III SA/Po 334/23

III SA/Po 334/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 5 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2023 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 marca 2023 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 11 marca 2020 r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia 24 marca 2023 r. nr [...], po rozpatrzeniu sprawy z odwołania A. S. (dalej również: zainteresowany; skarżący; strona), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] (dalej również: Starosta; organ I instancji; organ) z dnia 11 marca 2020 r. nr [...] w sprawie odmowy wydania prawa jazdy.
Rozstrzygnięcia te zostały wydane w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia 27 września 2016 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 627), cofnął A. S. uprawnienia kategorii A, B, T - dokument nr: [...], druk nr: [...], wydane 1 lipca 2002 r. przez Starostę [...].
W dniu 20 stycznia 2020 r. zainteresowany zwrócił się do Starosty o niezwłoczny zwrot zatrzymanego dokumentu prawa jazdy, podnosząc, że z dołączonego do wniosku orzeczenia ([psychologicznego] z dnia 4 grudnia 2019 r.) jednoznacznie wynika, że brak jest jakichkolwiek przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi.
W odpowiedzi na ten wniosek Starosta w piśmie z dnia 21 stycznia 2020 r. znak [...] ponownie [wcześniej uczynił to w piśmie z dnia 30 grudnia 2019 r. znak [...]] poinformował stronę, że "zwrot dokumentu może nastąpić tylko i wyłącznie po dostarczeniu (...) pozytywnego wyniku orzeczenia lekarskiego z [...] Centrum Medycyny Pracy w P." (dalej: [...]CMP w P.; [...]CMP), na które to badania został skierowany przez organ, a następnie po pozytywnym zdaniu egzaminu sprawdzającego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego. Jednocześnie Starosta w piśmie tym oznajmił, że załączone orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 4 grudnia 2019 r., wystawione przez lekarza psychologa uprawnionego do badań psychologicznych, jest organowi do prowadzenia spraw zbędne, ponieważ zostało już wcześniej uznane orzeczenie psychologiczne o stwierdzeniu braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami nr [...] z dnia 25 marca 2017 r., wystawione przez innego uprawnionego lekarza psychologa. Jednocześnie wyjaśnił, że przesłane wyniki badań laboratoryjnych są wyłącznie wykonane dla potrzeb strony, dlatego również organ je odsyła.
W piśmie z dnia 20 lutego 2020 r. pełnomocnik skarżącego, w odpowiedzi na pismo organu z dnia 21 stycznia 2020 r., wniósł o "zwrot zatrzymanych praw jazdy na samochód, ciągnik i motocykl", gdyż zainteresowany dostarczył wymagane orzeczenie psychologiczne o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, a nie obowiązuje go wymóg ponownego zdania egzaminu sprawdzającego na prawo jazdy, ponieważ orzeczony prawomocnym wyrokiem okres zakazu prowadzenia pojazdów nie przekraczał 1 roku, a konkretnie orzeczono go na okres 1 roku.
W piśmie z dnia 28 lutego 2020 r. znak [...] Starosta zawiadomił pełnomocnika strony o wszczęciu o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie odmowy wydania prawa jazdy kategorii A, B, T "w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1a" ustawy o kierujących pojazdami, w związku z wydaną decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 27 września 2016 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w związku z przedstawieniem orzeczenia lekarskiego nr [...], wystawionego w dniu 6 maja 2016 r. przez lekarza uprawnionego do badań kierowców z [...]CMP w P.. W uzasadnieniu tego zawiadomienia organ wyjaśnił, że w dniu 25 maja 2016 r. do organu wpłynęło wystawione w dniu 6 maja 2016 r. orzeczenie lekarskie nr [...], a w dniu 20 kwietnia 2017 r. drugie orzeczenie lekarskie z dnia 2 marca 2017 r., które zostały wystawione przez lekarzy uprawnionych do badań kierowców [...]CMP w P., a w orzeczeniach tych stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Natomiast pozytywne orzeczenia lekarskie, na które powołuje się A. S., zostały "wystawione z niewłaściwą podstawą prawną".
Następnie decyzją z dnia 11 marca 2020 r. nr [...] Starosta [...] na podstawie "art. 103 ust. 1 pkt 1a" ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.) - dalej: u.k.p., odmówił wydania prawa jazdy kategorii A, B, T.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że 27 września 2016 r. wydał decyzję nr [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w związku z przedstawieniem orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 6 maja 2016 r. o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Następnie 20 kwietnia 2017 r. do organu wpłynęło drugie orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 2 marca 2017 r. również o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane posiadanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Nadto stwierdził, że "obie decyzje zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Po czym wyjaśnił, że "na podstawie §10.1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami[,] są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej". Przy tak przedstawionej argumentacji organ stwierdził, że "mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji".
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie ustawy o kierujących pojazdami, w szczególności art. 103 ust. 3 w zw. art. 75 ust. 1 pkt 3 polegające na braku wydania przez Starostę decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie, a kierujący wykonał badania lekarskie w pracowni psychologicznej, właściwej zgodnie z zaleceniem pisemnym [...]CMP z dnia 18 maja 2016 r. Stwierdził, że skarżący domaga się zmiany zaskarżonej decyzji i przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii objętych cofnięciem uprawnień.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, Kolegium w uzasadnieniu decyzji z dnia 24 marca 2023 r., wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: k.p.a., wyjaśniło, że Starosta [...] decyzją z dnia 11 marca 2020 r. znak: [...] odmówił zainteresowanemu wydania prawa jazdy kat. A, B, T do czasu dostarczenia orzeczenia lekarskiego WCMP i pozytywnego zdania egzaminu jako warunków zwrotu dokumentu prawa jazdy.
W rozważaniach merytorycznych organ II instancji podniósł, że argumentacja zainteresowanego nie zasługuje na uwzględnienie. W tym względzie Kolegium zwróciło uwagę na treść art. 103 ust. 3 u.k.p. (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212) i stwierdziło, że w okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest to, że skarżący nie przedłożył pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, co w konsekwencji zobowiązywało organ I instancji do wydania decyzji odmownej w zakresie zwrotu dokumentu prawa jazdy. Ponadto, odwołując się do orzecznictwa, zauważył, że "organ administracji publicznej nie ma podstaw do orzekania o przywróceniu uprawnień w zakresie szerszym niż to wynika z wniosku skarżącego ani też wydanej przez siebie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami".
W skardze na decyzję odwoławczą A. S., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego) zarzucił organom naruszenie: 1) art. 103 ust. 3 w zw. art. 75 ust. 1 pkt 3 u.k.p. poprzez jego wadliwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że nie zostały spełnione warunki określone w przepisie decydujące o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami, podczas gdy takowe warunki zostały przez skarżącego spełnione, tzn. upłynął okres zakazu prowadzenia pojazdów, który nie przekraczał roku, a zatem nie wymagane jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji (wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia 31 października 2018 r. sygn. akt [...], którym sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku); 2) przepisów postępowania: art. 8 i 9, art. 28 oraz art. 107 k.p.a. polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, gdyż organ nie starał się dążyć do ustalenia okoliczności faktycznych polegających na zweryfikowaniu okresu zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego przez sąd, a także spełnienia wymagań prawnych pozwalających na przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami.
Przy tak sformułowanych zarzutach, umotywowanych w uzasadnieniu skargi podobnie jak wcześniej w odwołaniu, strona wniosła o "zmianę zaskarżonej decyzji i przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami", a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto pełnomocnik wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i podnosząc, że przestawiona w skardze argumentacja dotycząca wadliwie zastosowanego przepisu art. 103 ust. 3 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 3 u.k.p. jest niezasadna i "jako taka nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie". Ponadto w piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2023 r. organ odwoławczy wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc co do zasady związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przy czym, przeprowadzając kontrolę, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w momencie podejmowania przez organ administracji kontrolowanego aktu. Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Nadto Sąd wyjaśnia, że w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, tj. akt sądowych (wraz z pismami procesowymi stron) oraz akt administracyjnych nadesłanych przez organ.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 11 marca 2020 r. nr [...], którą Starosta [...] na podstawie "art. 103 ust. 1 pkt 1a" u.k.p. odmówił skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii A, B, T.
Wyjściowo zaznaczyć należy, że takiego przepisu, jaki został wskazany w podstawie prawnej decyzji organu I instancji – a co nie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy – nie ma w ustawie o kierujących pojazdami, gdyż w art. 103 tej ustawy znajduje się przepis ust. 1 pkt 1 lit. a, który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z kolei przywołany przez organ II instancji przepis art. 107 ust. 3 u.k.p. [w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zakwestionowanych decyzji] stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami upłynął okres przekraczający rok, a cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, warunkiem przywrócenia uprawnień jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Powyższy błąd, jakkolwiek sam w sobie nie dyskwalifikował prawidłowości zaskarżonej decyzji, to jednak wpisywał się w szereg uchybień procesowych, jakie zostały popełnione w sprawie, co finalnie przełożyło się na wyeliminowanie z obrotu prawnego (poprzez ich uchylenie) obydwu zakwestionowanych decyzji, jakie zostały wydane w sprawie.
Idąc dalej, wobec sygnalizowanych uchybień organów dwojga instancji, należy przypomnieć o podstawowych zasadach postępowania administracyjnego. Otóż, po pierwsze trzeba podkreślić, że na organach ciąży obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz respektowania zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), które wyrażają się w powinności prawidłowego zredagowania osnowy decyzji, wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jego stosownego uzasadnienia. Strona musi zatem dokładnie wiedzieć jakie jest rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej jej obowiązków i na jakiej podstawie faktycznej i prawnej oparte, by następnie móc skutecznie dochodzić swoich praw i bronić swojego interesu. Po drugie, decyzja administracyjna jako przejaw woli organu administracji stanowi całość, w której poszczególne jej części, a w szczególności podstawa prawna, przesłanki faktyczne, samo rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia są nierozerwalnie ze sobą związane i powinny być oceniane łącznie. Należy bowiem podkreślić, że wszelkie nieprawidłowości w sferze określonego elementu mogą oznaczać wadliwość całej decyzji, w zależności od okoliczności danej sprawy. Tym bardziej, że jedną z podstawowych zasad postępowania, którymi należy się kierować załatwiając sprawy obywateli, jest zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), która, z uwagi na jej uniwersalny i szeroki zakres, stanowi swoistą "klamrę" spinającą całość ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Z zasady tej wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy w toku podejmowanych przez nie czynności procesowych. Jedną z nich jest wymóg należytego uzasadnienia wydawanych decyzji, uszczegółowiony w art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów należy podzielić pogląd przywołany m.in. w wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 416/13 i 9 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 686/16 (dostępnych w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że sąd administracyjny – w ramach sprawowanego nadzoru nad legalnością podjętych w konkretnej sprawie działań – nawet w sytuacji, w której mógłby uznać merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, zawarte w zaskarżonej decyzji administracyjnej za prawidłowe, powinien tę decyzję uchylić, gdy stwierdzi, iż podane stronie jako uzasadnienie rozstrzygnięcia argumenty nie korespondują ze stanem faktycznym sprawy, a postępowanie było prowadzone przez organy w sposób, który nie mógł wzbudzić zaufania obywatela do organu (tak NSA w wyroku z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt II GSK 90/07, dostępnym jw.). Funkcją uzasadnienia decyzji administracyjnej jest wyjaśnienie adresatowi decyzji dlaczego (z jakich powodów) nastąpiła indywidualizacja jego uprawnień lub obowiązków; szczególnie jeżeli następuje odmowa ukształtowania tejże sytuacji prawnej zgodnie z wnioskiem strony, co zwykle jest rozstrzygnięciem niekorzystnym dla jego adresata.
Ponadto należy podkreślić, że z uwagi na wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (patrz np. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3040/17, dostępny jw. - i powołane tam orzecznictwo). Decyzji organu odwoławczego należy zatem stawiać wszystkie wymagania wynikające z powyżej przywołanych przepisów, jak konieczność respektowania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i 11 k.p.a.), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i motywowania stanowiska organu (art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.).
Zdaniem Sądu, analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty w kontekście akt administracyjnych wskazuje na to, że ani decyzja organu I instancji, ani tym bardziej decyzja organu odwoławczego nie sprostała wymaganiom w powyżej przedstawionym zakresie. Pozostaje bowiem zasadnicza wątpliwość, czy w toku postępowania w sposób prawidłowy rozpatrzono cały materiał dowodowy i poczyniono na jego podstawie prawidłowe ustalenia faktyczne i prawne. Tymczasem obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy obejmujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia (patrz np. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt III OSK 4906/21, dostępny jw.).
Odnosząc przedstawione rozważania ogólne do realiów kontrolowanej sprawy, Sąd stwierdza, że Starosta w ogóle nie umotywował zastosowania przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. w kontekście żądania strony ani nie przedstawił należycie stanu faktycznego sprawy w niezbędnym zakresie. Z jednej strony zauważył, że w dniu 20 stycznia 2020 r. zainteresowany zwrócił się do Starosty o zwrot zatrzymanego dokumentu prawa jazdy, z drugiej – wskazując na zastosowaną podstawę prawną (art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p.) – procedował nad kwestią "wydania prawa jazdy kategorii ABT", jak i wskazywał w uzasadnieniu na przepisy wykonawcze i art. 75 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 28 lutego 2020 r. również wskazywało na podstawę prawną z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. i odnosiło się do wcześniej wydanej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 27 września 2016 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Co więcej, organ I instancji w uzasadnieniu stwierdził, że "obie decyzje zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jednakże wcześniej wskazał wyłącznie na jedną - z dnia 27 września 2016 r. Nadto, pomimo faktu, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 20 stycznia 2020 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi w piśmie z dnia 21 stycznia 2020 r. znak [...], to w ogóle nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pomimo że w przywołanym piśmie negatywnie ustosunkował się do żądania zwrotu dokumentu i przedstawił w tym względzie uzasadnienie, a nadto zwrócił skarżącemu dokumenty, które ten dołączył do wniosku inicjującego przedmiotowe postępowanie. Jest to tym bardziej istotne, że – jak można domniemywać z treści przywołanego wcześniej zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 28 lutego 2020 r., a co w ogóle nie wybrzmiało w uzasadnieniu decyzji – zdaniem organu I instancji skarżący nie przedstawił organowi odpowiednich badań lekarskich, gdyż pozytywne orzeczenia lekarskie, na które powołuje się A. S., zostały "wystawione z niewłaściwą podstawą prawną" [tak w uzasadnieniu przedmiotowego zawiadomienia].
Zastosowana przez organ terminologia i podstawa prawna wskazują na całkowity brak wnikliwości i konsekwencji w rozpoznaniu treści wniosku skarżącego i subsumcji prawnej stanu faktycznego. Skoro bowiem organ wcześniej przedstawił swoje stanowisko w piśmie z dnia 21 stycznia 2020 r., winien je również odpowiednio przywołać lub się do niego odnieść w uzasadnieniu decyzji, którą następnie wydał w sprawie. Co więcej, Starosta – w ślad za wnioskiem skarżącego – posługiwał się niekonsekwentnie terminologią ustawy, bowiem wniosek wskazywał na żądanie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy (czy też, jak to ujął jego pełnomocnik - "zatrzymanych praw jazdy"). Z kolei przywołany przez Starostę przepis dotyczył przywrócenia cofniętych wcześniej uprawnień do kierowania pojazdami. Natomiast w osnowie decyzji rozstrzygnął o "odmowie wydania prawa jazdy".
Wobec tego należy podkreślić, że nawet gdyby z kontekstu żądania strony (i jej pełnomocnika) chodziłoby o przywrócenie skarżącemu cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami, to organ powinien to odpowiednio omówić w uzasadnieniu decyzji i posługiwać się spójnie terminologią ustawy o kierujących pojazdami. Tym bardziej, że kwestii zatrzymania i zwrot zatrzymanego prawa jazdy dotyczy inny przepis - art. 102 u.k.p., zaś odmowy wydania prawa jazdy jeszcze inny - art. 12 u.k.p. [negatywne przesłanki wydania prawa jazdy]. Kwestie te wymagają ponownego, tym razem wyczerpującego ustalenia i rozważenia przez organy administracyjne.
Z kolei organ II instancji praktycznie bez żadnego – a tym bardziej adekwatnego do powołanej podstawy prawnej – przedstawiania stanu faktycznego sprawy przywołał treść art. 103 ust. 3 u.k.p. (w brzmieniu ówcześnie obowiązującym) i stwierdziło, że w okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest to, że skarżący nie przedłożył pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji [o którym mowa w tym przepisie], co w konsekwencji zobowiązywało organ I instancji do wydania decyzji odmownej w zakresie zwrotu dokumentu prawa jazdy. Było to w istocie orzeczenie na niekorzyść strony, bowiem wskazywało na kolejną przesłankę odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami. Przy tym nie zawierało żadnej wykładni przedmiotowego przepisu ani odniesienia się do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy. Przypomnieć zatem należy, że poprzez takie odwołanie się do treści art. 107 ust. 3 u.k.p. istotne było ustalenie nie tylko tego, czy upłynął określony czas od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, ale również, czy cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok. W tym względzie zabrakło jakichkolwiek rozważań faktycznych i prawnych organu. Nie wiadomo bowiem, na podstawie jakich konkretnie okoliczności faktycznych organ odwoławczy uznał, że skarżący powinien przedłożyć pozytywny wynik kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, skoro w istocie nie ustalił, czy – i względem jakiego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok – należy zastosować dyspozycję tego przepisu.
W przekonaniu Sądu, w takiej sytuacji zastosowanie określonego przepisu, wcześniej niepowołanego przez organ I instancji, wymagało odpowiedniego przedstawienia konkretnych okoliczności faktycznych i powodów, dla których zdaniem organu uprawnione byłoby odstąpienie od zakazu reformationis in peius (orzekania na niekorzyść strony) wyrażonego w art. 139 k.p.a. Przypomnieć bowiem należy, że całokształt stanowiska organu I instancji wskazuje wyłącznie na brak przedstawienia wymaganego, odpowiedniego orzeczenia lekarskiego, a nie na wymóg przedstawienia wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym z kolei organ ten wypowiedział się w piśmie z dnia 21 stycznia 2020 r. W tym kontekście organ odwoławczy bezpodstawnie w części sprawozdawczej uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdził, że Starosta decyzją z dnia 11 marca 2020 r. odmówił zainteresowanemu wydania prawa jazdy kat. A, B, T do czasu dostarczenia orzeczenia lekarskiego WCMP i pozytywnego zdania egzaminu jako warunków zwrotu dokumentu prawa jazdy, podczas gdy o tym drugim wymogu organ I instancji w ogóle się nie wypowiedział w swojej decyzji. Ponadto organ II instancji w uzasadnieniu decyzji zauważył, że "organ administracji publicznej nie ma podstaw do orzekania o przywróceniu uprawnień w zakresie szerszym niż to wynika z wniosku skarżącego ani też wydanej przez siebie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami". Nie wskazał jednak nawet o jaką wcześniej wydaną decyzję chodzi, jak i nie odniósł się do samego żądania wniosku skarżącego, co też wskazuje na brak panowania nad materiałem procesowym.
W takich okolicznościach należało zakwestionować prawidłowość obydwu wydanych w sprawie decyzji, bowiem tak zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 8, 9 i 11 oraz art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), przy czym naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro nie zostały wnikliwie rozważone i należycie przedstawione wszystkie okoliczności warunkujące wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przypisane naruszenie dotyczyło niedostatecznych, wręcz pobieżnych ustaleń faktycznych oraz ich analizy i następnie lakonicznego przedstawienia okoliczności sprawy pod kątem spełnienia warunków określonych w przepisach ustawy o kierujących pojazdami. Poprzez to w sprawie wynikowo doszło do naruszenia art. 11 k.p.a., nakazującego organom administracji publicznej wyjaśnianie stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. W takich warunkach stanowisko organów jest całkowicie nieuprawnione.
W takiej sytuacji, z uwagi na rodzaj i zakres stwierdzonego naruszenia prawa, Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy powinny uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania, jakie wynikają z rozważań przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 p.p.s.a.). Przede wszystkim zadbają o wyczerpujące ustalenie, a następnie odpowiednią ocenę prawną wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co w szczególności dotyczy żądania strony i podstawy prawnej rozstrzygnięcia – a czemu też powinny dać wyraz w należycie skonstruowanym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, spójnym z osnową decyzji. Dodać należy, że Sąd zastępować organów w tych podstawowych obowiązkach nie mógł, bowiem to do organów administracji należy prawidłowe przeprowadzenie postępowania, a następnie rozstrzygnięcie (załatwienie) sprawy administracyjnej.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), uwzględniając wynik sprawy i żądnie strony oraz wysokość poniesionych kosztów sądowych (200 zł wpisu), a także fakt korzystania z zastępstwa procesowego (480 zł wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa).