II SA/Wr 538/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z 1991 r. i nie zaszły nowe okoliczności uzasadniające ponowne postępowanie.
Skarżąca J. H. wniosła o ponowne rozgraniczenie nieruchomości, twierdząc, że decyzja z 1991 r. była wadliwa i stan faktyczny się zmienił. Organy administracji umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, wskazując na istnienie ostatecznej decyzji z 1991 r. ustalającej granice. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, potwierdzając, że brak jest podstaw do ponownego rozgraniczenia, gdyż nie wykazano nowych zdarzeń faktycznych, a skarżąca jedynie kwestionuje prawomocne rozstrzygnięcie.
Sprawa dotyczyła skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Skarżąca domagała się ponownego rozgraniczenia działek nr [...] z działkami [...] i [...], argumentując, że pierwotna decyzja z 1991 r. była wadliwa i stan faktyczny uległ zmianie. Organy administracji dwukrotnie umarzały postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na istnienie ostatecznej decyzji z dnia 29 listopada 1991 r. nr GG.6011/II/129/91, która zatwierdziła protokół rozgraniczeniowy. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały art. 105 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że ponowne postępowanie rozgraniczeniowe jest możliwe tylko w przypadku nowych zdarzeń faktycznych, które wpływają na stan władania gruntami po zakończeniu poprzedniego postępowania. W tej sprawie skarżąca nie wykazała takich zdarzeń, a jedynie kwestionowała prawidłowość decyzji z 1991 r. Sąd zaznaczył, że zarzuty dotyczące wadliwości decyzji z 1991 r. nie mogły być skutecznie podniesione w tym postępowaniu, a skarżąca nie wykazała, aby ewentualne błędy procesowe miały wpływ na wynik tamtego rozstrzygnięcia. Ponadto, wniosek o zasiedzenie złożony przez skarżącą został oddalony, co potwierdza brak długotrwałego władania spornym terenem. W związku z tym, sąd uznał, że organy były związane ostateczną decyzją z 1991 r. i prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne postępowanie o rozgraniczenie jest możliwe tylko w przypadku nowych zdarzeń faktycznych, które wpływają na stan władania gruntami po zakończeniu poprzedniego postępowania. Samo kwestionowanie prawidłowości ostatecznej decyzji nie jest podstawą do wszczęcia nowego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ istniała ostateczna decyzja z 1991 r. ustalająca granice nieruchomości. Skarżąca nie wykazała, aby od daty wydania tej decyzji nastąpiły nowe zdarzenia faktyczne, które uzasadniałyby ponowne rozgraniczenie. Kwestionowanie prawomocnego rozstrzygnięcia nie jest podstawą do wszczęcia nowego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość oznacza brak materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy (10 lat) do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wywołała nieodwracalne skutki prawne.
k.p.a. art. 158 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa termin (30 lat) do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzania nieważności decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutek oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
u.p.g.k. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa zasady rozgraniczania nieruchomości.
u.p.g.k. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa zasady ustalania przebiegu granic nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie ostatecznej decyzji z 1991 r. ustalającej granice nieruchomości czyni postępowanie rozgraniczeniowe bezprzedmiotowym. Brak wykazania nowych zdarzeń faktycznych po 1991 r., które uzasadniałyby ponowne rozgraniczenie. Skarżąca próbuje wzruszyć prawomocne rozstrzygnięcie w sposób niedopuszczalny prawnie.
Odrzucone argumenty
Wadliwość decyzji z 1991 r. (zarzuty procesowe i materialne). Konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania o rozgraniczenie z uwagi na ujawnienie się nowych zdarzeń faktycznych. Stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Granice nieruchomości w trybie postępowania rozgraniczeniowego ustala się na gruncie jedynie "raz". Skarżąca usiłuje doprowadzić do zmiany stanu prawnego wynikającego z rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu, ale nie dlatego, że po dacie jego wydania pojawiły się nowe zdarzenia o charakterze faktycznym...
Skład orzekający
Adam Habuda
sędzia
Marta Pawłowska
sprawozdawca
Władysław Kulon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przypadku istnienia ostatecznej decyzji rozgraniczeniowej oraz brak możliwości wzruszenia takiej decyzji w trybie nowego postępowania, jeśli nie zaszły nowe zdarzenia faktyczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje ostateczna decyzja rozgraniczeniowa, a skarżący próbuje ją podważyć, powołując się na wadliwość pierwotnego postępowania, a nie na zmiany faktyczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa administracyjnego dotyczącą bezprzedmiotowości postępowania i trwałości decyzji ostatecznych, co jest kluczowe dla praktyków.
“Czy można zmienić ustalenie granic nieruchomości po 30 latach? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 538/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-01-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda Marta Pawłowska /sprawozdawca/ Władysław Kulon /przewodniczący/ Symbol z opisem 6122 Rozgraniczenia nieruchomości Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 105 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 17 kwietnia 2023 r. Nr SKO 4141/12/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzja z dnia 17 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej jako "SKO", "Kolegium") po rozpoznaniu odwołania J. H. (dalej jako "strona", "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia 30 grudnia 2022 r. umarzającą postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek gruntu nr [...] z działkami [...] i [...] położonych w gminie B., obręb L. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 31 marca 2020 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza B. o wszczęcie postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonych w miejscowości L. Na uzasadnienie wniosku wskazała, że przed Sądem Rejonowym w Z. toczyła się sprawa o zasiedzenie działki nr [...], z wniosku skarżącej. W trakcie postępowania zebrany materiał dowodowy wykazał, że w uwagi na szereg uchybień w zakresie wydzielenia działki nr [...] granice zewnętrzne działek nr [...] i [...] ustalone zostały w sposób wadliwy. Nadto nie zostały zatwierdzone decyzjami administracyjnymi, zatem nie mają charakteru prawnego. Wskazano również, że biegły sądowy sporządzający opinię na potrzeby postępowania o zasiedzenie wyraził zgodę na wykorzystanie sporządzonej przez niego opinii w postępowaniu administracyjnym o zasiedzenia. Decyzja z dnia 19 października 2021 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że zebrane w toku postępowania dokumenty geodezyjne pozwoliły na ustalenie, że w sprawie ustalenia granic działek [...] i [...] prowadzone było postępowanie administracyjne, w którym wydano w dniu 29 listopada 1991 r. decyzję nr GG.6011/II/129/91 zatwierdzającą protokolarnie ustaloną w toku postępowania rozgraniczeniowego granice działki nr [...] z działkami [...] i nr [...]. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazano, że istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozgraniczającej działki, których rozgraniczenia obecnie domaga się wnioskodawczyni, powoduje, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od tego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r. SKO w Wałbrzychu uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że tożsamość sprawy zakończonej decyzją z dnia 29 listopada 1991 r. oraz aktualnie złożonego przez skarżącą wniosku, organ pierwszej instancji ustalił wyłącznie w oparciu o pismo geodety, nie gromadząc żadnych dokumentów potwierdzających wskazane tam informacje. Kolegium zwróciło uwagę na brak oryginału w aktach decyzji z 1991 r. oraz załączników mapowych, pozwalających na ustalenie tożsamości działek będących przedmiotem postępowań. Dodatkowo SKO nakazało uwzględnić w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania, tj. właścicieli działek nr [...] i [...]. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 20 grudnia 2022 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. ponownie umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w toku postępowania, na podstawie dołączonej dokumentacji ustalono ponad wszelką wątpliwość, że działki objęte wnioskiem o rozgraniczenie w niniejszej sprawie są tożsame z granicami działek, których dotyczyło postępowanie rozgraniczeniowe zakończone decyzja z dnia 29 listopada 1991 r., którą zatwierdzono granicę działki nr [...] z działkami [...], [...], [...], [...], [...]. Granice działki nr [...] z działkami [...] i [...] objęte obecnym postępowaniem są tożsame przedmiotowo co do granic działki nr [...] z działką nr [...], ustalonych i zatwierdzonych decyzją administracyjną nr GG.6011/II/129/91 z dnia 29 listopada 1991 roku. Wobec ostatecznego ustalenia granic w drodze decyzji administracyjnej, w ocenie Burmistrza, niniejsze postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Utrzymując tę decyzję w mocy, SKO wyjaśniło, że podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art. 105 §1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania, zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa i doktryny oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty [wyrok NSA z 27.01.1998 r., I SA/Łd 1025/96). Również istnienie ostatecznej decyzji w danej sprawie powoduje bezprzedmiotowość decyzji i umorzenie wszczętego postępowania przy czym istnienie takiej ostatecznej decyzji wydanej w sprawie stanowi przesłankę umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego jedynie wówczas, gdy strona wnosi o wydanie decyzji tożsamej z decyzją uprzednią. Tożsamość sprawy administracyjnej (też decyzji) zachodzi wówczas, gdy występują w niej identyczne podmioty i posiada ona ten sam przedmiot, objęty tym samym stanem prawnym, w niezmienionym stanie faktycznym. Kolegium podniosło, że analiza materiału dowodowego potwierdza, iż sprawa rozgraniczenia działek gruntu nr [...] z działkami nr [...] i [...] położonych w gminie B., obręb L., została ostatecznie załatwiona decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 29 listopada 1991 roku znak GG.6011/II/129/91. Stosownie do osnowy tejże decyzji w toku postępowania rozgraniczeniowego zatwierdzono protokolarnie granicę działki [...] - własność Gminy B., z działkami [...] - własność w ¼ T. M., w ¼ T. J., w ¼ T. A. i w ¼ T. D., działki [...] ([...]) - własność H. J. i działki [...]-własność Skarb państwa Gmina B., [...] Skarb Państwa Zarząd Dróg w Z., [...] - Skarb Państwa Gmina B., położonymi w obrębie L., gmina B. W ocenie Kolegium stanowisko uprawnionego geodety z dnia D. K. z dnia 4 listopada 2022 roku jednoznacznie wskazuje, że granice działki nr [...] z działkami [...] i [...] objęte postępowaniem zakończonym decyzją organu I instancji są tożsame przedmiotowo co do granic działki nr [...] z działką nr [...] ustalonych i zatwierdzonych decyzją administracyjną Nr. GG.6011/II/129/91 z dnia 29 listopada 1991 roku. Dokonanie podziału działki ewidencyjnej nr [...] na działki [...] i [...] nie miało wpływu na tożsamość sprawy. Wobec powyższego prawidłowo Burmistrz Miasta i Gminy B. uznał, że wniosek z dnia 31 marca 2020 roku o rozgraniczenie nieruchomości położonych w L., Gmina B. dotyczył sprawy ostatecznie rozstrzygniętej w/w decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. Wobec powyższego ustalenia Kolegium uznało, że ponowne rozpatrzenie takiej sprawy wymagałoby wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia 29 listopada 1991 roku. A taki stan rzeczy może mieć miejsce jedynie w przypadku wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, jakim jest, w przypadku niezgodności z prawem, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. Jednakże z uwagi na upływ czasu od daty doręczenia decyzji rozgraniczeniowej z 1991 roku i treść art. 156 § 2 k.p.a. , który stanowi że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne oraz treść art. 158 §3 k.p.a., w myśl którego jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzania nieważności decyzji, obecnie nie ma możliwości wzruszenia w trybie administracyjnym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 29 listopada 1991 roku z powodu rażącego naruszenia prawa. Ostatecznie jednak ta kwestia może być rozstrzygnięta poprzez złożenie odpowiedniego wniosku przez strony takiego postępowania Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem J. H. wniosła na nie skargę do tutejszego sądu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, tj. - art. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, pomimo braku podstaw prawnych do wydania takiego rozstrzygnięcia, bowiem w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do ponownego przeprowadzenia postępowania o rozgraniczenie między działkami nr [...] oraz [...] i [...] położonymi w L., gdyż po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie ujawniły się nowe zdarzenia o charakterze faktycznym szczegółowo wskazane i udokumentowane we wniosku oraz odwołaniu do organu I Instancji, które uzasadniają przyjęcie odmowy przymiotu prawnie określonych granic na mocy decyzji z dnia 29 listopada 1991 r. i jednoznacznie wskazują, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania i winien być określony w trybie wnioskowanym przez skarżącą; - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji umarzającej przedmiotowe postępowanie o rozgraniczenie, pomimo istnienia przesłanek do ponownego przeprowadzenia postępowania o rozgraniczenie albowiem w zaistniałym stanie prawnym wywołanym wadliwą decyzją nr GG.601 l/II/l29/91 z dnia 29 listopada 1991 r. wydaną z rażącym naruszeniem prawa tj.: po wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego z urzędu, pomimo braku przesłanek ku temu, błędnych zapisów w protokole granicznym, błędnego wezwania stron na czynność sporządzania protokołu granicznego, tj,. bez zachowania wymaganych 7 dni przed planowaną czynnością, nie uzyskanie stanowiska uczestniczki J. T., braku prawidłowego pełnomocnictwa dla urzędnika podpisującego protokół w imieniu Gminy B., co w ocenie skarżącej nie tylko uprawnia organ, ale wręcz obliguje do przeprowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego. Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości sąsiednich - działek nr [...] oraz [...] i [...] położonych w L., pomimo wskazanych przesłanek do ponownego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania o rozgraniczenie, ujawnienia się nowych zdarzeń o charakterze faktycznym opisanych wyżej wskazujących na wadliwość decyzji rozgraniczeniowej, a zatem istnienie interesu społecznego w prawidłowym ustaleniu przebiegu granic oraz oczywistego interesu strony w wyeliminowaniu sporu granicznego i przede wszystkim uzyskania dostępu do drogi publicznej dla działki skarżącej, które to nakazują przyjęcie, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania a wobec faktu, że na żadnym etapie postępowania rozgraniczeniowego nie ingerował sąd powszechny, jedynym organem uprawnionym i zobligowanym do przeprowadzenia prawidłowych czynności rozgraniczenia jest Burmistrz Gminy B. W uzasadnieniu skargi podniesiono kwestie związane z wadliwością decyzji z dnia 29 listopada 199 1r. i podniesiono, że istniejąca sporność granic pomiędzy stronami jest wystarczającą podstawą do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, nawet w przypadku wcześniejszego ustalenia tych granic. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej uchylenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2023 r. uczestnicy postępowania wnieśli o jej oddalenie. Podnieśli, że działkę granicząca z działką skarżącej kupili w 1997 r. i aż do 2022 r. skarżąca nie kwestionowała przebiegu granic pomiędzy tymi nieruchomościami. Wyjaśnili, że postępowanie w sprawie zasiedzenia części ich działki, skończyło się oddaleniem wniosku skarżącej, stąd kolejna próba przejęcia ich nieruchomości w drodze rozgraniczenia. Podkreślono przy tym, że z uzasadnienia orzeczenia sądu wynika, że w postępowaniu o zasiedzenia skarżąca "mijała się z prawdą", a skarżąca nie wnosiła środków odwoławczych od zapadłego przed sądem cywilnym rozstrzygnięcia. Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. strony podtrzymały prezentowane stanowiska. Uczestnicy postępowania podnieśli ponadto, że problem z granicą i brakiem dostępu do drogi publicznej z nieruchomości skarżącej wynika z faktu darowizny części jej gruntu na rzecz syna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zakres kontroli sądowej wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiąc, że sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny sądu w tym postępowaniu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza B., o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie stanowiącej własność skarżącego nieruchomości oznaczonej nr działki [...] położonych w L., z nieruchomością sąsiednią, działką ewidencyjną nr [...], stanowiącą własność uczestników postępowania. Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy obu instancji miały podstawy do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. W ocenie sądu rozstrzygnięcie organów jest prawidłowe. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym, kończącym postępowanie w danej instancji wobec braku materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Umorzenie postepowania winno nastąpić wyłącznie wtedy, gdy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lutego 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 67/23, LEX nr 3506351). Użyte w cytowanym przepisie określenie "z jakiejkolwiek przyczyny" obejmuje przyczyny zarówno o charakterze podmiotowym, jak i o charakterze przedmiotowym. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nastąpi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Chodzi więc o sytuację, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, która może być załatwiona decyzją (wyrok NSA z 21 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2860/19 LEX nr 3065178, wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 81/20 LEX nr 3056231). W sprawie bezsporne jest, że ostateczną decyzja z dnia 29 listopada 1991 r. nr GG.6011/II/129/91 Kierownika Urzędu zatwierdzono protokolarnie granicę działki [...] - własność Gminy B., z działkami [...] - własność w ¼ T. M., w ¼ T. J., w ¼ T. A. i w ¼ T. D., działki [...] ([...]) - własność H. J. i działki [...]-własność Skarb państwa Gmina B., [...] Skarb Państwa Zarząd Dróg w Z., [...] - Skarb Państwa Gmina B., położonymi w obrębie L., gmina B. Działka nr [...] uległa następnie podziałowi na działki nr [...] i [...], jednakże nie uległa przy tym zmianie granica nowopowstałych działek z działka nr [...].Decyzja ta nie została wzruszona w administracyjnym toku instancji. Możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego może mieć miejsce wówczas gdy po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, czyli po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które mogą sprawiać, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Jednym słowem ponowne postępowanie rozgraniczeniowe może mieć miejsce tylko wówczas gdy nowe zdarzenia o charakterze faktycznym dotyczą stanu władania gruntami i mają miejsce już po zakończeniu wcześniejszego postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego co do tych samych nieruchomości, nie jest i nie może być traktowana jako środek do kwestionowania prawomocnego (ostatecznego) orzeczenia o rozgraniczeniu. Jednym słowem niedopuszczalna jest taka sytuacja, w której strona, nie zgadzając się z wcześniejszym rozstrzygnięciem w sprawie rozgraniczenia, próbuje wzruszyć ostateczne orzeczenie w trybie wszczęcia i ponownego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Przy czym trzeba wyraźnie podkreślić, że Sąd nie kwestionuje możliwości ponownego rozgraniczenia na skutek zmian faktycznych zaistniałych w przebiegu granicy. Jednakże skarżąca nie wykazała aby takie zmiany w niniejszej sprawie zaszły. Co więcej, orzeczenia Sądu Najwyższego przytoczone w skardze, wskazują na prawidłowość stanowiska organów, wbrew temu co usiłuje wywieść skarżąca. W przywołanym orzeczeniu z dnia 14 marca 202 r., sygnatura akt IV CZK 809/00, Sąd Najwyższy stwierdził, że "ustalenie stanu prawnego granicy nieruchomości i jej utrwalenie w terenie nie eliminuje na przyszłość sporów między właścicielami sąsiednich gruntów co do przebiegu granicy. Szereg zdarzeń o charakterze faktycznym może bowiem sprawić, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Długotrwałe faktyczne władanie przygranicznym pasem gruntu, mające cechy posiadania samoistnego, prowadzi bowiem do zasiedzenia, a tym samym do zmiany stanu prawnego granicy, usunięcie zaś lub zniszczenie znaków granicznych może stanowić przeszkodę określenia przebiegu granicy w terenie". Tymczasem złożony przez skarżącą wniosek o stwierdzenie zasiedzenia został oddalony, zatem sąd powszechny ustalił brak długotrwałego władania przez skarżącą spornym terenem. Nie ma zatem, wbrew twierdzeniom skargi podstaw do ponownego rozgraniczenia nieruchomości, na skutek zmiany stanu faktycznego. Postanowienie o sygnaturze akt II CKN 306/97, również powołane w skardze, w ogóle nie odnosi się do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. Sąd zauważa również, że zarzuty skargi skupiają się w zasadzie na wadliwości nie zaskarżonej w sprawie decyzji, a błędach decyzji z 1991 r. Nadto są to błędy natury procesowej, przy czym wyliczając je, strona skarżąca nawet nie usiłuje wykazać, jakie te błędy miały wpływ na treść zapadłego w 1991 r. rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, okoliczność, że strony zawiadomione zostały o czynnościach w zbyt krótkim czasie, czy też wadliwość pełnomocnictwa pracownika urzędu, a nawet wszczęcie postępowania z urzędu, nie miało wpływu na ustalony przebieg granic. Skarżąca nie wykazała, aby w przypadku gdyby strony zawiadomiono wcześniej, bądź prawidłowe pełnomocnictwo zostałoby złożone, przebieg granic były inny. Natomiast tylko naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia, mogłoby stanowić podstawę do ewentualnego wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zarówno z odwołania od decyzji organu I instancji jak i z skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego jednoznacznie wynika, że skarżąca kwestionuje prawidłowość wcześniejszej decyzji o rozgraniczeniu. Skarżąca odwołuje się do okoliczności dotyczących prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego i błędnego ustalenia w jego toku granicy przez uprawnionego geodetę. Okoliczność ta nie stanowi zaś, jak prawidłowo wskazały organy, podstawy do wszczęcia nowego postepowania rozgraniczeniowego, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja rozgraniczeniowa. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca usiłuje doprowadzić do zmiany stanu prawnego wynikającego z rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu, ale nie dlatego, że po dacie jego wydania pojawiły się nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które powodują, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania, ale dlatego że nie akceptuje obecnie tego rozstrzygnięcia. Granice nieruchomości w trybie postępowania rozgraniczeniowego ustala się na gruncie jedynie "raz". Zainteresowane strony są związane zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem dopóty, dopóki nie zostanie ono wycofane z obiegu prawnego. W przypadkach natomiast, w których zaistnieją przesłanki do zmiany stanu prawnego rozgraniczonych uprzednio nieruchomości, np. w wyniku zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu, sprawy tego rodzaju powinny być traktowane jako sprawy o własność, a nie procedowane jako rozgraniczenie ( D. Felcenloben w krytycznej glosie do postanowienia SN z dnia 14 marca 2002 r., IV CKN 809/00 S.T. 2013/3/84-90 ). W kontrolowanym postępowaniu skarżąca nie wykazała żeby od daty wydania decyzji z dnia 29 listopada 1991 r. zaszły zmiany na gruncie, które wskazywałyby na potrzebę ponownego ustalenia przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...]. W rozstrzyganej sprawie organy prawidłowo wskazały że są związane ostateczną decyzją administracyjną, w której został ustalony przebieg granicy między działkami i dlatego prawidłowo organ umorzył to postępowanie jako bezprzedmiotowe. Z przedstawionych wyżej względów sąd na podstawie art. 151 p.ps.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI