II SA/Wr 541/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-01-29
NSAinneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnywarunki szczególneprywatny pracodawcaprawo pracyubezpieczenia społeczneinterpretacja przepisóworzecznictwo SN

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające prawa do zasiłku przedemerytalnego, uznając, że okres pracy u prywatnego pracodawcy w warunkach szczególnych powinien być zaliczony.

Skarżący S. K. domagał się przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, jednak organy administracji odmówiły, nie zaliczając okresu pracy w warunkach szczególnych u prywatnego pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił obie decyzje, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które dopuszcza stosowanie przepisów o pracach w szczególnych warunkach również do pracowników prywatnych pracodawców. Sąd nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tej interpretacji.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania S. K. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organy administracji obu instancji uznały, że skarżący nie spełnia warunków, ponieważ nie zaliczyły mu okresu pracy w warunkach szczególnych u prywatnego pracodawcy (Zakład Mechaniki Maszyn A w S.). Podstawą prawną była ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. S. K. wniósł skargę, argumentując, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa i że udokumentował odpowiedni okres pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę, stanął przed problemem interpretacji przepisów dotyczących zaliczania okresu pracy w szczególnych warunkach u prywatnych pracodawców. Sąd odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1999 r. (sygn. akt III RN 25/99), który jednoznacznie stwierdził, że przepisy rozporządzenia z 1983 r. mają zastosowanie również do pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców, niezależnie od rodzaju zakładu pracy. Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały prawo materialne, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem poglądu Sądu Najwyższego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. mają zastosowanie również do pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku Sądu Najwyższego, który stwierdził, że rozporządzenie nie różnicuje pracowników ze względu na rodzaj zakładu pracy, a kluczowe jest wykonywanie prac wymienionych w przepisach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.z.p.b. art. 37j

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określa warunki przyznania zasiłku przedemerytalnego, w tym wymogi dotyczące okresu zatrudnienia i pracy w warunkach szczególnych.

r.R.M.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Kluczowe dla ustalenia, jakie prace uznaje się za wykonywane w warunkach szczególnych i czy dotyczy to pracowników prywatnych pracodawców.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 23 § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określa warunki nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres pracy w warunkach szczególnych u prywatnego pracodawcy powinien być zaliczony do okresu wymaganego do przyznania zasiłku przedemerytalnego, zgodnie z interpretacją Sądu Najwyższego.

Odrzucone argumenty

Organy administracji argumentowały, że przepisy rozporządzenia o pracach w szczególnych warunkach nie mają zastosowania do prywatnych pracodawców.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) mają także zastosowanie do pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców. Dla uznania konkretnego rodzaju lub stanowiska pracy za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze istotne jest bowiem jedynie to, czy jest to praca wymieniona w § 4 -15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do tego rozporządzenia, natomiast wykazy stanowisk ustalane przez właściwe podmioty w odniesieniu do podległych zakładów pracy mają jedynie charakter techniczno-porządkujący.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Jolanta Sikorska

sprawozdawca

Lidia Serwiniowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że okres pracy w warunkach szczególnych u prywatnego pracodawcy podlega zaliczeniu do świadczeń emerytalno-rentowych, zgodnie z interpretacją przepisów rozporządzenia z 1983 r. i orzecznictwa Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2001 r. (brzmienie art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu) oraz interpretacji przepisów sprzed nowelizacji ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu osób, które pracowały w warunkach szczególnych u prywatnych pracodawców i miały problem z zaliczeniem tego okresu do świadczeń. Orzeczenie opiera się na istotnym precedensie Sądu Najwyższego.

Czy praca u prywatnego szefa liczy się do emerytury? Sąd Administracyjny wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 541/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Jolanta Sikorska /sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
4 II SA/Wr 541/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Andrzej Wawrzyniak Sędziowie NSA del. do WSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Asesor WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Aleksandra Rygielska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
4 II SA/Wr 541/02
2
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania S. K. od decyzji Starosty Powiatu O. z dnia [...]r. Nr [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że wyżej wymienioną decyzją Starosty Powiatu O. orzeczono o odmowie przyznania S. K. prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu nie spełnienia warunków określonych w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Od decyzji tej zainteresowany złożył odwołanie, wnosząc o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Podniósł, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa oraz że udokumentował odpowiedni okres uprawniający do przyznania zasiłku przedemerytalnego.
Organ odwoławczy ustalił na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy, że S. K. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w dniu [...]r. z prawem do zasiłku. W dniu [...]r. przedłożył w urzędzie pracy dodatkowe dokumenty i wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Łączny okres posiadany przez S. K. wynosi [...] lata [...] miesiące i [...] dni w tym [...] lat [...] miesiąc i [...] dzień pracy w warunkach szczególnych. Do okresu pracy w warunkach szczególnych nie doliczono odwołującemu się okresu pracy w warunkach szczególnych w Zakładzie Mechaniki Maszyn A w S. w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji uznał, że brak jest podstaw prawnych do przyznania S. K. prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Wskazał, że w świetle art. 37j ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do dnia [...]r., prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do zasiłku wynoszącego 35 lat dla mężczyzn, bądź 30 lat dla mężczyzn posiadających okres wynoszący co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w
4 II SA/Wr 541/02
3
przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Organ odwoławczy wskazał dalej, że przepisy rozporządzenia R.M. z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie przewidują możliwości zaliczenia do okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia u prywatnego pracodawcy. W tej sytuacji, powołując się na przepisy obowiązującego prawa organy orzekające podały, że nie zaliczyły odwołującemu się do okresu pracy w warunkach szczególnych pracy wykonywanej w Zakładzie Mechaniki Maszyn A w S. w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r.
W tej sytuacji, w ocenie organów orzekających, brak było podstaw do przyznania S. K. prawa zasiłku przedemerytalnego skoro nie przepracował w warunkach szczególnych co najmniej 15 lat.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w wydanej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję S. K. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodał, że przepisy rozporządzenia R.M. z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stosuje się do pracowników tam wymienionych bez żadnych wyjątków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył co następuje.
Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do sądu decyzji administracyjnej są przepisy ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. 2001 r., Nr 6, poz.56 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 37j ustawy zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn,
lub
2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
3) 4 II SA/Wr 541/02
4
Natomiast zgodnie z art. 23 ust 1 ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym rejonowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia.
Organy rozpoznające niniejszą sprawę ustaliły, że S. K. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w dniu [...]r. z prawem do zasiłku. W dniu [...]r. przedłożył dodatkowe dokumenty i wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organy ustaliły dalej, że skarżący posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...]lata, [...] miesiące i [...] dni, w tym przez okres [...] lat, [...] miesiąc i [...] dzień wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Nie zaliczyły jednak skarżącemu do okresu pracy w warunkach szczególnych pracy wykonywanej w Zakładzie Mechaniki Maszyn A w S. w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r., gdzie skarżący pracował jako ślusarz - spawacz. W toku postępowania administracyjnego skarżący przedłożył świadectwo pracy z dnia [...]r. wystawione przez w/w zakład pracy, z którego wynika, że w okresie całego zatrudnienia wykonywał pracę w szczególnych warunkach.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) mają także zastosowanie do pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców.
W wyroku z dnia 7 lipca 1999r. sygn. akt III RN 25/99, OSNAP 2000r., nr 12, poz. 453) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, zgodnie z którym: "Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) mają także zastosowanie do pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców". W uzasadnieniu owego wyroku Sąd Najwyższy wskazał, że dla określenia podmiotowego zakresu obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, decydujące znaczenie ma przepis § 1 rozporządzenia, zgodnie z którym rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Przepis ten, zgodnie z zawartym w art. 55 ustawy upoważnieniem, nie różnicuje pracowników
4 II SA/Wr 541/02
5
wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ze względu na rodzaj zakładu pracy, w którym ta praca jest świadczona. Podstawy do takiego bezprawnego zróżnicowania nie stanowi także przepis § 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia, upoważniający właściwe organy centralne do ustalania w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazach A i B. Dla uznania konkretnego rodzaju lub stanowiska pracy za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze istotne jest bowiem jedynie to, czy jest to praca wymieniona w § 4 -15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do tego rozporządzenia, natomiast wykazy stanowisk ustalane przez właściwe podmioty w odniesieniu do podległych zakładów pracy mają jedynie charakter techniczno-porządkujący. Przepis § 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia nie może być bowiem interpretowany w ten sposób, że jedynie pracownicy zatrudnieni na stanowiskach pracy określonych w sporządzanych przez te podmioty wykazach mają prawo do świadczeń uzasadnionych ze względu na wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Takie rozumienie powyższego przepisu oznaczałoby jawną i niczym nieusprawiedliwioną dyskryminację pracowników zatrudnionych w innych zakładach pracy niż wymienione w § 1 ust. 2 i 3 powyższego rozporządzenia, którzy spełniają przesłanki określone w § 1 ust. 1 rozporządzenia.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyżej powołanym wyroku Sądu Najwyższego.
Skoro zatem organy rozpoznające niniejszą sprawę w wydanych przez siebie decyzjach odmiennie zinterpretowały przepisy prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszyły powyższe przepisy prawa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skargę należało uwzględnić i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylić zarówno decyzję organu odwoławczego, jak i decyzję wydaną przez organ I instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny na nowo ocenić, czy skarżący spełnia przesłanki z art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, uwzględniając przy tym pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyżej powołanym wyroku tego Sądu z dnia 7.07.1999 r. o stosowaniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników
4 II SA/Wr 541/02 6
zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze również do
pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI