006 r. sprawy ze skargi A Spółka Jawna na decyzję Wojewódzkiego D. Lekarza Weterynarii we W. z dnia 15 września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia wielkości produkcji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewódzkiego D. Lekarza Weterynarii we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 3 sierpnia 2005 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 5ia ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 33, poz. 287 ze zm.), art. 10 ust. 5 i ust. 7, art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 33, poz. 288 ze zm.), Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. ograniczył wielkość produkcji w zakładzie A sp. j. w zakresie uboju trzody chlewnej i bydła do 20 jednostek przeliczeniowych zwierząt/tydzień oraz w zakresie rozbioru trzody chlewnej i bydła do 5 ton mięsa bez kości/tydzień lub równoważną ilość mięsa z kością. Jak wskazał organ, ubój trzody chlewnej i bydła odbywać się będzie w oddzielnym cyklu produkcyjnym. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zakład posiadał przyznany na mocy Decyzji Komisji 2004/458 roczny okres do dnia 30 kwietnia 2005 r. na dostosowanie struktury zakładu do wymagań weterynaryjnych dla zakładów o dużej zdolności produkcyjnej (do handlu). W ustalonym terminie nie zakończył modernizacji. Otrzymał również na swój wniosek z dnia 28 kwietnia 2005 r. i zgodnie z zapisem Instrukcji Głównego Lekarza Weterynarii z dnia 2 maja 2005 r. 3-miesięczny termin do dnia 30 lipca 2005 r. na wyeliminowanie nieprawidłowości strukturalnych na dostosowanie zakładu do wymaganych standardów dotyczących zatwierdzenia. Kontrola z dnia 2 sierpnia 2005 r. wykazała, że modernizacja zakładu nie została zakończona w zakresie realizacji harmonogramu dostosowania zakładu do wymagań Unii Europejskiej wraz z terminami eliminacji braków strukturalnych zatwierdzony przez organy inspekcji weterynaryjnej z dnia 6 lutego 2004 r. Jak wskazał organ I instancji, brak usunięcia uchybień strukturalnych narusza rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 czerwca 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji świeżego mięsa z bydła, świń, owiec, kóz i domowych zwierząt jednokopytnych, umieszczanego na rynku (Dz. U. Nr 158, poz. 1655 ze zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A sp. j., zarzucając jej naruszenie przepisu art. 12 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego, polegające na niedostatecznym rozważeniu aktualnego stanu faktycznego zakładu, oraz naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez bezduszne załatwienie sprawy. Na tej podstawie strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem odwołujących się, rozstrzygnięcie o ograniczeniu produkcji jest całkowicie dowolne bowiem kwestionowana decyzja nie zawiera żadnego uzasadnienia faktycznego. Ograniczenie wielkości produkcji doprowadzi zaś do utraty zdolności kredytowej, a w konsekwencji braku możliwości kontynuowania inwestycji, zmierzającej do spełnienia wymagań weterynaryjnych, i niepowetowanych strat. W szczególności z uzasadnienia decyzji nie wynika, dlaczego Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. nie skorzystał z uprawnienia określonego w art. 12 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy. Uzasadnienie decyzji w istocie ogranicza się jedynie do stwierdzenia, iż zakład otrzymał 3-miesięczny termin do 30 lipca 2000 r. na wyeliminowanie uchybień oraz że brak usunięcia uchybień strukturalnych narusza przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 czerwca 2004 r. Organ pierwszej instancji nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia istnieniem w zakładzie takiego stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, który uniemożliwiałby nakazanie usunięcia uchybień przy zastosowaniu art. 12 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy. Oznacza to, że brak jest podstawy faktycznej do ograniczenia wielkości produkcji w zakładzie. Organ nie odniósł się również w ogóle do stanu zaawansowania inwestycji zmierzających do spełnienia wszystkich koniecznych wymogów sanitarnych. Ponadto strona podniosła, że poniosła znaczne nakłady na przebudowanie zakładu, które dały już wymierne efekty. Zakład nie stwarza żadnego zagrożenia dla zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt. Wobec powyższego uprawniony jest zarzut, iż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie całkowicie abstrahuje od sytuacji faktycznej w zakładzie, a tymczasem z przepisu art. 7 k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia stanu fatycznego oraz uwzględnienie w możliwie szerokim stopniu słusznego interesu