II SA/Wr 546/03

II SA/Wr 546/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jolanta Sikorska /przewodniczący/
Marek Olejnik /sprawozdawca/
Marta Semiczek
Symbol z opisem
624  Powszechny obowiązek obrony kraju
Hasła tematyczne
Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ
Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1992 nr 57 poz 278
par. 38 ust. 1 pkt 3. par. 74 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
Sentencja
Wojew-dzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA - Jolanta Sikorska Sędziowie : Asesor WSA - Marta Semiczek Asesor WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Radosław Żarkowski Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi: R. L. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzję Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, III. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 10 (dziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
2
UZASADNIENIE
Jak wynika z materiałów sprawy w dniu [...] r. R. L. wniósł do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego Ł. o skierowanie na wojskową komisję lekarską celem ponownego określenia kategorii zdrowia. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Poborowej Ł. z dnia [...] r. Nr [...] określono R. L. kategorię zdrowia "A3" a następnie na mocy §74 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. (Dz.U. Nr 57 poz.278) Wojskowy Komendant Uzupełnień Łódź obligatoryjnie zmienił kategorie zdolności do służby wojskowej na kategorię "D"- niezdolny do służby w czasie pokoju Szef Wojskowego Sztabu Wojskowego w Ł. zobowiązał Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Ł. do skierowania wnioskodawcy do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej celem ponownego określenia jego zdolności do służby wojskowej (pismo z dnia [...] r. Nr [...]).
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w dniu [...] r. wydała orzeczenie Nr [...], w którym ustaliła stopień zdolności do służby wojskowej R. L. na grupę I - kategoria "D" niezdolny do służby w czasie pokoju z powodu rozpoznania zaburzeń psychicznych niepsychotycznego pochodzenia organicznego. W uwagach wskazano, że ustaleń powyższych dokonano w oparciu o przeprowadzone badania specjalistyczne w gabinetach i TWKL.
W dniu [...] r. R. L. odwołał się od powyższego orzeczenia do Regionalnej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W.. Podniósł w nim, że orzeczenie jest niezgodne z przeprowadzonymi badaniami lekarskimi z dnia [...] r. i przedłożonymi wcześniej badaniami specjalistycznymi, z których wynika, że nie stwierdzono u niego żadnych zastrzeżeń chorobowych i objawów psychiatrycznych. Wpis w książeczce wojskowej kategorii "D" na podstawie §74 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony z 10.06.1992 r. (Dz.U. Nr 57 poz.278 ze zm.) - jego zdaniem, dyskwalifikuje go przy podjęciu pracy.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie nie stwierdzając nieprawidłowości. Wskazała, że rodzaj stwierdzonego schorzenia ustalony został w wyniku konsultacji kliniczno-psychiatrycznej w Klinice Psychiatrii WAM. Rejonowa Komisja podkreśliła przy tym, że R. L. dopiero po upływie [...] lat od orzeczonej kategorii wojskowej odwołał się od jej ustaleń. Wskazano w uzasadnieniu decyzji, że orzeczenie w sprawie zdolności do służby wojskowej nie jest orzeczeniem określającym stopień zdolności do pracy.
3
W skardze na decyzję Rejonowej Komisji Lekarskiej we W. R. L. zarzucił naruszenie art.77§1 oraz art.81 KPA poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do dowodów przeprowadzonych przez komisję. Ponownie wskazał, że treść orzeczenia jest niezgodna z przeprowadzonymi badaniami w WAM. Skarżący wyjaśnił, że ukończył kurs ochrony I stopnia i przeszedł w związku z tym pozytywnie wszystkie wymagane badania specjalistyczne. Powołał się również na przeprowadzone na własny koszt badania psychiatryczne w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł.. Zdaniem skarżącego absurdem jest stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że oceniano jedynie zdolność do służby wojskowej a nie do wykonywania pracy bowiem rodzaj wpisu w książeczce wojskowej dyskwalifikuje go do podjęcia pracy.
Odpowiadając na zarzuty skargi Rejonowa Komisja Wojskowa we W. wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1271) stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz.1270 ze zm.). Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje zatem tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia w postępowaniu występują. Skarga zatem podlega uwzględnieniu.
Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach (nazywane w
4
przepisach orzeczeniami), które są poddane mocy obowiązującej Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. :Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071)- zwanego dalej kpa. W zakresie zaś wynikającym z delegacji zawartych w szeregu ustaw dotyczących orzecznictwa lekarskiego w sprawach zdolności do czynnej służby wojskowej, postępowanie przed tymi komisjami jest regulowane ponadto przez przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57 poz. 278 ze zm.). Rozporządzenie to, jako akt wykonawczy do ustawy (akt rangi podustawowej), nie zmienia ani nie znosi regulacji prawnej rangi ustawowej, zawartej w k.p.a. W szczególności zawarte w nim przepisy nie mogą pozostawać w sprzeczności z regulacją ustawową k.p.a. Stanowisko to zresztą było niejednokrotnie prezentowane w orzecznictwie NSA - (por. wyrok z 22 maja 1998 r., II SA/Łd 1667/97, wyrok z 10.02.199 r. I SA 2114/97).
Przepisy tego rozporządzenia, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nie uregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Według § 2 rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § l właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników specjalistycznych a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr l do rozporządzenia. Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była mowa wyżej oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych wypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej /§ 18 ust. l i 2 omawianego rozporządzenia/. Rejonowa Wojskowa Komisja lekarska jako organ odwoławczy orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie /§ 32 ust. l i 2 rozporządzenia/.
Zgodnie z §19 ust.1 pkt 3 cyt. rozporządzenia z 10 czerwca 1992 r. orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. Wskazać bowiem należy, iż obowiązkiem każdego organu
5
administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielenia informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśnienia stronie "zasadności przesłanek" rozstrzygnięcia. Powyższy pogląd ma swoje odbicie w bogatym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 15 lutego 1984 r. sygn. akt SA/Po 1122/83, GAP 1986 Nr 4 str. 45). Podnieść także trzeba, iż również art. 107 kpa zalicza do części składowych decyzji administracyjnej m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część wyjaśnienia rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część rozstrzygnięcia zwanego w przedmiotowej sprawie orzeczeniem. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa /zasada udzielania informacji/ oraz art. 11 kpa /zasada przekonywania czyli wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia/.
Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie, całego materiału dowodowego /art. 7 i 77 § l kpa/.Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/.
Pominięcie w orzeczeniu z dnia [...] r. Nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. szczegółowego uzasadnienia, szczególnie wobec faktu przedłożenia przez skarżącego dokumentacji badań lekarskich nie potwierdzających zaburzeń psychicznych, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów zarówno §19 ust.1 pkt 3 cyt,. rozporządzenia z 10 czerwca 1992 r. jak również art.107 § 3 kpa w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (zob. m.in. wyroki: z dnia 10 lutego 1981 r. Sygn. akt SA/910/80, ONSA 1981 r. Nr 1, poz. 7, oraz z dnia 30 czerwca 1983 r. Sygn. akt I SA-178/83 - ONSA Nr 1, poz. 51).
Na organie odwoławczym jakim w przedmiotowej sprawie była Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. ciążył także obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej i dlaczego nie uznał zasadności argumentów strony .
Jak wynika z akt sprawy niniejszej sprawy Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska ani jednym zdaniem nie ustosunkowała się - w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od orzeczenia I instancji dotyczących rozbieżności pomiędzy orzeczeniem a przeprowadzonymi w dniu [...] r. badaniami lekarskimi na które
6
został skierowany przez Wojskową Komendę Uzupełnień oraz przedłożonymi już wcześniej badaniami specjalistycznymi. Według przepisu art. 75 § l kpa jako
dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty,
zeznania świadków opinie biegłych oraz oględziny. Reguła w nim wyrażona nie została wyłączona przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm./, w której cytowane rozporządzenie znalazło swoją podstawę.
Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz.1271).
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł o wykonaniu zaskarżonej decyzji ponieważ nie przywołuje ona ujemnych skutków dla skarżącego.