II SA/Wr 498/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych samowolnie wybudowanego budynku rekreacyjnego, uznając go za budynek, a nie gospodarczy, mimo braku tradycyjnych fundamentów.
Skarżący M. K. zaskarżył postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących samowolnie wybudowanego budynku rekreacyjnego. Twierdził, że obiekt jest budynkiem gospodarczym związanym z jego gospodarstwem rolnym i nie wymagał pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że budynek, mimo posadowienia na bloczkach betonowych, spełnia definicję budynku trwale związanego z gruntem, a jego wyposażenie (sypialnia, łazienka) wskazuje na funkcję rekreacyjną, a nie gospodarczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących samowolnie wybudowanego budynku rekreacyjnego z tarasem. Skarżący kwestionował kwalifikację obiektu jako budynku rekreacyjnego, twierdząc, że jest to budynek gospodarczy związany z jego działalnością rolniczą (hodowla ryb). Podnosił również zarzuty dotyczące braku trwałych fundamentów i naruszenia procedury administracyjnej. Sąd oddalił skargę, uznając, że obiekt, mimo posadowienia na bloczkach betonowych, spełnia definicję budynku trwale związanego z gruntem. Podkreślono, że wyposażenie obiektu (salon z kuchnią, łazienka, sypialnia na piętrze) jednoznacznie wskazuje na jego rekreacyjny charakter, a nie gospodarczy. Sąd odrzucił również zarzuty proceduralne, stwierdzając, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Kwestia ewentualnego przyszłego planu zagospodarowania przestrzennego została uznana za bezprzedmiotową dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, istnienie tradycyjnych fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem. Każde rozwiązanie techniczne przenoszące obciążenie z obiektu na grunt i zapobiegające jego osiadaniu, a także pełniące funkcję niwelującą zmienny poziom terenu, pozwala traktować taki obiekt jako trwale związany z gruntem.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym nowoczesne rozwiązania techniczne pozwalają na inne niż tradycyjne sposoby trwałego związania obiektu z gruntem. Posadowienie na bloczkach betonowych, które unieruchamia obiekt i zapobiega jego osiadaniu, należy uznać za trwałe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 48a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.b. art. 29 § 1 pkt 16
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy budowy wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, które nie wymagają pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Budynek skarżącego nie spełniał kryterium parterowości.
u.p.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadającego fundamenty i dach.
u.p.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli.
u.p.b. art. 3 § pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.
rozp.WT art. 3 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja budynku rekreacji indywidualnej jako budynku przeznaczonego do okresowego wypoczynku.
rozp.WT art. 3 § pkt 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja budynku gospodarczego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek, mimo braku tradycyjnych fundamentów, jest trwale związany z gruntem dzięki posadowieniu na bloczkach betonowych. Wyposażenie budynku (sypialnia, łazienka) jednoznacznie wskazuje na jego rekreacyjny charakter, a nie gospodarczy. Budynek nie jest parterowy, co wyklucza zastosowanie zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Rozpoczęcie procedury planistycznej nie stanowi przeszkody do rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej.
Odrzucone argumenty
Obiekt stanowi budynek gospodarczy związany z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Obiekt nie jest trwale związany z gruntem, ponieważ nie posiada tradycyjnych fundamentów. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak możliwości wypowiedzenia się strony co do dowodów. Konieczność zawieszenia postępowania ze względu na trwające prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Godne uwagi sformułowania
istnienie tradycyjnie wykonywanych fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem aktualnie dostępne środki techniczne pozwalają także na zastosowanie innych rozwiązań technicznych każdego rozwiązania technicznego przenoszącego obciążenie z obiektu na grunt i zapobiegające jego osiadaniu na gruncie oraz pełniącego funkcję niwelującą zmienny poziom terenu pozwala tak ustabilizowany obiekt [...] traktować jako spełniający definicję art. 3 pkt 2 u.p.b. sporny obiekt, zgodnie z ustaleniami organu I instancji jest posadowiony i unieruchomiony za pomocą bloczków betonowych. Bezsporne okoliczności sprawy oraz doświadczenie życiowe wskazują na to, że takie posadowienie ma charakter trwały nie sposób odmiennie kwalifikować tak wyposażonych pomieszczeń i twierdzić, że jest to budynek gospodarczy zagadnienie wstępne [...] musi być przeszkoda do wydania rozstrzygnięcia w ogóle, nie zaś rozstrzygnięcia o określonej treści Ewentualna przyszła zmiana planu pozostaje bez znaczenia dla wyniku tej kontroli.
Skład orzekający
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący sprawozdawca
Władysław Kulon
sędzia
Dominik Dymitruk
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja obiektów budowlanych jako trwale związanych z gruntem mimo braku tradycyjnych fundamentów, rozróżnienie między budynkiem rekreacyjnym a gospodarczym, oraz kwestia prejudycjalności w postępowaniach administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego i procedury administracyjnej, a jego zastosowanie może zależeć od konkretnych okoliczności faktycznych danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów dotyczących budynków rekreacyjnych/gospodarczych. Rozstrzygnięcie w kwestii 'trwałego związania z gruntem' bez tradycyjnych fundamentów jest istotne praktycznie.
“Budynek na bloczkach betonowych – czy to już samowola budowlana?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 498/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-10-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dominik Dymitruk Władysław Kulon Wojciech Śnieżyński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 725 art. 29 ust. 1 pkt 16, art. 48 i art. 48a Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 maja 2025 r., nr 546/2025 w przedmiocie wstrzymanie robót budowlanych polegających na samowolnej budowie budynku rekreacyjnego oddala skargę w całości. Uzasadnienie Postanowieniem z 26.02.2025 r. (nr 37/2025), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Legnicy (dalej: PINB), wstrzymał roboty budowlane polegające na samowolnej budowie budynku rekreacyjnego z tarasem, położonego na działce nr [...] w S., gmina K. Jednocześnie organ poinformował, że właściciel nieruchomości - M. K. (dalej: skarżący) ma prawo w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia (lub od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne, w przypadku jego zaskarżenia) złożyć do PINB wniosek o legalizację obiektu. W uzasadnieniu PINB wskazał, że w związku z pismem Wójta Gminy K. z 12.06.2023 r., przeprowadził w dniu 04.02.2024 r. kontrolę na działce nr [...] w S. W jej trakcie ustalił, że na terenie nieruchomości znajduje się obiekt rekreacyjny o konstrukcji drewnianej, ustawiony na bloczkach fundamentowych, ocieplony, który został wybudowany w roku 2015. Według oświadczenia właściciela, wybudowany jako gospodarczy. Ustalił, że w budynku znajduje się jedno duże pomieszczenie i jedno małe pomieszczenie. Na piętrze znajduje się niewielka antresola oraz jedno pomieszczenie zamknięte. Wykonano instalację elektryczną, wodną i kanalizacyjną, która jest jedynie przygotowana do podłączenia, bowiem brak zarówno sieci jak i studni lub szamba (wg informacji inwestora). Ponadto wykonano klimatyzację. Ustalił również, że przed wykonaniem robót związanych z budową budynku inwestor nie występował o udzielenie pozwolenia na budowę ani też nie dokonał zgłoszenia. Wymiary budynku to: 5,73m x 6,30m, zaś tarasu wynoszą: 6m x 4,42m. Ponadto obok budynku rekreacyjnego wybudowany został budynek garażowo-gospodarczy konstrukcji blaszanej. W tak kształtujących się okolicznościach, PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych – zawiadomienie z 25.02.2025 r., polegających na samowolnej budowie budynku rekreacyjnego z tarasem, położonego na działce nr [...] w S. Zdaniem PINB, w realiach badanej sprawy mamy do czynienia z obiektem budowlanym, przeznaczonym do rekreacji i wypoczynku. PINB rozważył, czy jest to budynek o którym mowa w § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.) - rekreacji indywidualnej przeznaczony do czasowego wypoczynku, czy też jest to tymczasowy obiekt budowlany o którym mowa w art. 3 pkt 5 u.p.b., który ze względu na brak cech budynku (określonych w art. 3 pkt 2 u.p.b.) stanowi budowlę o której mowa w art. 3 pkt 3 u.p.b. W tym zakresie wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 u.p.b. przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. PINB uznał, że sporny obiekt jest związany trwałe z gruntem, posiada dach oraz przegrody. Dalej PINB wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 u.p.b. nie wymaga pozwolenia na budowę natomiast wymaga zgłoszenia budowa wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy: a) do 35 m², b) powyżej 35 m², ale nie więcej niż 70 m² - przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m - przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m² powierzchni działki. Zdaniem PINB, budynek objęty postępowaniem nie spełnia powyższych wymagań, ponieważ nie jest to budynek parterowy – na piętrze znajduje się zamknięta sypialnia. Wobec tak ustalonych okoliczności faktycznych, PINB uznał, że przed wybudowaniem spornego obiektu należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, czego inwestor nie uczynił. Tym samym w sprawie znajduje zastosowanie przepis z art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b. PINB przedstawił zasady wyliczania opłaty legalizacyjnej i jej kwotę adekwatną dla przedmiotowego budynku (25 000 zł). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie. W ocenie skarżącego, przeprowadzona w dniu 04.02.2025 r. kontrola wykazała, że na działce nr [...] zlokalizowane są dwa obiekty, tj. letniskowy oraz gospodarczy. W ocenie skarżącego, oba te obiekty stanowią zabudowę gospodarczą a nie letniskową. Autor zażalenia nie zgodził się ze stwierdzeniem organu w kwestii występowania w budynku sypialni, gdyż całość stanowi budynek gospodarczy. Ponadto nie zgodził się ze stwierdzeniem, że sporne budynki stanowią samowolę budowlaną, ponieważ jako rolnik, posiadający gospodarstwo rolne i użytkujący działkę na potrzeby prowadzonego gospodarstwa rolnego, zwolniony jest z mocy prawa z obowiązku dokonania zgłoszenia budowy budynku gospodarczego organowi administracji architektonicznej. Nadto dodał, że ze względu na posiadaną hodowlę ryb, stanowiącą sektor rolnictwa, realizacja na nieruchomości budynków gospodarczych nie wymaga zgłoszenia. Postanowieniem z 06.05.2025 r. (nr 546/2025), Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB z 26.02.2025 r. Zdaniem DWINB legalna realizacja spornego obiektu wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę a PINB dokonał kompleksowej analizy charakteru spornej inwestycji, prawidłowo przyjmując, że ze względu na fakt posiadania na piętrze zamkniętej sypialni, budynek nie jest obiektem parterowym, który objęty jest zwolnieniem przewidzianym w art. 29 ust. 2 pkt 16 u.p.b. Odnosząc się z zarzutów zażalenia DWINB wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających okoliczność prowadzenia produkcji rolnej na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Nie godząc się z powyższym postanowieniem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył M. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia PINB nr 37/2025, a nadto zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Autor skargi zarzucił DWINB: 1) dokonanie niewłaściwej, bo pobieżnej, dowolnej i sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkującej przyjęciem, że: a. zasadne jest wstrzymanie robót budowlanych polegających na samowolnej budowie budynku rekreacyjnego wraz z tarasem, położonego na działce nr [...] w S., podczas gdy jest to konkluzja przedwczesna, b. obiekt stanowi budynek rekreacyjny, za czym przemawia układ pomieszczeń w obiekcie, obecność tarasu, a także położenie obiektu, podczas gdy zgodnie z oświadczeniem inwestora, a także stanem faktycznym w dniu oględzin stanowi on obiekt gospodarczy do produkcji rolnej, 2) naruszenie art. 3 pkt. 2 u.p.b. polegające na uznaniu, że obiekt stanowi budynek, podczas gdy nie jest on trwale połączony z gruntem, bowiem nie osadzono go w całości na fundamencie, a na płycie betonowej i słupach, co czyni obiekt ten niespełniający definicji wskazanej w wyżej wymienionym przepisie, 3) naruszenie art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób rażąco naruszający podstawowe zasady procedury administracyjnej tj.: zasadę zaufania do władzy publicznej, zasadę informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych będących przedmiotem postępowania oraz zasadę przekonywania, 4) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną ocenę tych dowodów, 5) naruszenie art. 10 § 1, art. 79 § 2 oraz art. 81 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym, gdyż strona nie została poinformowana przez organ I instancji i odwoławczy o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, co naruszyło jej prawo do obrony jej praw, 6) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenie postępowania administracyjnego mimo istnienia zagadnienia wstępnego - postępowania administracyjnego w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do obszaru stanowiącego własność skarżącego. W uzasadnieniu skargi rozwinięto sformułowane zarzuty, wskazując, że uchwałą Rady Gminy K. nr [...] z [...].09.2023 r. przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów w obrębie S., w tym terenu objętego zaskarżonym postanowieniem. Dlatego do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wszelkie postępowania administracyjne winny zostać zawieszone, ponieważ w obecnym stanie sprawy nie ma możliwości skutecznej legalizacji obiektów posadowionych na działkach, w tym działce należącej do skarżącego. Odnosząc się do kwalifikacji spornego obiektu za budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.p.b., autor skargi, powołując się na wybrane orzeczenia sądów administracyjnych, dowodził z kolei, że obiekt znajdujący się na działce nr [...] nie posiada fundamentów. Zdaniem skarżącego, płyta betonowa i słupy nie spełniają takiej roli, dlatego nie można ich uznać za fundament. Dalej dowodził, że w takim przypadku nie można przyjąć, że sporny obiekt jest stale związany z gruntem. Posadowienie obiektu na płycie betonowej i słupach w tym przypadku nie spełnia powyższego kryterium. Ponadto skarżący nie zgodził się z twierdzeniem jakoby obiekt miał pełnić funkcję rekreacyjną. W tym zakresie powołał się na złożone na etapie zażalenia oświadczenie, zgodnie z którym prowadzi produkcję rolną, a obiekt ma mieć charakter gospodarczy. Potwierdzeniem tego stanowiska ma być również okoliczność braku podłączenia budynku do instalacji kanalizacyjnej. Ponadto w żaden sposób wyposażenie tego obiektu nie pozwala uznanie go za obiekt rekreacyjny. Zdaniem skarżącego, organ stosuje pewne domniemanie na podstawie przeznaczenia okolicznych obiektów. Ponadto wskazał, że nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organ I instancji jak i organ II instancji zaniechały obowiązku poinformowania skarżącego o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i umożliwienia mu wypowiedzenia się co do dowodów. Wobec powyższego zasadne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia, bowiem wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Kwestionowane skargą postanowienie wydane zostało na podstawie art. 48 i art. 48a ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725) - dalej: u.p.b. Jak stanowi art. 48 ust. 1 u.p.b. postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Zgodnie zaś z art. 48a ust. 1 u.p.b. w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Powołane normy prawne są stosowane wyłącznie w przypadku samowolnej budowy (a także rozbudowy, nadbudowy oraz odbudowy) obiektu budowlanego. Podstawą materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia jest art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Wymaga dalej podkreślenia, że zastosowanie jednego z trzech trybów postępowania legalizacyjnego (art. 48 bądź art. 49f albo art. 50-51 u.p.b.) zależy od charakteru (rodzaju) samowoli budowlanej oraz okresu, który upłynął od czasu zakończenia budowy. Skoro nie każda budowa (roboty budowlane) wymaga pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, to przed zakwalifikowaniem danej inwestycji jako samowoli budowlanej konieczne jest ustalenie, że w świetle przepisów u.p.b. i przepisów wykonawczych - obowiązujących w dacie budowy - zrealizowana inwestycja wymagała pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Takie dopiero ustalenia pozwalają zastosować środki administracyjnoprawne zwalczania bądź legalizacji samowoli budowlanej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 06.03.2019 r., sygn. akt II OSK 974/17). W realiach badanej sprawy, organy zgodnie przyjęły, że sporny obiekt spełnia funkcję budynku rekreacyjnego. Jednocześnie, jak wynika z art. 28 ust. 1 u.p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 u.p.b. nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy: a) do 35 m², b) powyżej 35 m², ale nie więcej niż 70 m², przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m, ale nie więcej niż 70 m², przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m - przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m² powierzchni działki. Ustawa – Prawo budowlane nie definiuje pojęć budynku gospodarczego i budynku rekreacji indywidulanej. Stosowne unormowania w tym względzie zawiera powołane przez PINB - rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 1225) - dalej: rozp.WT, będące aktem wykonawczym u.p.b. Zgodnie zatem z § 3 pkt 8 rozp.WT, budynkiem gospodarczym jest budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Z kolei definicję legalną budynku rekreacji indywidualnej zawiera § 3 pkt 7 rozp.WT, który stanowi, że jako taki należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Na tle tak ustalonego stanu prawnego – zdaniem Sądu – orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu kontroli na działce nr [...] w S., prawidłowo stwierdziły, że obiekt będący przedmiotem kontroli, po pierwsze spełnia warunki definicji budynku, po drugie, jego cechy pozwalają bez wątpienia na kwalifikację jako budynku rekreacyjnego, nie zaś budynku gospodarczego w gospodarstwie prowadzonym przez rolnika. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że przepis art. 3 pkt 2 u.p.b. definiuje budynek jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jako że w sprawie sporny obiekt został posadowiony na stopach betonowych i może budzić wątpliwości uznanie go jako obiektu trwale związanego z gruntem, zasadnie w tym względzie organy powołały orzecznictwo sądowe, w którym to zagadnienie wielokrotnie było już przedmiotem rozważań. W orzecznictwie stwierdza się, że istnienie tradycyjnie wykonywanych fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ aktualnie dostępne środki techniczne pozwalają także na zastosowanie innych rozwiązań technicznych (zob. wyrok NSA z 26.04.2023 r., sygn. akt II OSK 1477/20). Według poglądu NSA, przedstawionego w wyroku z 24.09.2019 r., sygn. akt II OSK 2447/18, fundament jest elementem konstrukcyjnym budynku, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt, w związku z czym zastosowanie każdego rozwiązania technicznego przenoszącego obciążenie z obiektu na grunt i zapobiegające jego osiadaniu na gruncie oraz pełniącego funkcję niwelującą zmienny poziom terenu pozwala tak ustabilizowany obiekt, którego konstrukcja opiera się czynnikom zewnętrznym, traktować jako spełniający definicję art. 3 pkt 2 u.p.b. (zob. również wyrok WSA w Poznaniu z 27.03.2024 r., sygn. akt IV SA/Po 113/24). Sporny obiekt, zgodnie z ustaleniami organu I instancji jest posadowiony i unieruchomiony za pomocą bloczków betonowych. Bezsporne okoliczności sprawy oraz doświadczenie życiowe wskazują na to, że takie posadowienie ma charakter trwały, co wyklucza jednocześnie uznanie, iż jest to obiekt przeznaczony do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Stąd zasadnie wykluczyły organy nadzoru kwalifikację spornego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, zasadnie też w sprawie przyjął organ odwoławczy, wbrew zarzutom przedstawionym w zażaleniu, że sporny budynek ma charakter rekreacyjny. Świadczy o tym przede wszystkim jego wyposażenie – salon z kuchnią, łazienka, czy też znajdująca się na piętrze sypialnia. Nie sposób odmiennie kwalifikować tak wyposażonych pomieszczeń i twierdzić, że jest to budynek gospodarczy, funkcjonujący w ramach prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego – hodowli ryb. Skarżący w tym zakresie nie przedstawił żadnych dowodów. Poza twierdzeniem, że sporny obiekt jest budynkiem gospodarczym i negowaniem ustaleń organu, skarżący nie wskazał faktów, które byłyby odmienne od tych, które zostały ustalone przez organ I instancji. Ponadto biorąc pod uwagę ustalenia dokonane podczas przeprowadzonej w dniu 04.02.2025 r. kontroli, bezspornym pozostaje okoliczność, że na piętrze budynku znajduje się niewielka antresola oraz jedno pomieszczenie zamknięte – sypialnia. Słusznie przyjęły orzekające organy, że sporny obiekt nie jest w związku z tym obiektem parterowym, do którego znajduje zastosowanie regulacja z art. 29 ust. 1 pkt 16 u.p.b. W przedstawionych okolicznościach sprawy, podniesione w skardze zarzuty, które oscylują wokół nienależytego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, nie mogły przynieść oczekiwanych skotów. Sąd za bezzasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania przywołane w skardze. Wskazać przy tym należy, że chociaż skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów odnoszących się do postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77, art. 79 § 2 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, to nie wskazała jakich konkretnie dowodów organ nie przeprowadził, czy jakie to dowody zostały pominięte, czy błędnie zinterpretowane. W ocenie Sądu również wymóg z art. 81 k.p.a. został w toku postępowania administracyjnego wypełniony. Przepis ten stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Jak już zostało to wyżej zaznaczone, zasadniczym dowodem w niniejszej sprawie był protokół kontroli wraz z dokumentacją fotograficzną. Z protokołem tym zapoznał się skarżący, który go podpisał. Z akt sprawy natomiast nie wynika, aby do protokołu wnosił zastrzeżenia. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło także do naruszenia zasad wynikających z art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. DWINB ponownie rozpoznał sprawę i zasadnie przyjął, że w sprawie zebrany materiał dowodowy jest wystarczający i pozwala na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie należało wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, o którym mowa w art. 48 u.p.b. Organ wojewódzki dokonał oceny materiału dowodowego w sposób logiczny, zgodny z przepisami, zasadami wiedzy i doświadczenia. Prawidłowo też – zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 48 ust. 3 u.p.b. – organ I instancji w postanowieniu zawarł informację o możliwości złożenia wniosku o legalizację, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji legalizacyjnej oraz o zasadach jej obliczania. Nie jest również skuteczny zarzut, że naruszono art. 10 § 1 k.p.a. w sposób mający wpływ na treść postanowienia. Zwłaszcza, gdy w tej mierze zauważy się, że skarżący nie wskazał, ani też nie wyjaśnił na czym dokładnie miałoby polegać naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. - tj. innymi słowy, z uniemożliwieniem podjęcia przez stronę jakiej konkretnie czynności procesowej naruszenie to należałoby wiązać - oraz na czym dokładnie miałby polegać wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Wreszcie odnosząc się zarzutu dotyczącego braku zawieszenia postępowania ze względu na istnienie zagadnienia wstępnego - postępowania planistycznego w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do obszaru stanowiącego własność skarżącego, to w ocenie Sądu, takiego zagadnienia w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie było w sprawie. Zgodnie z tym przepisem - organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przywołana treść przepisu wskazuje, że zagadnienie wstępne polega na tym, że musi to być przeszkoda do wydania rozstrzygnięcia w ogóle, nie zaś rozstrzygnięcia o określonej treści. Prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu głównym. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyroki WSA we Wrocławiu z 06.03.2025 r., sygn. akt II SA/Wr 445/24). Taka sytuacja prawna nie wystąpiła w realiach niniejszego postępowania. Dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia bez znaczenia pozostaje podnoszona w argumentacji skargi okoliczność podjęcia czynności zmierzających do uruchomienia procedury zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Istota kontroli sądowoadministracyjnej sprowadza się bowiem zasadniczo do oceny zaskarżonego aktu przy uwzględnieniu stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dniu wydania tego aktu. Ewentualna przyszła zmiana planu pozostaje bez znaczenia dla wyniku tej kontroli. W tym stanie rzeczy, nie dopatrując się ani wpływających na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, Sąd, na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), oddalił skargę w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI