I OSK 2584/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniaskarga kasacyjnasądy administracyjneTrybunał Konstytucyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymirozpoznanie sprawy bez zwłokiwznowienie postępowania

NSA odmówił zawieszenia postępowania w sprawie skargi kasacyjnej, mimo wniosku o zawieszenie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez TK, ze względu na brak uzasadnienia i prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Strony wniosły o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie skargi kasacyjnej do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy dotyczącej zgodności przepisu z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia, wskazując na fakultatywność takiego środka, potrzebę rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz możliwość wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. J. i A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie umorzenia postępowania. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zawierając w niej wniosek o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy dotyczącej zgodności przepisu z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uznał, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga ścisłego związku między sprawami oraz celowości. Sąd podkreślił również konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Ponieważ Trybunał Konstytucyjny od ponad dwóch lat nie wyznaczył terminu rozprawy w sprawie K 2/22, NSA uznał, że zawieszenie postępowania nie jest uzasadnione. Odmawiając zawieszenia, sąd wskazał na możliwość wznowienia postępowania zgodnie z art. 272 § 1 P.p.s.a. w przypadku orzeczenia TK.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zawieszenie postępowania nie został uwzględniony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne, wymaga ścisłego związku między sprawami i celowości. Podkreślono prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Brak wyznaczenia terminu rozprawy przez TK od ponad dwóch lat przemawia przeciwko zawieszeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 125 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. Zastosowanie przepisu ma charakter fakultatywny i pozostawione jest uznaniu sądu.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada konieczności podejmowania przez sąd czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy.

P.p.s.a. art. 272 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

u.zm. K.p.a. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego konstytucyjność była kwestionowana przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Fakultatywność zawieszenia postępowania. Długi okres oczekiwania na rozstrzygnięcie przez TK. Możliwość wznowienia postępowania po orzeczeniu TK.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania ścisłego związku (kwestia prejudycjalna) zastosowanie ma charakter fakultatywny ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu zawieszenie postępowania musi być uzasadnione nie tylko celowością, ale i sprawiedliwością i ekonomiką procesową nieuzasadnionej zwłoki nie został zatem skierowany na rozprawę mimo upływu ponad dwóch lat od jego złożenia nie uznał za zasadne, by zawiesić postępowanie

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, a TK nie wyznacza terminu rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania w NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą szybkiego rozpoznania sprawy przez sądy administracyjne a oczekiwaniem na rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny, co jest częstym dylematem w praktyce prawniczej.

Czy oczekiwanie na Trybunał Konstytucyjny może wstrzymać postępowanie sądowe? NSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2584/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2016/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono wniosek o zawieszenie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 125 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku C. J. i A. J. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej C. J. i A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2016/22 w sprawie ze skargi C. J. i A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 marca 2023 r. oddalił skargę C. J. i A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2022 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.
Skarżący wywiedli od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w której zawarli wniosek o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Zawieszenie postępowania musi być uzasadnione nie tylko celowością, ale i sprawiedliwością i ekonomiką procesową.
Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd nie może pominąć zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), której emanacją jest jedna z fundamentalnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego, zawarta w art. 7 P.p.s.a o konieczności podejmowania przez sąd administracyjny czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
Prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oznacza w istocie domaganie się od sądu prowadzenia postępowania nie dłużej, niż tego wymaga wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych koniecznych do rozstrzygnięcia.
Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości z opóźnieniami prowadzi do osłabienia skuteczności sądów i zaufania do nich.
Jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy.
Wniosek kwestionujący konstytucyjność wskazanego w nim przepisu nie został zatem skierowany na rozprawę mimo upływu ponad dwóch lat od jego złożenia.
W tym stanie rzeczy uwzględniając potrzebę rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne, by zawiesić postępowanie w sprawie na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stanowi o fakultatywności takiego rozstrzygnięcia.
Odmawiając zawieszenia Naczelny Sąd Administracyjny miał na względzie, że strony niniejszego postanowienia nie zostaną pozbawione możliwości obrony swoich praw, gdyż w art. 272 § 1 P.p.s.a. przewidziano możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI