II SA/Wr 525/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-12-15
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneprojekt budowlany zamiennyistotne odstępstwawarunki zabudowynadzór budowlanydecyzja o pozwoleniu na budowęrozbiórkalukarnyganekoczyszczalnia ścieków

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, uznając, że inwestor nie wykonał zaleceń sądu kasacyjnego dotyczących zgodności projektu z właściwą decyzją o warunkach zabudowy.

Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który został wybudowany z istotnymi odstępstwami od pierwotnego projektu. Po wcześniejszych rozstrzygnięciach Naczelnego Sądu Administracyjnego nakazujących rozbiórkę ganku i oczyszczalni ścieków, sąd kasacyjny wskazał na konieczność oceny projektu zamiennego w kontekście właściwej decyzji o warunkach zabudowy. Inwestor nie zastosował się do tych zaleceń, przedkładając projekt oparty na niewłaściwej decyzji. WSA we Wrocławiu, związany wykładnią NSA, oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość decyzji organów nadzoru budowlanego.

Sprawa rozpatrywana przez WSA we Wrocławiu dotyczyła skargi W. G. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Budynek mieszkalny jednorodzinny został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, w tym rozbudowa o ganek z przekroczeniem linii zabudowy, wykonanie lukarn zamiast okien połaciowych oraz budowa przydomowej oczyszczalni ścieków niezgodnie z projektem. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2020 r. (sygn. akt II OSK 1154/18) ostatecznie przesądził o zasadności nakazów rozbiórki ganku i oczyszczalni ścieków. W pozostałym zakresie, dotyczącym lukarn (wykuszy), NSA wskazał na konieczność oceny projektu zamiennego, podkreślając, że powinien on być oparty na właściwej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] (a nie z dnia [...], która wygasła). Organy nadzoru budowlanego nałożyły na inwestora obowiązek poprawienia projektu zamiennego zgodnie z zaleceniami NSA. Inwestor nie wykonał tego obowiązku, argumentując, że decyzja z [...] jest nieważna. W związku z tym PINB odmówił zatwierdzenia projektu zamiennego, a DWINB utrzymał tę decyzję w mocy. WSA we Wrocławiu, związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA (art. 153 i 190 p.p.s.a.), oddalił skargę. Sąd podkreślił, że stanowisko NSA dotyczące właściwej decyzji o warunkach zabudowy jest wiążące, a inwestor nie zastosował się do niego. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły zatwierdzenia projektu zamiennego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, ponieważ inwestor nie wykonał zaleceń sądu kasacyjnego dotyczących oparcia projektu zamiennego na właściwej decyzji o warunkach zabudowy.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA jednoznacznie wskazał, że projekt budowlany zamienny powinien być oparty na decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...], a nie na późniejszej, wygasłej decyzji. Inwestor nie zastosował się do tego wskazania, co skutkowało prawidłową odmową zatwierdzenia projektu przez organy nadzoru budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3, ust. 4 i 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy te regulują postępowanie naprawcze w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym możliwość zatwierdzenia projektu zamiennego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenia sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także inne sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dotyczy to oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że projekt budowlany zamienny powinien być oparty na decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...], a nie na decyzji z dnia [...]. Inwestor nie wykonał obowiązku poprawienia projektu zamiennego zgodnie z zaleceniami NSA. Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że projekt zamienny powinien być oceniony w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...], mimo że ta decyzja wygasła. Twierdzenie skarżącego, że jego wcześniejsze działanie (przedłożenie projektu opartego na wygasłej decyzji) nie było wynikiem błędu, lecz celowym działaniem.

Godne uwagi sformułowania

Sąd musi mieć na uwadze, że warunki orzekania po orzeczeniu przez sąd kasacyjny kształtują także regulacje art. 190 i art. 153 p.p.s.a. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy (...) oraz sądy. Projekt budowlany powinien być oparty w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z [...] nie zaś o decyzję z [...]. Wbrew zarzutom skargi, kwestia dlaczego pod rozwagę powinna być wzięta decyzja z [...], a nie z [...] została szeroko rozwinięta w decyzjach organów administracji, a Naczelny Sąd Administracyjny wskazał że jest to stanowisko prawidłowe i z tego powodu nie ma powodów, by powielać w uzasadnieniu wyroku.

Skład orzekający

Adam Habuda

przewodniczący

Gabriel Węgrzyn

członek

Marta Pawłowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter wykładni NSA dla sądów administracyjnych i organów administracji w sprawach budowlanych, zwłaszcza w kontekście zgodności projektu zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd kasacyjny wydał wiążące wskazania co do podstawy prawnej projektu zamiennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie wskazań sądu kasacyjnego i jak konsekwencje mogą być poważne, gdy inwestor próbuje obejść prawomocne rozstrzygnięcia, opierając się na niewłaściwych podstawach prawnych.

Nawet po latach walki o legalizację samowoli budowlanej, sąd przypomina: liczy się tylko właściwa podstawa prawna!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 525/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /przewodniczący/
Gabriel Węgrzyn
Marta Pawłowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 1025/23 - Postanowienie NSA z 2024-02-13
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym i infrastrukturą oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Sprawa była już dwukrotnie wcześniej rozpoznawana przez tutejszy sąd. Ostatnio, wyrokiem z dnia 15 grudnia 2017 r., w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 687/17 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu nadzoru budowalnego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w sprawie rozbiórki wykonanych lukarn w połaci dachowej od strony elewacji bocznych budynku mieszkalnego jednorodzinnego w B. B., stwierdził nieważność decyzji w sprawie rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków oraz ganku wejściowego do budynku, a także umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej nakazu rozbiórki ganku wejściowego do budynku mieszkalnego. Wyrok ten został zmieniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu nadzoru budowlanego, wyrokiem z dnia 6 marca 2020 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1154/18 uchylił wyrok WSA w zakresie w jakim stwierdzał nieważności decyzji (pkt II, III i IV wyroku WSA) i w tej części skargę oddalił, w pozostałej części skargę kasacyjną oddalił.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie lukarn wykonanych w połaci dachowej budynku, decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym i infrastrukturą.
Po rozpoznaniu odwołania W. G. od tej decyzji, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (dalej – PINB) w [...] wpłynęło żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wybudowania zbiornika na nieczystości w miejscowości B. B. na działce nr [...]. W trakcie przeprowadzonych przez organ oględzin potwierdzono, że na przedmiotowej działce zrealizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z urządzeniami, położony na działce nr [...] w miejscowości B. B. [...], zaś przedmiotowy zbiornik zrealizowano z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę z dnia [...] nr [...]. Dodatkowo stwierdzono, że budynek został rozbudowany o zabudowany ganek, co spowodowało przekroczenie linii zabudowy, a w pomieszczeniach budynku określonych w projekcie jako nr [...], [...], [...] i [...] - na poddaszu budynku wykonano zamiast okien połaciowych – lukarny. Ponadto zamiast szamba wykonano niezgodnie z projektem przydomową oczyszczalnię ścieków od strony wschodniej w pobliżu czynnej studni, która znajduje się na nieruchomości sąsiedniej.
Organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie administracyjne odnośnie do każdego z wymienionych odstępstw. Wyrokiem z dnia 6 marca 2020 r. w sprawie II OSK 1154/18 Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznie przesądził, że orzeczony przez organy nadzoru budowlanego nakaz rozbiórki dobudowanego ganku wejściowego do budynku mieszkalnego oraz rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków były w pełni uzasadnione. NSA wskazał bowiem, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji pozostają w mocy w części nakładającej obowiązek rozbiórki ganku wejściowego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego i nakładającej obowiązek rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków, które to obowiązki w przypadku ich niewykonania mogą być egzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej.
W ocenie NSA, o ile rozbiórka ganku oraz przydomowej oczyszczalni ścieków doprowadzi w określonym zakresie do powstania stanu zgodnego z prawem, o tyle nie można wykluczyć, że sam budynek mógłby zostać zalegalizowany poprzez zatwierdzenie projektu zamiennego. Według wskazań NSA, rozpoznając ponownie sprawę, organ nadzoru budowlanego zobowiązany będzie do kontynuowania postępowania w części odnoszącej się do przedłożonego przez inwestora projektu zamiennego. Projekt ten winien zostać poddany przez organu administracji merytorycznej ocenie i w zależności od jej wyników wydane zostanie stosowne rozstrzygnięcie.
Uwzględniając zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 1154/18, PINB w O. postanowieniem nr [...] z dnia [...] nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym inwestycji, poprzez doprowadzenie go do zgodności z decyzją Wójta Gminy D. nr [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w terminie 4 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Jednocześnie pouczono inwestora, że niewykonanie tej czynności spowoduje, że ocenie zostanie poddany pierwotnie przedłożony projekt budowlany zamienny, z uwzględnieniem wszystkich wynikających z tego faktu konsekwencji.
W dniu [...] do PINB wpłynęły kolejne dwa egzemplarze projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym i infrastrukturą w B. B. [...], na dz. nr [...] [...], obręb [...], gmina [...] wraz z pismem pełnomocnika inwestora, w którym wskazał, że decyzja Wójta Gminy D. nr [...] z dnia [...] o warunkach budowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, gdyż w treści decyzji określono termin jej ważności do dnia [...]. W związku z powyższym, w jego ocenie nie istnieje prawna możliwość złożenia przez inwestora lub projektanta oświadczenia, za którego podstawę przywołuje się decyzję niewystępującą w obrocie prawnym. W związku z powyższym w piśmie zostało złożone oświadczenie, iż sporządzony w [...] projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym i infrastrukturą spełnia wymogi decyzji Wójta Gminy D. nr [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy. W ocenie organów nadzoru budowlanego, takie działanie inwestora nie jest jednoznaczne z wykonaniem zaleceń zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 1154/18.
Wobec braku uzupełnienia projektu budowlanego zamiennego PINB w O. decyzją nr [...] z dnia [...], odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym i infrastrukturą w B. B. nr [...], na terenie działki nr [...].
Utrzymując przedmiotową decyzję w mocy Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego: "Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie."
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że postępowanie prowadzone w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 Prawa budowlanego, dotyczy istotnych odstępstw od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę. Istotą takiego postępowania jest ustalenie czy wprowadzone odstępstwa mogą zostać zalegalizowane tj. czy nie naruszają przepisów w sposób uniemożliwiający zaakceptowanie wprowadzonych zmian.
DWINB odniósł, że w sprawie inwestor dokonał istotnych odstąpień od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...] z dnia [...]. Niezgodnie z projektem budowlanym budynek został rozbudowany w stronę drogi publicznej o zabudowany ganek, z przekroczeniem linii zabudowy ustalonej w decyzji nr [...] z dnia [...] Wójta Gminy D. w sprawie warunków zabudowy, a w pomieszczeniach określonych w projekcie jako [...], [...], [...] i [...] - na poddaszu budynku zamiast okien połaciowych wykonano wykusze, natomiast na parterze zmianie uległ układ ścianek działowych oraz układ schodów. Zamiast szamba, inwestorzy wykonali niezgodnie z projektem przydomową oczyszczalnię ścieków lokalizując ją przy granicy z działkami sąsiednimi oraz w pobliżu czynnej studni znajdującej się na nieruchomości sąsiedniej.
Wobec wykonanych istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego PINB nałożył na inwestorów obowiązek wykonania projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót, jak również wykonania rozbiórki dobudowanego ganku i przydomowej oczyszczalni ścieków.
Po prawomocnym rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie rozbiórki ganku i oczyszczalni ścieków, pozostałą do rozważenia przez organy kwestią pozostały odstępstwa w zakresie wykonanych przez inwestorów wykuszów w miejsce okien połaciowych. Jak podniósł w wyroku NSA, w tym zakresie należy poddać pod ocenę projekt zamienny, przy czym NSA wskazał: "Projekt ten został opracowany przez projektanta w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] nr [...] nie zaś w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...]. W ocenie NSA podzielić należy stanowisko organów administracji, że projekt budowlany powinien być oparty w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z [...] nie zaś o decyzję z [...]. Zdaniem NSA, przedstawienie projektu budowlanego zamiennego opartego o decyzję z [...] i zawierającego ganek nie wynikało ze złej woli inwestora tylko było wynikiem błędu, który powinien zostać naprawiony. W tym celu organ administracji nałoży na inwestora obowiązek poprawienia przez architekta przedłożonego projektu poprzez wykreślenie z niego ganku oraz złożenia oświadczenia, czy pozostałe parametry budynku spełniają wymogi zawarte w decyzji o warunkach zabudowy z [...]. Organ powinien wyznaczyć inwestorowi na wykonanie tej czynności dwumiesięczny termin liczony od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że niewykonanie ww. czynności spowoduje, iż ocenie poddany zostanie pierwotnie przedłożony projekt budowlany zamienny z uwzględnieniem wszystkich wynikających z tego faktu konsekwencji".
Wykonując wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ pierwszej instancji nałożył na inwestorów obowiązek złożenia poprawionego projektu zamiennego, wraz z oświadczeniem o jego zgodności z decyzją o warunkach zabudowy z [...].
Przedłożone kolejne dwa egzemplarze projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym i infrastrukturą w B. B. [...], na dz. nr [...] [...], obręb [...], gmina [...] zawierają rozwiązania przewidziane w decyzji Wójta Gminy D. nr [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy.
Jak wskazał organ odwoławczy, organy nadzoru budowlanego musiały w takiej sytuacji uznać, że inwestorzy nie wykonali zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak podniósł DWINB, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenia sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku wydanym w niniejszej sprawie jest jasne i wiążące "(...) projekt budowlany powinien być oparty w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z [...] nie zaś decyzję z [...] (...)." Skoro zaś skarżący nie wykonali zaleceń, obowiązkiem organów było wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, przedłożonego przez stronę.
W skardze wywiedzionej przez W. G. na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu skargi zawarto polemikę ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionym w wyroku w sprawie II OSK 1154/18. W ocenie skarżącego stanowisko NSA jest błędne, bowiem fakt, że wcześniej złożył on projekt zamienny oparty o decyzję o warunkach zabudowy z [...] nie było – jak założył NSA – wynikiem błędu, lecz celowym działaniem. Skarżący podniósł, że decyzja o warunkach zabudowy z [...] wygasła w związku z upływem terminu na jaki określono jej ważność, co w ocenie skarżącego uniemożliwia złożenia przez projektanta oświadczenia, że sporządzony w [...] projekt zamienny jest z nią zgodny. Skarżący podniósł, że ani w wyroku NSA ani w decyzjach organów nadzoru budowalnego nie rozważano kwestii zwolnienia projektanta z odpowiedzialności karnej i zawodowej za złożenie nieprawdziwego oświadczenia, ani sytuacji, w której projektant kategorycznie odmówi złożenia oświadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że powody wydania rozstrzygnięcia zostały wyjaśnione w zaskarżonej decyzji i stanowisko organu nie uległo zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że dla kształtu rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie miał fakt, że WSA w obecnym składzie orzekał po wydaniu przez NSA wyroku w tej samej sprawie. Oceniając bowiem aktualnie zasadność skargi wniesionej w niniejszej sprawie Sąd musi mieć na uwadze, że warunki orzekania po orzeczeniu przez sąd kasacyjny kształtują także regulacje art. 190 i art. 153 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329, dalej "p.p.s.a.").
Stosownie do art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zwrot "związany wykładnią prawa" oznacza że, sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa obejmującą zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. Co prawda, w niniejszej sprawie sprawa nie została tutejszemu Sądowi przekazana bezpośrednio do ponownego rozpoznania niemniej, podnieść należy, że wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego objęte są dyspozycją przepisu art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Na mocy tego przepisu sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku NSA związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Według zasady sformułowanej w art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
Stosownie zaś do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zasadnicze okoliczności faktyczne w sprawie są w istocie niesporne. PINB prawidłowo ustalił, że inwestor, realizując zamierzenia budowlane zrealizował je z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu budowalnego. Odnośnie do odstępstw w postaci ganku i przydomowej oczyszczalni ścieków sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta nakazami rozbiórki i obecnie rozważaniu podlegają wyłącznie działania inwestora w zakresie wybudowania okien wykuszowych w miejsce okien połaciowych.
Jak trafnie zaznaczył DWINB, w sprawie przesądzona została konieczność przeprowadzenia oceny opisanych wyżej robót w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 Prawa Budowlanego. Rozstrzygnęło o tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wydanym w sprawie wyroku z 6 marca 2020 r. (II OSK 1154/18). Wyrażona w tym zakresie ocena wiąże zarówno tutejszy Sąd jak i organy administracji na zasadzie art. 190 oraz art. 153 w zw. z art. 193 ppsa o czym wcześniej wspomniano. Tymczasem uzasadnienie skargi sprawdza się de facto do polemiki ze stanowiskiem NSA w zakresie ustalenia, która wydana w stosunku do przedmiotowej działki decyzja o warunkach zabudowy, powinna być uwzględniana przez organy nadzoru budowanego, podczas badania zgodności projektu budowlanego zamiennego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem w swym orzeczeniu w sposób jednoznaczny, że powinna być to decyzja z [...], podczas gdy skarżący konsekwentnie forsuje pogląd, że projekt zamienny powinien zostać oceniony w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...].
Należy wyjaśnić, że decyzja z dnia [...], ustalająca warunki zabudowy, wydana została w wyniku wniosku będącego próbą zalegalizowania wybudowanego przez skarżącego szamba i ganku. Stąd też uwzględniała te elementy. Jednakże, aktualnie kwestie tych dwóch elementów zrealizowanych przez skarżącego robót budowlanych zostały już w sposób prawomocny zakończony (nakazami rozbiórki). Stąd, przedstawianie na aktualnym etapie sprawy projektu zamiennego przewidującego te elementy, w żaden sposób nie może doprowadzić do ich legalizacji. Jedynym odstępstwem jaki jest obecnie procedowany i jakie może podlegać legalizacji, są zmiany w zakresie okien na drugiej kondygnacji budynku.
Jednocześnie podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, z uwagi na opisany wcześniej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w sprawie wiąże organy rozpoznające sprawę i tutejszy Sąd. Wyrok ten wskazał wprost, że organy zobowiążą skarżącego do poprawienia złożonego projektu zamiennego w ten sposób, by uzyskał on zgodność z decyzją o warunkach zabudowy ze [...]. Wbrew zarzutom skargi, kwestia dlaczego pod rozwagę powinna być wzięta decyzja z [...], a nie z [...], została szeroko rozwinięta w decyzjach organów administracji, a Naczelny Sąd Administracyjny wskazał że jest to stanowisko prawidłowe i z tego powodu nie ma powodów, by powielać w uzasadnieniu wyroku ("podzielić należy stanowisko organów administracji, że projekt budowlany powinien być sporządzony w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z [...], nie zaś o decyzję z [...]. Ponowne przytaczanie argumentacji przemawiającej za poparciem tego stanowiska wskazanej przez organy administracji jest niecelowe").
Co więcej, kwestia ta została poruszona również w wyroku tutejszego Sądu, wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 654/15, w którym Sąd wyjaśnił, że podstawą sporządzenia projektu zamiennego nie mogła być decyzja o warunkach zabudowy z [...], albowiem nie ta decyzja była podstawą do stwierdzenia odstępstw od projektu. W postępowaniu legalizacyjnym podstawą sporządzenia projektu zamiennego musi być "pierwotna" decyzja o warunkach zabudowy.
W takiej sytuacji, w ocenie Sądu prawidłowo postąpiły organy nadzoru budowlanego, zobowiązując inwestora do złożenia poprawionego projektu zamiennego, zgodnego z warunkami zabudowy z [...]. I prawidłowo równie, w związku z niewykonaniem tego obowiązku przez stronę, organy obu instancji orzekły o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
W związku z tym, Sąd zgodnie z dyspozycja art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI