II SA/Wr 505/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-03-19
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona zwierzątczasowe odebranie zwierzątznęcanie się nad zwierzętamiustawa o ochronie zwierzątdobrostan zwierzątinterwencja weterynaryjnaprzypadek niecierpiący zwłokiWSA Wrocław

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę stowarzyszenia na decyzję SKO, która częściowo odebrała zwierzęta właścicielom, uznając, że tylko w przypadku dwóch zwierząt istniał przypadek niecierpiący zwłoki.

Stowarzyszenie D. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta i częściowo odebrała zwierzęta właścicielom. SKO odebrało dwa zwierzęta (psa i kota) ze względu na ich zły stan zdrowia, uznając to za przypadek niecierpiący zwłoki, a w odniesieniu do pozostałych sześciu zwierząt odmówiło odebrania. Stowarzyszenie domagało się uchylenia decyzji w części odmawiającej odebrania sześciu zwierząt. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że tylko w przypadku dwóch zwierząt spełnione zostały przesłanki do czasowego odebrania w trybie interwencyjnym.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Jeleniej Górze, która częściowo uchyliła decyzję Wójta Gminy J. i częściowo odebrała zwierzęta właścicielom. Wójt pierwotnie odmówił czasowego odebrania trzech psów i pięciu kotów M. S. SKO uchyliło tę decyzję i częściowo odebrało zwierzęta: jednego psa i jednego kota, uznając to za przypadek niecierpiący zwłoki. Jednocześnie SKO odmówiło czasowego odebrania pozostałych dwóch psów i czterech kotów. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję SKO w części dotyczącej odmowy odebrania sześciu zwierząt, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Stowarzyszenie argumentowało, że zaniedbania właścicieli wobec tych zwierząt również stanowiły zagrożenie dla ich życia i zdrowia, uzasadniając natychmiastowy odbiór. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że SKO prawidłowo oceniło materiał dowodowy i że tylko w przypadku odebranego kota (rudego) i psa (czarnej suczki) stan ich zdrowia uzasadniał zastosowanie trybu interwencyjnego z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. W odniesieniu do pozostałych sześciu zwierząt, sąd zgodził się z organem odwoławczym, że nie zaistniała przesłanka przypadku niecierpiącego zwłoki, a tym samym nie było podstaw do wydania decyzji o czasowym odebraniu w tym trybie. Sąd podkreślił, że odebranie zwierzęcia nie jest uzależnione od winy właściciela, lecz od nieprawidłowego obchodzenia się ze zwierzęciem i jego stanu zdrowia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w przypadku zwierząt, których stan zdrowia bezpośrednio zagrażał życiu lub zdrowiu. W przypadku pozostałych zwierząt, jeśli nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia, nie można zastosować trybu interwencyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanka 'przypadku niecierpiącego zwłoki' wymaga bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia. Tylko w przypadku dwóch zwierząt (kota i psa) dokumentacja medyczna wykazała stan uzasadniający natychmiastową interwencję. W odniesieniu do pozostałych zwierząt, mimo stwierdzonych zaniedbań, nie stwierdzono takiego bezpośredniego zagrożenia, które uzasadniałoby odebranie w trybie interwencyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o.z. art. 7 § 3

Ustawa o ochronie zwierząt

Pomocnicze

u.o.z. art. 6 § 1a

Ustawa o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 6 § 2

Ustawa o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 7 § 1

Ustawa o ochronie zwierząt

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan zdrowia dwóch zwierząt (psa i kota) uzasadniał zastosowanie trybu interwencyjnego z art. 7 ust. 3 u.o.z. W odniesieniu do pozostałych sześciu zwierząt nie stwierdzono przypadku niecierpiącego zwłoki, co uniemożliwiało wydanie decyzji o czasowym odebraniu w tym trybie.

Odrzucone argumenty

Zaniedbania właścicieli wobec sześciu zwierząt stanowiły zagrożenie dla ich zdrowia i życia, uzasadniając natychmiastowy odbiór. Organ odwoławczy dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, naruszając art. 7 i 80 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę własność zwierzęcia przede wszystkim zobowiązuje pojęcie 'zagrożenia' odnosi się do stanu hipotetycznego i tylko potencjalnego zagrożenia życia bądź zdrowia zwierzęcia stan zagrożenia nie oznacza więc wystąpienia bezpośredniego, realnego zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia, ale oznacza, że stan ten może, a nie musi, wywołać negatywne skutki dla jego życia lub zdrowia

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

sprawozdawca

Marta Pawłowska

asesor

Władysław Kulon

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek czasowego odebrania zwierząt w trybie niecierpiącym zwłoki na podstawie ustawy o ochronie zwierząt, rozróżnienie między ogólnym zaniedbaniem a bezpośrednim zagrożeniem życia/zdrowia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ochrony zwierząt i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące interwencji w przypadkach zaniedbania. Jest to temat budzący emocje i zainteresowanie szerszej publiczności.

Czy każde zaniedbanie zwierzęcia uzasadnia jego natychmiastowe odebranie? Sąd wyjaśnia granice interwencji.

Sektor

ochrona zwierząt

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 505/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /sprawozdawca/
Marta Pawłowska
Władysław Kulon /przewodniczący/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 572
art. 6 ust. 1a i ust. 2, art. 7 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia D. z/s w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 26 czerwca 2023 r. Nr SKO.OZ/41/1/23 w przedmiocie odmowy czasowego odebrania dwóch psów i czterech kotów oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z 26 czerwca 2023 r. (Nr SKO.OZ/41/1/23) w pkt I uchyliło decyzję Wójta Gminy J. (dalej: Wójt, organ I instancji) z 24 kwietnia 2023 r. (Nr GKZPiR.6140.1.2023.ZJ) odmawiającą czasowego odebrania trzech psów i pięciu kotów M. S.; w pkt II czasowo odebrało psa (czarna suczka pacjent nr [...]) i jednego kota (maść ruda pacjent nr [...]) właścicielom A. C., A. C.(1) i M. S. oraz w pkt III odmówiło czasowego odebrania dwóch psów i czterech kotów właścicielom A. C., A. C.(1) i M. S. Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z 3 marca 2022 r. (Nr GKZPiR.6140.2.2022.ZJ) Wójt odmówił nakazania czasowego odebrania zwierząt 3 psów i 5 kotów A. C., A. C.(1) i M. S. odebranych przez stowarzyszenie D. z siedzibą w J. Następnie decyzją z 11 kwietnia 2022 r. (Nr SKO/41/OZ-2/2022) SKO uchyliło wskazane rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W ramach ponownie prowadzonego postępowania Wójt 13 czerwca 2022 r. wezwał D. W. do stawienia się osobiście w Urzędzie Gminy, w celu złożenia zeznań w charakterze świadka w sprawie czasowego odebrania 6 września 2021 r. M. S., A. i A. C.(1) zwierząt domowych przez inspektorów D. z siedzibą w J., tj. 3 psów oraz 5 kotów. Tego samego dnia wezwano także celem złożenia zeznań K. P., K. K., M. S., A. C.(1), A. C. Organ I instancji wyjaśnił nadto, że zwrócił się z prośbą o udzielenie informacji, czy Prokuratura Rejonowa w J. prowadzi postępowanie karne przygotowawcze z oskarżenia D. przeciwko właścicielom 3 psów nieokreślonej rasy oraz 5 kotów, odebranych przez I. A. C., A. C.(1) i M. S. W odpowiedzi Prokurator Rejonowy poinformował, że nie jest prowadzone żadne postępowanie z oskarżenia D. o popełnienie przestępstwa z ustawy o ochronie zwierząt wobec A. C., A. C.(1) i M. S. W dniu 6 lipca 2022 r. w charakterze świadka przesłuchano M. S. Wobec niestawiennictwa pozostałych osób organ I instancji ponownie wezwał D. W., K. P., K. K., A. C.(1), A. C. do złożenia wyjaśnień (przy czym D. W. przesłuchano 17 sierpnia 2022 r., a K. K. 18 sierpnia 2022 r., natomiast A. C.(1) oraz A. C. złożyli oświadczenie za pośrednictwem swojego pełnomocnika; w dniu 30 sierpnia 2022 r. do Wójta wpłynęło oświadczenie K. P.).
Decyzją z 24 kwietnia 2023 r. (Nr GKZPiR.6140.1.2023.ZJ) Wójt odmówił nakazania czasowego odebrania zwierząt 3 psów i 5 kotów M. S. Wójt wskazał, że w sprawie nie zostało wykazane, że właściciel zwierząt zadawał im ból i cierpienia w sposób świadomy. Właściciel, jak sam zeznał, karmił je i poił, a co nader istotne, mieszkał razem z nimi. Zwierzęta nie były utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania. Uchybienia w zastanym dobrostanie zwierząt stwierdzone przez D. z siedzibą w J. w czasie interwencji łatwo można było skorygować. Zdaniem Wójta można było pozostawić zwierzęta u dotychczasowego ich właściciela i nakazać mu podjęcie leczenia zwierząt w pobliskiej lecznicy weterynaryjnej, co w wypadku zwalczania pasożytów skóry jest leczeniem łatwym i wysoce skutecznym. Gdyby właściciel zwierząt zlekceważył zalecenia pokontrolne i doprowadził do pogorszenia się stanu zwierząt lub śmierci niektórych z nich, wówczas Wójt sam wystąpiłby z inicjatywą ich odebrania dotychczasowemu właścicielowi na stałe. W ocenie organu I instancji zebrany materiał dowodowy dotyczący przeprowadzonego leczenia weterynaryjnego odebranych zwierząt nie daje jednoznacznych odpowiedzi, czy wcześniej miało miejsce znęcanie się nad tymi zwierzętami. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego w sprawie Wójt ocenił, że okoliczność znęcania się nad zwierzętami w rozumieniu art. 6 ust. 1 a i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 r., poz. 572 ze zm.) – dalej: "u.o.z.", nie została jednoznacznie udowodniona. Wójt uznał, że w sprawie czasowego odebrania zwierząt domowych ich właścicielom pod zarzutem znęcania się nad nimi pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, a w rezultacie wątpliwości te rozstrzygnął na korzyść strony, tj. M. S. (właściciela zwierząt).
Odwołanie od tej decyzji złożył D. z siedzibą w J. Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium wydało przywołaną na wstępie decyzję uchylającą rozstrzygnięcie organu I instancji oraz orzekającą co do istoty sprawy. W uzasadnieniu SKO wskazało, że rolą organu administracji było w szczególności zbadanie zasadności podjętych przez ten podmiot działań poprzez ustalenie czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art 6 ust 2 u.o.z., a nadto czy sytuacja taka może być uznana za przypadek niecierpiący zwłoki oraz czy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu bądź zdrowiu oraz, czy spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o czasowym odebraniu psa w świetle art 7 ust 3 u.o.z. W ocenie SKO brak było podstaw do czasowego odbioru wszystkich 8 zwierząt. Natomiast Kolegium wskazało, że zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia o czasowym odebraniu opiekunom 2 zwierząt (rudego kota oraz czarnej suczki) na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z., albowiem zostały spełnione przesłanki z niego wynikające, w tym przesłanka przypadku niecierpiącego zwłoki. Zdaniem Kolegium przeprowadzona 6 września 2021 r. interwencja wykazała zły stan fizyczny zwierząt, o czym świadczy dokumentacja medyczna dołączona do akt sprawy jak również fotograficzna. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż odnoście do 6 zwierząt można było pozostawić zwierzęta u dotychczasowego opiekuna i nakazać mu podjęcie leczenia zwierząt. W odniesieniu do dwóch pozostałych zwierząt (rudy kot i czarna suczka) SKO nie zgodziło się z Wójtem, że pozostawienie ich u dotychczasowego opiekuna nie zagrażałoby to ich życiu. Odwołując się do kart wizyty pacjenta SKO podkreśliło, że odebrany kot (maść ruda) w dniu interwencji był bardzo wychudzony, widoczne były wszystkie kości szkieletu, całkowity zanik tkanki tłuszczowej i częściowy zanik tkanki mięśniowej. Zwierzę było bardzo osłabione, nie miało siły utrzymać się na nogach, więc głównie leżało. Skórę miało pokrytą licznymi strupami i krostami, z wieloma wyłysieniami. Zwierzę odczuwało ogromny świąd. Widoczne były liczne pchły chodzące po kocie. W badaniu mikroskopowym stwierdzono dodatkowo wszawicę skóry oraz świerzb uszny. Stwierdzono także zapalenie spojówek. Zwierzęciu podano kroplówki z elektrolitami oraz preparat na ekto i endopasożyty. Zwierzę miało wilczy apetyt, rzucało się na jedzenie. Kot z uwagi na zły stan zdrowia pozostał na kilka dni w szpitalu na obserwacji. Wedle karty wizyty czarnej suczki zwierzę w dniu interwencji było silnie wychudzone, widoczne były kości żeber, kręgosłupa oraz miednicy. Stwierdzono silną inwazję pcheł. W badaniach krwi stwierdzono stan zapalny, anemię oraz obniżony poziom glukozy oraz albumin, co może świadczyć o niedożywieniu. W rezultacie SKO stwierdziło, że zarówno kot, jak i suczka znajdowały się w bardzo złym stanie zdrowotnym. Pozostałe zwierzęta również wykazywały oznaki zaniedbania przede wszystkim ze strony pasożytów i niedożywienia, lecz pozostawały one w lepszym stanie niż rzeczony kot i pies. U pozostałych zwierząt stan ich zdrowia nie zagrażał ich życiu. W ocenie Kolegium właściciele ani opiekun zwierząt nie przedstawili żadnego dowodu na okoliczność, że poddawał je leczeniu, obowiązkowym szczepieniom.
Podsumowując Kolegium wskazało, że zły stan psa i kota oraz brak należytej opieki i ochrony ze strony opiekuna uwzględniającej ich potrzeby sprawiły, że spełnione zostały przesłanki wskazane w u.o.z. do zakwalifikowania zaniechań opiekuna w stosunku do zwierząt, jako braku humanitarnego traktowania i należytej pielęgnacji, a także rażącego zaniedbania nieleczonej choroby. Opiekun w sposób świadomy, przez swoje zaniechanie doprowadził do nieuzasadnionego cierpienia zwierząt. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie mamy do czynienia z przypadkiem niecierpiącym zwłoki, umożliwiającym odebranie zwierząt, gdy dalsze pozostawanie u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Dalsze przebywanie zwierząt w tych warunkach stwarzało realne zagrożenie dla jego życia.
Stowarzyszenie D. z siedzibą w J. (dalej: skarżące stowarzyszenie, strona skarżąca) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą decyzję SKO w części dotyczącej pkt III. W skardze zarzucono: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez rażącą obrazę art. 7 ust. 3 u.o.z. polegające na dokonaniu błędnej subsumpcji poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż okoliczności faktyczne nie wypełniły przesłanek materialnoprawnych z art 7 ust. 3 u.o.z. - to jest poprzez uznanie, iż brak było podstaw do czasowego odebrania dwóch psów i czterech kotów w dacie zastosowania środka przymusu przewidzianego w powołanej normie prawnej; naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez rażącą obrazę art. 7 ust. 3 u.o.z. polegającą na błędnym uznaniu, że wykazane zaniedbania właścicieli względem zwierząt dwóch psów i czterech kotów nie stanowiły zagrożenia dla zdrowia i życia zwierząt, które uzasadniałyby konieczność ich natychmiastowego odbioru jako przesłanki niecierpiącej zwłoki, podczas gdy z dokumentacji medycznej wynika, że zwierzęta te były zaniedbane, wychudzone, zapchlone, nie zapewniono im podstawowej opieki weterynaryjnej oraz pielęgnacji, pozostawały w takich samych warunkach co zwierzęta o nr [...] i [...], pod pieczą właścicieli którzy nie dają jakiejkolwiek rękojmi należytej opieki nad zwierzętami; naruszenie przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę art. 7 k.p.a. oraz art.80 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, polegające na przeprowadzeniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, przy pominięciu wszechstronnej oceny materiału dowodowego, ukształtowaniu przekona o braku podstaw do orzeczenia czasowego odebrania zwierząt bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz z pominięciem zasad wiedzy, a w konsekwencji ustalenie, iż nie zaistniały uzasadnione przesłanki do czasowego odebrania 6 zwierząt.
W rezultacie wniesiono o: uchylenie decyzji SKO w części dotyczącej pkt III w przedmiocie odmowy czasowego odbioru dwóch psów i czterech kotów właścicielom A. C., A. C.(1) i M. S. oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega opisana na wstępie decyzja SKO z 26 czerwca 2023 r. przy czym podkreślić należy, że zaskarżona została ona w "w części dotyczącej pkt III w przedmiocie odmowy odbioru dwóch psów i czterech kotów właścicielom A. C., A. C.(1) i M. S.".
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że odpowiada ona prawu.
W pierwszej kolejności wymaga przypomnienia, że kontrolowane postępowanie toczyło się na podstawie przepisów u.o.z. Jak każdą ustawę należy przepisy tego aktu wykładać z uwzględnieniem celu, jaki przyświecał ustawodawcy. Cel ten został zapisany w art. 1 u.o.z., który stanowi, że zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Z przytoczonego unormowania wynika, że każde zwierzę ma prawo oczekiwać od człowieka właściwego traktowania, zaspokajania uzasadnionych jego potrzeb a nawet szacunku. Wszelkie środki prawne, podejmowane w stosunku do zwierząt, powinny mieć na względzie ich dobro, a przede wszystkim prawo do istnienia (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 332/18, publ. CBOSA). Jak wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, własność zwierzęcia przede wszystkim zobowiązuje, a zakres i treść uprawnień wobec zwierzęcia jest modyfikowany przez konieczność jego humanitarnego traktowania; człowiek w stosunku do zwierząt powinien wykazywać zachowania, które nie odnoszą się do przedmiotów, lecz do istot żywych, zdolnych do pewnych odczuć, np. cierpienia (por. wyroki NSA: z 28 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 659/18, z 25 czerwca 2021 r., sygn. II OSK 462/21, publ. CBOSA). Realizacji tego celu służy określony w art. 6 ust. 1a u.o.z. zakaz znęcania się nad zwierzętami. Ustawa w art. 6 ust. 2 u.o.z. zawiera szeroki katalog zachowań względem zwierząt uznanych przez ustawodawcę za znęcanie się nad zwierzętami. W myśl tego przepisu, przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności 19 form zachowań wyszczególnionych w odrębnych punktach. Katalog ten ma charakter otwarty, a przypisanie sposobu postępowania do któregokolwiek z tych punktów jest wystarczające do przyjęcia, że doszło do niezgodnego z prawem zadawania albo świadomego dopuszczania do zadawania bólu lub cierpień. Utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.), wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (art. 6 ust. 2 pkt 17 u.o.z.), utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 u.o.z.), stanowi formę znęcania się nad zwierzętami. W orzecznictwie sądów administracyjnych za przypadek znęcania się nad psem uznano sytuację, w której stwierdzono u psa niedożywienie, odwodnienie, pasożyty, zły stan okrywy włosowej oraz brak opieki właściciela z powodu jego nieobecności czy też uwiązanie na łańcuchu (np. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 656/18, publ. CBOSA). Za "niewłaściwe warunki", o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z., należy uznać takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku, w tym utrzymywanie go w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa. W myśl bowiem art. 4 pkt 15 u.o.z., przez właściwe warunki bytowania zwierząt rozumieć należy zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku; a zgodnie z art. 4 pkt 11 u.o.z. rażącym zaniedbaniem jest drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Niewłaściwe warunki bytowania, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem i upałem, czy przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała. Już stworzenie określonego stanu wyczerpuje pojęcie zagrożenia, co stanowi podstawę do stwierdzenia istnienia przypadku niecierpiącego zwłoki. Stan zagrożenia nie oznacza bowiem, że nastąpi bezpośrednie, realne zagrożenie życia lub zdrowia zwierzęcia, ale że określony stan może a nie musi wywoływać negatywne skutki dla życia lub zdrowia zwierzęcia. Ocena w tym zakresie musi jednak wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajdują się zwierzęta. Przy czym niewłaściwe warunki bytowania to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także np. brak zapewnienia zwierzęciu właściwego schronienia przed chłodem, upałem, uniemożliwienie korzystania ze spacerów, utrzymywanie zwierzęcia w stanie brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 999/21, publ. CBOSA). Sąd rozpoznający tę sprawę podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1135/18, zgodnie z którym pojęcie "zagrożenia" odnosi się do stanu hipotetycznego i tylko potencjalnego zagrożenia życia bądź zdrowia zwierzęcia. Stan zagrożenia nie oznacza więc wystąpienia bezpośredniego, realnego zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia, ale oznacza, że stan ten może, a nie musi, wywołać negatywne skutki dla jego życia lub zdrowia, co właśnie wyczerpuje pojęcie zagrożenia. Ocena w tym zakresie musi wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajduje się zwierzę. Taki stan należy powiązać z kwalifikowanymi naruszeniami opisanymi w art. 6 ust. 2 u.o.z. A więc już stworzenie określonego stanu wyczerpuje pojęcie zagrożenia, co stanowi podstawę do stwierdzenia istnienia przypadku niecierpiącego zwłoki (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1135/18, publ. CBOSA). Dalej trzeba powiedzieć, że stosownie do treści art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 tej ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z., podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (art. 7 ust. 1b u.o.z.). W przypadku braku tej zgody lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę (art. 7 ust. 1c u.o.z.). Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.z. wskazana decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Natomiast art. 7 ust. 3 u.o.z. określa w swej treści przesłanki, których zaistnienie uprawnia upoważnione podmioty do odbioru zwierzęcia dotychczasowemu właścicielowi, umożliwiając organowi podjęcie właściwej decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Przepis ten przewiduje zatem, że do interwencji dopuszczalnej w tym unormowaniu może dojść w sytuacji, gdy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, rozumiany jako sytuacja, w której dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażać będzie jego życiu lub zdrowiu. Zatem w takim przypadku mamy do czynienia z sytuacją, w której dochodzi do konieczności natychmiastowego zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach, rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 u.o.z., do których odwołuje się przepis art. 7 ust. 1 u.o.z., stanowiący podstawę wydania przez organ decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia. Do odbioru zwierzęcia w trybie pilnym od właściciela lub opiekuna dochodzi zatem w sytuacji, gdy stwierdzono znęcanie się nad tym zwierzęciem (art. 6 ust. 1a i ust. 2 u.o.z.). Co dalej istotne art. 7 ust. 1 u.o.z. ma zastosowanie do przypadku, w którym zostaje wydana przez właściwy organ administracji decyzja, na podstawie której dochodzi do odebrania zwierzęcia. Natomiast w art. 7 ust. 3 u.o.z. ustawodawca odnosi do tzw. stanu wyższej konieczności, czyli stanu faktycznego takiego rodzaju, gdy najpierw policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, w trakcie czynności kontrolnych doraźnie stwierdza, że sytuacja nie cierpi zwłoki, ponieważ dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża życiu lub zdrowiu tego zwierzęcia. Następuje wtedy odbiór zwierzęcia z koniecznością zawiadomienia o zaistniałym fakcie właściwego organu administracji celem wydania decyzji o odebraniu zwierzęcia. Organ ten potwierdza decyzją dokonane doraźnie czynności faktyczne kontrolującego podmiotu w postaci odebrania zwierzęcia, a wydanie jej następuje w okolicznościach faktycznych przewidzianych w art. 7 ust. 3 u.o.z. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że odebranie zwierzęcia nie jest uzależnione od elementu winy występującej po stronie właściciela albo opiekuna, tylko nieprawidłowego obchodzenia się z nimi (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 332/18 czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 czerwca 2004 r. sygn. akt SA/Sz 1197/02, publ. CBOSA). Kwestia winy i przyczynienia się nie jest w ogóle na gruncie unormowań prawa administracyjnego brana pod uwagę (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 51/16, publ. CBOSA). Podnosi się również, że dla wypełnienia przesłanek zawartych w art. 6 ust. 2 u.o.z., nie ma znaczenia, czy znęcania dopuszczał się właściciel, czy też inna niż właściciel osoba, posiadająca dostęp do zwierzęcia, gdyż to na właścicielu spoczywał ciężar pieczy nad zwierzęciem.
W okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny, zdaniem Sądu prawidłowo orzekł organ odwoławczy odmawiając czasowego odebrania dwóch psów i czterech kotów. Jak już wskazano w ramach art. 7 ust. 3 u.o.z. ustawodawca wyraźnie wskazał przesłanki, które warunkują uprawnienie określonych podmiotów do odbioru zwierzęcia dotychczasowemu właścicielowi oraz możliwości organu podjęcia właściwej decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Podkreślić trzeba, że tryb interwencyjny, co do zasady, opiera się na tych samych przesłankach co tryb zwykły odebrania zwierzęcia, przy czym dodatkowym warunkiem skorzystania z niego jest stan niecierpiący zwłoki. W rezultacie stwierdzenie przez organ, że w danej sprawie nie mamy do czynienia z przypadkiem niecierpiącym zwłoki to też brak jest możliwości wydania decyzji fakultatywnej w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia, a tym samym do zastosowania tak daleko idącej ingerencji. W tym zakresie należy podkreślić, że organ odwoławczy dokonał oceny materiału dowodowego (w tym kart wizyt pacjenta sporządzonych przez lekarza weterynarii D. W.), co doprowadziło do stwierdzenia, że spośród 8 zwierząt wyłącznie w przypadku 2 (czarna suczka pacjent nr [...] i kot maść ruda pacjent nr [...]) stan ich zdrowia uzasadniał zastosowanie interwencyjnego trybu odebrania zwierzęcia, o którym mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z. Natomiast w przypadku dwóch psów i czterech kotów, organ odwoławczy stwierdził, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 7 ust. 3 u.o.z., a tym samym odmówiono czasowego odebrania wskazanych zwierząt. W ocenie Sądu poczynione przez SKO ustalenia są słuszne, a wydane w sprawie rozstrzygnięcie prawidłowe. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja medyczna (m.in. karty wizyt lekarsko-weterynaryjnych zwierząt odebranych 6 września 2021 r. przez skarżące stowarzyszenie), w której opisano stan zwierząt, wpisano zaordynowane leki oraz zlecone badania. Lekarz weterynarii (będący fachowcem w kwestii stanu zdrowia zwierząt) oświadczyła, oceniając stan wszystkich zwierząt, że pozostałe zwierzęta nie wymagają natychmiastowej interwencji. W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem odwoławczym, że stwierdzony stan zdrowia i kondycja zwierząt nie pozwalał na przyjęcie, ażeby w odniesieniu do zwierząt - nr [...] (kotka), nr [...] (suka), nr [...] (kotka), nr [...] (kotka), nr [...] (kocur), nr [...] (suka) zachodziła przesłanka przypadku niecierpiącego zwłoki. Jakkolwiek Sąd nie przesądza, że całkowicie wykluczona jest możliwość odebrania pozostałych zwierząt w innym (właściwym) trybie, tak jeszcze raz podkreślenia wymaga, że w kontrolowanej sprawie nie zaistniały wszystkie niezbędne przesłanki warunkujące wydanie decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z.
Zdaniem Sądu nie było również podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 7, oraz art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy został zebrany i oceniony w sposób wszechstronny, bez naruszenia art. 80 k.p.a., tj. zasady swobodnej oceny dowodów.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI