II SA/Wr 494/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka A. sp. z o.o. z siedzibą we W. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] lutego 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) obszaru we W. Skarżąca zakwestionowała uchwałę w części dotyczącej działki oznaczonej numerem [...], obręb [...], objętej w planie symbolami [...]U(Z.) i [...]Kk. Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w tym art. 3 pkt 1 poprzez brak uwzględnienia praw właścicieli, art. 10 poprzez wprowadzenie elementów nie mieszczących się w ustawowym katalogu zawartości planu, oraz art. 233 i 235 k.c. poprzez nadmierną ingerencję w prawo użytkowania wieczystego. Spółka argumentowała, że plan praktycznie uniemożliwia jej zabudowę terenu, ograniczając ją do potrzeb innej spółki (Z. W. Sp. z o.o.), co stanowi naruszenie jej praw i zasady proporcjonalności. Rada Miejska W. wniosła o oddalenie skargi, podnosząc, że plan został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, uwzględniał politykę przestrzenną gminy i potrzebę ochrony dziedzictwa kulturowego (w tym ogrodu Z.). Organ argumentował, że ograniczenia były uzasadnione i nie pozbawiały skarżącej prawa do zabudowy, a jedynie precyzowały jej zasady. Sąd, analizując sprawę, uznał, że skarżąca posiada legitymację do wniesienia skargi, ponieważ uchwała wpływa na zakres jej uprawnień jako użytkownika wieczystego. Sąd stwierdził, że choć gmina ma władztwo planistyczne, nie może ono być wykonywane dowolnie. W ocenie Sądu, ograniczenia nałożone na działkę skarżącej, polegające na dopuszczeniu zabudowy wyłącznie obiektami niezbędnymi do obsługi terenów ogrodu Z. oraz obiektami zaopatrzenia w energię elektryczną, były nadmierne i nieuzasadnione. Sąd uznał, że nie wykazano, dlaczego konieczne jest tak ścisłe powiązanie zabudowy z potrzebami ogrodu Z., zwłaszcza w kontekście przepisów ustawy o ochronie przyrody, które nakazują uwzględnienie potrzeb ogrodów Z., ale nie uzależniają zabudowy sąsiednich terenów wyłącznie od tych potrzeb. Sąd nie podzielił zarzutu, że uchwała ogranicza krąg inwestorów jedynie do spółki Z. W. Sp. z o.o. Odnosząc się do przeznaczenia terenu pod parking, Sąd stwierdził, że organ nie odniósł się do tego zarzutu w odpowiedzi na skargę, a na rozprawie podał jedynie, że miało to na celu zapewnienie dostępu do ogrodu Z. W konsekwencji, Sąd uznał, że doszło do przekroczenia przez organ granic władztwa planistycznego i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia władztwa planistycznego gminy, zasada proporcjonalności w planowaniu przestrzennym, ochrona prawa użytkowania wieczystego, interpretacja przepisów ustawy o ochronie przyrody w kontekście planów miejscowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji planu miejscowego z 2003 r. i konkretnych przepisów z tamtego okresu, choć zasady ogólne pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która w sposób znaczący ogranicza możliwość zabudowy działki należącej do użytkownika wieczystego, narusza jego prawo użytkowania wieczystego i zasady proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała narusza prawo użytkowania wieczystego i zasady proporcjonalności, jeśli ograniczenia w zabudowie są nadmierne i nieuzasadnione interesem publicznym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ograniczenia w zabudowie działki skarżącej, polegające na dopuszczeniu jej wykorzystania wyłącznie do celów związanych z obsługą ogrodu Z. i zaopatrzeniem w energię elektryczną, były nieproporcjonalne i nieuzasadnione, co stanowiło przekroczenie władztwa planistycznego gminy.
Czy sąd administracyjny jest właściwy do kontroli uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza interes prawny użytkownika wieczystego nieruchomości objętej planem, nawet jeśli nabył on prawo po wejściu w życie uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest właściwy do kontroli takiej uchwały, ponieważ interes prawny może wynikać z następstwa prawnego, a zasada prawa do sądu wymaga ochrony.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził legitymację skarżącej do zaskarżenia uchwały, wskazując, że interes prawny użytkownika wieczystego, nawet jeśli nabyty po wejściu w życie planu, uzasadnia kontrolę sądową.
Czy ograniczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczące zabudowy terenów sąsiadujących z ogrodem Z. są zgodne z ustawą o ochronie przyrody i zasadą proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ograniczenia są szersze niż przewiduje ustawa o ochronie przyrody i nieuzasadnione interesem publicznym.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ustawa o ochronie przyrody nakazuje uwzględnienie potrzeb ogrodów Z., ale nie uprawnia do uzależnienia zabudowy sąsiednich terenów wyłącznie od tych potrzeb, co stanowi nadmierne ograniczenie.
Przepisy (13)
Główne
u.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy.
p.p.s.a. art. 147 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego w przypadku istotnego naruszenia prawa.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.z.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Gmina przy uchwalaniu planu powinna uwzględniać wartości, które powinny być uwzględnione przez gminę przy uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
u.z.p. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, w granicach ustaw i zasad współżycia społecznego.
u.z.p. art. 10
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Określa dopuszczalny katalog zawartości planu miejscowego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 233
Kodeks cywilny
k.c. art. 235
Kodeks cywilny
Użytkownik wieczysty może wznosić budynki na gruncie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnie chronionych praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób.
u.o.p. art. 46 § ust. 2
Ustawa o ochronie przyrody
Ogrody Z. podlegają ochronie niezbędnej do zapewnienia ich prawidłowej działalności i rozwoju, co może polegać m.in. na zakazie wznoszenia w sąsiedztwie obiektów wpływających szkodliwie na warunki przyrodnicze.
u.o.p. art. 46 § ust. 6
Ustawa o ochronie przyrody
Organy gminy w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględniają potrzeby funkcjonowania i rozwoju istniejących lub planowanych do utworzenia ogrodów Z. oraz zapewniają ich ochronę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa użytkowania wieczystego poprzez nadmierne ograniczenia w zabudowie. • Naruszenie zasady proporcjonalności i równości. • Przekroczenie przez gminę władztwa planistycznego. • Niezgodność planu z ustawą o ochronie przyrody w zakresie ograniczeń dla terenów sąsiadujących z ogrodem Z.
Odrzucone argumenty
Argumenty gminy o zgodności planu z polityką przestrzenną i potrzebą ochrony dziedzictwa kulturowego. • Argumenty gminy o braku naruszenia prawa własności i użytkowania wieczystego. • Argumenty gminy o tym, że skarżąca nabyła nieruchomość ze świadomością obowiązującego planu.
Godne uwagi sformułowania
nie można ograniczać praw Spółki czy innych podmiotów do zabudowy obszaru określonego w planie jako [...]U(Z.) oraz jako [...]Kk • plan miejscowy praktycznie przekreślił jej plany inwestycyjne • całkowite zaprzeczenie istoty prawa własności i prawa użytkowania wieczystego • nie można ograniczać praw właścicieli i użytkowników wieczystych gruntów • nie można ograniczać kręgu potencjalnych inwestorów i uprawionych do wybudowania czegokolwiek jedynie do jednej, konkretnej spółki prawa prywatnego • nadmierna i nieuzasadniona ingerencja w prawo użytkowania wieczystego Skarżącej, prowadząca do w zasadzie absolutnego zakazu wybudowania czegokolwiek • nie można ograniczać prawa dysponenta terenu dawnego stadionu [...] • zachwiania równowagi nawet nie tyle między interesem publicznym a interesem indywidualnym, ale wręcz między interesem indywidualnym Z. W. a interesem indywidualnym Skarżącej • nie ma racjonalnych przesłanek, aby na spornej działce budować tylko obiekty dla Z. […]
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący
Władysław Kulon
sędzia
Malwina Jaworska-Wołyniak
asesor sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia władztwa planistycznego gminy, zasada proporcjonalności w planowaniu przestrzennym, ochrona prawa użytkowania wieczystego, interpretacja przepisów ustawy o ochronie przyrody w kontekście planów miejscowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planu miejscowego z 2003 r. i konkretnych przepisów z tamtego okresu, choć zasady ogólne pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawami właściciela nieruchomości a planowaniem przestrzennym gminy, pokazując, jak nadmierne ograniczenia mogą naruszać prawo własności. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa nieruchomości i administracyjnego.
“Gmina nie może ograniczać prawa właściciela w planie miejscowym bez uzasadnienia – wyrok WSA”
Dane finansowe
WPS: 797 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.