II SA/WR 548/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-05-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
egzekucja administracyjnaopłata za składowanie odpadówprzedawnieniedoręczenieprawo procesowe administracyjneKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiOrdynacja podatkowaWSA Wrocław

WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki na postanowienie SKO, uznając, że egzekucja opłaty za składowanie odpadów była zasadna, a termin przedawnienia został skutecznie przerwany.

Spółka M. S.A. zaskarżyła postanowienie SKO dotyczące egzekucji administracyjnej zaległości z tytułu opłaty za składowanie odpadów za 2017 r. w kwocie ponad 19 mln zł. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące m.in. nieistnienia obowiązku, wygaśnięcia obowiązku z powodu przedawnienia oraz braku wymagalności. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że obowiązek istniał, a termin przedawnienia został skutecznie przerwany poprzez doręczenie tytułu wykonawczego, mimo odmowy przyjęcia pisma przez pracownika spółki.

Sprawa dotyczyła skargi M. S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa Dolnośląskiego o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zaległości z tytułu opłaty za składowanie odpadów za rok 2017 w kwocie 19 044 933 zł wraz z odsetkami. Spółka podnosiła szereg zarzutów, w tym nieistnienie obowiązku, wygaśnięcie obowiązku z powodu przedawnienia, brak doręczenia upomnienia oraz brak wymagalności obowiązku. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie, czy bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany w dniu 28 grudnia 2023 r., kiedy to organ egzekucyjny próbował doręczyć tytuł wykonawczy i zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych. Pracownik spółki odmówił przyjęcia przesyłki, powołując się na brak upoważnienia. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznały, że odmowa przyjęcia pisma przez pracownika spółki, który był obecny w siedzibie i w późniejszym czasie odbierał inną korespondencję, stanowiła skuteczne doręczenie w trybie art. 47 § 1 k.p.a., co przerwało bieg terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że jednostki organizacyjne mają obowiązek zapewnić odbiór korespondencji w godzinach pracy, a odmowa przyjęcia pisma przez osobę obecną w siedzibie, nawet jeśli nie posiada formalnego upoważnienia, może być traktowana jako skuteczne doręczenie, jeśli okoliczności wskazują na jej rolę w funkcjonowaniu spółki. Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone prawidłowo, a zarzuty spółki nie zasługiwały na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa przyjęcia pisma przez pracownika spółki, który jest obecny w siedzibie i którego rola w funkcjonowaniu spółki wskazuje na możliwość odbioru korespondencji, może być uznana za skuteczne doręczenie, przerywające bieg terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że pracownik spółki, mimo braku formalnego upoważnienia, był osobą uprawnioną do odbioru korespondencji w rozumieniu art. 45 k.p.a. ze względu na okoliczności faktyczne, w tym późniejszy odbiór innej korespondencji i posługiwanie się pieczęcią spółki. Odmowa przyjęcia pisma w takiej sytuacji jest traktowana jako skuteczne doręczenie zgodnie z art. 47 § 1 k.p.a., co przerywa bieg terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (58)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nieistnienie obowiązku zapłaty wskazanej w tytule wykonawczym kwoty.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Brak doręczenia upomnienia wymaganego po myśli art. 15 u.p.e.a.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wygaśnięcie obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Brak wymagalności obowiązku wynikającego z zaskarżenia decyzji wraz z jednoczesnym złożeniem wniosku o wstrzymanie jej wykonania.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nieistnienie obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wygaśnięcie obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Brak uprzedniego doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Brak wymagalności obowiązku.

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

o.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 70 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przerwanie biegu terminu przedawnienia.

p.o.ś. art. 284

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Obowiązek uiszczania opłaty za korzystanie ze środowiska.

Dz.U. z 2023 r. poz. 1626 § § 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia

Niewymagalność doręczenia upomnienia w określonych przypadkach.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Procedura rozpatrywania zarzutów przez organ egzekucyjny.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Doręczanie pism jednostkom organizacyjnym.

u.p.e.a. art. 1 § pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zakres stosowania ustawy.

u.p.e.a. art. 15

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymagalność doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 47 § § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skutki odmowy przyjęcia pisma.

u.p.e.a. art. 45

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Doręczanie pism jednostkom organizacyjnym.

u.p.e.a. art. 44

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Doręczenie zastępcze.

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Środki służące ochronie interesów zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 33 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymogi dotyczące określenia istoty i zakresu żądania w zarzucie.

u.p.e.a. art. 33 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nieistnienie obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wygaśnięcie obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Brak wymagalności obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Brak uprzedniego doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 34 § § 2 i 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1 § pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 47 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 45

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 44

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd.

o.p. art. 54 § § 1 pkt 7a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Naliczanie odsetek za zwłokę.

p.o.ś. art. 281 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do opłat za korzystanie ze środowiska.

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 47 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 47 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 45

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne doręczenie tytułu wykonawczego w dniu 28 grudnia 2023 r. poprzez odmowę przyjęcia pisma przez pracownika spółki, co przerwało bieg terminu przedawnienia. Obowiązek zapłaty opłaty za składowanie odpadów wynikał z mocy prawa i został określony w ostatecznej decyzji administracyjnej, co zwalniało z obowiązku doręczenia upomnienia. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego i wniosek o wstrzymanie wykonania nie wstrzymują wykonalności decyzji do czasu wydania postanowienia o wstrzymaniu.

Odrzucone argumenty

Nieistnienie obowiązku z powodu zaskarżenia decyzji i złożenia wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Wygaśnięcie obowiązku z powodu przedawnienia. Brak doręczenia upomnienia. Brak wymagalności obowiązku. Wadliwe naliczenie odsetek z powodu błędów rachunkowych w deklaracji (podniesione po terminie).

Godne uwagi sformułowania

Samo zaś wniesienie skargi na decyzję organu odwoławczego nie wstrzymuje jej wykonania, co wprost wynika z art. 61 § 1 p.p.s.a. Wykonalność decyzji ustaje dopiero z chwilą wydania postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Obowiązkiem osób prawnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe. Odmowa przyjęcia korespondencji przez pracownika Skarżącej jawi się jako zdarzenie wyczerpujące dyspozycję art. 47 § 1 k.p.a.

Skład orzekający

Ireneusz Dukiel

przewodniczący

Malwina Jaworska-Wołyniak

sprawozdawca

Wojciech Śnieżyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, przerwania biegu przedawnienia oraz skutków wniesienia skargi do sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z egzekucją opłat za składowanie odpadów, jednak zasady dotyczące doręczeń i przedawnienia mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy wysokiej kwoty zaległości i kluczowej kwestii przerwania biegu przedawnienia poprzez odmowę przyjęcia pisma, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów.

Czy odmowa odebrania pisma przez pracownika firmy może uratować ją przed milionowymi zaległościami? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię przerwania przedawnienia.

Dane finansowe

WPS: 19 044 933 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 548/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-05-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ireneusz Dukiel /przewodniczący/
Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OZ 89/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 7 maja 2024 r. Nr SKO 4810.81.2024 w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
W dniu 28 grudnia 2023 r. Marszałek Województwa Dolnośląskiego - będący wierzycielem - wystawił na zobowiązaną Spółkę M. S.A. z siedzibą w N. (dalej: Skarżąca, Spółka) tytuł wykonawczy numer [...], obejmujący zaległości z tytułu opłaty za składowanie odpadów za rok 2017 w kwocie 19 044 933 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Zaległość została określona na podstawie decyzji Marszałka Województwa Dolnośląskiego (dalej: Marszałek) z dnia 2 listopada 2021 r., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: Kolegium) z dnia 7 listopada 2023 r., doręczoną Spółce w dniu 27 grudnia 2023 r. Mocą tej decyzji wymierzono skarżącej opłatę stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu za składowanie odpadów w 2017 r.
Pismem z dnia 3 stycznia 2024 r. skarżąca wniosła zarzuty.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2024 r. Marszalek, działając na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej u.p.e.a.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.),
1. oddalił w całości zarzut, oparty o art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku zapłaty wskazanej w tytule wykonawczym z dnia 28 grudnia 2023 r. kwoty wraz z odsetkami, będącej opłatą stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za składowanie odpadów w 2017 r. na składowisku odpadów w W. przy ul. [...];
2. oddalił w całości zarzut, oparty o art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcia obowiązku;
3. oddalił w całości zarzut, oparty o art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tj. brak doręczenia upomnienia wymaganego po myśli art. 15 u.p.e.a.;
4. oddalił w całości zarzut oparty o art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., tj. brak wymagalności obowiązku wynikającego z zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz z jednoczesnym złożeniem wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji.
Organ nie uznając zarzutu nieistnienia obowiązku wskazał, że przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych. Zdaniem organu na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. na dzień 28 grudnia 2023 r. decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu egzekucyjnego, pozostawała w obrocie prawnym, miała przymiot wykonalności, co rodziło zobowiązanie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Spółka decyzję tę zaskarżyła do WSA we Wrocławiu wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, który został uwzględniony przez Kolegium postanowieniem z dnia 9 stycznia 2024 r. Zdaniem organu nie można zaakceptować argumentacji skarżącej, iż uwzględnienie jej wniosku o wstrzymanie wykonania spowodowało brak możliwości wywołania przez tę decyzję jakichkolwiek skutków prawnych.
W zakresie zarzutu wygaśnięcia obowiązku organ wskazał, że wprawdzie Spółka w uzasadnieniu nie wskazała jaką okoliczność przywołuje jako podstawę tego konkretnego zarzutu, niemniej jednak do okoliczności powodujących wygaśnięcie obowiązku bez wątpienia można zaliczyć jego przedawnienie.
Zdaniem Spółki jej zobowiązanie uległo przedawnieniu z końcem roku 2023. Swoje stanowisko Spółka uzasadniła treścią art. 70 § 4 zd. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej o.p.), z którego wynika, że "bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony'', a zdaniem Spółki nie została ona skutecznie zawiadomiona o zajęciu rachunków bankowych.
Z powyższym stanowiskiem nie zgodził się Marszałek, wywodząc, że do samego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Spółki, jak i do doręczenia zgodnie z art. 47 § 2 k.p.a. zawiadomień o tym zajęciu, doszło w dniu 28 grudnia 2023 r., tj. przed upływem terminu przedawnienia. Tym samym bieg terminu przedawnienia został przerwany zarówno wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, jak i zawiadomienia o tym zobowiązanej.
Nadto, organ podkreślił, że sama Skarżąca w uzasadnieniu zarzutów wskazała, że w dniu 28 grudnia 2023 r. "powzięła informację o zajęciu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu wierzytelności z 21 rachunków bankowych Spółki".
Względem zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.) organ wskazał, iż zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony gdyż upomnienie nie było wymagalne. Zgodnie bowiem z § 2 pkt 2 rozporządzenia Minister Finansów z dnia 302014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2023 r. poz. 1626), doręczenie upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie jest wymagane w przypadkach, gdy dotyczy m.in. należności pieniężnych, "których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu".
W niniejszej sprawie obowiązek uiszczania należnej opłaty przez podmiot korzystający ze środowiska wynika z mocy prawa - art. 284 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r., poz. 54, dalej p.o.ś.), a wysokość opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za składowanie odpadów została natomiast określona w ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ zauważył również, że Spółka jednocześnie podniosła, że zgodnie z art. 1 pkt 1 u.p.e.a. jej przepisy stosuje się tylko w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich zobowiązań, co w sprawie nie miało miejsca.
Organ nie podzielił tych twierdzeń wywodząc, że na wierzycielu spoczywa obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Aktualizuje się on wraz z nabyciem przez obowiązek cechy wykonalności i trwa do wygaśnięcia obowiązku lub stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Brak podjęcia natychmiastowych działań mógłby narazić wierzyciela na skargę na bezczynność ze strony podmiotu, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organu zainteresowanego wykonaniem obowiązku.
W niniejszej sprawie wszczęcie egzekucji bez zbędnej zwłoki miało szczególną wagę ze względu na okoliczność, że wymierzona opłata miała się przedawnić z końcem 2023 r. Na skutek doręczenia Spółce ostatecznej decyzji dopiero w dniu 27 grudnia 2023 r., wierzyciel, który nie mógł pozwolić sobie na niepodjęcie próby zapobieżenia przedawnieniu należnej mu kwoty, miał zaledwie dwa dni (28 i 29 grudnia 2023 r.) na zastosowanie środka egzekucyjnego i przerwanie biegu przedawnienia. Tymczasem Skarżąca zamiast działań mających na celu wykonanie ciążącego na niej obowiązku bezzwłocznie po tym, gdy obowiązek stał się wymagalny, podjęła działania, a raczej zaniechania, zmierzające do doprowadzenia do jego przedawnienia.
Organ wskazał, że bezzwłoczne wszczęcie niniejszego postępowania egzekucyjnego było zasadne w świetle zaistniałych okoliczności, a Spółka mimo tego, że była przygotowana na taką ewentualność, nie podjęła działań zmierzających do wykonania obowiązku, oczekując z premedytacją na jego przedawnienie. Świadczy o tym również odebranie decyzji dopiero po powtórnym zawiadomieniu w ostatnim możliwym dniu.
Nadto, organ podkreślił, że kwestia uchylania się przez zobowiązanego od wykonania ciążącego na nim obowiązku pozostaje bez wpływu na uwzględnienie lub odmowę uwzględnienia zarzutów wniesionych w piśmie Spółki z dnia 3 stycznia 2024 r., ponieważ w ogóle nie mogła stanowić podstawy jakiegokolwiek zarzutu.
Wreszcie organ względem zarzutu braku wymagalności wskazał, że Skarżąca uzasadniła go zaskarżeniem do Sądu w dniu 2 stycznia 2024 r. decyzji z dnia 7 listopada 2023 r. wraz z jednoczesnym złożeniem wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Ani jednak w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. 28 grudnia 2023 r., ani w dacie złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, tj. 3 stycznia 2024 r. nie było skutecznie wydane postanowienie o wstrzymaniu wykonania, gdyż to zostało podjęte dopiero 9 stycznia 2024 r. Wbrew twierdzeniom Spółki, samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie stanowi spełnienia przesłanki z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. i nie uzasadnia wstrzymania jakichkolwiek czynności egzekucyjnych. Dopiero postanowienie wydane w wyniku rozpoznania takiego wniosku rodziłoby ten skutek i mogłoby być podstawą zakwestionowania prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie. Jednak takim postanowieniem Spółka nie dysponowała składając zarzuty. Oparła zatem zarzut braku wymagalności obowiązku na okolicznościach nieistniejących w dacie jego składania.
Jednocześnie w wydanym postanowieniu wskazano, iż wywody Spółki dotyczące zastosowania przez organ egzekucyjny dotkliwych środków egzekucyjnych pozostają bez związku z treścią złożonych zarzutów.
Zażalenie na to postanowienie złożyła Skarżąca zarzucając m.in., że postanowienie doręczono pełnomocnikowi, który nie miał umocowania zamiast samej Spółce, która działała samodzielnie.
Zarzut ten został uznany przez Kolegium, które postanowieniem z dnia 8 marca 2024 r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
W rezultacie wierzyciel doręczył postanowienie pełnomocnikowi zobowiązanej w dniu 3 kwietnia 2024 r., a zobowiązanej Spółce w dniu 10 kwietnia 2024 r., w trybie określonym w art. 44 k.p.a.
W dniu 16 kwietnia 2024 r. do organu wpłynęło zażalenie sporządzone przez Spółkę, a w dniu 19 kwietnia 2024 r. wpłynęło zażalenie wniesione przez Spółkę, reprezentowaną przez pełnomocnika. Oba zażalenia są tożsame co do treści podniesionych zarzutów, tj. zarzucono naruszenie:
- art. 18 w zw. z art. 17 § 1 u.p.e.a. i w zw. z art. 144 oraz w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie stanowiska Kolegium poprzez niedoręczenie postanowienia Spółce, która działała samodzielnie, a doręczenie go pełnomocnikowi, który został ustanowiony później;
- art. 17 § 1, w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 40 k.p.a. poprzez niedoręczenie postanowienia Spółce, lecz domniemanemu pełnomocnikowi;
- art. 33 § 2 pkt 1, w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że obowiązek wykazany w tytule wykonawczym istnieje, skoro wniesiono skargę do sądu administracyjnego;
- art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie doszło do przedawnienia dochodzonego zobowiązania;
- art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że obowiązek jest wymagalny w sytuacji gdy Kolegium wstrzymało wykonanie decyzji;
- art. 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że Spółka nie uchylała się od wykonania obowiązku.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2024 r. (nr SKO 4810.81.2024) Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 pkt 2 i art. 34 § 2 i 3 u.p.e.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że nie zasługują na uwagę zarzuty dot. doręczenia postanowienia z dnia 7 lutego 2024 r., gdyż postanowienie to zostało doręczone Spółce w dniu 10 kwietnia 2024 r., w trybie art. 44 k.p.a. Również doręczenie postanowienia pełnomocnikowi było działaniem prawidłowym, skoro od dnia 15 lutego 2024 r. pełnomocnik reprezentuje Spółkę w postępowaniu egzekucyjnym. Po dniu 15 lutego 2024 r. nie ma już jednak konieczności doręczania pism Spółce, skoro ustanowiła pełnomocnika. Z powyższego względu Kolegium niniejsze postanowienie doręczyło wyłącznie pełnomocnikowi Spółki.
Dalej Kolegium podzieliło co do zasady twierdzenia i argumentację organu I instancji. Przyjęło, że wśród enumeratywnie wymienionych zarzutów nie ma zarzutu
braku uchylania się podmiotu od wykonania obowiązku, co czyni ten zarzut niedopuszczalnym z przyczyn formalnych.
W zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku Kolegium wskazało, że egzekwowany obowiązek w dniu 28 grudnia 2023 r. i w dniu 3 stycznia 2024 r. istniał i wynikał z ostatecznej decyzji z dnia 7 listopada 2023 r., a ewentualne jej uchylenie spowoduje skutki dla postępowania egzekucyjnego dopiero z tym dniem.
Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku, organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 9 stycznia 2024 r., Kolegium istotnie wstrzymało wykonanie decyzji z dnia 7 listopada 2023 r., ale to postanowienie wywiera skutek dopiero od tego dnia. Sam zaś fakt wniesienia skargi na ostateczną decyzję do sądu administracyjnego nie niweczy przymiotu ostateczności decyzji oraz jej wykonalności. Jedynie wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji, czy to przez właściwy organ, czy też sąd administracyjny, dawałoby podstawę do odstąpienia od wykonania decyzji ostatecznej oraz do zawieszenia, na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wszczętego już postępowania egzekucyjnego.
Kolegium nie podzieliło także zarzutu przedawnienia. W tym zakresie Kolegium wskazało, że stosownie do art. 70 § 1 o.p. pięcioletni termin przedawnienia opłaty za rok 2017 upływał z dniem 31 grudnia 2023 r. Jednakże art. 70 § 4 o.p. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a spór dotyczy tego, czy powiadomienie to było skuteczne w dniu 28 grudnia 2023 r. Tego bowiem dnia pracownik organu egzekucyjnego próbował doręczyć w siedzibie Spółki zawiadomienia. Pracownica Spółki (M. M.) odmówiła przyjęcia przesyłki twierdząc, że nie jest do tego upoważniona. Pracownik organu egzekucyjnego sporządził notatkę służbową na tę okoliczność i przesyłkę uznano za doręczoną. Zastosowano art. 47 § 1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Według art. 47 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 47 § 1 k.p.a., uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata.
W ocenie Kolegium, pismo zostało skutecznie doręczone w tym trybie, a czynnościom pracownicy Spółki (M. M.), brakuje konsekwencji, gdyż odebrała np. znajdujące się w aktach sprawy pismo Marszałka Województwa Dolnośląskiego z dnia 26 stycznia 2024 r. kierowane do Spółki.
Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 45 zd. 1 k.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a. jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis ten posługuje się pojęciem osoby uprawnionej do odbioru pism, które jest pojęciem szerszym od pojęcia pełnomocnika, czy reprezentacji.
Kolegium wskazało, że obowiązkiem osób prawnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe, a określone w przepisach prawa (regulujących kwestię doręczeń) gwarancje procesowe dla stron, pełnomocników, przedstawicieli ustawowych i wszystkich innych uczestników postępowania nie mogą być postrzegane jako instrument pozwalający na odraczanie bądź zawieszanie działań organów. W szczególności wskazane wcześniej podmioty nie mogą swymi działaniami między innymi takimi jak: wyjazd, zamknięcie lokalu lub też czasową likwidację organu uprawnionego do reprezentowania, uniemożliwiać doręczenia decyzji, aby w ten sposób doprowadzić do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie odmowa przyjęcia korespondencji przez pracownika skarżącej Spółki jawi się jako zdarzenie wyczerpujące dyspozycję art. 47 § 1 k.p.a. ze wszelkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami. Skoro bowiem przyjmuje się, że w świetle art. 45 § 1 k.p.a. obowiązkiem każdej jednostki organizacyjnej (podmiotu zorganizowanego) jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji, aby w godzinach urzędowania tejże jednostki istniała możliwość doręczenia wszelkiej korespondencji, w tym także urzędowej, to zachowanie pracownika odmawiającego jej odbioru nie można oceniać inaczej aniżeli przez pryzmat art. 47 § 1 k.p.a. Oceny tej nie zmienia powoływanie się w okolicznościach sprawy na brak upoważnienia do odbioru korespondencji. Przy tym dla uznania, czy pracownica skarżącej Spółki może być uznana za osobę uprawnioną do odbioru pism adresowanych do Spółki w rozumieniu art. 45 k.p.a., decydujące nie jest istnienie formalnej więzi pracowniczej ze Spółką, lecz okoliczności faktyczne przypadku, w tym przede wszystkim treść notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu przy próbie doręczenia, a także ogół okoliczności wskazujących na rolę tej osoby w codziennym funkcjonowaniu Spółki, zwłaszcza tych mających miejsce w okresie późniejszym niż w dniu 28 grudnia 2023 r., tzn. po dniu próby doręczenia do jej rąk zawiadomień.
Wreszcie Kolegium wskazało, iż prawidłowo organ nie podzielił także zarzutu uprzedniego doręczenia upomnienia.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła M. S.A. z siedzibą w N. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego, a nadto zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Kwestionowanemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 80 w zw. z art. 81a w zw. z art. 45 w zw. z art. 47 k.p.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez dokonanie przez organ II instancji dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów i rozstrzygnięcie wątpliwości faktycznych na niekorzyść skarżącej skutkiem czego było nieprawidłowe przyjęcie przez Kolegium, że tytuł wykonawczy został skutecznie doręczony Spółce w dniu 28 grudnia 2023 r., a w konsekwencji błędne uznanie iż nie doszło do wygaśnięcia obowiązku z uwagi na upływ 5-letniego terminu płatności opłaty podwyższonej za 2017 r. z końcem 2023 r.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że za całkowicie irrelewantną należy uznać opinię dot. braku konsekwencji w określaniu czynności pracownicy Spółki, która odebrała oznaczoną korespondencję, gdyż fakt ten dotyczy zdarzenia po upływie blisko miesiąca od zdarzenia podlegającego ocenie, a sam organ takim wybiegiem - polegającym na celowym przemilczeniu podnoszonej przez Spółkę w zażaleniu okoliczności, iż osoba ta nie była w tamtej chwili uprawniona do odbioru przesyłek oraz korespondencji z Urzędu Skarbowego co też podczas próby doręczenia jej pisma - oświadczyła pracownikowi organu egzekucyjnego - próbuje kreować nieprawdziwy obraz sprawy, co stoi w jawnej sprzeczności z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 7 k.p.a.
Dalej Skarżąca podniosła, że przywoływane przez Kolegium na poparcie swojej tezy orzecznictwo jest niepełnie oraz odnosi się do odmiennych stanów faktycznych.
Spółka odnosząc się również do wskazanych w skardze poglądów judykatury stoi na stanowisku, że jeśli osoba przebywająca w miejscu siedziby spółki oświadczy doręczającemu, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków to należy stwierdzić, że nie doszło do skutecznego doręczenia. Na zaaprobowanie nie zasługuje zaś przywołany przez Kolegium i pojawiający się niekiedy w orzecznictwie trend zmierzający w kierunku wykreowania domniemania, że osoba, która znajduje się w biurze strony jest z tego tylko tytułu (przebywania w danym miejscu) upoważniona do odbioru korespondencji. Jawi się on bowiem jako sprzeczny z treścią art. 45 k.p.a.
Dalej Skarżąca nie zgodziła się z poglądem Kolegium dotyczącym obowiązku przedsiębiorcy do zapewnienia odbioru korespondencji urzędowej wynikającego z art. 45 k.p.a.
Wreszcie Skarżąca podniosła, że w wypadku niemożności doręczenia przesyłki w sposób wskazany w art. 45 k.p.a., należy zastosować art. 44 k.p.a., a więc doręczenie następcze. Aby było to możliwe w tego typu sytuacji, osoba czynna w siedzibie spółki musi złożyć wyraźne oświadczenie doręczającemu wskazujące, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków. Tylko wówczas można powoływać się na okoliczność, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. W przeciwnym wypadku zawsze osoba czynna w lokalu podmiotu zbiorowego będzie uważana za osobę upoważnioną do odbioru korespondencji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2025 r. Skarżąca podtrzymała wnioski, zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze. Nadto w kontekście zarzutu nieistnienia obowiązku wskazała, że organy nie odniosły się do wadliwego naliczenia przez wierzyciela odsetek, tj. z rażącym naruszeniem art. 54 § 1 pkt 7a o.p., który stanowi, że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie dwóch lat od dnia złożenia deklaracji, od zaległości związanych z popełnionymi w deklaracji błędami rachunkowymi lub oczywistymi omyłkami, jeżeli w tym okresie nie zostały one ujawnione przez organ podatkowy. W tym kontekście skarżąca wskazała, że w dniu 5 lutego 2018 r. spółka przedłożyła wykaz zawierający błąd rachunkowy polegający na wskazaniu błędnej wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska. Postępowanie zostało zaś wszczęte dopiero 17 czerwca 2021 r. Stąd nie sposób zobowiązać spółki do zapłaty odsetek od 6 lutego 2020 r.
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2025 r. tut. Sąd zawiesił postępowanie, ale postanowienie to uchylił Naczelny Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 7 maja 2024 r. (nr SKO 4810.81.2024) utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa Dolnośląskiego z dnia 7 lutego 2024 r., oddalające zarzuty Skarżącej zgłoszone w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 grudnia 2023 r. obejmującego zaległości z tytułu opłaty za składowanie odpadów za rok 2017 w kwocie 19 044 933 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Zaległość została określona na podstawie decyzji Marszałka Województwa Dolnośląskiego, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2023 r.
Na wstępie, dla porządku należy zauważyć, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutu enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonego zarzutu regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 stycznia 2012 r., II FSK 1244/10; z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z 18 listopada 2015 r., II FSK 2594/13; CBOSA). Nadto, w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów, przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia ani organu egzekucyjnego ani sądu administracyjnego do ich rozpatrzenia. Zgodnie bowiem z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Ustalenia faktyczne organu mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
W realiach badanej sprawy, Skarżąca wniosła zarzuty, oparte na podstawie art. 33 § 2 pkt 1, 4, 5, 6c u.p.e.a., a zatem w zakresie nieistnienia obowiązku, wygaśnięcia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, braku wymagalności.
Zdaniem Sądu wydane w realiach badanej sprawy postanowienie oddalające wniesione zarzuty odpowiada prawu. Brak było podstaw do uwzględnienia pierwszego z zarzutów, który Skarżąca upatruje z zaskarżeniem do tut. Sądu decyzji Kolegium z dnia 7 listopada 2023 r., utrzymującej w mocy decyzję Marszałka z dnia 2 listopada 2021 r. i wydania w dniu 9 stycznia 2024 r. postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym zakresie trzeba przede wszystkim nadmienić, że na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. 28 grudnia 2023 r. oraz dzień wniesienia zarzutu, tj. 3 stycznia 2024 r., decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego była ostateczna i posiadała przymiot wykonalności. Samo zaś wniesienie skargi na decyzję organu odwoławczego nie wstrzymuje jej wykonania, co wprost wynika z art. 61 § 1 p.p.s.a. Możliwość wykonania decyzji w związku z wnioskiem o zastosowanie ochrony tymczasowej odpada tylko wtedy, gdy organ lub sąd administracyjny wyda w tej kwestii pozytywne dla strony postanowienie. Wcześniej, przed wydaniem takiego postanowienia, zaskarżona decyzja może, a nawet powinna być egzekwowana, zaś samo złożenie wniosku o wstrzymanie jej wykonania niczego w tym zakresie nie zmienia (por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2018 r., III SA/Wa 515/18, CBOSA). Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu nie "zawiesza" jego wykonalności do czasu rozpoznania wniosku (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2022 r., I FSK 613/22, CBOSA). Stąd jak słusznie podniosło Kolegium sam fakt wniesienia skargi na ostateczną decyzję do Sądu nie niweczył w realiach badanej sprawy przymiotu jej ostateczności oraz wykonalności. Jedynie wydanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania dawałoby podstawę do odstąpienia od jej wykonania. Takiej podstawy nie stanowi wyłącznie wystąpienie z wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie skoro wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji można zgłosić na każdym etapie postępowania sądowego, można go też składać wielokrotnie, o ile zmienią się okoliczności faktyczne sprawy, a samo rozpoznanie przez sąd skargi powinno być poprzedzone prawomocnym zakończeniem postępowania incydentalnego w przedmiocie ochrony tymczasowej, to gdyby przyjąć, że sam wniosek o wstrzymanie wykonania wyklucza wykonanie decyzji, to poprzez wielokrotne, nawet oczywiście niezasadne, wnioski wnioskodawca uzyskałby stan prawnej gwarancji, że decyzja nie będzie wykonywana. Niniejsze zaś może prowadzi do legalnej obstrukcji postępowania egzekucyjnego i sądowego (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2018 r., III SA/Wa 515/18 i III SA/Wa 499/18, wyrok NSA z 1 grudnia 2022 r., I FSK 613/22, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2022 r., I SA/Gl 1276/21, CBOSA).
Przywołane rozważania pozostają także aktualne względem zarzutu opartego na przepisie z art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a., który dotyczy braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Przez brak wymagalności obowiązku należy rozumieć stan, w którym wierzyciel nie może domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku, a tym bardziej nie może w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Przy czym obowiązek ten istnieje, a jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie. Konstrukcja art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. przewiduje, że w sprawie mogą pojawić się inne zdarzenia, aniżeli te, które zostały wymienione pod literami a) i b). Nie precyzując na czym owe zdarzenia mogły polegać - oprócz tego, że powinny one prowadzić do braku wymagalności obowiązku - ustawodawca nadał temu przepisowi charakter otwarty. To zaś oznacza, że z uwagi na art. 33 § 4 u.p.e.a., zobowiązany powinien wyraźnie określić, w czym upatruje przyczyny braku wymagalności obowiązku (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 września 2024 r., I SA/Kr 649/24, CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie, niniejszy zarzut skarżąca również opiera na wywiedzeniu skargi na decyzję Kolegium z 7 listopada 2023 r. do tut. Sądu wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania. Jak już jednak wspomniano, zarówno w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak i w dacie złożenia zarzutu, brak było postanowienia w przedmiocie udzielenia ochrony tymczasowej. Stąd należy przyjąć, że decyzja na podstawie, której został wystawiony tytuł wykonawczy na zobowiązaną jest decyzją ostateczną, nie została wstrzymana, a więc obowiązek z niej wynikający jest wymagalny. Obowiązek wynikający z decyzji staje się bowiem wymagalny jeżeli decyzja, którą został nałożony, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania. Skoro więc na dzień wszczęcia spornego postępowania jak i dzień złożenia zarzutu nie zostało jeszcze wydane postanowienie w przedmiocie udzielenia ochrony tymczasowej, to zasadnie uznał organ, że Skarżąca niniejszy zarzut oparła na okolicznościach nieistniejących, co winno skutkować jego oddaleniem.
Prawidłowo też Marszałek wskazał, że w realiach badanej sprawy nie zachodził obowiązek doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Stosownie bowiem do § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2023 r. poz. 1626), doręczenie upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie jest wymagane w przypadkach, gdy dotyczy m.in. należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Słusznie zauważył organ, że sporny obowiązek uiszczania należnej opłaty przez podmiot korzystający ze środowiska wynika z mocy prawa, tj. art. 284 p.o.ś., wysokość zaś opłaty stanowiącej różnicę między opłatą należną a wynikającą z wykazu za składowanie odpadów została określona w ostatecznej decyzji administracyjnej. Niniejszego pogląd nie zakwestionowała też strona w złożonej skardze.
Wreszcie, odnosząc się do zarzutu wygaśnięcia obowiązku, który został wymieniony w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., należy zauważyć, że zgodnie z art. 281 ust. 1 p.o.ś. do opłat za korzystanie ze środowiska stosuje odpowiednio przepisy działu III o.p. Bezspornie też, zgodnie z art. 70 § 1 o.p. pięcioletni termin przedawnienia opłaty za rok 2017 upływał z dniem 31 grudnia 2023 r. W myśl jednak art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.
W sprawie kluczowa kwestia sporna dotyczy właśnie tego, czy niniejszy 5 letni termin został przerwany w dniu 28 grudnia 2023 r., jak przyjęły organy, czy też nie, jak dowodzi strona Skarżąca. W tym zaś dniu pracownik organu egzekucyjnego próbował doręczyć pracownikowi Spółki w jej siedzibie zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych jak i tytuł wykonawczy. Pracownica, M. M. odmówiła przyjęcia przesyłki twierdząc, że nie jest do tego upoważniona. W tej sytuacji pracownik organu egzekucyjnego sporządził notatkę służbową na tę okoliczność i przesyłkę uznano za doręczoną na podstawie art. 47 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Według art. 47 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 47 § 1 k.p.a., uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata.
Sąd podzielił twierdzenia organu, iż w realiach badanej sprawy doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, gdyż na podstawie ustalonych okoliczności faktycznych wynika, iż w dniu 28 grudnia 2023 r. doszło do doręczenia przesyłki adresowanej do spółki zawierającej zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. W tym zakresie trzeba przede wszystkim zauważyć, że zgodnie z art. 45 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio.
W orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, że obowiązkiem osób prawnych i jednostek organizacyjnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe (por. np.: wyroki NSA: z 23 kwietnia 2024 r., III FSK 274/22; 23 stycznia 2015 r., I FSK 1975/13; 24 maja 2004 r., FSK 40/04; z 2 grudnia 2008 r., I FSK 424/08; z 4 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1664/09; G. Łaszczyca w: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. III, t. I, teza 4 do art. 45). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie FSK 40/04, "przewidziane w przepisach [regulujących kwestię doręczeń] gwarancje procesowe dla stron, pełnomocników, przedstawicieli ustawowych i wszystkich innych uczestników postępowania podatkowego nie mogą być postrzegane jako instrument pozwalający na odraczanie bądź zawieszanie działań organów. W szczególności wskazane wcześniej podmioty nie mogą swymi działaniami między innymi takimi jak: wyjazd, zamknięcie lokalu lub też czasową likwidację organu uprawnionego do reprezentowania, uniemożliwiać doręczenia decyzji, aby w ten sposób doprowadzić do przedawnienia zobowiązania podatkowego". W przypadku więc jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych skutki fikcji doręczenia przewidzianej w art. 47 § 2 k.p.a. zajdą w sytuacji, gdy odmowy przyjęcia pisma dokonuje w lokalu ich siedziby osoba uprawniona do odbioru pism, o której mowa w art. 45 k.p.a. Dla uznania zaś czy mamy do czynienia z osobą uprawnioną do odbioru pism w rozumieniu art. 45 k.p.a., decydujące są przede wszystkim okoliczności faktyczne przypadku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przez osobę upoważnioną do odbioru pisma należy rozumieć każdą osobę, która ze względu na wykonywaną funkcję została regulaminowo lub tylko zwyczajowo jest uprawniona do odbierania korespondencji przesyłanej do siedziby adresata. Przepis art. 45 k.p.a. wyłączył natomiast możliwość doręczenia pism innym osobom, jako nieuprawnionym, to jest sąsiadowi czy klientowi jednostki organizacyjnej, albo osobom przebywającym przypadkowo w siedzibie jednostki organizacyjnej, do której została skierowana korespondencja. Osoba odbierająca pismo doręczane w trybie art. 45 k.p.a. musi być więc rzeczywiście, chociażby zwyczajowo, upoważniona do jego odbioru (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2012 r., II OSK 1480/11, CBOSA). Decydujące nie jest przy tym tu, istnienie formalnego upoważnienia do odbioru, a ogół okoliczności wskazujących na rolę określonej osoby w codziennym funkcjonowaniu jednostki organizacyjnej, zwłaszcza tych mających miejsce po próbie doręczenia korespondencji do jej rąk. Nadto, posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "osoba uprawniona do odbioru pism" musi być odczytywane in genere przez przyjęcie, że mowa tu o osobie ogólnie (bez rozróżniania nadawców, czy sposobu doręczania pism) zajmującej się odbiorem korespondencji skierowanej do spółki. Z art. 45 k.p.a. nie wynika bowiem, by osoba taka musiała mieć oddzielne upoważnienie do odbioru korespondencji od organów administracji publicznej. Brak jest też przepisów pozwalających na wnioskowanie, że spółka ma możliwość dowolnego decydowania o tym, którą korespondencję - w sensie jej nadawcy - odbiera, a której nie odbiera. Upoważnienie określonej osoby do odbioru pism musi oznaczać jej upoważnienie do odbioru wszelkich pism kierowanych do spółki (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2018 r., II FSK 956/16 i 23 stycznia 2015 r., I FSK 1975/13, CBOSA).
W ocenie Sądu zasadnie przyjęły organy, że odmowa przyjęcia korespondencji przez pracownika Skarżącej jawi się jako zdarzenie wyczerpujące dyspozycję art. 47 § 1 k.p.a. Przede wszystkim należy bowiem zwrócić uwagę, że z akt sprawy wynika, iż M. M. w dniu 28 grudnia 2023 r. była pracownikiem Spółki, zatrudnionym na stanowisku pracownika biurowego. Jakkolwiek z przedłożonego zakresu czynności literalnie wynika, że do zakresu jej obowiązków należało: ewidencjonowanie, rejestrowanie, rozdzielanie korespondencji oraz przesyłek, to jednakże nie może to w okolicznościach niniejszej sprawy przesądzać, iż nie była ona również uprawniona do odbioru przesyłek, gdyż to upoważnienie nie musi przyjmować formy regulaminowej czy pisemnej. Możliwe jest bowiem – jak wskazano powyżej – również zwyczajowe upoważnienie pracownika do odbioru korespondencji. Z treści zaś notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu egzekucyjnego, wynika, iż w dniu 28 grudnia 2023 r. zastał on w siedzibie spółki jej pracownika, tj. M. M., która po powzięciu informacji odnośnie nadawcy przesyłki poinformowała, że "nie jest upoważniona do odbioru takiej korespondencji i oświadczyła, że w siedzibie spółki nie ma osoby upoważnionej do odbioru takiej korespondencji". Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się korespondencja adresowana do Skarżącej, którą w dniu 8 lutego 2024 r. odebrała M. M. jako osoba uprawniona do jej odbioru. Dowodzi tego zwrotne potwierdzenie odbioru, na którym widnieje podpis M. M. i pieczęć Spółki, którą się posłużyła. Tym samym nie mogą znaleźć w realiach niniejszej sprawy uzasadnienia, twierdzenia Skarżącej wskazujące, iż M. M. nie była osobą uprawnioną do odbioru przesyłki. Ze wskazanych okoliczności wynika, iż jej rola w codziennym funkcjonowaniu Spółki w zakresie korespondencji nie ograniczała się wyłącznie do ewidencjonowania, rejestrowania, czy rozdzielania, a również odbioru, skoro dysponowała i posługiwała się pieczęcią Spółki i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma z dnia 26 stycznia 2024 r. jest wskazana jako osoba uprawniona do odbioru przesyłki adresowanej do Skarżącej.
Nadto, wobec przywołanych stanowisk z orzecznictwa, nie można zaaprobować sytuacji, w której jednostka organizacyjna zobligowana do takiego zorganizowania jej działania aby w godzinach funkcjonowania pod adresem wskazanym we właściwym rejestrze przebywała osoba uprawniona do odbioru korespondencji w znaczeniu przyjętym w art. 45 k.p.a., limitowała udzielone regulaminowo czy zwyczajowo upoważnienie do odbioru przesyłek w zależności od ich nadawcy. Obowiązkiem bowiem Spółki jest takie zorganizowanie odbioru wszelkiej korespondencji, by w jej siedzibie i wyznaczonych godzinach pracy, istniała możliwość odbioru wszelkiej korespondencji do niej kierowanej.
Oczywiście Sąd w realiach badanej sprawy dostrzega, że w art. 45 k.p.a. ustawodawca odwołał się również do brzmienia art. 44 k.p.a. Jednakże nie sposób nie zauważyć, że tryb doręczenia przesyłek przewidziany w art. 44 k.p.a. ma charakter wyjątkowy i może być zastosowany wyłącznie w przypadku, gdy adresat jest nieobecny oraz gdy nie można doręczyć przesyłki dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu. W przypadku doręczenia przesyłki podmiotowi będącemu spółką, zastosowanie ma art. 45 k.p.a., zgodnie z którym jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. W konsekwencji obecność osoby uprawnionej do odbioru pism w siedzibie spółki uniemożliwia zastosowanie doręczenia zastępczego, a tak sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Nie można przy tym podzielić twierdzeń zawartych w skardze jakoby odwołanie się przez Kolegium do odbioru przez M. M. korespondencji w lutym 2024 r. było całkowicie irrelewantne, gdyż miało miejsce po upływie blisko miesiąca od zdarzenia podlegającego ocenie. Przeciwnie-okoliczność ta jest istotna z punktu widzenia ocenianego w dniu 28 grudnia 2023 r. zdarzenia, skoro w judykaturze zaaprobowano pogląd, aby dla uznania konkretnej osoby za uprawnioną do odbioru w rozumieniu k.p.a. uwzględniać ogół okoliczności wskazujących na jej rolę w funkcjonowaniu określonej jednostki organizacyjnej, zwłaszcza tych mających miejsce w okresie późniejszym, tj. po dniu próby doręczenia do jej rak zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego (wyrok NSA z 23 stycznia 2015 r., I FSK 1975/13, CBOSA).
Odnosząc się z kolei do zarzutu zawartego w przedłożonym piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2025 r. dot. nieistnienia obowiązku z uwagi na wadliwe wyliczenie odsetek należy zauważyć, że niniejsza okoliczność nie została wskazana na etapie składania zarzutów. Tymczasem zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. i zgłoszonych w określonym terminie. Wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów, niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego. Dlatego też powołanie nowego zarzutu w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, wydane w przedmiocie zarzutów, nie może świadczyć o wadliwości tego postanowienia (zob. C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 33). Nie może być także nowa podstawa zarzutu formułowana na etapie sądowej kontroli. W orzecznictwie sądowym podkreśla się rangę dotrzymania terminu do wniesienia zarzutów i ich petryfikacji. Wskazuje się, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (por. np.: wyroki NSA z 11 maja 2022 r., I OSK 1705/21 i 3 grudnia 2024 r., III FSK 252/24, CBOSA).
Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
W tej sytuacji, mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI