II SA/WR 499/03

II SA/Wr 499/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek /sprawozdawca/
Julia Szczygielska
Mieczysław Górkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Protokolant Izabela Krajewska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A – sp. z o.o. z/s w L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. SKO [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w L. Z. przy ul. K. [...] (dz. Nr [...],[...], obręb S. Z.); oddala skargę
Uzasadnienie
Sygnatura akt II SA/Wr 499 /03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta L. Z. odmówił spółce "A" przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w L. Z. przy ul. K. [...], oznaczonej nr [...], o powierzchni[...] m2.
Od powyższej decyzji spółka "A" wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała wydaną decyzję, albowiem poprzedni użytkownik wieczysty tej działki, S. P., złożyła wcześniej wniosek o przekształcenie tego prawa we własność i przed wydaniem decyzji w sprawie zbyła prawo użytkowania wieczystego na rzecz skarżącej spółki, co skutkuje – zdaniem odwołującej się spółki, że spółka ta nabyła również roszczenie o takie przekształcenie. Zdaniem skarżącej zmiana podmiotowa po stronie uprawnionej do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność nie ma wpływu na dalsze istnienie tego uprawnienia po stronie nabywcy nieruchomości.
Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999 r., Nr 65, póz. 746 ze zm.) przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31.10.1998 r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do właściwego organu. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie taki przypadek nie występuje, albowiem spółka "A" nie jest osobą fizyczną, lecz osobą prawną i nie przysługuje jej zatem prawo do złożenia wniosku w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ponieważ przepis ustawy dokładnie precyzuje krąg osób uprawnionych do złożenia takiego wniosku oraz określa w jakich sytuacjach to może nastąpić, zatem brak było podstaw do uznania argumentów zawartych w odwołaniu za uzasadnione.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka "A" zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania
Sygnatura akt II SA/Wr 499 /03
wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności przez błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje roszczenie przewidziane w tym przepisie w sytuacji gdy w trakcie trwania postępowania dotyczącego przekształcenia skarżący wstąpił we wszelkie prawa przysługujące poprzedniemu użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Wskazano, że Burmistrz a następnie Kolegium rozpoznając sprawę nie ustosunkowali się do istniejących w sprawie okoliczności faktycznych, które powodują, że sprawę należy rozstrzygnąć po myśli skarżącego. Przede wszystkim pominięto, że osoba fizyczna, której bez wątpienia przysługiwało roszczenie, S.P. w dniu [...] r. złożyła wniosek o przekształcenie użytkowania wieczystego do przedmiotowej działki w prawo własności. W tym momencie roszczenie przysługujące na mocy przedmiotowej ustawy zostało złożone. W związku z tym bez znaczenia jest, że po złożeniu wniosku w prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało wniesione do spółki z o.o. Osoba uprawniona skorzystała z roszczenia i winno być ono załatwione zgodnie z wnioskiem. Gdy spółka wstępowała w prawo użytkowania wieczystego gruntu, postępowanie dotyczące przekształcenia trwało, a zatem zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych spółka wstąpiła w uprawnienia przysługujące S. P. i na rzecz spółki winno zostać dokonane przekształcenie użytkowania wieczystego we własność.
Zdaniem skarżącej w sprawie zachodzi szczególna sytuacja, gdyż w trakcie realizacji roszczenia dochodzi do zmiany podmiotowej po stronie uprawnionego. Sytuacja taka nie jest wprost uregulowana w przepisach ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przyjąć trzeba, zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi przeniesienia własności bądź prawa użytkowania wieczystego, że nabywca tego prawa, w tym przypadku odwołujący, wstąpił we wszystkie uprawnienia przysługujące poprzednio władającemu nieruchomością tj. S.P.. Burmistrz Gminy L. Z. miał podstawy prawne do tego, aby umorzyć postępowanie postanowieniem z dnia [...] r. wobec S. P. ale winien kontynuować je w stosunku do A sp. z o.o. w L. Z., gdyż to na tą spółkę przeszło roszczenie będące w trakcie realizacji. Wydając postanowienie o umorzeniu postępowania, w stosunku do S. P. Burmistrz winien zawiadomić o tym A sp. z o.o., gdyż postanowienie dotyczyło również
Sygnatura akt II SA/Wr 499 /03
uprawnień tejże spółki. Nie uczyniono tego co skutkuje wadliwością rozstrzygnięcia Burmistrza.
W skardze wskazano również, iż rozpatrując odwołanie Kolegium w ogóle nie ustosunkowało się do kwestii przekształcenia podmiotowego w trakcie realizacji roszczenia, błędnie przyjmując, że skarżącemu nie przysługuje roszczenie przewidziane w tym przepisie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2).
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar
sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek
samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Sygnatura akt II SA/Wr 499 /03
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy
(art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Rozpatrując przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania jej zgodności z prawem.
Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności domagać się mogą użytkownicy wieczyści, będący osobami fizycznymi, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., a także osoby fizyczne będący ich następcami prawnymi jeżeli złożą wniosek, o którym mowa w art. 2, do dnia 31 grudnia 2000 r. Ustawa ta, regulując kwestię przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przyjęła, jako zasadę (z wyjątkami określonymi w art. 6), iż przekształcenie to następuje odpłatnie (por. art. 4 ustawy).
Pierwotnie zasady owej odpłatności określone zostały w przepisie art. 5 tejże ustawy. Wszakże na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r. (K 8/98, OTK 2000/3/87) przepisy art. 5, art. 5a, art. 6 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 powołanej w pkt. 1 ustawy uznane zostały za niezgodne z art. 2, art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Na mocy art. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. nr 72, poz. 749) wprowadzono przepis art. 4a, zgodnie z którym do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 4, stosuje się odpowiednio przepisy
Sygnatura akt II SA/Wr 499 /03
art. 67 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Wyznaczenia kręgu podmiotowego osób uprawnionych do domagania się transformacji prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dokonano w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Stanowi on, że ustawa określa zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi. To sformułowanie przesądza jednoznacznie, iż wskazanej wyżej transformacji domagać się może jedynie osoba fizyczna, będąc użytkownikiem wieczystym. Ustawodawca wprowadził dodatkowe przesłanki przesądzające o skuteczności żądania wspomnianego przekształcenia, odnoszące się do daty nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz daty złożenia wniosku przez uprawnionego.
Należy przy tym wyraźnie podkreślić, iż omawiane przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności odbywa się w trybie administracyjnym i bezzasadne jest tu mówienie o roszczeniu przysługującym uprawnionemu (użytkownikowi wieczystemu). Roszczenie jest postacią prawa podmiotowego funkcjonującego w sferze prawa cywilnego, a nie prawa administracyjnego. Dlatego też nieuprawnione są dywagacje strony skarżącej o rzekomym następstwie prawnym spółki "A" w postępowaniu zmierzającym do wspomnianego przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Wspomniane postępowanie w stosunku do S.P. zostało skutecznie umorzone decyzją Burmistrza L. Z. z dnia [...] r. i decyzja ta została utrzymana w mocy przez decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. (nr [...]) i tym samym jej uprawnienie do domagania się wspomnianego przekształcenia – także na płaszczyźnie procesowej – wygasło.
W konkluzji Sąd uznał, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji pozwoliła stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i dlatego też zasadne było – na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę oddalić.