społecznego i interesu strony. Zarówno w interesie społecznym, jak i w interesie samej strony, leży umożliwienie przedsiębiorcy kontynuowania inwestycji zmierzających do sprostania w pełni wymaganiom sanitarnym, w sytuacji gdy poniósł on już znaczne nakłady, a stan prac uznać należy za mocno zaawansowany. Ponadto podniesiono, iż brak należytego uzasadnienia decyzji, świadczący o niewyjaśnieni stanu faktycznego sprawy, koliduje z przepisem art. 8 k.p.a., nakładającym obowiązek prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów administracji. Nie bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy jest również to, że organ I instancji, wbrew wnioskowi strony z dnia 28 kwietnia 2005 r., w sposób całkowicie dowolny określił termin usunięcia uchybień i braków strukturalnych na dzień 30 lipca 2005 r., nie uwzględniając stopnia zaawansowania prac, istniejącego stanu sanitarnego oraz możliwości organizacyjnych i finansowych przedsiębiorcy. Spółka złożyła wniosek o przedłużenie terminu do dostosowania zakładu do wymogów unijnych, ponieważ wykonanie wszystkich prac w terminie określonym w harmonogramie stało się niemożliwe z przyczyn niezależnych od jego właścicieli. Wniosek ten do chwili obecnej nie jest rozpoznany. Mając na uwadze sytuację zakładu, a zwłaszcza brak zagrożenia dla zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt, daleko posuniętym stan zaawansowania inwestycji w celu spełnienia wymogów strukturalnych, zasadnym było po przeprowadzeniu kontroli w dniu 2 sierpnia 2005 r. nakazanie usunięcia określonych uchybień z określeniem terminu do dnia 30 września 2005 r., na podstawie przepisu art. 12 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy. Za racjonalne i zgodne z prawem odwołujący się uznali, że organ administracji powinien stosować środki łagodniejsze przed dalej idącymi. W tych warunkach również racje merytoryczne przemawiają za uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji, gdyż została ona wydana z obrazą przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego.
W dniu 15 września 2005 r. Wojewódzki D. Lekarz Weterynarii we W wydał, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzję Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż firma A sp. j. posiadała przyznany na mocy decyzji Komisji Europejskiej nr 2004/458 roczny okres (do dnia 30.04.2005 r.) na dostosowanie struktury zakładu do wymagań weterynaryjnych dla zakładów o dużej zdolności produkcyjnej. Pomimo zobowiązania złożonego podczas ubiegania się w 2004 r. o przyznanie dodatkowego okresu przejściowego na przeprowadzenie modernizacji zakładu, prac w wymaganym terminie nie zakończono. Prowadzony przez inspekcję weterynaryjną monitoring prac modernizacyjnych wskazywał i wskazuje jednoznacznie na brak istotnego postępu prac zmierzających do realizacji zatwierdzonego projektu. Nadto zauważono, iż pomimo upływu terminu określonego w w/w decyzji, organ nadzoru skorzystał z zapisu w Instrukcji Głównego Lekarza Weterynarii z dnia 2 maja 2005 r. i braku dodatnich przesłanek wskazujących na możliwość ukończenia inwestycji - przedłużył termin jej realizacji do 30 lipca 2005 r. Wobec wyczerpania się możliwości ustalania kolejnych terminów dla tego typu zakładów, a także biorąc pod uwagę stan faktyczny, czyli znikomy postęp prac (do dnia dzisiejszego nie rozpoczęto prac budowlanych przy wznoszeniu najważniejszej części inwestycji – nowej hali ubojowej), który całkowicie zaprzecza deklaracji o zakończeniu inwestycji do dnia 30 września 2005 r., organ uznał decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. za zasadną.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł A sp. j., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego na skutek nierozważenia przesłanek uprawniających organ do rozstrzygnięcia zgodnie z pkt 1-8 tego przepisu, tj. stopnia zagrożenia zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, oraz niedostateczne rozważenie aktualnego stanu faktycznego zakładu. Naruszony został również przepis art. 12 ust. 4 powołanej ustawy przez jego niezastosowanie. Nadto zarzucono obrazę przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. na skutek niewyjaśnienia rzeczywistego stanu zaawansowania prac dostosowawczych w zakładzie w sytuacji, gdy faktycznie dotychczas prowadzona modernizacja gwarantuje bezpośrednią higienę produkcji, oraz nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego i interesu społecznego, wyrażających się w znacznym zaawansowaniu prac dostosowawczych, wielkości poniesionych nakładów i braku możliwości spłacania zaciągniętych w tym celu zobowiązań na skutek ograniczenia produkcji. Naruszony został nadto art. 8 k.p.a. poprzez wydanie arbitralnego rozstrzygnięcia bez pełnej oceny sytuacji faktycznej i prawnej zakładu, dotychczasowych starań skarżącego mających na celu modernizację zakładu, zgodnie z wymogami UE, oraz nieudzielenie pomocy i błędy ze strony właściwych organów administracji, co podważa zaufanie do władzy publicznej. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i o wstrzymanie jej wykonania. Strona skarżąca podniosła w niej m.in., iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia na podstawie przepisu art. 12 ust. 2 powołanej ustawy powinny być ustalenia w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej przez powiatowego lekarza weterynarii co do zagrożenia dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy powiatowy lekarz weterynarii kontroluje zakłady i po stwierdzeniu, iż w zakładach nie są spełnione wymagania weterynaryjne, w zależności od stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, wydaje decyzję rozstrzygając jak w pkt 1-8 tego przepisu. Uwadze organu odwoławczego, jak podniosła strona skarżąca, uszło to, iż organ I instancji w uzasadnieniu decyzji powołał się wyłącznie na fakt, że nie została ukończona modernizacja zakładu stosownie do ustaleń kontroli z dnia 2 sierpnia 2005 r. i brak jest istotnego postępu prac mających na celu realizację przyjętego harmonogramu. Organy weterynaryjne obu instancji nie stwierdziły więc aby w kontrolowanym zakładzie istniało zagrożenie dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. W myśl art. 12 ust. 2 powołanej ustawy przesłanka ta może stanowić o rodzaju rozstrzygnięcia zgodnie z pkt od 1 do 8. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia. W przypadku niepełnych lub wadliwych ustaleń nie jest możliwe dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Dla kontroli zgodności decyzji z przepisem art. 12 ustawy, decyzja powinna zawierać wskazanie uchybień i uzasadnienie ich wpływu na stopień zagrożenia zdrowia ludzi lub zwierząt. Tylko wówczas byłaby możliwa właściwa ocena w toku kontroli sądowoadministracyjnej, czy istniały podstawy do ograniczenia wielkości produkcji. W ocenie skarżącego, takie podstawy nie istniały. Organ odwoławczy, uznając za zasadne ograniczenie produkcji i zakwalifikowanie zakładu do produkcji na rynek krajowy, całkowicie dowolnie wskazał na brak istotnego postępu prac zmierzających do realizacji zatwierdzonego projektu. Organ nie wyjaśnił zatem wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszył przepis art. 77 § 1 k.p.a. a tylko w takiej sytuacji organ może dokonać oceny stosownie do przepisu art. 80 k.p.a.
Ponadto strona podniosła, iż organ całkowicie dowolnie ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że monitoring prac wskazywał i wskazuje na brak istotnego postępu prac dostosowawczych, a powinien szczegółowo wskazać na zakres uchybień, co wynika z redakcji przepisu art. 12 ust. 2 ustawy, a przede wszystkim z art. 107 k.p.a. Kontrola przeprowadzona w zakładzie w dniu 1 lipca 2005 r. wykazała bowiem 76,66% dostosowania w zakresie rozbioru mięsa i 66,58% w odniesieniu do uboju zwierząt. Wielkości tych nie można uznać za "brak istotnego postępu prac". Inwestycje dokonane w celu dostosowania zakładu do wymogów unijnych gwarantują nadto bezpośrednią higienę produkcji, co zostało potwierdzone w toku licznych kontroli. Urzędnicy przeprowadzający kontrole w ogóle nie wzięli pod uwagę, że skarżący poczynił istotne starania w celu uzyskania pozwolenia na budowę, w szczególności doprowadził do zamiany działek warunkującej uzyskanie tego pozwolenia. Strona uznała nadto za całkowicie dowolne i nieuzasadnione twierdzenia organu, że niewybudowanie nowej hali ubojowej przesądzało o niewykonaniu najważniejszej części inwestycji. Jednocześnie organ odwoławczy nie wziął pod uwagę okoliczności zewnętrznych mających wpływ na spowolnienie procesu dostosowania zakładu, a w szczególności zmieniające się przepisy o wymaganiach weterynaryjnych oraz konieczność zamiany nieruchomości. Zdaniem strony skarżącej, również same organy przyczyniły się w znacznym stopniu do opóźnienia prac dostosowawczych. Przyznanie przez organ I instancji w sposób oczywisty nieadekwatnego terminu do usunięcia uchybień w pracach dostosowawczych narusza przepis art. 8 k.p.a. Zgodnie z art. 7 i 8 k.p.a. organy weterynaryjne obu instancji powinny wnikliwie rozważyć ustawowe przesłanki zastosowania art. 12 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy w celu wyznaczenia rozsądnego terminu na usunięcie uchybień. W ocenie skarżącego istniały podstawy do wyznaczenia odpowiedniego terminu pozwalającego na dokończenie inwestycji, gdyż zakład spełnia wymogi weterynaryjne i nie występuje zagrożenie dla zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt. Organ odwoławczy powołując się na przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy nie wyjaśnił, dlaczego ograniczył wielkość produkcji w tak znacznym stopniu. Nie jest wystarczającym wskazanie na postanowienia decyzji Komisji Europejskiej nr 2004/458 określającej termin dostosowawczy na dzień 30 kwietnia 2005 r. oraz na Instrukcję Głównego Lekarza Weterynarii. Decyzja Komisji Europejskiej nie stanowi źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP bowiem decyzje Komisji Europejskiej, w odróżnieniu do rozporządzeń i dyrektyw, są aktami o charakterze indywidualnym, a zatem rodzą bezpośrednie skutki dla podmiotów, do których zostały skierowane. Zatem bezpośrednie stosowanie decyzji w stosunku do podmiotów krajowych (jednostek) możliwe jest w sytuacji, gdy zostają one do nich skierowane. Decyzje organów Wspólnot zbliżone są bowiem co do treści i skutku do decyzji administracyjnych. Decyzje KE skierowane do państw członkowskich mogą wywołać bezpośredni skutek dla podmiotu krajowego jedynie wyjątkowo. Aby mogła ona stanowić o obowiązkach jednostek winna zostać inkorporowana do krajowego porządku prawnego. Zdaniem skarżącego, ponieważ powołana przez organ decyzja KE nr 2004/458 adresowana jest wyłącznie do państw członkowskich i nie została przyjęta do krajowego porządku prawnego, nie może ona stanowić źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. Tym samym nie może ona nakładać obowiązków lub ograniczeń na podmioty krajowe (jednostki). Oznacza to, że w przypadku braku implementacji postanowień zawartych w decyzjach KE, sądy lub organy administracji nie mogą powoływać się na nie w relacji do podmiotów krajowych, chyba że same te osoby zwrócą się o udzielenie im ochrony prawnej. Niezależnie od powyższego skarżący poddał w wątpliwość, czy wskazana decyzja KE jest zgodna z porządkiem prawnym unijnym określonym przez akty wyższego rzędu, w tym przez prawo pierwotne, które nie może doprowadzić do naruszenia zasady równości i państwa prawa, wyrażonych w Konstytucji RP, gdyż są to wartości wspólne i nadrzędne. W wyniku prowadzonych negocjacji przedakcesyjnych Polska uzyskała okres przejściowy na dostosowanie zakładów mięsnych o dużej zdolności produkcyjnej (grupa B1) do dnia 31 grudnia 2007 r. Wiele podmiotów, w tym skarżąca Spółka, nie zostały zakwalifikowane do grupy B1. Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. postanowieniem z dnia 30 czerwca 2003 r. nie zatwierdził skarżącemu nowych terminów działań dostosowawczych, a tym samym skarżący nie uzyskał okresu dostosowawczego do końca roku 2007 r. Dopiero w wyniku dalszych negocjacji z przedstawicielami UE w kwietniu 2004 r. pojawiła się możliwość przedłużenia zakładom mięsnym o dużej zdolności produkcyjnej okresu dostosowawczego. Decyzja KE nr 2004/458 oznaczyła jednak dwunastomiesięczny okres dostosowawczy, pomimo że inne zakłady w porównanej sytuacji uzyskały okres dostosowawczy do 31 grudnia 2007 r. Decyzja ta jako nieinkorporowana do polskiego porządku prawnego, narusza podstawowe zasady państwa prawa, które powinno w porównywalnych okolicznościach określać sytuację prawną jednostek w sposób identyczny lub zbliżony. Z powyższych powodów organ nie mógł powołać się na zapisy Instrukcji Głównego Lekarza Weterynarii nr GIWhig.500/1/05 bowiem nie stanowiła ona źródła prawa, a jedynie może ona służyć do celów wewnętrznych organom weterynaryjnym. Ponadto strona skarżąca podniosła, iż wątpliwości budzi niezastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 12 ust. 2 pkt 5 ustawy, który mógłby stanowić podstawę do zmiany zakwalifikowania zakładu zgodnie z art. 10 ust. 7 pkt 2 lit. b na rynek krajowy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki D. Lekarz Weterynarii we W wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając pod tym kątem decyzje podjęte w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej.
Podstawą materialnoprawną podejmowanych w tej sprawie decyzji były przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 33, poz. 288 ze zm.), tj. art. 10 ust. 5 i ust. 7, art. 12 ust. 2 pkt 2.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 wskazanej ustawy podmioty zamierzające prowadzić działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w zakładzie są obowiązane zapewnić spełnianie w tym zakładzie wymagań weterynaryjnych w zakresie działalności objętej produkcją. Podmioty, o których mowa w ust. 1, zgłaszają zamiar rozpoczęcia produkcji powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na miejsce produkcji – ust. 2.
Stosownie do ust. 3 powyższego artykułu zgłoszenie, o którym mowa w ust. 2, zawiera w szczególności informacje, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 (tj. powiadomienie pisemnie powiatowego lekarza weterynarii, o którym mowa w pkt 1, o: a) zakresie i wielkości produkcji, b) rodzaju produktów pochodzenia zwierzęcego, które mają być produkowane w zakładzie, c) planowanym przeznaczeniu produktów pochodzenia zwierzęcego do handlu, na rynek państw trzecich, na rynek krajowy albo do sprzedaży bezpośredniej). Ponadto do zgłoszenia dołącza się aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego albo zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej, albo zaświadczenie o wpisie do ewidencji gospodarstw rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności wraz z nadanym numerem identyfikacyjnym - w przypadku pomieszczeń gospodarstwa – ust. 4.
W aktach niniejszej sprawy znajdują się jedynie kserokopie: protokołów z kontroli zgodności (Lista kontrolna SPIWET – 01/UE), które przeznaczone są do dokumentowania stwierdzonych zgodności/niezgodności z wymaganiami zawartymi w Dyrektywach Rady UE i rozporządzeń MRiRW, harmonogramu dostosowania zakładu do wymagań Unii Europejskiej wraz z terminami eliminacji braków strukturalnych z dnia 6 lutego 2004 r., które zostały określone na podstawie załącznika Dyrektywy Rady 64/433/EEC, wniosku o zgłoszenie do wpisu na listę zakładów, które mogą otrzymać okres przejściowy, oraz protokołów kwartalnych z kontroli postępu dostosowania zakładu do wymagań UE. Brak jest jednak wymaganych powyżej powołanymi przepisami dokumentów. Niewytłumaczalnym jest jak przy posiadaniu takich dokumentów możliwym było podjęcie przez organ w ogóle jakąkolwiek decyzję.
W ocenie Sądu, akta administracyjne sprawy (pismo skarżącej spółki z dnia 6 lutego 2004 r.) jak i uzasadnienie decyzji wskazują na prowadzenie przez organy weterynaryjne postępowania mającego na celu dostosowanie zakładu do wymogów unijnych oraz dotrzymanie terminów dostosowawczych, a tymczasem rozstrzygnięcie decyzji (ograniczenie wielkości produkcji) odnosi się do sytuacji, gdy w wyniku kontroli, przeprowadzonej na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy, organ stwierdzi uchybienia w zakresie spełniania przez zakład wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 wymaganiami weterynaryjnymi (tj. wymagania zdrowotne, higieniczne, sanitarne, organizacyjne, lokalizacyjne, techniczne i technologiczne), które powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego są w szczególności: 1) wymagania dotyczące zdrowia zwierząt, z których lub od których pozyskuje się te produkty; 2) wymagania dotyczące uboju lub uboju z konieczności; 3) wymagania dotyczące miejsc pochodzenia lub przebywania zwierząt; 4) wymagania dotyczące tych produktów, w tym wymagania w zakresie handlu lub przywozu; 5) sposób badania zwierząt rzeźnych i ich mięsa, mięsa zwierząt łownych, ryb i produktów rybnych, mięczaków i skorupiaków oraz sposób postępowania z mięsem warunkowo zdatnym lub niezdatnym do spożycia przez ludzi; 6) sposób prowadzenia dokumentacji, w tym sposób dokumentowania pochodzenia zwierząt, z których lub od których pozyskuje się te produkty, oraz zakres i sposób prowadzenia rejestru zwierząt, a także sposób dokumentowania pochodzenia tych produktów oraz zakres i sposób prowadzenia rejestru tych produktów; 7) wymagania dotyczące poszczególnych etapów produkcji; 8) wymagania dla osób wykonujących czynności pomocnicze pod nadzorem urzędowego lekarza weterynarii oraz zakres tych czynności; 9) warunki, tryb i zakres prowadzenia kontroli wewnętrznej w zakładzie, w tym opracowanie, wdrożenie i realizację systemu analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (systemu HACCP); 10) sposób i zakres sprawowania urzędowego nadzoru; 11) sposób znakowania i pakowania tych produktów; 12) wymagania dotyczące świadectw zdrowia, handlowych dokumentów identyfikacyjnych lub innych dokumentów dołączonych do tych produktów; 13) wymagania dotyczące środków transportu.
Ponadto na podstawie ust. 2 art. 5 ustawy minister właściwy do spraw rolnictwa określił, w drodze rozporządzeń, wymagania weterynaryjne przy produkcji lub dla produktów pochodzenia zwierzęcego umieszczanych na rynku, biorąc pod uwagę wielkość produkcji, specyfikę zakładów o małej zdolności produkcyjnej, ochronę zdrowia publicznego oraz przepisy Unii Europejskiej w tym zakresie.
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Oznacza to, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek, a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ jest zatem związany tym żądaniem. To treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony (zob. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001 r., IV SA 1091/99, LEX nr 78924). W przypadku wszczęcia postępowania przez stronę, to tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot tego żądania (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 1999 r., IV SA 1632/96, LEX nr 47890).
Z akt sprawy organu administracji pierwszej instancji wynika, że wydanie decyzji nastąpiło w postępowaniu wszczętym na wniosek A sp. j. z dnia 6 lutego 2004 r. Jeżeli tak, to należało zwrócić uwagę, że wymieniony wniosek ograniczał się do żądania wpisu na listę zakładów, które mogą otrzymać okres przejściowy, a więc na jego podstawie powinno zostać wszczęte postępowanie administracyjne ograniczone przedmiotem żądania. Sprawa zaś wydania określonego nakazu na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego była - jak trafnie podniesiono w skardze - sprawą dotyczącą stwierdzenia, w wyniku kontroli przeprowadzonej przez powiatowego lekarza weterynarii, zagrożenia zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, spowodowanego niespełnianiem przez zakład wymagań weterynaryjnych. Rozstrzygnięcie sprawy w innym przedmiocie, niż wszczęte zostało postępowanie administracyjne (przy nierozstrzygnięciu sprawy objętej wnioskiem), stanowi naruszenie zarówno zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 k.p.a.), jak i art. 61 oraz art. 104 k.p.a.
Należy również zaznaczyć, iż na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy w decyzjach, o których mowa w ust. 2, powiatowy lekarz weterynarii może określić termin usunięcia uchybień weterynaryjnych, biorąc pod jednak uwagę rodzaj uchybień oraz zagrożenie zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, które zostały określone na podstawie przepisów wykonawczych. Tymczasem w decyzji organ pierwszej instancji powołuje się na termin dostosowania struktury zakładu do wymagań unijnych, który został określony na mocy decyzji Komisji Nr 2004/458. Tym samym organ postawił znak równości pomiędzy terminem określonym na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy a okresem przejściowym dla dostosowania zakładu produkcyjnego do wymagań unijnych.
Mimo tych braków, a zatem na podstawie niepełnego materiału dowodowego, organ pierwszej instancji podjął decyzję na podstawie art. 10 ust. 5 pkt 1 i ust. 7 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego, powołując jednocześnie w podstawie prawnej art. 12 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy. Po myśli wymienionych przepisów powiatowy lekarz weterynarii dopuszcza zakład do prowadzenia produkcji, jeżeli są spełnione wymagania weterynaryjne właściwe dla tego rodzaju produkcji, nadaje weterynaryjny numer identyfikacyjny zakładu oraz określa rodzaj produktów i wielkość produkcji oraz kwalifikuje zakład na rynek krajowy - w przypadku zakładów o małej zdolności produkcyjnej oraz zakładów wymienionych w załączniku nr 12 do Traktatu Akcesyjnego - art. 10 ust. 7 pkt 2 lit. b (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie).
Art. 10 ust. 5 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego stanowi, że powiatowy lekarz weterynarii w terminie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, wydaje, po przeprowadzeniu kontroli, decyzję w sprawie: 1) dopuszczenia zakładu do prowadzenia produkcji, jeżeli są spełnione wymagania weterynaryjne właściwe dla tego rodzaju produkcji; 2) niedopuszczenia zakładu do prowadzenia produkcji, jeżeli nie są spełnione wymagania weterynaryjne dla tego rodzaju produkcji. Zgodnie z ust. 7 art. 10 wydając decyzję, o której mowa w ust. 5 pkt 1 (a z taką decyzją mamy do czynienia w niniejszej sprawie bowiem znajduje się w niej zapis, iż kwalifikuje się zakład do produkcji na rynek krajowy z dniem 3 sierpnia 2005 r.), powiatowy lekarz weterynarii: 1) nadaje weterynaryjny numer identyfikacyjny zakładu; 2) określa rodzaj produktów i wielkość produkcji oraz kwalifikuje zakład: a) do handlu, b) na rynek krajowy - w przypadku zakładów o małej zdolności produkcyjnej oraz zakładów wymienionych w załączniku nr 12 do Traktatu Akcesyjnego, c) do sprzedaży bezpośredniej, d) na rynek państw trzecich.
Przepis art. 10 ust. 5 pkt 1 bądź pkt 2 ustawy przewiduje podjęcie przez organ dwojakiego rodzaju decyzji: bądź o dopuszczeniu bądź nie dopuszczeniu zakładu do prowadzenia produkcji, w zależności od tego czy spełnione zostały przez ten zakład wymagania weterynaryjne. O dopuszczeniu do produkcji zakładu w niniejszej sprawie świadczy zapis w decyzji o zakwalifikowaniu A sp. j. do produkcji na rynek krajowy, bowiem na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 organ weterynaryjny kwalifikuje zakład tylko w sytuacji, gdy dopuścił zakład do produkcji stosownie do przepisu art. 10 ust. 5 pkt 1.
W ocenie sądu podjęcie decyzji na podstawie art. 10 ust. 5 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 33, poz. 288 ze zm.) oznacza, że powiatowy lekarz weterynarii uznał, że prowadzona produkcja przez zakład spełnia wymagania weterynaryjne. Nie jest możliwe jednoczesne podjęcie decyzji na podstawie art. 10 ust. 5 pkt 1 i ust. 7 oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy, bowiem decyzja wydana po myśli art. 12 ust. 2 pkt 2 dotyczy sytuacji, gdy organ stwierdzi, że w zakładzie (dopuszczonym już do prowadzenia produkcji na podstawie art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy) nie są spełniane wymagania weterynaryjne. Art. 12 ust. 1 stanowi, iż powiatowy lekarz weterynarii może w każdym czasie, bez wcześniejszego powiadomienia, kontrolować zakłady lub środki transportu w zakresie spełniania wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego. W przypadku zaś stwierdzenia, że w zakładach nie są spełniane wymagania weterynaryjne, powiatowy lekarz weterynarii, w zależności od zagrożenia zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt (podkreślenie sądu), wydaje decyzję określoną w ust. 2.
Niespełnianie przez zakład produkcyjny warunków weterynaryjnych jest przesłanką do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 10 ust. 5 pkt 1 i ust. 7 a nie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 33, poz. 288 ze zm.). Za taką wykładnią powyższych przepisów przemawia treść art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy, który przewiduje podjęcie przez powiatowego lekarza weterynarii, w przypadku stwierdzenia, że w zakładach nie są spełniane wymagania weterynaryjne, w zależności od zagrożenia zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, określonej decyzji np. o cofnięciu uznania zakładu za zatwierdzony oraz zmianie jego zakwalifikowania (pkt 5), o cofnięciu uznania zakładu za zatwierdzony oraz zmianie jego zakwalifikowanie na czas określony (pkt 6), o zakazie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego i skreśleniu zakładu z rejestru, o którym mowa w art. 14 (pkt 8).
W niniejszej sprawie Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. zakwalifikował zakład do produkcji na rynek krajowy i wskazał, iż zmianie nie uległ weterynaryjny numer identyfikacyjny, co jest jednoznaczne z dopuszczeniem zakładu do prowadzenia produkcji na podstawie art. 10 ust. 5 pkt 1 powołanej ustawy. Jednocześnie orzeczono na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o ograniczeniu wielkość produkcji, wskazując w uzasadnieniu decyzji jedynie, iż zakład A nie dostosował struktury do wymagań weterynaryjnych i że w wyznaczonym terminie nie zakończył modernizacji. Brak jest w niej natomiast ustaleń dotyczących tego, czy produkcja zakładu zagraża zdrowiu publicznemu lub zdrowiu zwierząt, a te przesłanki warunkują zastosowanie przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego.
Trzeba tutaj zaznaczyć, iż przepis art. 12 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego w ust. 2 przewiduje możliwość wydania różnego rodzaju decyzji w zależności od zagrożenia zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. Oznacza to, że organ administracji stwierdzając wystąpienie takiego zagrożenia, musi ocenić jego rozmiar i w zależności od tej oceny zadecydować np. czy nakazać usunięcia uchybień (pkt1), ograniczyć wielkość produkcji (pkt 2), czy może nakazać wstrzymanie produkcji (pkt 3) itd. To, jakie konsekwencje za niespełnianie wymagań weterynaryjnych będzie musiał ponieść zakład i jaki obowiązek zostanie nałożony na niego powinno znaleźć jednak swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji nie wskazał, iż wystąpiło w ogóle zagrożenie zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, jak również nie rozważył, dlaczego orzeczono o ograniczeniu wielkości produkcji, a nie o innym, mniej uciążliwym dla strony, rodzaju sankcji, uzależnionego od nasilenia zagrożenia zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt.
Nadto z treści pierwszoinstancyjnej decyzji wynika, iż brak usunięcia uchybień strukturalnych narusza rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 czerwca 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji świeżego mięsa z bydła, świń, owiec, kóz i domowych zwierząt jednokopytnych, umieszczanego na rynku, wydane na podstawie art. 5 ust. 2 stawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego. Nie wskazano jednak, jakie wymagania weterynaryjne zostały naruszone.
Powyższe stanowi naruszenie art. 7, 11, 77 § 1 i 107 k.p.a. Stosownie do przepisu art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl zaś § 3 art. 107 uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższych wymogów nie spełnia decyzja organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część decyzji a jej zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiące dyspozytywną część decyzji. Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji), art. 7 kpa (zasada wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 11 kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy). Na postawie art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Niewyjaśniony stan faktyczny i prawny sprawy, przy istnieniu szeregu wątpliwości, w ocenie Sądu, nie umożliwiały podjęcia jakiegokolwiek zgodnego z procedurą administracyjną rozstrzygnięcia. Powyższe kwestie w szczególności miały znaczenie dla ustalenia, czy możliwe jest w ogóle orzeczenie na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego, a w dalszej kolejności, czy koniecznym było ograniczenie produkcji skarżącego zakład. Nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i nie ustalenie, czy w rozpatrywanej sprawie występują przesłanki z art. 12 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy i czy były podstawy by ograniczyć produkcję prowadzi do wniosku, iż decyzja organu pierwszej instancji zapadło z istotnym naruszeniem przepisów materialnoprawnych tj. art. 12 ust. 2 pkt 2 i art. 10 ust. 5 i ust. 7 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego. Nałożenie na stronę skarżącą nakazu ograniczenia wielkości produkcji bez wyjaśnienia przesłanek zastosowania art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi również naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższych uchybień nie zniwelował organ odwoławczy, do czego zobowiązuje go zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażona w art. 15 k.p.a. Istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z tą zasadą, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Stosownie do przepisu art. 138 k.p.a. organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma on obowiązek rozpatrzeć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się do zarzutów odwołania stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkować musi uchyleniem tak podjętej decyzji. W rozpatrywanej sprawie w odwołaniu strona zarzuciła m.in., iż organ pierwszej instancji nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia istnieniem w zakładzie takiego stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, który uniemożliwiałby nakazanie usunięcia uchybień przy zastosowaniu art. 12 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy. Do tych twierdzeń organ II instancji w ogóle się nie odniósł.
Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Spoczywa na nim również obowiązek usunięcia ewentualnych naruszeń prawa popełnionych przez organ pierwszej instancji. Wydanie przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia naruszającego przepisy postępowania administracyjnego i przepisy prawa materialnego obligowało organ odwoławczy do jego uchylenia i przekazania sprawy do merytorycznego rozpatrzenia przez ten organ. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy utrzymał jednak decyzję organu I instancji, nie usuwając naruszeń prawa popełnionych przez ten organ. Tym samym wydał decyzję również naruszając prawo procesowe i materialne, co musiało skutkować uchyleniem decyzji zarówno I jak i II instancji.
Nadto należy zaznaczyć, iż organ odwoławczy w zasadzie powtórzył uchybienia dokonane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. Argumentacja powołana w decyzji drugoinstancyjnej ogranicza się jedynie do kwestii dostosowania struktury zakładu do wymagań weterynaryjnych i terminu modernizacji, który został określony na podstawie decyzji Komisji Europejskiej nr 2004/458. Z uzasadnienia decyzji wynika zatem, iż przyczyną ograniczenia wielkości produkcji jest znikomy postęp prac dostosowawczych, które jednak nie stanowią przesłanki określonej w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego.
Dokonując kontroli decyzji podjętych w rozpatrywanej sprawie Sąd odniósł wrażenie, że powołane przepisy ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego jako podstawa materialnoprawna nie licuje z uzasadnieniem decyzji. Jest ono niejasne i sformułowane niejako w oderwaniu od podstawy prawnej. Zgodnie zaś z zasadą wyrażoną w art. 6 k.p.a. organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza działanie w oparciu o obowiązującą normę prawną, prawidłowe ustalenie znaczenia tej normy, niewadliwe dokonanie subsumcji oraz prawidłowe ustalenie następstw prawnych. Dotyczy to zastosowania zarówno normy prawa materialnego, jak i normy prawa procesowego. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Takich motywów, które umożliwiałyby wyjaśnienie powodów zastosowania przez organ określonego przepisu prawa tj. art. 10 ust. 5 i ust. 7 oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego w tej sprawie brak. Stąd kontrola w drodze administracyjnosądowej pod kątem jego prawidłowości była ograniczona.
Poczynione przez Sąd rozważania doprowadziły do wniosku, iż decyzja organu odwoławczego jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i prawa procesowego. Obligowało to do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stąd orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI