II SA/Kr 292/19

II SA/Kr 292/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2019-05-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Mirosław Bator /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 285/20 - Wyrok NSA z 2023-02-02
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosław Bator SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 2 stycznia 2019 roku, znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. W. kwotę 597,00 zł. (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2019r. Wojewoda znak: [...], na podstawie art. 134, w związku z art. 144 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2018.1202 ze zm.) - zwanej dalej Pb, stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania W. D. od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K. z 29 października 2018 r., znak: [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę B. M. - N., dla inwestycji pn. Nadbudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z rozbudową wewnętrznych instalacji: wod-kan, elektrycznej, gazowej., C. O., oraz zmiana sposobu użytkowania poddasza nieużytkowego na mieszkania na dz. nr [...] obręb [...] a także rozbudowa instalacji wentylacji grawitacyjnej w budynkach na dz. nr [...] i [...], obręb [...].
Powodem tego rozstrzygnięcia było uznanie przez organ odwoławczy, iż planowana inwestycja dotyczy budynku wielorodzinnego, w którym utworzona jest wspólnota mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd. Od decyzji o pozwoleniu na budowę odwołał się zaś właściciel jednego z lokali znajdującego się w nadbudowywanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W przypadku inwestycji planowanej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w którym utworzono wspólnotę mieszkaniową, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. l ustawa o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. - Dz.U. 716.2018 ze zmianami). Przez reprezentowanie wspólnoty na zewnątrz rozumie się przede wszystkim reprezentowanie interesu członków wspólnoty w postępowaniach administracyjnych. Jest to obowiązkowa czynność zarządu wspólnoty w ramach zarządu zwykłego. Zatem w postępowaniach administracyjnych interes właściciela lokalu jest reprezentowany przez zarząd wspólnoty a właściciel pozostający we wspólnocie mieszkaniowej nie jest stroną postępowania administracyjnego. Zarząd wspólnoty mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w K. brał udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Pismem z 14 października 2018 r. (k. 54 akt organu I instancji) zarząd wspólnoty wyjaśnił, iż nie udzielał zgody na planowaną inwestycję (uchwała w tej sprawie została podjęta przez poprzedni zarząd) i wyraził opinię, iż okoliczność ta powoduje, że w niniejszej sprawie nie reprezentuje wspólnoty mieszkaniowej. Stanowisko zarządu wspólnoty było podstawą włączenia do postępowania członków wspólnoty mieszkaniowej przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego uchylanie się zarządu wspólnoty od reprezentowania interesu wspólnoty w niniejszym postępowaniu nie stanowi podstawy udzielenia przymiotu strony właścicielom lokali, ponieważ na mocy ustawy czynności zwykłego zarządu (reprezentowanie wspólnoty na zewnątrz) podejmuje zarząd samodzielnie (art. 22 ust. l przywołanej ustawy o własności lokali). Zarząd wspólnoty mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w K. nie odwołał się od wskazanej decyzji Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu o pozwolenie na budowę dotyczącym budynku wielorodzinnego, w którym ustanowiona jest wspólnota mieszkaniowa, może zaistnieć sytuacja partykularnego interesu strony, w szczególnych okolicznościach. Wynika to z faktu, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Przy czym w postępowaniach w zakresie administracji architektoniczno-budowlanej stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 Pb). Ilekroć w ustawie Prawo budowlane jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu, art. 3 ust. 20 Pb. Oznacza to, że przymiot strony w postępowaniach tego typu mają właściciele nieruchomości, których sposób zagospodarowania lub użytkowania może w świetle przepisów ulec ograniczeniu (przykładowo wskutek zacieniania, przebudowy struktury instalacji, ograniczeń wynikających z budowy miejsc postojowych itp.). Odwołujący nie wskazał przepisów lub okoliczności powodujących ograniczenie sposobu użytkowania jego lokalu w stopniu skutkującym obowiązkiem przyznania mu przymiotu strony. Analiza projektu budowlanego, przeprowadzona przez organ odwoławczy, również nie wykazała by można było wskazać przepisy, z których jednoznacznie wynika przymiot strony skarżącego w postępowaniu w zakresie administracji architektoniczno-budowlanej. Fakt, iż planowane roboty budowlane dotyczą części wspólnych budynku, nie mocuje członków wspólnoty, lecz jej zarząd.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożył W. D. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 28 ust. 2 Pb poprzez jego błędną wykładnię, z której wynika, iż działanie zarządu wspólnoty mieszkaniowej wyklucza możliwość właściciela lub współwłaściciela nieruchomości, w tym w szczególności w sytuacji, kiedy brak jest jednomyślności wśród współwłaścicieli co do kwestii zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej,
- art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, mimo, że dotyczy on czynności zwykłego zarządu, a udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej - stosownie do treści art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali – jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu,
- art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez brak jego zastosowania w niniejszej sprawie, mimo, że do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, a zatem- zgodnie z art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy o własności lokali - do udzielenia zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga jest zasadna i postanowienie podlega uchyleniu, ponieważ organ nieprawidłowo uznał, iż to wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd ma przymiot strony, a nie członek wspólnoty mieszkaniowej – skarżący, w spornym postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę B. M. - N., dla inwestycji pn. Nadbudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z rozbudową wewnętrznych instalacji: wod-kan, elektrycznej, gazowej, C.O., oraz zmiana sposobu użytkowania poddasza nieużytkowego na mieszkania na dz. nr [...] obręb [...] a także rozbudowa instalacji wentylacji grawitacyjnej w budynkach na dz. nr [...] i [...], obręb [...].
Z treści art. 22 ust. 2 w zw. z ust. 3 pkt 5 ustawy o własności lokali wynika expressis verbis prawo do udzielenia w drodze uchwały przez właścicieli lokali (większością) zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, na ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy lub przebudowy i rozporządzenie tym lokalem oraz na zmianę wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu nadbudowanego lub przebudowanego oraz udzielenia zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Oznacza to, iż zgoda na nadbudowę lub przebudowę, czego dotyczy sporne postępowanie administracyjne jest czynnością przekraczająca zwykły zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali. Okoliczność w/w nadbudowy lub przebudowy nieruchomości wspólnej, w którym utworzono wspólnotę mieszkaniową, której członkiem jest skarżący, co bezzasadnie pominął skarżony organ, należy wyraźnie odróżnić od generalnie obowiązującej zasady, iż w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej, jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, działającą przez zarząd lub zarządcę. Kiedy zatem przedmiot postępowania administracyjnego nie dotyczy sprawy przekraczającej zakres zwykłego zarządu obok zarządu wspólnoty właścicielom poszczególnych lokali, którym służy prawo współwłasności w częściach wspólnych oraz mają oni udział w gruncie, przymiot strony warunkowany jest wykazaniem własnego zindywidualizowanego interesu prawnego, a więc ich udział jest zakreślony granicami tego właśnie interesu prawnego (podstawą przyznania wnoszącemu odwołanie członkowi wspólnoty mieszkaniowej przymiotu strony może być wówczas wskazanie zarzutu związanego z sąsiedztwem inwestycji, przenikaniem hałasu do jego mieszkania, czy też wytwarzaniem wibracji w związku z przekształceniem sąsiedniego lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy, co może prowadzić do naruszenia jego prawa do korzystania z tej nieruchomości - por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2047/10, LEX nr 1125502 oraz z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 893/09).
W sytuacji zaś będącej przedmiotem niniejszego postępowania, a zatem inwestycji stanowiącej nadbudowę budynku w którym skarżący jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej (współwłaścicielem części wspólnej), a zatem występującej w ramach spornej inwestycji ingerencji w część wspólną, potrzebna jest w świetle art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali uchwała większości współwłaścicieli wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności. W sprawie zatem nie chodzi o zwykłe reprezentowanie wspólnoty na zewnątrz, które to czynności mógłby podejmować zarząd samodzielnie (art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali). Skoro zatem nie było uchwały podjętej w oparciu o art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali, to przymiot strony mają wszyscy współwłaściciele nieruchomości wspólnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 października 2011 r. II CSK 23/11 - LEX nr 1043995). Stąd niezasadne było stwierdzenie niedopuszczalności odwołania W. D. z uwagi na nieprzyznanie mu przymiotu strony w oparciu o niewykazanie przez niego indywidualnego interesu prawnego. Dlatego w ponownym postępowaniu organ II instancji merytorycznie rozpozna odwołanie.
Ponadto błędna była forma rozstrzygnięcia, gdyż stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną winno nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., nie zaś w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2019r. sygn. II SA/Łd 950/18, LEX nr 26189160).
Z kolei odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji organu I instancji, wobec przyznania skarżącemu przymiotu strony i konieczności rozpoznania jego odwołania, decyzja I instancji nie ma już waloru ostateczności, stąd nie podlega wykonaniu.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.