II SA/Wr 504/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę w sprawie wymeldowania, uznając, że skarżąca trwale i dobrowolnie opuściła miejsce swojego stałego pobytu.
Sprawa dotyczyła skargi H. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego nakazującą jej wymeldowanie z miejsca stałego pobytu. Skarżąca twierdziła, że nie opuściła lokalu na stałe i dobrowolnie. Sąd analizował zeznania świadków, dokumenty z postępowania rozwodowego oraz pisma prokuratury. Ostatecznie WSA uznał, że zgromadzone dowody, w tym zeznania skarżącej w sprawie rozwodowej i oświadczenia jej pełnomocnika, potwierdzają trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu, co skutkowało oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę H. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która uchyliła decyzję Burmistrza odmawiającą wymeldowania skarżącej i orzekła o jej wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu. Sprawa wywodziła się z wniosku R. K. o wymeldowanie byłej żony, argumentując, że nie mieszka ona w lokalu od czasu rozwodu i wyprowadziła się do partnera. Burmistrz początkowo odmówił wymeldowania, uznając, że skarżąca nadal zamieszkuje w lokalu, mimo sporadycznych nieobecności. Wojewoda uchylił tę decyzję, a następnie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z wytycznymi WSA, wydał decyzję nakazującą wymeldowanie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów, w tym art. 35 ustawy o ewidencji ludności, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu oraz prawidłowość oceny dowodów. WSA, opierając się na art. 153 p.p.s.a. i związaniu wcześniejszą oceną prawną, uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował się do wytycznych sądu. Sąd podkreślił, że dane ewidencyjne muszą odzwierciedlać stan faktyczny, a wymeldowanie następuje w przypadku trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego, co oznacza przeniesienie centrum życiowych interesów w inne miejsce. Analiza dowodów, w tym zeznań skarżącej w sprawie rozwodowej, oświadczeń jej pełnomocnika, zeznań sąsiadki oraz dokumentów prokuratury, potwierdziła, że skarżąca trwale opuściła lokal, przenosząc swoje centrum życiowe do innego miejsca. Sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące nieprawidłowych ustaleń faktycznych i nieaktualności dowodów, a także argumentację dotyczącą opłacania rachunków. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, skarżąca trwale i dobrowolnie opuściła miejsce swojego stałego pobytu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zeznania skarżącej w sprawie rozwodowej, oświadczenia jej pełnomocnika, zeznania sąsiadki oraz inne dowody potwierdzają, że skarżąca przeniosła centrum swoich życiowych interesów do innego lokalu i nie zamieszkuje już w spornej nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa o ewidencji ludności
Przepis reguluje podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy sytuacji, gdy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy groźby karalnej.
k.k. art. 191 § § 1a
Kodeks karny
Dotyczy stosowania przemocy lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania.
k.k. art. 217 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy naruszenia nietykalności cielesnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu przez skarżącą. Przeniesienie centrum życiowych interesów skarżącej do innego miejsca. Niezgodność zeznań skarżącej w postępowaniu administracyjnym z innymi dowodami. Prawidłowe zastosowanie się organu odwoławczego do wytycznych sądu z poprzedniego wyroku.
Odrzucone argumenty
Skarżąca nadal zamieszkuje w lokalu. Opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego ani dobrowolnego. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez Wojewodę. Nieaktualność dowodów. Fakt opłacania rachunków za lokal potwierdza zamieszkiwanie.
Godne uwagi sformułowania
Dane te powinny odzwierciedlać stan faktyczny, a nie tworzyć fikcję meldunkową. Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania.
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący
Halina Filipowicz-Kremis
sprawozdawca
Marta Pawłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania, w szczególności kryteriów trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz znaczenia centrum życiowych interesów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zawiera ogólne wytyczne interpretacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku meldunkowego i jego praktycznych aspektów, co może być interesujące dla osób mających podobne problemy lub dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym.
“Kiedy opuszczenie mieszkania oznacza wymeldowanie? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 504/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-01-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /przewodniczący/ Halina Filipowicz-Kremis /sprawozdawca/ Marta Pawłowska Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Ewidencja ludności Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1191 art. 35 Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 19 kwietnia 2024 r., nr SOC-OP.621.1.42.2023.DT w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości. Uzasadnienie H. K. (dalej: skarżąca, strona skarżąca) zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) z 19 kwietnia 2024 r. (Nr SOC-OP.621.1.42.2023.DT), uchylającą decyzję Burmistrza Miasta O. (dalej: organ I instancji, Burmistrz) z 26 kwietnia 2023 r. (Nr SO.5343.36.2022) odmawiającą wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w O. (dalej: lokal) i orzekającą o wymeldowaniu skarżącej z lokalu. Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Pismem z 20 grudnia 2022 r. (data wpływu do organu) R. K. wniósł o wymeldowanie skarżącej z lokalu. W piśmie wskazano, że skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu i wyprowadziła się do obecnego partnera, z którym mieszka, Jednocześnie podkreślono, że skarżąca zamieszkuje przy ul. [...] w J. Oświadczono nadto, że skarżąca jest byłą żoną R. K. i Sąd Okręgowy we W. wyrokiem z 1 grudnia 2022 r. orzekł rozwód z winy skarżącej. Oświadczył, że w trakcie postępowania sądowego skarżąca wyraźnie wskazała, że jej miejscem zamieszkania jest adres w J. Jako potwierdzenie posiadania tytułu prawnego do lokalu przedłożono umowę najmu lokalu mieszkalnego z 7 lipca 2014 r. Burmistrz pismem z 27 grudnia 2022 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu. Dalej organ I instancji zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy J. w ramach pomocy prawnej o przesłuchanie skarżącej i w odpowiedzi uzyskał informację, że nie udało się jej przesłuchać, ponieważ nie odebrała ona kierowanej do niej korespondencji. Następnie w organie I instancji stawiła się skarżąca i została przesłuchana w charakterze strony. Zeznała, że nie opuściła lokalu i jest codziennie w tym mieszkaniu, tylko nie zawsze tam nocuje. Zaznaczono, że ma tam wszystkie swoje rzeczy osobiste. Jednocześnie oświadczyła, że złożyła doniesienie na policję w kwestii wymiany zamków. Wyjaśniła, że adres, który podała podczas rozprawy rozwodowej, jest tylko adresem korespondencyjnym i zdarza się, że ucieka ona pod ten adres, kiedy jej były mąż nie pozwala jej przebywać w domu. Oświadczyła także, że w przedmiotowym lokalu są koty, które codziennie trzeba dokarmiać. W toku postępowania pozyskano pismo Straży Miejskiej O. informujące, że nie zastano skarżącej w lokalu. W lokalu tym zastano R. K., który oświadczył, że jego była żona nie mieszka w przedmiotowym lokalu, tylko raz w tygodniu pojawia się, by nakarmić kota, a czasem potrafi pojawić się raz w miesiącu. W wyniku rozpytania sąsiadki uzyskano informację, że od dawna nie widziała skarżącej. Do organu I instancji wpłynęło również pismo Komendy Powiatowej Policji w O., informujące, że w przedmiotowym lokalu odnotowano jedną interwencję Policji z 16 grudnia 2022 r. związaną z problemem skarżącej z dostaniem się do lokalu. Podczas postępowania do organu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej, w którym oświadczył on, że H. K. złożyła zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez R. K. Burmistrz przeprowadził oględziny lokalu z udziałem stron postępowania oraz ich pełnomocników. W protokole z oględzin stwierdzono, że w przedpokoju znajdowały się dwa koty będące własnością R. K. W łazience znajdowała się mała ilość kosmetyków, nie było widać typowo damskich kosmetyków. W sypialni, na podłodze w plastikowych pudełkach oraz w szafie, znajdowały się damskie ubrania. W pokoju dziecięcym znajdowały się wszystkie osobiste rzeczy dziecka. Podczas oględzin H. K. oświadczyła, że nie ma kluczy do przedmiotowego lokalu oraz do piwnicy. R. K. oświadczył, że według jego wiedzy była żona posiada klucze. Pismem z 3 kwietnia 2023 r. organ I instancji poinformował o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do tych dowodów przed wydaniem decyzji przez organ. Pełnomocnicy stron postępowania zapoznali się z aktami sprawy. Decyzją z 26 kwietnia 2023 r. (Nr SO.5343.36.2022) Burmistrz orzekł o odmowie wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu. Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. K. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda decyzją z 16 czerwca 2023 r. (Nr SOC-OP.621.1.42.2023.DT) orzekł o uchyleniu decyzji Burmistrza w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła skarżąca. Rozpoznając przedmiotowy sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 20 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 396/23 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób jest wyjątkiem, a nie zaś regułą. W ocenie Sądu, nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Jak wskazano Wojewoda mógł bowiem przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe we własnym zakresie. Ponownie rozstrzygając sprawę Wojewoda zwrócił się: do pełnomocników stron postępowania o przesłanie kopii wyroku w sprawie o rozwód skarżącej i R. K.; do Prokuratury Rejonowej w O. o udzielenie informacji dotyczącej postępowań z zawiadomień skarżącej; do organu I instancji z prośbą o przesłuchanie świadków. Pełnomocnik R. K. przesłał do Wojewody kopię wyroku Sądu Okręgowego we W. z 1 grudnia 2022 r. sygn. akt [...] w sprawie o rozwód, w którym Sąd nie orzekł o mieszkaniu stron. Do Wojewody wpłynęły również następujące dokumenty przesłane przez organ I instancji: - protokół przesłuchania świadka B. K., sąsiadki, z 29 grudnia 2023 r., która zeznała, że około rok wcześniej widziała, jak skarżąca się wyprowadzała (wynosiła rzeczy) i powiedziała jej, że jest po rozwodzie. Oświadczyła, że początkowo skarżąca pojawiała się częściej, około pół roku temu była awantura prawdopodobnie dlatego, że sąsiad wymienił zamki i była też wtedy Policja i od tego czasu nie widziała skarżącej; - notatka urzędowa Straży Miejskiej w O. z 6 grudnia 2023 r. Organ odwoławczy otrzymał także pismo Prokuratury Rejonowej w O. z 7 lutego 2023 r. (powinno być 7 lutego 2024 r. – przyp. Sądu), informujące, że sprawie z zawiadomienia skarżącej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. (powinno być art. 191 § 1a k.k. – przyp. Sądu) wydano postanowienie o umorzeniu dochodzenia, które jest prawomocne, a w sprawie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. wydano postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które jest prawomocne. Pismem z 9 lutego 2024 r. Wojewoda poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do tych dowodów przed wydaniem decyzji przez organ. Decyzją z 19 kwietnia 2024 r. (Nr SOC-OP.621.1.42.2023.DT) Wojewoda uchylił decyzję Burmistrza z 26 kwietnia 2023 r. (Nr SO.5343.36.2022) i orzekł o wymeldowaniu skarżącej z lokalu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w postępowaniu nie budzi wątpliwości sam fakt obecnego niezamieszkiwania w lokalu przez skarżącą, bowiem potwierdzają to zgromadzone w sprawie dowody. Jednocześnie wskazano, że podczas postępowania przed Sądem Okręgowym we W. w sprawie o rozwód skarżąca zeznała, że wyprowadziła się z lokalu i mieszka u partnera. Ponadto, w ocenie Wojewody, w wyroku w sprawie o rozwód Sąd nie orzekł o mieszkaniu stron, co wskazywało, że strony nie zajmowały wspólnego mieszkania. Fakt niezamieszkiwania skarżącej w lokalu potwierdził również w piśmie przesłanym do organu gminy, a także podczas zeznań pełnomocnik skarżącej, który oświadczył, że skarżąca opuściła lokal podczas postępowania rozwodowego. Jak zauważono zeznania skarżącej (wskazujące na fakt zamieszkiwania w lokalu) są sprzeczne zarówno z dowodami zgromadzonymi w toku postępowania, jak również z oświadczeniami złożonymi przez jej pełnomocnika. Podkreślono, że z całokształtu materiału dowodowego bezspornie wynika, że skarżąca po opuszczeniu przedmiotowego lokalu początkowo jedynie odwiedzała ten lokal, a później w ogóle do niego nie przychodziła. Przechodząc dalej organ odwoławczy skupił się na kwestii charakteru opuszczenia lokalu, a mianowicie czy było ono trwałe i dobrowolne. W tym zakresie wskazano, że do opuszczenia lokalu przez skarżącą doszło na skutek narastającego konfliktu między stronami postępowania i chęci uniknięcia sytuacji konfliktowych, które mogłyby zaistnieć w wyniku wspólnego zamieszkiwania z jej byłym mężem. Jednak jakkolwiek konflikt pomiędzy stronami postępowania mógł wpłynąć na działania skarżącej, to nie zmienia to faktu, że wyprowadzenie się z miejsca pobytu stałego było jej samodzielną i dobrowolną decyzją. Organ odwoławczy wskazał również, że złożone przez skarżącą zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej w O. zostały prawomocnie zakończone postanowieniami o umorzeniu dochodzenia oraz o odmowie wszczęcia postępowania. Nadto zauważono, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca od momentu opuszczenia miejsca pobytu stałego podjęła przewidziane prawem działania zmierzające do powrotu do przedmiotowego lokalu. Dalej Wojewoda wskazał, że skarżąca nie realizuje w spornym lokalu żadnej z funkcji jakie realizowane są w miejscu stałego pobytu, bowiem przeniosła ona swoje centrum spraw życiowych do innego lokalu i zamieszkała ze swoim partnerem. W konsekwencji uznano, że skarżąca zerwała wszelkie więzi łączące ją z przedmiotowym lokalem jako miejscem stałego pobytu i trwale opuściła ten lokal. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji dokonał niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie charakteru opuszczenia spornego lokalu przez skarżącą. Zgodnie z zapisami ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm., dalej: u.e.l.) w przedmiotowej ewidencji rejestrowane są dane dotyczące miejsca pobytu mieszkańców. Dane te powinny odzwierciedlać stan faktyczny, a nie tworzyć fikcję meldunkową. W skardze na powyższą decyzję Wojewody zarzucono naruszenie art. 35 u.e.l. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że organ odwoławczy orzekł o wymeldowaniu skarżącej z lokalu. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że Wojewoda częściowo wadliwie ustalił faktyczny sprawy, przy czym zwrócono uwagę, że w zakresie zawiadomienia skarżącej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. wydano postanowienie o umorzeniu dochodzenia, które nie stało się jednak prawomocne, wobec wniesienia na nie zażalenia, które zostało uwzględnione postanowieniem prokuratora z 30 czerwca 2023 r., natomiast w sprawie podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. zostało one umorzone, gdyż oskarżyciel publiczny nie zdecydował się objęciem z urzędu ścigana wskazanego czynu prywatnoskargowego, co oczywiście nie przesądza o braku popełnienia przestępstwa przez R. K. Podniesiono również, że wydając decyzję Wojewoda bazował na dokumentach przedłożonych przez pełnomocnika R. K. (m.in. dokumenty ze sprawy rozwodowej stron), które w dacie wydania decyzji nie były aktualne. Zdaniem autora skargi Wojewoda nie mógł dokonać jakichkolwiek wiążących ustaleń na podstawie dowodu z rozpytania sąsiadów w sytuacji, kiedy ten rozpytał tylko jednego z sąsiadów. Nadto wskazano, że w niniejszej sprawie opuszczenie nie miało charakteru trwałego i nie było dobrowolne. Skarżąca regularnie przebywa w lokalu, aby to wykazać dołączyła do akt sprawy nagrania wideo (na telefonie komórkowym), które dokumentowały cześć jej wizyt. Końcowo podniesiono, że skarżąca zamieszkując w lokalu opłaca połowę czynszu za mieszkanie oraz rachunki za prąd. W rezultacie wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i/ewentualnie o umorzenie postępowania w II instancji; 2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Podczas rozprawy 16 stycznia 2025 r. pełnomocnik R. K. złożył do akt sprawy dodatkowe dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie Sąd wyjaśnia, że poddana sądowej kontroli opisana decyzja Wojewody została wydana po wyroku WSA we Wrocławiu z 20 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 396/23. Uchylając wcześniejszą decyzję Wojewody, WSA we Wrocławiu zawarł ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. W związku z powyższym podkreślić należy, że zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a., ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. CBOSA). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Według natomiast art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające odstąpienie od oceny prawnej dokonanej przez Sąd w powoływanym wyroku z 20 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 396/23. Jednocześnie organy wykonały zalecenia w nim zawarte, nie naruszając przepisu art. 153 p.p.s.a. Podkreślić należy, że wytyczne wynikające z wyroku WSA we Wrocławiu były czytelne. Sąd uchylając decyzję organu odwoławczego formułując zalecenia wskazał, że po pierwsze nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób, a po drugie Wojewoda mógł przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe we własnym zakresie. Zdaniem Sądu kompleksowa analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że w ramach ponownie prowadzonego postępowania Wojewoda w prawidłowy sposób zastosował się do powyższych wytycznych. Przechodząc dalej wymaga wskazania, że podstawą rozstrzygnięcia organu odwoławczego był art. 35 u.e.l. Stosownie do jego treści organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Prawidłowa jest zatem zasadnicza konstatacja Wojewody, zgodnie z którą w ewidencji ludności rejestrowane są dane dotyczące miejsca pobytu mieszkańców. Dane te zatem powinny odzwierciedlać stan faktyczny, a nie tworzyć fikcję meldunkową. To właśnie na skutek posiadania prawa do lokalu (np. prawa własności, najmu, użyczenia, itp.) dana osoba może być zameldowana w tym lokalu, o ile oczywiście w nim przebywa z zamiarem stałego pobytu. W konsekwencji wydanie decyzji w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego pozostaje zdarzeniem irrelewantnym w odniesieniu do tytułu prawnego konkretnej osoby do lokalu mieszkalnego. Przechodząc dalej wymaga wskazania, że istota postępowania ewidencyjnego w sprawie wymeldowania sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii przebywania określonej osoby w lokalu, w którym jest zameldowana. Konfrontując tę uwagę z treścią art. 35 u.e.l. podkreślić należy, że jedną z przesłanek wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu w sposób trwały, o czym można mówić, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym – nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Z kolei ocena zamiaru opuszczenie lokalu, tzn. ustalenie czy miało ono charakter dobrowolny, odbywa się przez ocenę całokształtu okoliczności danej sprawy. Jakkolwiek jednak zamiar ten, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić. Nie można bowiem poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, w których formułuje ona subiektywnie swoją wolę. Należy zbadać, czy argumentacja strony znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych takich jak np. sposób opuszczenia lokalu, skoncentrowanie swojego ośrodka interesów osobistych i majątkowych (tzw. centrum życiowego) poza miejscem pobytu stałego, czy wreszcie istnieje obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00; wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, , wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1577/09, publ. CBOSA). W tym miejscu podzielić należy spostrzeżenie Wojewody, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. W ocenie Sądu Wojewoda prawidłowo orzekł o uchyleniu rozstrzygnięcia organu I instancji i o wymeldowaniu skarżącej z lokalu. Pozyskany przez organ odwoławczy materiał dowodowy wyraźnie wykazał, że skarżąca opuściła sporny lokal w sposób trwały i dobrowolny. W judykaturze zasadnie podnosi się przy tym, że stan faktyczny uzasadniający odmowę wymeldowania musi dawać podstawę do stwierdzenia, że rzeczywiście ktoś na stałe pod danym adresem zamieszkuje, zaś opuszczenie lokalu nie ma charakteru trwałego. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania. Bez znaczenia pozostaje pierwotna przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, w sytuacji gdy opuszczenie to miało charakter trwały. Nawet bowiem przyjęcie stanowiska, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne nie przesądza jeszcze, że nie zostały wypełnione przesłanki do wymeldowania (tak np. NSA w wyroku z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2253/16, publ. CBOSA). Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego skarżąca nie zamieszkuje na stałe w lokalu położonym przy ul. [...] w O. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że opuszczenie lokalu przez skarżącą nastąpiło jeszcze w 2022 r. po wszczęciu postępowania rozwodowego, przy czym później wyłącznie odwiedzała lokal. Wskazują na to jednoznacznie dowody, a mianowicie: protokół rozprawy rozwodowej w sprawie o sygn. akt [...], w trakcie której skarżąca oświadczyła, że mieszka u partnera i wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, przesłuchania B. K., z oględzin mieszkania (w których brała udział m.in. skarżąca) oraz z dokumentów – pisma Prokuratury Rejonowej w O. z 7 lutego 2024 r. Fakt wyprowadzki skarżącej z lokalu potwierdził również pełnomocnik skarżącej, co znalazło swój wyraz w protokole z jego przesłuchania z 12 kwietnia 2023 r. Zasadnie zatem odmówił Wojewoda wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom skarżącej złożonym w toku postępowania administracyjnego, wskazującym na fakt zamieszkiwania w lokalu. Treści tych zeznań przeczą ustalenia dokonane przez organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W okolicznościach sprawy niezasadna okazała się również argumentacja skargi wskazująca na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie postępowań wywołanych zawiadomieniami skarżącej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Wymaga podkreślenia, że w aktach sprawy znajduje się pismo Prokuratura Rejonowego w O. z 7 lutego 2024 r., w którym wyraźnie wskazano, że prowadzone były postępowania: pod sygn. [...], o czyn z art. 191 § 1a k.k., które zostało umorzone 30 czerwca 2023 r., przy czym skarżąca złożyła zażalenie uwzględnione przez Prokuratora w wynika którego sprawę zarejestrowano pod sygn. [...] – w dniu 29 grudnia 2023 r. również zostało umorzone; pod sygn. [...] o czyn z art. 217 § 1 k.k. umorzone prawomocnym postanowieniem z 13 kwietnia 2023 r. W rezultacie nie można skutecznie czynić Wojewodzie zarzutu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Niezrozumiały jest zarzut strony skarżącej wskazujący na nieaktualność materiału dowodowego. W tym zakresie autor skargi wskazał m.in. na dokumenty ze sprawy rozwodowej stron. Wobec jednak znajdującej się w aktach kopii prawomocnego wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego we W. z 1 grudnia 2022 r., sygn. akt [...]. Końcowo przyjdzie wskazać, że nie mogła zadziałać argumentacja skargi zasadzająca się na założeniu, zgodnie z którym fakt stałego przebywania w lokalu miałoby potwierdzać opłacanie rachunków za lokal, czy też energię elektryczną. Konieczność opłacania rachunków za lokal/energię nie świadczy o stałym przebywaniu w danym miejscu, ale wiązać ją należy z posiadaniem tytułu do lokalu, czy też ewentualnie z realizacją obowiązków o charakterze obligacyjnym. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI