II SA/Wr 508/03

II SA/Wr 508/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała
Henryka Łysikowska
Jerzy Strzebińczyk /przewodniczący/
Józef Kremis
Krystyna Anna Stec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
art. 6  ust. 1,  art. 8  ust. 1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Sędziowie NSA: Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Józef Kremis Protokolant : Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi L.G.-A. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie zameldowania D. G. na pobyt stały I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]Nr [...]Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzje Burmistrza K. z dnia [...]Nr [...], którą D. G. zameldowano na pobyt stały w lokalu mieszkalnym położonym w K. przy ul. K. [...] M. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że na wniosek D. G. z dnia [...]Burmistrz K. wszczął postępowanie w sprawie jej zameldowania na pobyt stały w lokalu przy ul. K. [...] m. nr [...]w K. Wnioskodawczyni wniosek uzasadniała tym, że w przedmiotowym lokalu zameldowana jest na pobyt czasowy i przebywa w nim od 1997r., w sierpniu 200r. zawarła związek małżeński z R. G., synem głównej najemczyni lokalu. Zaznaczyła też, że nie posiada stałego zameldowania jak i że główna najemczyni lokalu przebywa za granicą więc nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania.
W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, iż D. G. faktycznie zamieszkuje w K. przy ul. K. [...] M. [...], co potwierdzili słuchani w sprawie świadkowie, i że zameldowana była tam na pobyt czasowy do [...]a z poprzedniego miejsca pobytu stałego wymeldowała się [...]. W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji powołując art.47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekła o zameldowaniu - zgodnie z wnioskiem.
W odwołaniu od w/w decyzji L. G., najemczyni lokalu, wskazała, że nie wyraziła na takie zameldowanie zgody.
Organ odwoławczy wskazał, że przy zameldowaniu na pobyt stały niezbędne jest spełnienie warunków określonych w art.6 ust.1 powołanej ustawy, który stanowi, iż pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, co w przypadku D. G. ma miejsce. Podniesiono, że wobec zmiany stanu prawnego dotyczącego warunków zameldowania osoby na pobyt stały zaskarżona decyzja znajduje uzasadnienie w prawie. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 27.05.2002r. z dniem 19.06.2002r. utracił moc obowiązującą art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z powodu niezgodności z Konstytucją RP. Przepis ten uzależniał przyjęcie zgłoszenia pobytu stałego od posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu. W obowiązującym stanie prawnym brak zgody L. G. nie jest przeszkodą w orzeczeniu zameldowania na pobyt stały. Decydującym - jak wywodził organ odwoławczy - było ustalenie czy D.G. zamieszkuje pod deklarowanym jako miejsce pobytu stałego adresem; okoliczność tą - jak stwierdzono - podała nie tylko sama zainteresowana, ale potwierdziła ją także odwołująca się oraz słuchani w sprawie świadkowie, stąd orzeczono o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem L. G.-A. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. Twierdziła, iż wydana decyzja jest niezgodna z prawem i wniosła o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że to ona płaci rachunki związane z przedmiotowym mieszkaniem a D. G. od października 2000r. do grudnia 2002r. nie pracowała i nie była w stanie ponosić kosztów utrzymania mieszkania. Przyznała, że przebywa w Niemczech, ale twierdziła, że przyjeżdża do Polski na dłuższe okresy, reguluje rachunki, pozostawia pieniądze na bieżące remonty. Podniosła, że D. G. wniosła o zameldowanie wiedząc, że R. G. przebywa czasowo za granicą gdzie pracuje, wniosła też o przydzielenie jej w/w lokalu, tym samym złożyła fałszywe oświadczenie, że głowni najemcy nie zamieszkują pod spornym adresem, usunęła dokumenty dotyczące jej i jej syna - co zgłoszono w Komisariacie Policji w K. Skarżąca wskazała, że D. G. nie można przypisać zamiaru stałego pobytu, chce ona zawładnąć mieszkaniem, wystąpiła ona bowiem o rozwód z R. G. W czasie małżeństwa była zameldowana na pobyt czasowy i absurdem jest - w ocenie skarżącej - aby w trakcie postępowania rozwodowego podjęła ona zamiar pobytu stałego w mieszkaniu byłej teściowej i byłego męża. L. G.-A. podniosła, że organ administracyjny winien badać zamiar stron; jej zdaniem D. G. wnosząc pozew o rozwód dała wyraz temu, że nie będzie pozostawać w związku małżeńskim z jej synem, zatem nie może korzystać z praw do użyczenia jej mieszkania. Zameldowanie w tych okolicznościach skarżąca uważa za sprzeczne z porządkiem prawnym, zwyczajami i zasadami współżycia społecznego.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (jak w niniejszej sprawie ), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.
Po myśli art.3§1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy).
W ocenie Sądu zawarty w skardze wniosek o uchylenie decyzji organu odwoławczego zasługiwał na uwzględnienie, choć nie wszystkie z podniesionych zarzutów były trafne.
Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, mających wpływ na załatwienie sprawy; chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej.
Zgodnie z przepisem art.6 ust.1 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach (t.j.Dz.U. z 2001r. Nr 87,poz.960 ze zm.) pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
W myśl art.8 ust.1 powołanej ustawy osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 2 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące uważa się w szczególności:
1) wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego,
2) pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych,
3) odbywanie czynnej służby wojskowej,
4) pobyt w zakładach karnych i poprawczych, aresztach śledczych, schroniskach dla nieletnich i zakładach wychowawczych.
W świetle tak brzmiących regulacji ustalenia w sprawie wymagało zatem czy zachodziły prawem przewidziane łączne przesłanki konieczne dla zameldowania D. G. na pobyt stały w K. przy ul. K. [...] M. [...], w szczególności czy zamieszkuje ona w tym lokalu jak i czy ma zamiar stałego w nim przebywania. Ustalenia wymagało zatem w okolicznościach niniejszej sprawy także, z jakich przyczyn D. G. dotychczas zameldowana była w przedmiotowym lokalu jedynie na pobyt czasowy i czy zachodziły okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że pobyt ten faktycznie utracił charakter pobytu czasowego - w szczególności z uwzględnieniem wskazań zawartych w cytowanym art.8 ust.1 ustawy.
Podnieść w tym miejscu należy, iż w myśl wymogów z art.7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zobligowany jest do podęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; obowiązany jest on przy tym w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Zgodnie zaś art.80 kpa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (kompletnego) organ administracji publicznej ocenić może - w granicach prawa do swobodnej oceny dowodów - czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Sądu powyższym wymogom w zakresie ustalenia stanu faktycznego w sprawie uchybiono.
W niniejszej sprawie bezsporne było, że D. G. w lokalu położonym w K. przy ul. K. [...] M. [...]przebywa od 1997r. przy czym pod tym adresem zameldowana została na pobyt czasowy od października 1997r. do [...]. Fakt jej przebywania w przedmiotowym lokalu potwierdzili zarówno przesłuchani w sprawie świadkowie jak i skarżąca. Powyższe świadczy zatem - jak trafnie ustalono - o spełnieniu przesłanki przebywania (zamieszkiwania) w lokalu.
Organy administracyjne obu instancji nie przeprowadziły jednak postępowania dowodowego na okoliczności ustalenie zamiaru D. G. stałego przebywania w przedmiotowym lokalu. Jak wynika z uzasadnienia decyzji wydanych w sprawie organy poprzestały na niczym niepopartym stwierdzeniu, że przesłanka ta została spełniona. Tymczasem z akt sprawy wynika, jak już wyżej wskazano, że w przedmiotowym lokalu D. G. zameldowana była jedynie na pobyt czasowy (od 1997r. do [...]) i nie występowała o zameldowanie jej na pobyt stały w tym lokalu, mimo iż w 2000r. wyszła za mąż za R. G., syna najemczyni lokalu. Materiał zgromadzony w sprawie wskazuje też, że z dotychczasowego pobytu stałego w innej miejscowości wymeldowała się [...]. a jak wynika z twierdzeń skarżącej zawartych w jej odwołaniu w sierpniu 2002r. D.G. wniosła pozew o rozwód. Według twierdzeń skarżącej nadto w tym okresie D. G. nie pracowała. Okoliczności te nie legły u podstaw dokonywanych ustaleń i nie były przedmiotem rozważań organów administracyjnych. Brak zatem możliwości oceny na jakiej podstawie ograny administracyjne uznały, że D. G. miała zamiar stałego przebywania w lokalu przy ul K. [...] M. [...]w K. Godzi się zauważyć, że w orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, iż zamiar stałego przebywania oznacza zamieszkiwanie z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka życia osobistego i zawodowych jak i majątkowych interesów. W przedstawionych wyżej okolicznościach zamiar stałego pobytu przez D. G. w przedmiotowym lokalu nie jest oczywisty. Tymczasem ocena charakteru pobytu nie może ograniczać się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia woli osoby wnioskującej o zameldowanie na pobyt stały. W razie wyłaniających się wątpliwości, co do charakteru pobytu, organ administracyjny winien wnikliwie rozważyć wszystkie okoliczności sprawy i ocenić je kierując się m.in. zasadami doświadczenia życiowego i logiką. Konieczne jest ustalenie istnienia zamiaru obiektywnego, popartego okolicznościami a nie o subiektywny zamiar osoby wnioskującej o zameldowanie na pobyt stały. Tego typu ustalenia winny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji, która zgodnie z przepisem art.107 kodeksu postępowania administracyjnego powinna zwierać nie tylko wskazanie podstawy prawnej, ale i uzasadnienie faktyczne i prawne poddające się kontroli.
W świetle powyższego skoro - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - organ poczynił ustalenia, co do zamiaru pobytu stałego D. G. w przedmiotowym lokalu w sposób niczym nieuzasadniony i nieznajdujący potwierdzenia w materiale zgromadzonym w sprawie - decyzja jako wadliwa podlega uchyleniu.
Wobec powyższego, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 i art.210 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.