II SA/Wr 503/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-08-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaroboty budowlanepozwolenie na budowęzgłoszenie budowlanenadzór budowlanydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiWSA

WSA we Wrocławiu uchylił decyzję WINB nakazującą przedłożenie orzeczenia technicznego potwierdzającego poprawność samowolnie wykonanych prac budowlanych tarasu, wskazując na błędy proceduralne organu odwoławczego.

Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na dobudowie tarasu do budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi przedłożenie dokumentacji technicznej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, nakładając nowy obowiązek. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję organu odwoławczego, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego przez organ.

Skarżący J. J. wykonał samowolnie roboty budowlane polegające na dobudowie tarasu do istniejącego budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał mu dostarczenie inwentaryzacji z orzeczeniem technicznym oraz projektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia orzeczenia technicznego potwierdzającego poprawność prac. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że naruszył on przepisy proceduralne, w szczególności zasadę praworządności i zasadę prawdy obiektywnej. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie zakwalifikował wykonanych robót budowlanych, nie odniósł się do argumentacji inwestora dotyczącej charakteru robót (mała architektura) ani do faktu wycofania zgłoszenia. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy naruszył przepisy proceduralne, w szczególności zasadę praworządności i zasadę prawdy obiektywnej, nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie zakwalifikował wykonanych robót budowlanych i nie odniósł się do argumentacji inwestora.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał się należytą starannością w ustaleniu stanu faktycznego i prawnego, nie zakwalifikował wykonanych robót budowlanych, nie odniósł się do argumentacji strony, co stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.b. art. 50 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 52

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości i orzeka co do istoty sprawy.

u.p.b. art. 28

Ustawa - Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków.

u.p.b. art. 29 § 22

Ustawa - Prawo budowlane

Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów małej architektury.

u.p.b. art. 3 § b

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja obiektów architektury ogrodowej.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek stwierdzenia, że zaskarżony akt nie może być wykonany w całości, w przypadku uwzględnienia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył przepisy proceduralne, w tym zasadę praworządności i zasadę prawdy obiektywnej. Organ odwoławczy nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego i prawnego sprawy. Organ odwoławczy nie zakwalifikował wykonanych robót budowlanych. Organ odwoławczy nie odniósł się do argumentacji inwestora zawartej w odwołaniu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja inwestora dotycząca charakteru robót jako małej architektury. Argumentacja inwestora dotycząca wycofania zgłoszenia i braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzenia na nowo sprawy, w której wniesiono odwołanie w jej całokształcie zasada praworządności (...) wymaga bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej organu administracji publicznej zasada prawdy obiektywnej (...) warunkuje właściwe dokonanie subsumcji jest to 'bez wątpienia samowola budowlana' postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego (...) ma charakter sanacyjny

Skład orzekający

Alicja Palus

sprawozdawca

Andrzej Cisek

przewodniczący

Halina Filipowicz-Kremis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne organów administracji w sprawach budowlanych, obowiązki organów w postępowaniu odwoławczym, zasady praworządności i prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i procedury legalizacyjnej, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet w przypadku oczywistej samowoli budowlanej. Podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania.

Błędy proceduralne organów administracji uchylają decyzję w sprawie samowoli budowlanej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 503/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus /sprawozdawca/
Andrzej Cisek /przewodniczący/
Halina Filipowicz-Kremis
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 50,  art. 51,  art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia NSA Halina Kremis, Asesor WSA Alicja Palus (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia orzeczenia technicznego potwierdzającego poprawność prac budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżony akt nie może być wykonany w całości
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 52 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał J. J. – inwestorowi samowolnie wykonywanych robót budowlanych, polegających na dobudowie tarasu na gruncie do istniejącego budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...],[...]przy ul. S. nr [...] w S. – dostarczenie w terminie do dnia [...]r. następujących dokumentów (po 2 egzemplarze) celem doprowadzenia w/w robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem:
- inwentaryzację dotychczas wykonanych wszystkich robót budowlanych, polegających na dobudowie tarasu na gruncie do istniejącego budynku mieszkalnego z orzeczeniem technicznym stwierdzającym prawidłowość ich wykonania oraz docelowy projekt budowlany, obejmujący zakres pozostałych do wykonania robót budowlanych z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, w tym techniczno-budowlanych oraz zasad wiedzy technicznej – opracowania sporządzone przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień ich sporządzenia zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego;
- geodezyjną inwentaryzację powykonawcza przedmiotowego tarasu opracowaną przez uprawnionego geodetę.
W osnowie decyzji wskazano również, że opisane czynności inwestor jest zobowiązany – zgodnie z art. 52 ustawy – Prawo budowlane – dokonać na swój koszt.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ orzekający wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania, w tym na podstawie dokonanych w dniu [...] r. oględzin robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...]przy ulicy S. nr [...] w S., iż właściciel tej działki, tj.: J. J., bez wymaganego pozwolenia na budowę rozpoczął roboty budowlane polegające na dobudowie tarasu na gruncie do istniejącego budynku mieszkalnego, usytuowanego na ww. działce. Wykonano betonowe ławy fundamentowe oraz rozpoczęto murowanie murków oporowych z bloczków betonowych typu M-6 o szerokości 25 cm. Przestrzeń pomiędzy ściankami oporowymi a ścianą budynku mieszkalnego wypełniono częściowo żużlem i częściowo urobkiem ziemnym z wykopu spod ław fundamentowych. Wykonywany taras nie jest trwałe połączony z budynkiem mieszkalnym.
Organ wyjaśnił przy tym, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, że w omawianym przypadku zachodzą przesłanki do zastosowania procedury wynikającej z przepisów art. 50 i 51 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. nr 207 z dnia 05 grudnia 2003 r., poz. 2016 z późn. zm.). Postanowieniem nr [...]z dnia [...]r. wstrzymał prowadzenie wszelkich robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego tarasu oraz nałożył na inwestora obowiązek zabezpieczenia miejsc w obrębie prowadzonych robót budowlanych.
Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem należy zastosować art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego o brzmieniu: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 właściwy organ w drodze decyzji (...) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (...)".
W odwołaniu od opisanej powyżej decyzji J. J. wniósł o jej uchylenie w całości, podając w uzasadnieniu, że w związku z faktem odkupienia od sąsiada jego części nieruchomości stał się jedynym właścicielem posesji.
Podczas remontu postanowił odtworzyć poniemiecki taras. W związku z powyższym w dniu [...]r zgłosił w Starostwie Powiatowym w S. zamiar budowy tarasu ogrodowego. W dniu [...]r decyzją Nr [...]Starosta S. wniósł sprzeciw, "nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę". Zaskoczony tą decyzją po lekturze Prawa budowlanego doszedł do wniosku, iż w jego przypadku zezwolenie na budowę jest bezzasadne. Dlatego pismem z dnia [...]r wycofał zgłoszenie i zaczął prace związane z odtwarzaniem tarasu zmieniając niektóre jego parametry, aby taras był zgodny ze stanem pierwotnym, tzn. zmniejszając jego powierzchnię i głębokość fundamentów - wylewki.
Taras ten nie jest związany konstrukcyjnie z budynkiem co stwierdza Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz nie posiada żadnych konstrukcji zbrojeniowych, jest bezpieczny, ponieważ 90% jego powierzchni znajduje się od 5 - 10 cm nad powierzchnią gruntu, budowla ta, w samej swojej prostocie zdaniem Skarżącego, nie wymaga żadnej wiedzy budowlanej w zakresie konstrukcji i budowy.
Dodatkowo odwołujący się stwierdza, iż gdyby nie zaistniała powyższa sytuacja, to zapis art. 29 pkt 22 Prawa budowlanego, mówiący o małej architekturze, której definicja w art. 3 w punkcie b mówi, że nie podlegają zgłoszeniu obiekty architektury ogrodowej, czyli takie, które mają służyć relaksowi, celom odpoczynku, rekreacji oraz takie, które podnoszą walory estetyczne ogrodu, nie miałaby charakteru przykładowego. Wypoziomowanie terenu oraz jego utwardzenie, o powierzchni [...]m2, który służy do ustawienia stolików, krzeseł ogrodowych, ławeczek czy huśtawek należy – zdaniem J. J. - zaliczyć do małej architektury, a ponieważ ustawodawca nie podaje konkretnych parametrów wymiarowych, to wielkość budowli powinna być w odpowiedniej proporcji do wielkości działki, aby zachować definicję małej architektury.
W badanym przypadku przy działce o pow. [...] m2, [...]m2 to mały wycinek utwardzonej powierzchni. Idąc dalej, skoro nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę budynki gospodarcze do 35 m2, altany, wiaty jak również baseny o powierzchni 30 m2 oraz mur ogrodzeniowy do 2,20m, który musi być na fundamencie i nie musi być nawet zgłoszony. Budowle te są bardziej skomplikowane, bardziej niebezpieczne i muszą być budowane zgodnie ze sztuką budowlaną i zachowaniem pewnych norm. Dlatego dziwi fakt, iż budowla polegająca na utwardzeniu, wypoziomowaniu terenu mająca charakter tarasu czy też placyku musi mieć pozwolenie na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...], stosując przepis art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na inwestora – J. J. obowiązek wykonania i przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w S.:
1) orzeczenia technicznego potwierdzającego poprawność prac budowlanych polegających na wykonaniu tarasu zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.), opracowanego przez osobę posiadającą uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
2) wyznaczył termin realizacji obowiązku określonego w decyzji do dnia [...] roku.
Uzasadniając podjęte orzeczenie organ odwoławczy przedstawił w szczegółowy sposób stan faktyczny sprawy, a następnie wskazał, iż organ administracyjny obowiązany jest do stosowania prawa i nie może w dowolny sposób dokonywać interpretacji przepisów gdyż narusza to prawa i obowiązki stron postępowania oraz godzi w zaufanie do organów państwowych.
Postępowanie administracyjne oparte jest na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w przepisach prawa materialnego. Przepisy procedury administracyjnej przewidują dla organu odwoławczego możliwość reformacji skarżonego rozstrzygnięcia, jeżeli okaże się, iż obowiązki nałożone w rozstrzygnięciu nie są zgodne z przepisami prawa materialnego
W powyższym przypadku mamy do czynienia bez wątpienia z samowolą budowlaną. Dowiodło tego postępowanie przed organem zarówno I instancji, jak również postępowanie prowadzone przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w treści art. 28 Prawa budowlanego wszelkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji
0 pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31 prawa budowlanego, które ustanawiają katalog wyjątków jednocześnie wymagając formy zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych.
Odnosząc się zatem do argumentacji zawartej w odwołaniu należy stwierdzić iż z punktu widzenia przepisów ustawy Prawo budowlane są one prawnie indyferentne i Skarżący dokonał ich na własne ryzyko i odpowiedzialność. W obrocie prawnym znajduje się bowiem ostateczna decyzja Starosty S. Nr [...]znak [...] zgłaszająca sprzeciw w sprawie robót budowlanych polegających na dobudowie tarasu na gruncie do istniejącego budynku mieszkalnego położonego (...) w Strzelinie przy ul. S. (...)[...]. A zatem inwestor nie mógł realizować przedmiotowych robót. Ponadto należy wskazać, iż zgodnie z zawartym w decyzji pouczeniem nie zgadzając się z nim mógł skorzystać ze środków odwoławczych służących w toku instancji.
Skoro zatem w postępowaniu przed organem I instancji stwierdzono, iż roboty budowlane zostały częściowo wykonane a Inwestor nie legitymuje się odpowiednią zgodą organu administracji architektoniczno budowlanej, to wobec przedmiotowej inwestycji należy w całej rozciągłości przeprowadzić postępowanie sanacyjne mające na celu doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem, stosując przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Zatem w zaistniałym stanie faktycznym działalność decyzyjna organu I instancji na podstawie wskazanych przepisów jest prawnie uzasadniona. Tym nie mniej po przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy, w ocenie organu odwoławczego obowiązki nałożone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. [...] z dnia [...]r., muszą ulec reformacji, zważywszy na charakter prowadzonych samowolnie prac.
W badanej sprawie, aby uzyskać wiedzę na temat zakresu oraz poprawności przeprowadzonych prac należało nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia orzeczenia technicznego potwierdzającego poprawność wykonanych samowolnie robót. Natomiast mając na względzie fakt, iż przedmiotowa inwestycja polegała wyłącznie na wykonaniu na gruncie tarasu o powierzchni [...] m2 nie wydaje się celowe, aby Inwestora obciążać obowiązkiem wykonania obowiązku określonego w pkt 1 deprecjonowanego rozstrzygnięcia, w tym w szczególności sporządzenia "docelowego projektu budowlanego", gdyż procedura legalizacyjna prowadzona na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2, odmiennie niż na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3, kończy się decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust 3 a decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych nie wydaje się. W celu kontynuowania prac, Inwestor zobligowany jest wystąpić do właściwego organu architektoniczno-budowlanego celem uzyskania stosownego aktu administracyjnego uprawniającego go do kontynuowania robót budowlanych.
Zatem na obecnym etapie postępowania wystarczające jest wykonanie samego orzeczenia technicznego, gdyż dokument ten jednoznacznie określi dalszy tok postępowania wobec inwestycji ze względu na jej uwarunkowania techniczne jak również prawne.
Ponadto należy wskazać, iż postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisu art. 51 ust 1 pkt 2 z natury nie ma charakteru represyjnego, ale ma charakter sanacyjny a jego zadaniem jest doprowadzenie zrealizowanych już samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i jest ono jedynym sposobem osiągnięcia satysfakcjonujących stronę skutków prawnych w postaci legalnego użytkowania tarasu. Natomiast nie wykonanie w określonym przez organ terminie obowiązku określonego w niniejszej decyzji zobliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust 3 pkt 2 in fine).
Mając na względzie słuszny interes Inwestora, inkryminowane rozstrzygnięcie zostało również zreformowane w kwestii terminu realizacji obowiązku, gdyż organ odwoławczy orzeka w chwili, kiedy termin realizacji obowiązków nałożony decyzją organu I instancji upływa niebawem. Dlatego należało wyznaczyć nowy termin, który umożliwi Inwestorowi wywiązanie się z nałożonych obowiązków.
Decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym została zaskarżona przez J. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Kwestionując w skardze prawidłowość zaskarżonego orzeczenia, skarżący wniósł o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi przedstawił zarzuty zbieżne ze sformułowanymi uprzednio w odwołaniu od decyzji wydanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, poszerzając odnoszącą się do nich argumentację.
W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie, podając dodatkowo, że zarzuty zawarte w skardze pozostają bez wpływu na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Postępowanie administracyjne podporządkowane jest ustrojowej zasadzie dwuinstancyjności, sformułowanej w art. 15 kpa i mającej również walor zasady konstytucyjnej z racji wpisania jej w treść art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada ta w toku postępowania administracyjnego realizowana jest poprzez odwołanie lub inny środek zaskarżenia przysługujący w zwyczajnym trybie weryfikacyjnym, który skutecznie wniesiony gwarantuje rozpoznanie sprawy, załatwionej przez organ administracji publicznej I instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu.
Katalog rodzajów orzeczeń, jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy zawarty został w przepisie art. 138 kpa i obejmuje on decyzje merytoryczne, merytoryczno-reformacyjne, kasacyjne i umarzające postępowanie.
Treść tego przepisu wskazuje, że organ odwoławczy dysponuje zarówno kompetencjami kontrolnymi, jak i merytorycznymi, przy czym wobec obowiązującej koncepcji zasady dwuinstancyjności organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzenia na nowo sprawy, w której wniesiono odwołanie w jej całokształcie. Tylko prawidłowe czynności organu odwoławczego w tym zakresie umożliwiają prawidłowe rozstrzygnięcie w warunkach określonych w art. 138 kpa. Organowi odwoławczemu nie wolno natomiast ograniczyć się do kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji, czy kontroli zasadności argumentów i zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Argumentacja odwołania powinna jednak zostać rozważona, a dokonaną w tym zakresie ocenę właściwy organ powinien wprowadzić do treści uzasadnienia decyzji podejmowanej w postępowaniu odwoławczym.
Istotne również jest, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada praworządności, zawarta w art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada ta należąca do zasad systemowych i ustrojowych wymaga bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej organu administracji publicznej uprawnionego do prowadzenia postępowania w sprawie administracyjnej i do podejmowania orzeczeń.
W ujęciu doktrynalnym działanie zgodne z zasadą praworządności czyli na podstawie prawa oznacza: działanie na podstawie obowiązującej normy prawnej; prawidłowe ustalenie znaczenia normy prawnej; niewadliwie dokonaną subsumcję i prawidłowe ustalenie następstw prawnych (np. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz Warszawa 2006). Do wymogów dyktowanych zasadą praworządności należy również obowiązek organu administracji publicznej wykazania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podjętego w sprawie działania na podstawie prawa. Realizując ten obowiązek organ powinien przedstawić swoje racje decyzyjne i wyjaśnić logikę swojego działania, prowadzącego do zastosowania w konkretnych warunkach faktycznych istniejących w sprawie, konkretnego przepisu prawa, wskazanego jako podstawa rozstrzygnięcia.
W tym aspekcie rozważań należy zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne ze względu na swoją celowość jest traktowana jako zorganizowany proces stosowania prawa, w którym pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie normy prawa odpowiedniej dla rozstrzygnięcia sprawy.
Gwarancją prawidłowego (tj. zgodnego z prawem) dokonania tej czynności jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z rygorem nałożonym wpisaną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej.
Przestrzeganie tej zasady ze względu na jej istotę warunkuje właściwe dokonanie subsumcji, dlatego pozostaje ona w ścisłym i bezpośrednim związku z zasadą praworządności. Wynikający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie i ustalenie w ten sposób prawidłowej podstawy faktycznej dla zastosowania właściwego przepisu prawa powinien być realizowany poprzez czynności określone w przepisach regulujących postępowanie dowodowe, w tym m. in, w art. 77, art. 80 i art. 81 kpa.
W ocenie Sądu organ odwoławczy orzekając w rozpoznawanej prawie naruszył prawo w omawianym powyżej zakresie i uchybił ustawowym obowiązkom, obarczając przez to podjęte orzeczenie wadliwością obligującą do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Odnosząc bowiem ustawowe powinności organu administracji publicznej wynikające z zasady dwuinstancyjności i zasady prawdy obiektywnej oraz ustawowy wymóg legalnego działania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że organ odwoławczy podejmując decyzję w sprawie, niezależnie od tego, że orzekając co do istoty nie powołał odpowiedniego przepisu prawa materialnego, to nie ustalił i nie wskazał jak należy kwalifikować – przy zastosowaniu terminologii przyjętej przez powoływaną wcześniej ustawę – Prawo budowlane i w warunkach tej regulacji – roboty wykonywane przez J. J., a określone jako dobudowa tarasu na gruncie.
Wojewódzki organ nadzoru budowlanego akceptując stanowisko organu I instancji, co do zaistnienia w sprawie przesłanek uruchomienia procedury legalizacyjnej, nie wskazał jednocześnie, czy roboty te wymagały pozwolenia na budowę czy zgłoszenia, nie odniósł się też do twierdzeń inwestora zawartych w odwołaniu, z których wnioskować należy, że w jego ocenie roboty te są w ogóle wyłączone spod reglamentacji ustawowej.
Sąd – tak jak organ orzekający – nie podziela wprawdzie oceny skarżącego, w uznaniu którego realizowane roboty prowadzą do wykonania obiektu małej architektury, co skutkuje obowiązkiem stosowania do nich przepisu art. 30 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 22, ale nie zwalniało to organu odwoławczego z powinności ustawowych, wynikających wprost z zasady praworządności.
Ocena organu odwoławczego w tym zakresie ograniczała się do stwierdzenia, że jest to "bez wątpienia samowola budowlana" oraz, że inwestor "nie legitymuje się odpowiednią zgodą organu administracji architektoniczno-budowlanej", a w ich kontekście organ wskazał tylko na ostateczność decyzji Starosty S. Nr [...] zgłaszającej sprzeciw w sprawie robót budowlanych polegających na dobudowie tarasu na gruncie do istniejącego budynku mieszkalnego.
Ponadto reformując obowiązki nałożone na inwestora przez organ I instancji w warunkach przepisu art. 50 ust.1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, organ odwoławczy uznał zasadność działań decyzyjnych powiatowego organu nadzoru budowlanego i uwzględnił "charakter robót", nie wyjaśnił jednak na jakiej podstawie przyjął, że roboty te wymagają pozwolenia na budowę, o jakim mowa w art. 28 powoływanej ustawy.
W dokonywanych w sprawie czynnościach organ II instancji pominął również fakt, że inwestor wycofał zgłoszenie dobudowy tarasu na gruncie.
Organ nie rozważył też skutków materialno– i formalnoprawnych takiego oświadczenia, akcentując to, że decyzja zgłaszająca sprzeciw nie została przez inwestora zaskarżona w toku instancji.
Ponadto nie wyjaśnił – mimo podnoszenia tej okoliczności w odwołaniu – czy roboty, do realizowania których przystąpił J. J. po wycofaniu zgłoszenia są tożsame z robotami objętymi zgłoszeniem.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że organ odwoławczy orzekając w sprawie merytorycznie nie dokonał ustaleń w wymaganym przez ustawodawcę zakresie, nie rozważył wszystkich istotnych w sprawie okoliczności ani nie wyjaśnił w sposób nakazany przepisem art. 11 kpa zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwianiu sprawy.
Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni w swoich czynnościach procesowych uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku i przede wszystkim ustali kategorię materialnoprawną przedmiotowych robót, a po rozważeniu w sposób wymagany zasadę praworządności wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych w rozpoznawanej sprawie podejmie stosowne orzeczenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI