Orzeczenie · 2025-10-09

II SA/WR 487/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-10-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaobiekt tymczasowypozwolenie na budowęlegalizacjanadzór budowlanyWSApostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę P. sp. z o.o. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Sprawa dotyczyła budynku portierni/stróżówki, wybudowanego w 1968 r. na podstawie pozwolenia na budowę jako obiektu tymczasowego, z obowiązkiem rozbiórki po uporządkowaniu wnętrza blokowego. Skarżąca spółka argumentowała, że budynek ten, mimo pierwotnego pozwolenia, stał się samowolą budowlaną po upływie terminu jego tymczasowego użytkowania i powinien podlegać legalizacji. Organy administracji oraz sąd uznały jednak, że uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f Prawa budowlanego) jest przeznaczone dla obiektów budowanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, a nie dla obiektów legalnie wzniesionych, nawet jeśli miały charakter tymczasowy i przekroczyły zakładany okres użytkowania. Sąd podkreślił, że pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego z określeniem terminu rozbiórki jest równoznaczne z nakazem rozbiórki po upływie tego terminu i nie można go zastąpić decyzją legalizacyjną, gdyż prowadziłoby to do sprzeczności w obrocie prawnym. Kwestia, czy wnętrze blokowe zostało uporządkowane, została uznana za irrelewantną dla możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uproszczonego postępowania legalizacyjnego w kontekście obiektów tymczasowych i przekroczenia terminu ich użytkowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu tymczasowego z pozwoleniem na budowę z przeszłości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uproszczone postępowanie legalizacyjne może być wszczęte w odniesieniu do obiektu budowlanego, który został wzniesiony legalnie na podstawie pozwolenia na budowę, ale miało charakter tymczasowy i przekroczyło zakładany okres użytkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uproszczone postępowanie legalizacyjne nie może być wszczęte w odniesieniu do obiektu budowlanego, który został wzniesiony legalnie na podstawie pozwolenia na budowę, nawet jeśli miało charakter tymczasowy i przekroczyło zakładany okres użytkowania. Pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego z określeniem terminu rozbiórki wyklucza możliwość jego dalszej legalizacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 49f Prawa budowlanego dotyczy obiektów budowanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Obiekt tymczasowy, na który wydano pozwolenie z określeniem terminu rozbiórki, nie jest samowolą budowlaną w rozumieniu tego przepisu. Dalsze istnienie takiego obiektu po upływie terminu nie może być legalizowane inną decyzją, gdyż prowadziłoby to do sprzeczności w obrocie prawnym.

Czy pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego z określeniem terminu rozbiórki jest równoznaczne z nakazem rozbiórki po upływie tego terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego z określeniem terminu jego istnienia jest równoznaczne w skutkach z nakazem rozbiórki po upływie tego terminu.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1961 r., obiekty tymczasowe miały ulec rozbiórce po upływie okresu oznaczonego w pozwoleniu. Niewykonanie tego obowiązku przez właściciela mogło skutkować nakazem przymusowej rozbiórki. Sąd przyjął, że samo pozwolenie z określeniem czasu istnienia obiektu tymczasowego wyznacza jego byt prawny i implikuje obowiązek rozbiórki.

Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, w tym brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że brak możliwości wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego z uwagi na charakter obiektu (legalnie wybudowany obiekt tymczasowy) stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę w całości na postanowienie o odmowie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 49f § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49f § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 32

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane art. 1 § ust. 4 pkt 3

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane art. 53 § ust. 1

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane art. 53 § ust. 2

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane art. 54

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane art. 38 § ust. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek tymczasowy z pozwoleniem na budowę, nawet po upływie terminu, nie podlega uproszczonej legalizacji na podstawie art. 49f Prawa budowlanego. • Pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego z określeniem terminu rozbiórki jest równoznaczne z nakazem rozbiórki po upływie tego terminu. • Brak podstawy materialnoprawnej do wszczęcia postępowania legalizacyjnego stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Budynek, który przekroczył termin użytkowania określony w pozwoleniu na budowę, stanowi samowolę budowlaną i powinien podlegać uproszczonej legalizacji. • Organ powinien ustalić, czy warunek uporządkowania wnętrza blokowego został spełniony, a jeśli nie, uznać budynek za samowolę budowlaną podlegającą legalizacji.

Godne uwagi sformułowania

pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego jest równoznaczne w skutkach z nakazem rozbiórki • nie można inną decyzją legalizować jego dalszego istnienia. Powodowałoby to bowiem funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch sprzecznych ze sobą decyzji różnych organów. • brak jest podstaw do rozciągania określonej, w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych, przesłanki z art. 49f ust. 1 pkt 1 p.b., również na obiekty tymczasowe, które w myśl udzielonego pozwolenia na budowę powinny zostać rozebrane.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący

Malwina Jaworska-Wołyniak

sprawozdawca

Olga Białek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uproszczonego postępowania legalizacyjnego w kontekście obiektów tymczasowych i przekroczenia terminu ich użytkowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu tymczasowego z pozwoleniem na budowę z przeszłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów prawa budowlanego dotyczących obiektów tymczasowych i potencjalne pułapki prawne wynikające z przekroczenia ich dopuszczalnego czasu istnienia. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.

Czy budynek tymczasowy z pozwoleniem sprzed lat może stać się samowolą budowlaną podlegającą legalizacji?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst