II SA/Wr 539/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-12-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowypostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniazagadnienie wstępneuzgodnienie decyzjiwspółdziałanie organówk.p.a.WSA

WSA we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie SKO uchylające zawieszenie postępowania w sprawie warunków zabudowy, uznając, że uzgodnienie decyzji przez organ współdziałający nie jest zagadnieniem wstępnym.

Sprawa dotyczyła skargi A Spółka Akcyjna na postanowienie SKO uchylające zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Prezydent miasta zawiesił postępowanie, uznając uzgodnienie decyzji przez Marszałka Województwa za zagadnienie wstępne. SKO uchyliło to postanowienie, stwierdzając, że uzgodnienie nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. WSA we Wrocławiu podzielił stanowisko SKO, oddalając skargę i uznając, że postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i nie jest zagadnieniem wstępnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A Spółka Akcyjna na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta W. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji budowy obiektu handlowego. Prezydent miasta zawiesił postępowanie, opierając się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego uzgodnienia decyzji przez Marszałka Województwa, co stanowi zagadnienie wstępne. SKO we W. uchyliło to postanowienie, argumentując, że zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający w ramach współdziałania organów nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 4 k.p.a., ponieważ postępowanie przed organem współdziałającym nie ma charakteru samoistnego. WSA we Wrocławiu, analizując przepisy k.p.a. i orzecznictwo, potwierdził, że uzgodnienie decyzji przez organ współdziałający w trybie art. 106 k.p.a. nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie przed organem współdziałającym ma charakter akcesoryjny i jest częścią postępowania głównego, a jego wynik nie jest rozstrzygnięciem samoistnym. W związku z tym, WSA oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, uzgodnienie decyzji przez organ współdziałający nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Uzasadnienie

Postępowanie przed organem współdziałającym ma charakter akcesoryjny i jest częścią postępowania głównego, a jego rozstrzygnięcie nie ma samoistnego bytu prawnego. Zagadnienie wstępne musi być rozstrzygane w odrębnym, samoistnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 100

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stanowisko organu współdziałającego (uzgodnienie) nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ postępowanie w tym zakresie ma charakter akcesoryjny i nie jest samoistne.

Odrzucone argumenty

Uzgodnienie decyzji przez organ współdziałający stanowi zagadnienie wstępne, od którego zależy wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie przed organem współdziałającym nie ma zatem charakteru samoistnego, ale podejmowane jest tylko i wyłącznie na użytek toczącego się już postępowania i rozstrzygnięcia co do istoty w sprawie głównej. W swojej naturze procesowej postępowanie przed organem współdziałającym, nie jest więc podobne do postępowania zmierzającego do rozstrzygnięcia kwestii wstępnej przez właściwy organ, albowiem ani przedmiot tego postępowania ani też rozstrzygnięcie w nim podejmowane nie mają samodzielnego bytu prawnego. Wynik tego postępowania (uzgodnieniowego dop.Sądu) ma charakter wiążący dla organu orzekającego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, iż może mieć on decydujący wpływ na końcowe rozstrzygnięcie wydawane w postępowaniu głównym. Postępowanie to jednak, mimo tak znaczących skutków, ma wyłącznie charakter akcesoryjny.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Julia Szczygielska

członek

Olga Białek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego w kontekście uzgodnień dokonywanych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach o warunki zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnień w ramach art. 106 k.p.a. i ich kwalifikacji jako zagadnienia wstępnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym, które ma bezpośrednie przełożenie na czas trwania postępowań o warunki zabudowy. Interpretacja sądu jest kluczowa dla praktyki.

Czy uzgodnienie z Marszałkiem Województwa może wstrzymać budowę? Sąd wyjaśnia pojęcie 'zagadnienia wstępnego'.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 539/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Julia Szczygielska
Olga Białek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia NSA Julia Szczygielska Asesor WSA Olga Białek (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2006 r. przy udziale – sprawy ze skargi A Spółka Akcyjna we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Uzasadnienie
Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]), zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie obiektu handlowego powierzchni sprzedaży około 3850 m2 wraz z elementami infrastruktury technicznej i zagospodarowaniem terenu, przewidzianej do realizacji we W. przy ul. B. [...] [...],[...],[...],[...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 k.p.a. podając w uzasadnieniu, że rozstrzygnięcie sprawy i wydane decyzji o warunkach zabudowy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Marszałka Województwa D. w przedmiocie uzgodnienia tej decyzji.
Z powyższym postanowieniem nie zgodziło się Przedsiębiorstwo A Spółka z o.o. we W. kwestionując w zażaleniu twierdzenie, iż uzgodnienie decyzji w ramach współdziałania organów, jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 4 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] (SKO [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji oceniając, że wydano je z naruszeniem prawa, gdyż zajęcie stanowiska przez organ współdziałający, w ramach zawisłej sprawy administracyjnej, nie stanowi podstawy do zwieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Analizując omawiany przepis skład orzekający Kolegium zauważył, że pozornie mogłoby się wydawać, iż stanowisko zajęte przez organ uzgadniający decyzję lokalizacyjną jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, ponieważ wydanie tej decyzji jest uzależnione od wcześniejszego zajęcia stanowiska przez organ uzgadniający.
Opierając się jednak na poglądach doktryny i orzecznictwa (przywołano wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2002 r., V SA2353/2001), Kolegium podkreśliło, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi mieć charakter samoistny, co oznacza, że dokonywane jest w oderwaniu od sprawy na tle której wystąpiło. Z kolei z treści art. 106 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, że organ współdziałający uczestniczy w czynnościach zawisłego już postępowania administracyjnego. Samo postępowanie przed organem współdziałającym nie "odrywa się" od postępowania zasadniczego. Wręcz przeciwnie, postępowanie przed organem współdziałającym zależne jest od wszczęcia postępowania zasadniczego. Brak postępowania zasadniczego powoduje bezprzedmiotowość postępowania pomocniczego prowadzonego na podstawie art. 106 k.p.a. Postępowanie przed organem współdziałającym nie ma zatem charakteru samoistnego, ale podejmowane jest tylko i wyłącznie na użytek toczącego się już postępowania i rozstrzygnięcia co do istoty w sprawie głównej.
Tym samym w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zajęcie stanowiska przez Marszałka Województwa w ramach art. 106 k.p.a. nie stanowi uzasadnienia do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem Kolegium, wystąpienie do organu współdziałającego, nie jest w ogóle podstawą do zawieszenia postępowania głównego.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyło A SA we W., zarzucając mu błędne zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegające na nietrafnym przyjęciu, że nie istniały przesłanki do zawieszenia postępowania i z tego względu wnosząc o uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie kosztów postępowania w wysokości 100 zł.
Uzasadniając powyższy zarzut strona powołała się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 10 lipca 1997 r. ( II SA/Gd 976/96. LEX nr 441550) w którym – jak wskazała – Sąd przesądził, że uzyskanie uzgodnień, o których mowa w art. 40 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wymaga zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W tej sytuacji – zdaniem strony skarżącej - uzgodnienie stanowi zagadnienie wstępne, od którego uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ, zależy wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
W piśmie procesowym z dnia 1 sierpnia 2006 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, strona wniosła o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia oraz przedstawiła dodatkową argumentacje prawną, wywodząc, że organ drugiej instancji w sposób rażący naruszył przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W argumentacji tej szeroko przywołano różne fragmenty wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, na potwierdzenie stanowiska, że uzgodnienie stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Strona wywodziła, że bezsprzecznie Prezydent W. nie może wydać decyzji ustalającej warunki zabudowy, bez ostatecznego postanowienia Marszałka Województwa D. zawierającego jej uzgodnienie. Według orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego z zagadnieniem wstępnym mamy zaś do czynienia, jeżeli bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub Sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.
Skarżąca Spółka nie zgodziła się też z poglądem Kolegium, iż zajęcie stanowiska przez Marszałka w ramach art. 106 k.p.a., nie mogło być podstawą do zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy ze względu na brak cechy samodzielności postępowania prowadzonego na podstawie tego przepisu. Wskazano, że w doktrynie prawa administracyjnego wyrażenia "za zgodą", "w uzgodnieniu", "w porozumieniu" oraz "po uzgodnieniu" oznaczają najsilniejszą formę współdziałania administracyjnego i nakazują przyjąć zbieżność woli, obowiązek dojścia do zgody. Istotą tego współdziałania jest zachowanie równorzędnej pozycji prawnej obu organów w procesie podejmowania decyzji. W tym sensie uzgodnienie przez Marszałka decyzji o warunkach zabudowy, w istotnym stopniu, w sposób stanowczy współtworzy tę decyzję, a tym samym rozstrzyga o prawach i obowiązkach stron postępowania w sferze prawa materialnego. Na potwierdzenie swojego poglądu strona zacytowała fragment uchwały SN z dnia 12 stycznia 2006 r. (III CZP 5/05) odnoszącej się do Prawa Telekomunikacyjnego, podkreślając, że wyrażone w trybie art. 106 § 5 k.p.a. stanowisko Prezesa UOKiK rozstrzyga o przyszłej sytuacji prawnej operatora i jest w istocie rzeczy wyrazem współkompetencji tego organu do wydania decyzji o której mowa w art. 57 ust. 2 i 4 Prawa Telekomunikacyjnego. Ponadto przywołała fragment uchwały NSA z dnia 9 listopada 1998 r. (OPS 8/98) w którym stwierdzono, że niezależnie od nazwy jaką przewidziano dla aktu wydawanego przez organ współdziałający – opinia, zgoda – stanowisko – są one "decyzjami" z materialnego punktu widzenia.
Ze względu na przedstawione okoliczności, zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie Kolegium zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanym postanowieniu. Dodatkowo zauważono również, że wystąpienie do organu współdziałającego nie stanowi wszczęcia nowego postępowania administracyjnego. Organ współdziałający uczestniczy więc w czynnościach już prowadzonego postępowania administracyjnego, przez wyrażenie swojego stanowiska. Skoro zatem zajęcie stanowiska następuje w ramach jednego postępowania administracyjnego, to jego zawieszenie uniemożliwiałoby zajęcie stanowiska przez organ współdziałający. Skutkiem zwieszenia postępowania jest bowiem wstrzymanie wszelkich czynności procesowych toczącego się postępowania. W tym stanie rzeczy zawieszenie postępowania uniemożliwiłoby podejmowanie takich czynności procesowych, jak wystąpienie do organu współdziałającego i zajęcie przez niego stanowiska w formie postanowienia.
Pełnomocnik uczestnika postępowania w piśmie procesowym wskazał na uchybienia formalne skargi a odnosząc się do kwestii merytorycznych podzielił w całości argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, że stanowisko wyrażone przez Marszałka Województwa jako organu współdziałającego nie może być kwalifikowane jako zagadnienie wstępne, co powoduje brak podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2006 r. doprecyzował, że wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych (postanowień) uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ww. przepisu).
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w granicach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził aby wydane ono zostało z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 wskazanej wyżej ustawy, zwłaszcza zaś aby naruszało przepisy prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy, lub przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylające postanowienie Prezydenta W. zawieszające na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie w sprawie warunków zabudowy ze względu na konieczność uzgodnienia (w ramach współdziałania organów) decyzji o warunkach zabudowy.
Zgodnie z treścią przywołanego przepisu organ administracji zobowiązany jest zawiesić postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest więc od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: 1/ postępowanie administracyjne musi być w toku, 2/ rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3/zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
W rozpoznanej sprawie sporne jest wystąpienie przesłanki drugiej i trzeciej, przede wszystkim ze względu na rozbieżności stron postępowania, co do możliwości zakwalifikowania stanowiska wyrażanego w ramach współdziałania organów (uzgodnienie) jako zagadnienie wstępne , w rozumieniu przywołanego przepisu.
Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera definicji tego pojęcia, zatem odwołać się należy do poglądów wypracowanych przez doktrynę i orzecznictwo. W doktrynie przyjmuje się, że jako zagadnienie wstępne należy rozumieć "sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (tzn. w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego, niż ten przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej" (tak B. Graczyk, O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno-Społeczne 1965 r., nr 38, seria I, str. 91 i 92, przywołany w B.Adamak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s.390; por. też pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt V SA 2826/02, LEX nr 146512 i z dnia 7 marca 2001 r., sygn. akt III SA 32/00, LEX nr 47478). W uzupełnieniu tych elementów w orzecznictwie sądowadministracyjnym zwraca się również uwagę, że zagadnienie wstępne to zagadnienie, które ma charakter otwarty i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone w innej sprawie i na właściwej drodze (por. NSA w wyroku z dnia 28 listopada 1997 r., I SA/Lu 1199/96, LEX nr 32663) a jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (tak: NSA w wyroku z dnia 1 czerwca 1998 r., II SA 534/98, LEX nr 41763). Istotną cechą zagadnienia wstępnego jest zatem konieczność jego rozstrzygnięcia – w odrębnym akcie - przez inny organ lub sąd (prawomocnego przesądzenia). Aby można było mówić o prawomocnym przesądzeniu (rozstrzygnięciu) zagadnienia wstępnego, zgodnie z wymogami proceduralnymi, konieczne jest wszczęcie i przeprowadzenie odrębnego postępowania od postępowania w którym owo zagadnienie zostało wyłonione. Tylko takie odrębne postępowanie prowadzone na odpowiedniej drodze (sądowej, administracyjnej), może być zakończone podjętym w odpowiedniej formie odrębnym rozstrzygnięciem wyjaśniającym powstały problem prawny. Słusznie zatem Kolegium podkreśla cechę samoistności zagadnienia wstępnego, które podlega rozstrzygnięciu w oderwaniu od sprawy na tle której wystąpiło.
Uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy dokonywane jest w trybie art. 106 k.p.a. Istota współdziałania organów – regulowana powołanym przepisem - polega na tym, że jeden z co najmniej dwóch podmiotów (organów) nie może wydać prawidłowo decyzji bez udziału drugiego, który nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy, swoim stanowiskiem może wpływać na to rozstrzygnięcie. W doktrynie i judykaturze podkreśla się, że organ współdziałający uczestniczy w czynnościach już prowadzonego postępowania administracyjnego (przed innym organem) i uczestniczy w załatwieniu sprawy, której ono dotyczy przez wyrażenie stanowiska w zakresie swojej właściwości. W przypadku postępowania dotyczącego wydania decyzji o warunkach zabudowy, będzie to uzgodnienie tej decyzji – a więc wyrażenie zgody na treść proponowanego rozstrzygnięcia. Organ współdziałający nie jest więc organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie administracyjnej, lecz jedynie w ramach sprawy, która już zawisła przed innym organem, ocenia dopuszczalność konkretnego rozstrzygnięcia z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego daną kwestię. Organ ten uczestnicy zatem w konkretnym postępowaniu administracyjnym, biorąc udział w procesie decyzyjnym przez wyrażenie swojego stanowiska (opinii, uzgodnienia lub innego) w formie aktu administracyjnego, które stanowi tylko jedną z czynności procesowych postępowania głównego.
W swojej naturze procesowej postępowanie przed organem współdziałającym, nie jest więc podobne do postępowania zmierzającego do rozstrzygnięcia kwestii wstępnej przez właściwy organ, albowiem ani przedmiot tego postępowania ani też rozstrzygnięcie w nim podejmowane nie mają samodzielnego bytu prawnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 436). Zauważa się również szczególne uregulowania odnoszące się do postępowania przed organem współdziałającym. Organ ten nie wszczyna bowiem postępowania w rozumieniu art. 61 k.p.a. lecz przedstawia stanowisko niezwłocznie, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia przekazania mu żądania organu załatwiającego sprawę. Stronę o wystąpieniu do organu współdziałającego zawiadamia zaś organ załatwiający daną sprawę (art. 106 § 2 i § 3 k.p.a.). Organ współdziałający może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające tylko w razie potrzeby, a zajęcie przez niego stanowiska następuje w formie postanowienia (art. 106 § 4 i § 5 k.p.a.) W literaturze przedmiotu wskazuje się, że przywołane przepisy akcentują służebny – względem postępowania głównego – charakter postępowania przed organem współdziałającym, które jest tylko pomocniczym stadium postępowania w sprawie załatwianej przez wydanie decyzji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 436). Podobna ocena wyrażona została również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 1999 r., II SA 1337/99, LEX nr 46257; wyrok NSA z dnia 7 marca 2002 r., II SA 2938/00, LEX nr 81776; wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2003 r., II SA/1817/01, LEX nr 157747; wyrok WSA z dnia 27 października 2004, IV SA/2073, LEX nr 164466).
Trzeba też zwrócić uwagę, że o konieczności współdziałania organów przesądza przepis prawa materialnego, który uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii albo zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie). Natomiast w przypadku zawieszenia postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ sam musi ustalić i ocenić, czy pomiędzy wyłonionym zagadnieniem a rozstrzygnięciem sprawy istnieje związek przyczynowy. Brak takiego związku uniemożliwia zawieszenie.
W świetle przedstawionych poglądów doktryny nie budzi zatem wątpliwości, że organ współdziałający oraz organ załatwiający sprawę działają w ramach jednego i tego samego postępowania administracyjnego. Z taką sytuacją nie mamy zaś do czynienia w przypadku konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – owo rozstrzygnięcie następuje bowiem w odrębnym postępowaniu, które funkcjonuje niezależnie od postępowania w którym zaistniała konieczność jego wyjaśnienia i nie jest uzależnione od bytu prawnego tego postępowania.
Zdaniem Sądu sytuacja w której przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, poprzez np. uzgodnienie decyzji, nie może być kwalifikowana jako konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Za takim poglądem przemawia przede wszystkim fakt, iż stanowisko, jakie w formie postanowienia zajmuje organ współdziałający, nie rozstrzyga sprawy, ani nie kończy jej w instancji administracyjnej. Przedmiot postępowania tego postępowania, jak też podejmowane w nim rozstrzygnięcia, nie mają samodzielnego bytu prawnego i nie mogą funkcjonować w oderwaniu od sprawy głównej, co jest charakterystyczną cechą zagadnienia wstępnego.
Spółka A polemizując ze stanowiskiem organu w istocie nie podważyła prezentowanego poglądu.
Nie kwestionując bowiem przedstawionych w skardze argumentów prawnych, wskazujących, że organ współdziałający – niezależnie od nazwy jaką przewidziano dla aktu w którym ma wyrazić swoje stanowisko - w istotny sposób (a w przypadku uzgodnienia w sposób wiążący) wpływa na treść rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, Sąd nie może podzielić jednak wniosków, jakie z argumentów tych strona skarżąca wywodzi. Owa "decyzyjność" organu współdziałającego przejawiająca się we współtworzeniu decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, nie przesądza bowiem o samodzielności bytu prawnego rozstrzygnięcia podejmowanego przez organ współdziałający oraz prowadzonego przez niego postępowania. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 106 k.p.a. jest owszem wyodrębnionym, ale ciągle tylko stadium postępowania głównego. Wywołuje to również określone skutki w sferze procesowej. Jak słusznie zauważyło Kolegium bezprzedmiotowość postępowania głównego powoduje bowiem automatycznie bezprzedmiotowość postępowania przed organem współdziałającym.
Na poparcie przedstawionych wywodów warto również przywołać stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały pięciu sędziów NSA z dnia 9 września 2001 r. , OPK 26/00 (ONSA 2001/4/153), w którym stwierdzono iż: "wynik tego postępowania (uzgodnieniowego dop.Sądu) ma charakter wiążący dla organu orzekającego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, iż może mieć on decydujący wpływ na końcowe rozstrzygnięcie wydawane w postępowaniu głównym. Postępowanie to jednak, mimo tak znaczących skutków, ma wyłącznie charakter akcesoryjny. Decyduje o tym przede wszystkim fakt, iż nie może się ono toczyć bez postępowania głównego. Wynik jego jest zawsze tylko jedną z przesłanek zgodnego z prawem załatwienia sprawy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, iż postępowanie uzgodnieniowe, zakończone określonym rozstrzygnięciem, jest w istocie częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie, które powinno być przeprowadzone przed wydaniem rozstrzygnięcia w postępowaniu głównym".
Ustanowiony na gruncie prawa materialnego obowiązek dokonania uzgodnień ma zatem doprowadzić wyłącznie do oceny zamierzonej inwestycji z punktu widzenia jej zgodności z konkretnymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie przyjęło, że postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] zawieszające postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy ze względu na konieczność rozstrzygnięcia w toku instancji kwestii uzgodnienia przedmiotowej inwestycji z zadaniami samorządowymi lub rządowymi służącymi realizacji inwestycji celu publicznego, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., i z tego względu podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania poprawności rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającego postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] i stąd, zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.