II SA/Wr 485/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę najemcy lokalu mieszkalnego na uchwałę rady miasta o przystąpieniu do sporządzania planu rewitalizacji, uznając, że uchwała ta nie narusza jego interesu prawnego w zakresie wykupu lokalu.
Skarżący, najemca lokalu mieszkalnego, zaskarżył uchwałę rady miasta o przystąpieniu do sporządzania Lokalnego Planu Rewitalizacji, twierdząc, że wstrzymuje ona sprzedaż mieszkań i narusza jego prawo do wykupu lokalu. Sąd uznał, że uchwała ma charakter intencyjny, nie dotyczy sprzedaży lokali ani nie zmienia sytuacji prawnej skarżącego jako najemcy. Ponadto, decyzje dotyczące sprzedaży nieruchomości komunalnych należą do organu wykonawczego gminy, a nie rady. Skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, a jedynie faktyczny.
Skarżący, S. M., najemca lokalu mieszkalnego, wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w R. o przystąpieniu do sporządzania Lokalnego Planu Rewitalizacji. Twierdził, że uchwała ta jest bezpodstawna, wstrzymuje sprzedaż mieszkań i zmusza lokatorów do wpłacania czynszu, naruszając jego prawo do wykupu lokalu. Rada Miejska w odpowiedzi wyjaśniła, że uchwała ma na celu pozyskanie środków unijnych i rozwój miasta, a sprzedaż mieszkań odbywa się na zasadach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd administracyjny uznał, że uchwała o przystąpieniu do sporządzania planu rewitalizacji ma charakter intencyjny i nie przesądza wiążąco o sprzedaży lokali ani nie zmienia sytuacji prawnej skarżącego. Podkreślono, że decyzje o sprzedaży nieruchomości komunalnych należą do organu wykonawczego gminy (Burmistrza), a nie rady. Skarżący nie wykazał, aby uchwała naruszała jego interes prawny, a jedynie interes faktyczny związany z chęcią wykupu lokalu po określonej cenie. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała taka ma charakter intencyjny, nie dotyczy sprzedaży lokali ani nie zmienia sytuacji prawnej najemcy. Decyzje o sprzedaży nieruchomości komunalnych należą do organu wykonawczego gminy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała o przystąpieniu do sporządzania planu rewitalizacji nie jest aktem prawnym bezpośrednio dotyczącym sprzedaży lokali komunalnych ani nie zmienia sytuacji prawnej najemcy. Podkreślono, że kompetencje w zakresie zbywania nieruchomości komunalnych przysługują organowi wykonawczemu gminy, a nie radzie. Skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, a jedynie faktyczny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.s.g. art. 18 § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rada gminy jest właściwa do podejmowania uchwał w sprawach programów gospodarczych.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Umożliwia wniesienie skargi na uchwałę organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
u.g.n. art. 25 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje organ wykonawczy gminy (wójt, burmistrz, prezydent).
u.g.n. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Nakłada obowiązek sporządzania i podawania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do zbycia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, jeśli sąd uzna ją za bezzasadną.
Pomocnicze
u.g.n. art. 25 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Gospodarowanie zasobem obejmuje m.in. zbywanie nieruchomości.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje m.in. skargi na akty organów jednostek samorządu terytorialnego.
u.s.g. art. 7 § 1 pkt 1 i 9
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa zadania własne gminy, w tym związane z rozwojem kulturalnym, przestrzennym i gospodarczym.
u.g.n. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Komunalne lokale mieszkalne należą do gminnego zasobu nieruchomości.
u.g.n. art. 34 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa pierwszeństwo najemcy w nabyciu lokalu, ale aktualizuje się ono dopiero w przypadku przeznaczenia nieruchomości do zbycia.
k.c. art. 46
Kodeks cywilny
Dotyczy nieruchomości.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Dotyczy przeniesienia własności.
k.c. art. 57
Kodeks cywilny
Dotyczy przeniesienia własności.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
k.c. art. 155 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy przeniesienia własności.
k.c. art. 156
Kodeks cywilny
Dotyczy przeniesienia własności.
k.c. art. 172 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia.
k.c. art. 176
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Dotyczy posiadania.
k.c. art. 596
Kodeks cywilny
Dotyczy prawa pierwokupu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała o przystąpieniu do sporządzania planu rewitalizacji ma charakter intencyjny i nie narusza interesu prawnego najemcy w zakresie wykupu lokalu. Decyzje o sprzedaży nieruchomości komunalnych należą do organu wykonawczego gminy, a nie rady. Skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, a jedynie faktyczny.
Odrzucone argumenty
Uchwała jest bezpodstawna, wstrzymuje sprzedaż mieszkań i narusza prawo do wykupu lokalu przez najemcę.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może badać kontrolowanych aktów i czynności administracji pod względem celowości czy słuszności. Pośrednie naruszenie interesu prawnego nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi. Skarga nie ma charakteru actio popularis.
Skład orzekający
Halina Kremis
przewodniczący
Julia Szczygielska
członek
Olga Białek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na uchwały samorządowe oraz interpretacja pojęcia interesu prawnego w kontekście wykupu lokali komunalnych i planowania rewitalizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałami o przystąpieniu do sporządzania planów rewitalizacji i procedurą wykupu lokali komunalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zagadnienia proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego oraz definicji interesu prawnego w kontekście uchwał samorządowych dotyczących planowania przestrzennego i zarządzania nieruchomościami komunalnymi.
“Czy uchwała o rewitalizacji może zablokować wykup mieszkania? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 485/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2007-07-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-07-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Halina Kremis /przewodniczący/ Julia Szczygielska Olga Białek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 23, art. 25, art. 35 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Julia Szczygielska Asesor WSA Olga Białek /sprawozdawca/ Protokolant Paweł Kysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi S. M. na uchwałę Rady Miejskiej w R. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzania Lokalnego Planu Rewitalizacji dla Miasta R. oddala skargę. Uzasadnienie Uchwałą Nr [...] z dnia [...] Rada Miejska w R., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), postanowiła o przystąpieniu do sporządzania Lokalnego Planu Rewitalizacji dla Miasta R. (§ 1). Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Miasta i Gminy R. (§ 2) i ustalono, że wchodzi ona w życie z dniem jej podjęcia (§ 3). W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że Lokalny Program Rewitalizacji dla Miasta R. będzie zintegrowanym programem działań w sferze przestrzennej, gospodarczej i społecznej, zmierzającym do powiększenia potencjału społeczno-gospodarczego Miasta w taki sposób, by mogło ono spełniać funkcje i realizować cele określone w Strategii Zrównoważonego Rozwoju Gminy R. na lata 2004 - 2015 oraz w Planie Rozwoju Lokalnego Gminy R. na lata 2004-2006 z uwzględnieniem perspektyw 2007-2013. Podkreślono, również, że program ten jest niezbędny dla ubiegania się przez Gminę o dofinansowanie planowanych zadań ze środków unijnych. Pismem datowanym na dzień 4 maja 2006 r. S. M. powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wniósł między innymi, o uchylenie opisanej wyżej uchwały W uzasadnieniu stwierdził, że "czynność prawna Rady Miasta dotycząca wstrzymania zakupu mieszkań lokalnych o Nr [...] ze względu na Rewitalizację jest bezpodstawna". Zdaniem wnioskodawcy wpłacany przez niego jako najemcę czynsz w pełni pokrywa niezbędne koszty utrzymania nieruchomości i w większej części przeznaczany jest na remont nieruchomości. Złe gospodarowanie tymi środkami, nie upoważnia zaś Rady do wstrzymania wykupu mieszkań ze względu na rewitalizację. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] Rada Miejska w R. nie uwzględnia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego, gdyż – w jej ocenie - nie doszło do naruszenia interesu prawnego wzywającego. Wobec przedstawionych wyżej zdarzeń S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której zawarł wniosek o uchylenie dwóch uchwał Rady Miejskiej w R. – w tym, opisanej wyżej uchwały Nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że od 1983 r. zajmuje na podstawie decyzji administracyjnej lokal mieszkalny "objęty prawem pierwokupu i zasiedzenia". Przez wiele lat oszczędzał na wykup tego lokalu, jednak po złożeniu wniosku, odmówiono mu ze względu na rewitalizację, co uważa za działanie bezpodstawne. Bezpodstawność wynika z tego, że wnioski dotyczą wykupu mieszkań a rewitalizacja - Miasta. Zauważył, że fakt, iż kamienica w której znajduje się jego lokal jest zabytkowa, nie stanowiło dotychczas przeszkody w sprzedaży, gdyż S. B. (S. B.) w grudniu 2004 r. otrzymał pismo o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o wykup, tylko przez zbyt długą procedurę przygotowywania dokumentacji "doczekał się wstrzymania sprzedaży". Jego zdaniem, rewitalizacja to poprawianie wizerunku miasta poprzez uzyskanie funduszy z Unii Europejskiej, które wiąże się z wstrzymaniem sprzedaży mieszkań i prowadzi do "zmuszania lokatorów do wpłacania czynszu na rzecz Zarządcy, co jest niezgodne z prawem". Skarżący wyraził obawę, że po zakończeniu renowacji Miasta z funduszy unijnych, koszt wykupu mieszkania będzie znacznie wyższy i nie będzie go na to stać. W końcowej części skargi wskazał, że opiera ją na "Kodeksie Prawa Cywilnego" powołując art. 46, art. 56, art. 57, art. 58, art. 155 § 1, art. 156, art. 172 § 1, art. 176, art. 336 oraz art. 596 k.c. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w R. wniosła o jej oddalenie. Wyjaśniła, że Skarżący, jako najemca komunalnego lokalu mieszkalnego, złożył wniosek o jego wykup. Wniosek ten został jednak rozpatrzony negatywnie. Wskazała również, że sprzedaż mieszkań komunalnych odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali oraz na podstawie uchwały Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy R. i uchwały Nr [...] z dnia [...] zmieniającej przywołaną wcześniej uchwałę. Zgodnie zatem z art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży winien być podany do publicznej wiadomości. Rada wyjaśniła, że lokal, o nabycie którego ubiega się skarżący, nie został umieszczony na takim wykazie. Podała również, że istotnie po podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia Lokalnego Planu Rewitalizacji, wstrzymane zostały wszelkie procedury sprzedaży nieruchomości, ze względu na konieczność ustalenia stałej, w określonym czasie, struktury własności, co miało zapewnić poprawne sporządzenie wniosków o dofinansowanie oraz określenie środków finansowych jakie będzie musiała ponieść Gmina. Podkreśliła jednak, że w żaden sposób nie naruszono przepisów regulujących zasady sprzedaży nieruchomości. Rada zaznaczyła również, że Gmina jako właściciel nieruchomości ma prawo samodzielnie podejmować decyzję o ich sprzedaży. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego. Podjęte przez Gminę działania zmierzały zaś do rozwoju i polepszenia życia społeczeństwa oraz ratowania i odtworzenia zasobów mieszkaniowych. Z tych względów – zdaniem Rady - skarga jest nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ustawowy zakres kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ograniczony więc został jedynie do kryterium legalności, co oznacza, że Sąd nie może badać kontrolowanych aktów i czynności administracji pod względem celowości czy słuszności. Nadto Sąd związany jest stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie podjęcia zaskarżonego aktu i może orzekać jedynie w granicach danej sprawy. Z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika też, że przedstawiony wyżej zakres kontroli sądowej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 6 przywołanej ustawy). Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej obecnie sprawie, gdyż przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania Lokalnego Planu Rewitalizacji dla Miasta R. Kwestionująca legalność przedmiotowej uchwały skarga złożona została na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnymi (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Stosownie do treści ww. przepisu, skargę na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Według przywołanej normy, przesłanki skutecznego wniesienia skargi są zatem uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze – zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie – musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego, po trzecie - musi być poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego. W pierwszym rzędzie obowiązkiem Sądu było zatem zbadanie, czy wniesiona skarga spełnia ww. wymogi formalne i czy podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. W ocenie składu orzekającego sprawa objęta zaskarżoną uchwałą może zostać zaliczona do spraw z zakresu administracji publicznej. Przyjmując takie stanowisko Sąd miał na względzie, że ustawa o samorządzie gminnym nie definiuje pojęcia sprawy z zakresu administracji publicznej zaś w orzecznictwie i doktrynie przeważa szerokie jego ujęcie. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 września 1996 r. III ARN 45/96 (ONSAPiUS 197, Nr 8, poz. 125) stwierdził, że "pojęcie sprawa z zakresu administracji publicznej ma charakter materialnoprawny i obejmuje sprawy należące do właściwości organów gminy, rozstrzygane w drodze uchwały. Istotnym kryterium uznania uchwały organu gminy za uchwałę podjętą w sprawach z zakresu administracji publicznej jest przynależność norm prawnych, stanowiących podstawę jej wydania, do norm prawa administracyjnego (publicznego) i wynikający z tej normy charakter przedmiotu regulacji w drodze uchwały". Z kolei w postanowieniu z dnia 24 września 1997 r. Sąd Najwyższy zauważył, że gminy jako jednostki samorządu terytorialnego powołane zostały wyłącznie w celu realizacji zadań publicznych. W sensie normatywnym całokształt spraw zaliczanych do zakresu działania gminy ma na celu realizację zadań publicznych i z tej przyczyny sprawy te należą do zakresu zadań administracji publicznej. Przewidziana w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym skarga ma stanowić jedną z form gwarancji prawnych zasady demokratycznego państwa prawnego i zasady praworządności. Dlatego nasuwające się w praktyce wątpliwości co do dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej powinny być interpretowane na rzecz ochrony praw obywatelskich i prawa do sądu (sygn.akt III RN 41/97, OSNAPiUS 1998, Nr 6, poz. 171). Za szerokim rozumieniem pojęcia "sprawy z zakresu administracji publicznej" opowiedział się również Trybunał Konstytucyjny (por. uchwałę z dnia 27 września 1994 r. W10/93, OTK 1994, cz. II, poz. 46) oraz Naczelny Sąd Administracyjny (np. wyrok z dnia 20 stycznia 2003 r., II SA 659/02, Wokanda 2003/6/35; uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 17 maja 1999r., OSA 1/99, ONSA 1999, Nr 4, poz. 109). Na tle przywołanego orzecznictwa stwierdzić jednak trzeba, że każdy przypadek wymagać będzie odrębnej analizy i oceny, czy mieści się on w kategorii spraw z zakresu administracji publicznej. Niewątpliwie wyłączeniu z tej grupy podlegać będą (jako uchwały niebędące sprawami z zakresu administracji publicznej) te akty organów gminy, które podlegają kognicji sądów powszechnych. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zaskarżona uchwała mieści się w omawianej kategorii spraw. Niewątpliwie bowiem miała ona na celu realizację zadań własnych gminy (również przez pozyskanie środków finansowych) związanych z jej rozwojem kulturowym, przestrzennym i gospodarczym, co przesądza o jej publicznym charakterze (por. art. 7 ust. 1 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 8 marca o samorządzie gminnym). Uchwała ta oddziaływała nie tylko na podmioty w wewnętrznej strukturze gminy, ale – ze względu na przedmiot – również na podmioty zewnętrzne. Bezsprzecznie nie dotyczyła też sprawy o charakterze cywilnoprawnym. Przyjmując zaś prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że nasuwające się wątpliwości powinny być interpretowane na rzecz ochrony prawa do sądu, orzekający w niniejszej sprawie skład uznał, że zaskarżona uchwała objęta jest kognicją sadów administracyjnych. Przedstawione akta sprawy potwierdzają, że również wypełniony został warunek uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Wezwanie skarżącego skierowane zostało, co prawda, do " Urzędu Miasta i Gminy" w R. lecz nie budzi wątpliwości, że dotarło do właściwego organu - Rady Miejskiej w R., która w odpowiedzi podjęła uchwałę z dnia 31 maja 2006 r. o nieuwzględnieniu wezwania. W tej sytuacji do rozważenia zostało, czy skarżący był legitymowany, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na opisaną na wstępie uchwałę Rady Miejskiej w R. Z przywołanego przepisu wynika jednoznacznie, że skarżącym – na jego podstawie – może być wyłącznie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą (lub zarządzeniem). W orzecznictwie i doktrynie zgodnie przyjmuje się, że interes prawny, do którego nawiązuje omawiany przepis, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę. Interes prawny jest więc kategorią materialnoprawną obejmującą uprawnienia i obowiązki oparte na prawie. O jego istnieniu decyduje przepis prawa materialnego dający prawo wydania rozstrzygnięcia w danej sprawie. Tak rozumiany interes prawny strony musi być również bezpośredni, konkretny i realny. Należy odróżnić jednak od niego interes faktyczny, który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia wskazanej normy. Do wniesienia skargi w omawianym trybie nie legitymuje też jedynie zagrożenie naruszeniem, dlatego w skardze należy wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Innymi słowy, dla skuteczności skargi konieczne jest wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego - już w tym momencie - negatywnie na sytuację prawną skarżącego. W judykaturze powszechnie zaakceptowane zostało, wyrażone w wyroku z dnia 7 marca 2003 r., III RN 2/02 (OSNP 2004/7/114) stanowisko Sądu Najwyższego, że "wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie jego interes prawny lub uprawnienie albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka wspólnoty samorządowej". W tym samym orzeczeniu podkreślono też, że "przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstawy w korzystaniu przez każdego z prawa wniesienia skargi w interesie publicznym". Skarga złożona w trybie omawianego przepisu nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/2005, Wokanda Nr 7-8, str. 69). Odniesienie przedstawionych wyżej rozważań do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że S. M. nie wykazał aby zaskarżona uchwała naruszała jego interes prawny. Analizując kwestie legitymacji uprawniającej do wniesienia skargi w omawianym trybie, trzeba zauważyć, że Uchwała Rady Miasta w R. z dnia [...] Nr [...] podjęta została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zgodnie z którym, do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie programów gospodarczych. W skardze nie zarzucono jednak naruszenia przez Radę wskazanego przepisu. Zarzucono natomiast że "czynność prawna Rady" jest bezpodstawna, gdyż w nieuzasadniony sposób wstrzymuje sprzedaż lokali mieszkalnych (w tym lokalu, którego skarżący jest najemcą) i zmusza lokatorów do wpłacania czynszów. Z powyższego wynika zatem, że skarżący swój interes prawny wywodził z faktu, iż jest najemcą lokalu mieszkalnego znajdującego się w R., R. [...] oraz z woli nabycia prawa własności wynajmowanego lokalu mieszkalnego. Naruszenie interesu prawnego skarżący wiązał zaś ze wstrzymaniem sprzedaży lokali komunalnych, w czym dopatrywał się naruszenia swojego uprawniania do nabycia własności tego lokalu po cenie obejmującej aktualną wartość lokalu i bonifikatę 95%. Odnosząc się do powyższej argumentacji wypada zauważyć, że już sama treść zaskarżonej uchwały wyrażona w jej § 1 - tj. postanowienie o przystąpieniu do sporządzania Lokalnego Planu Rewitalizacji dla Miasta R. – wskazuje, że ma ona zasadniczo charakter intencyjny i w sposób wiążący niczego nie przesądza. Otwiera ona jedynie drogę do podjęcia czynności polegających na opracowaniu i sporządzeniu planu rewitalizacji, natomiast nie odnosi się w ogóle kwestii najmu lokali komunalnych i w żaden sposób nie zmienia sytuacji prawnej skarżącego jako najemcy. Nie dotyczy też problematyki sprzedaży lokali mieszkalnych. Przede wszystkim zaś, w zaskarżonej uchwale, Rada nie zadecydowała o wstrzymaniu sprzedaży lokali komunalnych (lub w ogóle o niesprzedawaniu tych lokali). Jeżeli zatem podjęto decyzje o wstrzymaniu sprzedaży mieszkań komunalnych, to zaskarżona uchwała niewątpliwie decyzji takiej nie wyrażała. W tym miejscu trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) gminnym zasobem nieruchomości – a do niego należy zaliczyć również komunalne lokalne mieszkalne (art. 24 ust. 1 przywołanej ustawy) – gospodaruje wójt, burmistrz, prezydent – w niniejszej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy w R. Gospodarowanie zasobem obejmuje, między innymi, zbywanie nieruchomości wchodzących w skład zasobu (art. 25 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 7 ww. aktu). W myśl art. 18 ust. 2 pkt 9 lit a ustawy o samorządzie gminnym, rada gminy jest zaś uprawniona do określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata; do czasu określenia tych zasad wójt może wykonywać te czynności, wyłącznie za zgodą rady. Z przywołanych przepisów wynika zatem, że decyzję w kwestii sprzedaży nieruchomości komunalnych – ewentualnie wstrzymania procedury ich zbycia – podejmuje samodzielnie w ramach posiadanych kompetencji organ wykonawczy gminy – tj. wójt, burmistrz, prezydent - a nie, rada gminy. Jeżeli zatem istotnie – jak twierdzi skarżący – doszło do wstrzymania sprzedaży komunalnych lokali mieszkalnych w związku z opracowywaniem planu rewitalizacji, to nie nastąpiło to wprost na podstawie zaskarżonej uchwały (decyzji Rady) lecz było efektem samodzielnej decyzji kompetentnego organu tj. Burmistrza Miasta i Gminy R. W ocenie Sądu nie można zatem dopatrzeć się bezpośredniego i konkretnego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a wskazywanym przez skarżącego naruszeniem interesu polegającym na wstrzymaniu procedury zbycia lokali i tym samym na ograniczeniu jego uprawnienia do nabycia wynajmowanego lokalu. Akcentowane przez skarżącego ograniczenie jego uprawnienia do nabycia lokalu mieszkalnego według aktualnej ceny (i bonifikaty 95%) wskazuje na jego interes faktyczny, a nie prawny. Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika bowiem, aby skarżący mógł skutecznie domagać się (żądać) od Gminy zbycia lokalu na jego rzecz na wskazanych warunkach. Co do zasady organy gminy w sposób samodzielny decydują bowiem o sposobie wykorzystania i przeznaczenia składników mienia komunalnego – w tym nieruchomości. W myśl regulacji prawnych zawartych w przepisach przywołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. podjęcie zamiaru rozporządzenia nieruchomością publiczną wymaga ujawnienia wobec osób trzecich. Ustawodawca w art. 35 ust. 1 tej ustawy statuował zasadę jawności gospodarowania nieruchomościami, która przejawia się w nałożeniu na właściwy organ (art. 4 pkt 9 ustawy) obowiązku sporządzania i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, do oddania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub dzierżawę (por. G. Bieniek, w: G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. LexisNexis Warszawa 2005, s.206). W wykazie tym określa się między innymi cenę zbywanej nieruchomości. Wykaz nieruchomości przeznaczonych do obrotu sporządza się niezależnie od tego kto występuje z inicjatywą zbycia (właściciel nieruchomości czy osoba zainteresowana jej nabyciem) oraz niezależnie od tego, czy nieruchomość zbywana ma być w trybie przetargowym czy bezprzetragowym. Tymczasem w niniejszej sprawie nie wykazano aby kompetentny organ gminy przeznaczył przedmiotowy lokal do sprzedaży, wręcz przeciwnie, skarżący został poinformowany, że Gmina nie zamierza go zbyć (pismo z dnia 28 kwietnia 2006 r.) Bezsporne jest, że niniejszej sprawie nie sporządzono i nie ogłoszono wykazu nieruchomości, w którym ujęty byłby, jako przeznaczony do zbycia, wynajmowany przez skarżącego lokal. Jak zaś wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, do chwili sporządzenia i ogłoszenia wykazu nieruchomość pozostaje poza obrotem prawnym, jest więc niedostępna dla osób ubiegających się o jej nabycie, które nie mogą domagać się sprzedaży, gdyż przeznaczenie do obrotu należy wyłącznie do właściciela (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2002 r., I SA 632/02, LEX nr 156824). Zatem osoby które starają się o nabycie nieruchomości nie przeznaczonej do sprzedaży, nie mogą z faktu tego wywodzić swojego interesu prawnego. Dodatkowo wypada zaznaczyć, że pierwszeństwo najemcy w nabyciu zajmowanego lokalu mieszkalnego, wynikające z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, aktualizuje się dopiero w przypadku przeznaczenia nieruchomości przez jej właściciela do zbycia, czego wyrazem jest sporządzenie wykazu, o którym mowa w art. 35 tej ustawy. Za naruszeniem interesu prawnego skarżącego nie może też przemawiać podnoszony przez niego zarzut zwiększenia wartości lokalu mieszkalnego i zwiększenia jego ceny w związku z rewitalizacją. Zdarzenie takie, jako przyszłe i niepewne, nie może świadczyć o interesie prawnym lecz ewentualnie może wskazywać na interes faktyczny skarżącego. Natomiast nie jest jasne stwierdzenie, że skarga oparta jest na "Kodeksie Prawa Cywilnego" (zapewne chodziło o Kodeks cywilny) oraz na wskazanych konkretnych przepisach tego aktu, zawierających definicję nieruchomości oraz regulujących ważność czynności prawnych, przeniesienie własności, zasiedzenie i posiadanie oraz prawo pierwokupu. Skarżący nie wyjaśnił bowiem, czy powołując te przepisy również z nich wywodzi swój interes prawny, oraz czy zaskarżony akt narusza wymienione przepisy, a jeżeli tak, to na czym owo naruszenie polega. Ze względu na lakoniczność tej części skargi Sąd nie może się do tej kwestii szczegółowo odnieść. Ogólnie jedynie, można zauważyć, że przywołane przepisy nie miały zastosowania w sprawie objętej zaskarżoną uchwałą, a ewentualnej ochrony prawnej – w przypadku gdyby zostały one naruszone należy upatrywać w regulacjach cywilnoprawnych, a nie w obszarze regulacji publicznoprawnej, jaką stwarza art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Z przedstawionych wyżej względów Sąd przyjął, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego ani uprawnienia skarżącego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i dlatego nie jest on legitymowany do jej zaskarżenia w trybie przywołanego przepisu. Biorąc zatem pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI