II SA/Wr 5/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego w Legnicy na uchwałę Rady Miejskiej w Głogowie z dnia 28 października 2021 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie przepisów prawa, w tym przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz naruszenie zasad techniki prawodawczej. Wskazano na konkretne paragrafy regulaminu, które miały być wadliwe, m.in. dotyczące obowiązku budowy urządzeń, zakresu odpowiedzialności przedsiębiorstwa, powoływania się na ustawę o prawach konsumenta, postanowień umów, warunków przyłączenia do sieci, warunków technicznych dostępu do usług oraz treści protokołów odbioru technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę Prokuratora za zasadną. Sąd szczegółowo przeanalizował zarzuty i stwierdził, że wiele postanowień regulaminu zostało wydanych z naruszeniem przepisów prawa, w tym z przekroczeniem delegacji ustawowej. Sąd podkreślił, że akty prawa miejscowego muszą być zgodne z ustawami i nie mogą wykraczać poza zakres upoważnienia ustawowego. W szczególności, Sąd wskazał na powtarzanie przepisów ustawowych w regulaminie, co jest niedopuszczalne, oraz na regulacje wykraczające poza kompetencje rady gminy. Choć Prokurator wnosił o stwierdzenie nieważności części uchwały, Sąd, działając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., orzekł o nieważności uchwały w całości, uznając, że usunięcie wadliwych przepisów pozostawiłoby regulamin w stanie uniemożliwiającym jego prawidłowe funkcjonowanie i realizację wymogów ustawowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu delegacji ustawowej dla organów samorządu przy tworzeniu aktów prawa miejscowego, zwłaszcza w kontekście prawa wodnego i zasad techniki prawodawczej. Wskazuje na istotność zgodności z prawem wyższego rzędu i zakaz powtarzania przepisów ustawowych.
Dotyczy specyfiki prawa wodnego i samorządowego, ale zasady interpretacji delegacji ustawowych i techniki prawodawczej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (8)
Czy postanowienia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, dotyczące obowiązku budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych w zakresie wynikającym z wieloletniego planu rozwoju i modernizacji, mieszczą się w delegacji ustawowej z art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie uregulowanie stanowi powtórzenie przepisu ustawowego (art. 15 ust. 1 ustawy) i narusza zasady techniki prawodawczej, co jest istotnym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Rada Miejska powtórzyła w regulaminie regulację ustawową dotyczącą obowiązku budowy urządzeń, co jest niedopuszczalne zgodnie z § 137 Zasad techniki prawodawczej. Narusza to również konstytucyjne zasady działania na podstawie i w granicach prawa.
Czy postanowienia regulaminu dotyczące zakresu odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego za poziom świadczonych usług mieszczą się w delegacji ustawowej z art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie upoważnia do stanowienia prawa o zasadach odpowiedzialności w akcie prawa miejscowego. Regulamin powinien określać minimalny poziom usług (ilość, ciśnienie, jakość, ciągłość), a nie zakres odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że choć ustawa upoważnia do określenia minimalnego poziomu usług, to nie obejmuje to regulacji zasad odpowiedzialności stron stosunku prawnego, które wynikają z ustawy lub umowy. Wskazanie miejsca badania poziomu usług również wykracza poza delegację.
Czy postanowienia regulaminu zobowiązujące przedsiębiorstwo do wypełniania obowiązków wynikających z ustawy o prawach konsumenta mieszczą się w delegacji ustawowej z art. 19 ust. 5 pkt 2 ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek stosowania ustawy wynika z samej ustawy, a akt prawa miejscowego nie może nakładać takiego obowiązku ani mieć charakteru informacyjnego w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rada gminy działa poza swoją kompetencją, nakładając na przedsiębiorstwo obowiązek stosowania innej ustawy, co narusza zasady praworządności i hierarchię aktów prawnych.
Czy postanowienia regulaminu dotyczące ograniczeń praw i obowiązków stron umów, wynikających z przepisów ustawy, mieszczą się w delegacji ustawowej z art. 19 ust. 5 pkt 2 ustawy, która dotyczy warunków i trybu zawierania umów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawodawca lokalny wykracza poza zakres upoważnienia, który ogranicza się do warunków i trybu zawierania umów, a nie do treści samych umów czy sposobu stosowania przepisów wyższego rzędu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że regulamin nie może wypowiadać się co do treści umów ani sposobu stosowania przepisów ustawowych, gdyż narusza to kompetencje rady gminy i hierarchię źródeł prawa.
Czy postanowienia regulaminu określające treść dokumentu 'Warunki przyłączenia do sieci' (minimalny zakres, elementy fakultatywne) mieszczą się w delegacji ustawowej z art. 19 ust. 5 pkt 4 ustawy, która nakazuje określenie warunków przyłączenia do sieci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawodawca miejscowy nie określa bezpośrednio warunków przyłączenia, lecz dokonuje subdelegacji poprzez określenie treści odrębnego dokumentu, co stanowi wykroczenie poza delegację ustawową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że regulamin powinien bezpośrednio wskazywać warunki przyłączenia, a nie odsyłać do innego dokumentu, którego treść jest szczegółowo określana przez radę. Takie uregulowanie nie realizuje prawidłowo delegacji ustawowej.
Czy postanowienia regulaminu dotyczące warunków technicznych określających możliwość dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych (np. istnienie urządzeń w planie rozwoju, możliwości techniczne, tytuł prawny) mieszczą się w delegacji ustawowej z art. 19 ust. 5 pkt 5 ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymienione elementy (plan rozwoju, możliwości techniczne, tytuł prawny) nie mieszczą się w pojęciu 'warunków technicznych', które powinny określać konkretne parametry i cechy techniczne.
Uzasadnienie
Sąd podzielił pogląd, że kwestie własnościowe nie należą do warunków technicznych, a odwołanie do planu rozwoju jest zbyt ogólne. Brak jest konkretnych przesłanek technicznych, a regulamin powinien zawierać normy generalne i abstrakcyjne.
Czy postanowienia regulaminu określające treść protokołu odbioru technicznego przyłącza oraz wymagające załączenia oświadczenia o dysponowaniu dokumentacją mieszczą się w delegacji ustawowej z art. 19 ust. 5 pkt 6 ustawy, która dotyczy sposobu dokonywania odbioru wykonanego przyłącza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, regulacja treści protokołu i wymóg przedkładania dokumentacji wykraczają poza zakres delegacji ustawowej, która obejmuje jedynie sposób dokonywania odbioru.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa nie daje podstaw do określania treści protokołu odbioru ani nakładania na inwestora obowiązku przedkładania dokumentacji przedsiębiorstwu, co narusza kompetencje rady gminy.
Czy uchwała Rady Miejskiej w Głogowie w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zawierająca postanowienia naruszające przepisy prawa i przekraczające delegację ustawową, podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała podlega stwierdzeniu nieważności w całości, ponieważ naruszenia są istotne i dotyczą kluczowych elementów regulaminu, co uniemożliwia jego prawidłowe funkcjonowanie.
Uzasadnienie
Sąd, stwierdzając liczne istotne naruszenia prawa w poszczególnych przepisach regulaminu, uznał, że uchwała jako całość jest wadliwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, nawet jeśli Prokurator wnosił o stwierdzenie nieważności tylko części.
Przepisy (22)
Główne
u.z.z.w. art. 19 § ust. 5 pkt 1,2,4,5,6
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Delegacja ustawowa dla rady gminy do określenia regulaminu jest wyczerpująca i szczegółowo określona. Rada nie może wykraczać poza zakres tej delegacji ani powtarzać przepisów ustawowych.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Regulamin określa warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług. Nie obejmuje to regulacji treści umów ani sposobu stosowania przepisów wyższego rzędu.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 5 pkt 4
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Regulamin określa warunki przyłączenia do sieci. Nie może dokonywać subdelegacji poprzez określenie treści odrębnego dokumentu.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 5 pkt 5
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Regulamin określa warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Pojęcie 'warunki techniczne' obejmuje konkretne parametry i cechy, a nie kwestie własnościowe czy ogólne plany rozwoju.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 5 pkt 6
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Regulamin określa sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo odbioru wykonanego przyłącza. Nie obejmuje to regulacji treści protokołu odbioru ani wymogu przedkładania dokumentacji.
Pomocnicze
u.z.z.w. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Określa obowiązek przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego zapewnienia budowy urządzeń w zakresie wynikającym z wieloletniego planu rozwoju i modernizacji.
ZTP § § 137
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Zakazuje powtarzania w uchwałach i zarządzeniach przepisów ustaw oraz innych aktów normatywnych.
u.s.g. art. 91 § ust. 1, 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa, że uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie jest nieistotne. Istotne naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem nieważności.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia sądowi administracyjnemu stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego w całości lub w części.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego mają charakter wykonawczy wobec ustaw i muszą być oparte na ustawie upoważniającej, nie przekraczając jej zakresu.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Podstawa prawna do wydania regulaminu przez radę gminy.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Regulamin stanowi akt prawa miejscowego.
u.z.z.w. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Dotyczy wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych.
u.z.z.w. art. 19a
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Dotyczy zasad wydawania przez przedsiębiorstwo dokumentu warunków przyłączenia do sieci.
u.z.z.w. art. 6
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Dotyczy umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków.
u.z.z.w. art. 19 § ust. 5 pkt 5
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Delegacja do określenia warunków technicznych określających możliwości dostępu do usług.
Prawo budowlane art. 30 § ust. 1b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy zgłoszenia budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych.
Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 23 lit. b i c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych.
Prawo budowlane art. 29a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych wymagającej sporządzenia planu sytuacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 113
Określa wymogi dla instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Regulamin zawiera postanowienia powtarzające przepisy ustawowe. • Regulamin zawiera postanowienia wykraczające poza delegację ustawową. • Regulamin narusza zasady techniki prawodawczej. • Regulamin narusza konstytucyjne zasady działania na podstawie i w granicach prawa. • Regulamin zawiera postanowienia dotyczące zakresu odpowiedzialności, które nie mieszczą się w delegacji ustawowej. • Regulamin zawiera postanowienia dotyczące warunków technicznych, które nie spełniają wymogów technicznych. • Regulamin określa treść protokołu odbioru technicznego i wymaga przedkładania dokumentacji, co wykracza poza delegację ustawową.
Odrzucone argumenty
Argumenty Rady Miejskiej wskazujące, że poszczególne przepisy regulaminu są zgodne z prawem lub mają charakter informacyjny.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym, zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który zbudowany jest hierarchicznie. • Każdy akt prawa miejscowego ma charakter wykonawczy w stosunku do ustaw, a jako taki winien być oparty na ustawie upoważniającej i nie przekraczać zakresu upoważnienia. • Pojęcie 'minimalnego poziomu usług' należy rozumieć jako ilość dostarczanej wody, jej ciśnienie, ciągłość dostaw, a także jej jakość. • Kwestie własnościowe nie mieszczą się w określaniu warunków technicznych. • Powtórzenie w akcie prawa miejscowego regulacji ustawowych jest zabiegiem niedopuszczalnym, traktowanym jako rażące naruszenie prawa.
Skład orzekający
Adam Habuda
sprawozdawca
Olga Białek
członek
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu delegacji ustawowej dla organów samorządu przy tworzeniu aktów prawa miejscowego, zwłaszcza w kontekście prawa wodnego i zasad techniki prawodawczej. Wskazuje na istotność zgodności z prawem wyższego rzędu i zakaz powtarzania przepisów ustawowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa wodnego i samorządowego, ale zasady interpretacji delegacji ustawowych i techniki prawodawczej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aktu prawa miejscowego (regulaminu dostarczania wody i ścieków) i pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują zgodność takich aktów z prawem. Wyjaśnia, dlaczego nadmierna lub wadliwa regulacja przez samorządy może prowadzić do nieważności uchwał.
“Samorząd nie może dowolnie tworzyć regulaminów: WSA stwierdza nieważność uchwały w całości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.