II SA/Wr 483/20

II SA/Wr 483/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn /sprawozdawca/
Władysław Kulon /przewodniczący/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1749/21 - Wyrok NSA z 2024-04-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1186
art. 61, art. 66 ust. 1 pkt i 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 września 2009 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze  oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów  powiązanych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości występujących w stanie technicznym obiektu oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] VIII 2020 r. (nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB"), po rozpatrzeniu odwołania M. B., utrzymał w mocy decyzję z [...] V 2020 r. (nr [...]) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej PINB) nakazującą M. B., K. H. oraz H. H. wykonanie określonych robót budowlanych celem doprowadzania do odpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. gen. [...] we W.
Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku położonego przy ul. gen. [...] we W. prowadzone było od 2015 r. Budynek pochodzi z lat 30. ubiegłego wieku, jest murowany, z dachem dwuspadowym krytym dachówką, trzykondygnacyjny (w tym piwnica) i dwulokalowy (lokal nr [...] stanowiący własność K. i H. H. oraz lokal nr [...] będący własnością M. B.). DWINB wyjaśnił przy tym, że w toku postępowania przeprowadzane były wielokrotnie kontrole i oględziny budynku wskazujące na jego nienależyty stan techniczny. Pozyskano protokoły z kontroli okresowych stanu technicznego budynku (m.in.: protokół z X 2014 r. autorstwa T. J.; protokół z V 2015 r. autorstwa A. K.; protokoły z IV 2016 r. autorstwa M. M.). Wydana została również decyzja nakładająca na współwłaścicieli obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku (decyzja PINB z [...] VII 2015 r. nr [...] utrzymana w mocy decyzją DWINB z [...] X 2015 r. nr [...]). Dalej DWINB wyjaśnił, że do materiału dowodowego przedkładane były opinie i ekspertyzy techniczne budynku (m.in. ekspertyza ze I 2016 r. autorstwa R. D.; opinia z II 2016 r. autorstwa M. L.). Wyniku przeprowadzonych czynności wydawane były kolejne decyzje nakazujące doprowadzenie budynku do należytego stanu, jednak były one uchylane przez tutejszy Sąd: wyrokiem z dnia 21 VI 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 841/16 (uchylającym decyzję DWINB nr [...] z [...] X 2016 r. i decyzję PINB nr [...] z [...] VI 2016r.); wyrokiem z dnia 21 VI 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 842/16 (uchylającym decyzję DWINB nr [...] z [...] XI 2016 r. i decyzję PINB nr [...] z [...] VII 2016 r.) oraz wyrokiem z dnia 3 IV 2019 r. o sygn. akt II SA/Wr 28/19 (uchylającym decyzję DWINB nr [...] z [...] X 2018 r. i decyzję PINB nr [...] z [...] VI 2018 r.). Sąd zwracał wówczas uwagę na konieczność jednoznacznego i precyzyjnego określenia robót budowlanych, które należy wykonać, a także zaznaczył konieczność pozyskania ekspertyzy stanu technicznego budynku spełniającej wymagania określone w decyzji PINB z [...] VII 2015 r. nr [...]. W rezultacie postępowanie dowodowe było kontynuowane, zaś materiał dowodowy uzupełniono m.in. o ekspertyzę stanu technicznego budynku z X 2019 r. autorstwa B. P. i J. K. oraz opinię techniczną z XII 2019 r. autorstwa B. M. i W. M.
W ocenie DWINB należało zgodzić się ze stanowiskiem PINB, że ekspertyza stanu technicznego z X 2019 r. stanowi rzetelny i wiarygodny dowód aktualnego stanu technicznego budynku (stan ten zmieniał się od 2015 r.). Zebrany materiał dowodowy wskazuje na konieczność dokonania robót budowlanych obejmujących remont w zakresie: pokrycia dachowego (zużyta dachówka ceramiczna powoduje liczne przecieki, wykazuje odspojenia i falowanie na łatach, jedynie wymiana całego pokrycia wyeliminuje jego nieodpowiedni stan techniczny, a nie bieżące uszczelnianie przecieków), elementów więźby dachowej uszkodzonych przez szkodniki (część z elementów jest w stanie wskazującym na konieczność ich wymiany, a nawet w stanie, w którym nie spełniają już swojej funkcji związanej z przenoszeniem ciężaru), zniszczonych korozyjnie belek i deskowania stropu strychowego, trzonów kominowych w części znajdujących się w obrębie strychu oraz wyprowadzonej ponad połać dachową, wykonania tynku zewnętrznej ściany budynku w poziomie piwnic w obrębie przynależnym do lokalu nr [...] i w poziomie I piętra, prawidłowej wentylacji pomieszczenia piwnicy przynależnej do lokalu nr [...] wraz z wyminą odspojonych i zawilgoconych tynków wewnętrznych. Tym samym należało orzec na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186, ze zm.) – dalej jako "PB", nakładając na współwłaścicieli budynku obowiązek przeprowadzenia robót budowlanych w zakresie określonym w sentencji decyzji PINB z [...] V 2020 r. (nr [...]).
Skargę na decyzję DWINB wniósł M. B. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, wstrzymanie ich wykonania, zasądzenie kosztów postępowania oraz przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi.
W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że istnieje konflikt pomiędzy skarżącym a PINB, w wyniku czego prowadzone były czynności przez Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz właściwą prokuraturę w zakresie przekraczania uprawnień i poświadczania nieprawdy przez pracowników PINB. Istnienie tego konfliktu potwierdzają też programy telewizyjne i media internetowe. W ocenie skarżącego powinno to prowadzić do wyłączenia prowadzącego sprawę pracownika PINB w trybie art. 24 pkt 5 kpa. Skarżący zwrócił także uwagę, że budynek przy ul. [...] nie stanowi konstrukcyjnie samodzielnej całości, bowiem połączony jest z sąsiednim budynkiem nr [...] poprzez przejście między klatkami schodowymi. Ponadto cały węzeł elektryczności na klatce schodowej budynku nr [...] znajduje się w pomieszczeniu klatki schodowej budynku nr [...]. Zdaniem skarżącego organy powinny też zawiesić postępowanie do czasu zakończenia sprawy wpisania budynku do rejestru zabytków. Błędem – w ocenie skarżącego – było również nieuwzględnienie przez organy dowodów z opinii stanu technicznego budynku z XII 2019 r. autorstwa B. M. i W. M., ekspertyzy ze I 2016 r. autorstwa R. D. oraz protokołu stanu technicznego budynku z V 2015 r. autorstwa A. K., które wskazywały na zadawalający stan budynku. Nie było również podstaw do odstąpienia od możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym sprawy, bowiem nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa od strony więźby dachowej, zaś stemplowanie podjęte w celu zabezpieczenia dachu doprowadziło do uszkodzenia lokalu skarżącego. Niezasadnie również przyjęto niewłaściwy stan ściany zachodniej w piwnicy przynależnej do lokalu nr [...], bowiem zawilgocenie piwnicy jest nieznaczne i typowe dla tego typu budynku, co potwierdza opinia mykologa K. M. Skarżący zwrócił uwagę, że nie ma również podstaw do kwestionowania płyt OSB, którymi skarżący wyłożył podłogę strychu. Ich zastosowanie zostało bowiem zaakceptowane w ekspertyzie ze I 2016 r. autorstwa R. D.
W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 26 I 2021 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania, w okresie od X 2020 r. do III 2021 r. wnosili pisma procesowe zawierające wnioski i oświadczenia w sprawie. Pisma te zostały jednak pozostawione bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 8 IV 2021 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 III 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Dokonując w kontrolowanej sprawie oceny legalności zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 PB.
Jak wynika z art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 PB, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Szczegółowa charakterystyka powołanej wyżej regulacji prawnej została zawarta w poprzednich wyrokach tutejszego Sądu w sprawie, tak więc nie ma potrzeby powtarzania zawartych tam rozważań w tym zakresie. Wyroki te mają oczywiście charakter wiążący w sprawie na zasadzie art. 153 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) – dalej "ppsa", zaś rolą Sądu na obecnym etapie jest przede wszystkim zweryfikowanie, czy organy zastosowały się do wskazań i ocen prawnych zawartych w poprzednich wyrokach.
Analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych oraz lektura decyzji PINB oraz DWINB prowadzi do jednoznacznego wniosku, że organy zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednich wyrokach. Przede wszystkim sporządzona została kompleksowa ekspertyza stanu technicznego budynku, zgodnie z wymaganiami określonymi w decyzji PINB z dnia [...] VII 2015 r. nr [...]. Zarówno w decyzji PINB jak i w utrzymującej ją w mocy decyzji DWINB przeprowadzono bardzo rzetelną i dokładną ocenę całości materiału dowodowego pod kątem aktualnego stanu technicznego budynku i związanych z tym zagrożeń. Jakkolwiek niektórym dowodom organy odmówiły wartości dowodowej czy wiarygodności, jednak taki stan rzeczy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 kpa. Według powołanego przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ w ramach takiej oceny ma więc prawo odmówić niektórym dowodom wiarygodności, pod warunkiem że przemawiać za tym będą względy racjonalności.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy kluczowe jest, czy zakres robót budowlanych nałożonych przez organy nadzoru budowlanego na skarżącego oraz uczestników postępowania jest usprawiedliwiony w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Innymi słowy, czy dowody zebrane w postępowaniu administracyjnym dają podstawy do nałożenia obowiązku przeprowadzenia robót wymienionych w decyzji PINB z [...] V 2020 r. (nr [...]).
Jak wynika z decyzji PINB z [...] V 2020 r. (nr [...]) stwierdzono w niej konieczność przeprowadzenia następujących robót:
1) wymianę wyeksploatowanego pokrycia dachowego z dachówki ceramicznej karpiówki wraz z łatami oraz wszystkimi obróbkami blacharskimi dachu,
2) naprawę kleszczy oraz pozostałych elementów więźby dachowej uszkodzonych przez szkodniki biologiczne polegającą na:
a) usunięciu zniszczonych warstw drewna (ewentualnie wykonanie flekowania), wzmocnieniu elementów osłabionych (poprzez oczyszczenie do nieuszkodzonego drewna i wzmocnienie nakładkami drewnianymi),
b) wymianie wszystkich podwalin (równolegle z remontem stropu),
c) naprawie zaatakowanych przez owady murłat w części południowo- wschodniej (poprzez usunięcie uszkodzonej warstwy drewna i wzmocnienie elementu lub w przypadku większych uszkodzeń wymianę porażonego fragmentu belki),
d) wzmocnienie elementów z podłużnymi pęknięciami o rozwarciu przekraczającym 5 mm przez skręcenie śrubami o rozstawie co 50 cm,
e) wzmocnieniu za pomocą śrub wszystkich poluzowanych połączeń mieczy ze słupami,
f) impregnacji przy użyciu środków biobójczych istniejących elementów drewnianych oraz środków zabezpieczających w przypadku elementów drewnianych, które będą wbudowane,
g) zabezpieczeniu przeciwogniowym konstrukcji więźby dachowej;
3) wymianę skorodowanych i zniszczonych (z nadmiernymi ubytkami korozyjnymi) belek stropu strychowego i całego deskowania stropu oraz naprawę uszkodzonych i osłabionych belek stropowych (oczyszczenie do nieuszkodzonego drewna i wzmocnienie nakładkami drewnianymi), a następnie wszystkie elementy drewniane, tj. nowo wbudowane i pozostawione, po oczyszczeniu należy impregnować preparatem przeciw biokorozji i zabezpieczyć preparatem ognioochronnym,
4) remont murowanych trzonów kominowych ponad połacią dachową poprzez ich przemurowanie, otynkowanie, wykonanie czap kominowych wraz z obróbkami blacharskimi oraz ławami kominiarskimi zapewniającymi swobodny dostęp do kominów wyprowadzonych ponad połać dachową (kominy ponad dachem należy odtworzyć w poprzedniej geometrii, z wykonaniem bocznych obustronnych wylotów /na przestrzał/ w przewodach wentylacyjnych zakończonych pełnymi czapami żelbetowymi oraz wylotów górnych w przewodach spalinowych),
5) wykonanie nowych tynków kominów w przestrzeni strychowej, wraz z uzupełnieniem ubytków cegieł i spoinowania oraz naprawą uszkodzeń murowanych trzonów - ujawnionych po usunięciu wypraw tynkarskich i odsłonięciu muru kominów w poziomie poddasza,
6) naprawę ściany zewnętrznej (frontowej) w poziomie piwnicy przynależnej do lokalu nr [...] - usunięcie odspojonych i zawilgoconych tynków wewnętrznych, naprawę lokalnych powierzchniowych uszkodzeń muru, wykonanie nowych wypraw tynkarskich wapiennych, osadzenie kratki wentylacyjnej w ścianie dla przeprowadzenia osuszenia muru, podcięcie drzwi do pomieszczenia, celem zapewnienia prawidłowej cyrkulacji powietrza i właściwego przewietrzania pomieszczenia (w przypadku wolnego przewodu kominowego w obrębie tej części piwnicy - należy wykonać wentylację wywiewną grawitacyjną, poprzez osadzenie na wlocie do przewodu /15 cm pod stropem/ kratki wentylacyjnej o minimalnej powierzchni przekroju 160 cm2 i najmniejszym wymiarze przekroju co najmniej 10 cm),
7) wykonanie nowych wypraw tynkarskich elewacyjnych na ścianach zewnętrznych budynku w poziomie I piętra.
Należy zaznaczyć, że opisany wyżej katalog robót w odróżnieniu od poprzednich decyzji, spełnia warunek jednoznaczności i precyzyjności wymaganej przy określaniu w decyzji administracyjnej obowiązków nakładanych na strony. Konieczność spełnienia tego warunku była wyraźnie artykułowana w poprzednich wyrokach Sądu wydawanych w sprawie. Obecnie PINB jednoznacznie i dokładnie wskazał, jakie roboty budowalne należy wykonać oraz w jaki sposób powinny być one przeprowadzone.
Sąd zwraca uwagę, że konieczność wykonania wszystkich wymienionych w decyzji PINB robót budowalnych potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Niezbędność przeprowadzenia robót dotyczących pokrycia dachowego, więźby dachowej oraz stropu potwierdza nie tylko kwestionowana przez skarżącego ekspertyza stanu technicznego budynku z X 2019 r. (autorstwa B. P. i J. K.) ale również inne dowody. Powołać należy tu chociażby: protokół kontroli stanu technicznego z X 2014 r. sporządzony przez T. J., protokoły z IV 2016 r. sporządzone przez M. M., czy opinię z II 2016 r. autorstwa M. L. Jak trafnie zauważył PINB, wszystkie te dokumenty wskazują zgodnie na konieczność przeprowadzenia prac remontowych w obrębie dachu, stropu strychowego, kominów i elewacji. PINB podkreślił także, że sporządzenie ekspertyzy z X 2019 r. poprzedzone zostało badaniami budynku połączonymi z oględzinami przy udziale pracowników PINB i przy obecności stron, co dodatkowo potwierdza wiarygodność ustaleń i ocen w niej zawartych. Powoływana z kolei przez skarżącego opinia techniczna z XII 2019 r. autorstwa B. M. i W. M., mająca wskazywać na brak konieczności przeprowadzenia robót remontowych, nie została przez organy uznana za wiarygodną z oczywistych przyczyn. Przede wszystkim wnioski w niej zawarte nie korelują z większością dowodów zgromadzonych przez organ. Jak trafnie zauważył PINB, autorzy tej opinii opierali się na dokumentacji i informacjach przekazanych wyłącznie przez skarżącego. Także badania nieruchomości przeprowadzone zostały jedynie z udziałem skarżącego. Fakt ten potwierdziła zresztą B. M. podczas przesłuchania, które PINB przeprowadził w dniu [...] I 2020 r. (akta PINB, tom III, k. 215/2). W ocenie Sądu już tylko z tego powodu wiarygodność wniosków zawartych w takiej opinii mogła budzić zastrzeżenia. Oczywiście rację ma skarżący stwierdzając, że nieruchomość do tej pory się nie zawaliła. Nie oznacza to jednak, że wobec takiej okoliczności stan techniczny budynku należało uznać za należyty i niewymagający pilnego podjęcia prac remontowych.
Konieczność remontu dachu (w zakresie pokrycia, wymiany podwalin, impregnacji więźby) oraz stropu strychowego zaznaczono już w protokole kontroli pięcioletniej stanu technicznego z X 2014 r. sporządzonego przez T. J. (akta PINB, tom I, k.1). Przede wszystkim wskazano tam na awaryjny stan pokrycia dachowego, podłóg na strychu i zły stan elementów konstrukcyjnych dachu. Zalecono również przemurowanie kominów, remont elewacji (stan zły, miejscowo awaryjny), osuszenie piwnicy z wymianą tynków i zwentylowaniem pomieszczeń piwnicznych.
Podobne wnioski sformułowane zostały w protokole kontroli rocznej z V 2015 r. sporządzonym przez A. K., załączonego zresztą do materiału dowodowego przez skarżącego (akta PINB, tom I, k. 11.1). Wskazano w nim na częściowe uszkodzenie dachówek i miejscowe ubytki pokrycia dachowego. W zakresie konstrukcji dachu wskazano na brak niepokojących ugięć i uszkodzeń zaznaczając jednak, że podwaliny pod słupami są spróchniałe. Kominy opisano jako częściowo nieotynkowane z niewielkimi ubytkami zaprawy w cegle. Zalecono też uzupełnienie ubytków tynków zewnętrznych (docelowo remont).
W aktach administracyjnych znajduje się również opinia w przedmiocie konieczności remontu klatki schodowej, elewacji zewnętrznej oraz pokrycia dachu, datowana na II 2016 r. i sporządzona przez biegłego sądowego M. L. na potrzeby postępowania cywilnego (akta PINB, tom I, luzem). Potwierdza ona nieodpowiedni stan techniczny budynku w stopniu stwarzającym zagrożenie stwierdzając konieczność przeprowadzenia generalnego remontu elewacji zewnętrznej oraz dachu. W opinii tej oceniono stopień zużycia pokrycia dachowego i kominów nad poziomem dachu na 80%, zaś podłogi strychowej i podwalin pod słupy więźby na 90%.
Kolejnym istotnym dowodem obrazującym stan techniczny budynku są protokoły rocznej i pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku datowane na IV 2016 r. i sporządzone przez M. M. (akta PINB, tom I, k. 62.2 i 62.3). Podkreślono w nim zły (częściowo awaryjny) stan pokrycia dachowego zalecając wykonanie nowego pokrycia dachu z wymianą łacenia (remont dachu jako pilny). Wskazano na potrzebę wymiany zniszczonych biologicznie podwalin i częściowo murłat konstrukcji dachowej stwierdzając skorodowanie biologiczne i częściowe zagrzybienie tych elementów. Podobnie w przypadku stropu strychowego wymagającego wymiany uszkodzonych biologicznie belek stropowych i podwalinowych oraz wymiany deskowania wraz z impregnacją. Jako zły określono stan kominów zalecając wymianę uszkodzonych fragmentów trzonów kominowych, wykonanie czapek kominowych i nowe otynkowanie części ponad dachem (przemurowanie trzonów kominowych nad połacią jako pilne). Stan tynku w piwnicy również określono jako zły zalecając usunięcie przyczyn zawilgocenia, osuszenie ścian po skuciu tynków i wykonanie nowych tynków. W protokole stwierdzono też fakt całkowitego skucia tynków zewnętrznych budynku.
Przechodząc do kontroli przeprowadzonej przez organy oceny dowodu w postaci ekspertyzy technicznej z X 2019 r. autorstwa B. P. oraz J. K. (akta PINB, tom III, luzem) to ma ona o tyle szczególne znaczenie, że stanowi rezultat wykonania decyzji PINB z [...] VII 2015 r. nr [...] obligującej strony do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku (oczywiście przy uwzględnieniu zmian, jakie zaszły w stanie budynku od 2015 r.). Jak jednoznacznie wynikało z poprzednich wyroków wydanych w sprawie właśnie brak tego rodzaju dowodu skutkował koniecznością stwierdzenia przedwczesności rozstrzygnięcia sprawy na etapie administracyjnym. Oceniając tę ekspertyzę organy trafnie zaznaczyły, że ekspertyza ta poprzedzona została przeprowadzeniem rzetelnych badań nieruchomości przy udziale stron i przedstawicieli PINB. Przeprowadzono przy tym badania wilgotnościowe oraz badania w kierunku identyfikacji szkodników biologicznych odpowiedzialnych za korozję biologiczną elementów drewnianych dachu i strychu. Ekspertyza zawiera również wskazanie prac przeprowadzonych w budynku w latach 2014-2019 oraz kontrolne obliczenia statystyczno-wytrzymałościowe. Ustalenia i wnioski tej ekspertyzy harmonizują z powołanymi wyżej dowodami i znajdują pełne odzwierciedlenie w zakresie robót remontowych nakazanych stronom mocą decyzji kwestionowanej obecnie przez skarżącego. Przede wszystkim w ekspertyzie stwierdzono konieczność wymiany pokrycia dachowego budynku wraz z łaceniem i opierzeniem blacharskim z uwagi na ich zaawansowane zużycie, w tym ubytki, poluzowania, nierówności i pęknięcia. Stwierdzono również miejscowe porażenie biologiczne więźby dachowej i stropu strychowego, w szczególności zły stan zachowania podwalin słupów, istnienie elementów więźby z podłużnymi pęknięciami oraz poluzowanie połączeń mieczy ze słupami, zalecając odpowiednie prace celem usunięcia tych mankamentów (w przypadku podwalin konieczna wymiana). W dalszej części przeanalizowano stan stropu strychowego stwierdzając utrudnienia w zakresie postawienia pełnej diagnozy z uwagi na fakt, że znaczna część podłogi strychowej pokryta została płytami OSB. W części odsłoniętej stwierdzono znaczny stopień porażenia biologicznego zarówno desek podłogowych jak i jednej belki stropowej zalecając wymianę skorodowanych i zniszczonych belek stropu i desek podłogowych z uwzględnieniem ich impregnacji. Stwierdzono również zły stan kominów w przestrzeni ponad dachem, zaś w przestrzeni strychowej jako niezadowalający (uszkodzenia i ubytki czap, ubytki cegieł, brak tynku, liczne rysy i pęknięcia) kwalifikując je tym samym do gruntownego remontu w zakresie opisanym w decyzji PINB. Zalecono również usunięcie zawilgocenia ściany frontowej w poziomie piwnicy przynależnej do lokalu nr [...], poprzez usunięcie odspojonego i zawilgoconego tynku, wykonanie nowych wypraw tynkarskich i zapewnienie wentylacji.
W opisanych wyżej uwarunkowaniach dowodowych organy miały zatem wszelkie podstawy do określenia wymaganych prac remontowych celem doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego w takim zakresie, w jakim wynika to z obecnej decyzji PINB. Zaznaczyć należy dodatkowo, że wnioski wynikające z opisanych wyżej dokumentów zbieżne są z ustaleniami PINB przeprowadzanymi w toku kolejnych oględzin i kontroli. Zasadnie przy tym w decyzji PINB nałożono dodatkowo na strony obowiązek wykonania tynków zewnętrznych na poziomie I piętra budynku. Jakkolwiek stan tynków zewnętrznych nie był objęty przedmiotem ekspertyzy z X 2019 r., to jednak słusznie DWINB wyjaśnił w decyzji odwoławczej, że niezbędność wykonania tynku w tym zakresie wynika z przepisów powszechnie obowiązujących. Brak tynków jest niezgodny z podstawową zasadą utrzymywania budynków w należytym stanie technicznym poprzez brak właściwej oszczędności energii i izolacyjności cieplnej budynku (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.f PB), ponadto powoduje to zwiększenie możliwości występowania wilgoci na elementach budynku (ścianach, cegłach), a to z kolei jest niezgodne z § 309 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 IV 2002 r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, jakoby organy dokonały niepełnej oceny dowodowej pomijając inne dowody, które w ocenie skarżącego wskazywały na brak konieczności przeprowadzenia prac remontowych w zakreślonym przez PINB przedmiocie. Skarżący powołuje się przy tym w szczególności na opracowanie ze I 2016 r. autorstwa R. D. oraz opinię techniczną z XII 2019 r. autorstwa B. M. i W. M. Sąd zwraca uwagę, że zarówno PINB jak i DWINB w motywach swoich decyzji odnieśli się do tych dowodów wyjaśniając przyczyny, dla których nie mogły one przesądzić o odmiennym rozstrzygnięciu sprawy. Wskazano przy tym, że ustalenia i wnioski zawarte w tych opracowaniach sprzeczne są z większością materiału dowodowego, a nadto formułowane na dużym poziomie ogólności.
Co do opracowania autorstwa R. D. datowanego na I 2016 r. i oznaczonego jako "Ekspertyza techniczna" (akta PINB, tom I, luzem) to Sąd zwraca uwagę, że sugerowanie się zawartymi tam ocenami i wnioskami jest o tyle wątpliwe, że opracowanie to z założenia miało realizować postanowienia decyzji PINB z [...] VII 2015 r. nr [...] nakładającej na strony obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku w oznaczonym zakresie. Tak się jednak nie stało, bowiem PINB zakwestionował rzetelność tego opracowania wskazując, że zawiera ono uogólnienia które uniemożliwiają sformułowanie jednoznacznej oceny stanu faktycznego, a co za tym idzie poprawne sformułowanie ewentualnego nakazu oraz późniejszą weryfikację wykonanego obowiązku. Organ wskazał na brak rzetelnej oceny długości i głębokości spękań oraz ich jednoznacznej lokalizacji, brak informacji dotyczącej umiejscowienia i ilości usterek wskazanych do usunięcia (pismo [...] V 2016 r. – akta PINB, tom II, k.71). Trafność stanowiska PINB w tej kwestii potwierdził zresztą tutejszy Sąd we wcześniejszych wyrokach wydanych w sprawie stwierdzając, że poprzednie decyzje nakazujące przywrócenie odpowiedniego stanu technicznego budynku wydawane były w istocie w warunkach braku ekspertyzy technicznej, do której przedłożenia PINB zobligował strony decyzją z [...] VII 2015 r. nr [...]. Niemiej jednak należy zaznaczyć, że nawet w tym opracowaniu, gdzie stan techniczny budynku określono jako "zadowalający", potwierdzono konieczność usunięcia skorodowanych fragmentów konstrukcji dachu oraz stropu strychowego, naprawy uszkodzonych tynków kominów wraz z ich przemurowaniem na odcinku ponad dachem.
Odnośnie do opinii technicznej z XII 2019 r. autorstwa B. M. i W. M., to organy zasadnie zwróciły uwagę, że częściowo potwierdza ona ustalenia przyjęte w zaskarżonej decyzji. Potwierdza ona uszkodzenie belek stropowych strychu kwalifikujących strop do remontu nie wskazując jednak sposobu wykonania remontu. Potwierdza również konieczność naprawy lub wymiany belek podwalinowych więźby dachowej. Nadto w opinii zwrócono uwagę na lokalne nieszczelności pokrycia dachowego wymagające systematycznych napraw oraz konieczność naprawy murów kominowych, poprzez uzupełnienie cegieł i zaprawy. Zalecono również wykonanie tynku na ścianach zewnętrznych piętra. Analizując treść opinii technicznej z XII 2019 r. w zakresie dotyczącym strychu i dachu budynku należy zaznaczyć, że jej zasadnicza wymowa sprowadza się nie tyle do zakwestionowania nieprawidłowości stanu technicznego obiektu ile do zakwestionowania skali tych nieprawidłowości. Zaznaczono bowiem, że 93% elementów konstrukcji dachowej jest w dobrym stanie technicznym. Sąd zwraca jednak uwagę, że w kwestionowanej decyzji PINB nakazano zasadniczo naprawę i wymianę tych elementów więźby dachowej oraz stropu strychowego z podłogą, które są "uszkodzone przez szkodniki", "skorodowane i zniszczone". Decyzja nie przesądza o zakresie wymaganych robót w kategoriach procentowych. Co do kwestii zawilgocenia ściany piwnicznej, w opinii technicznej podważano ustalenie zawarte w ekspertyzie technicznej z X 2019 r. stwierdzając, że mury piwniczne są suche. Powołano się przy tym na bliżej nieokreśloną ekspertyzę z I 2019 r. autorstwa K. M., której w ogóle nie załączono do opinii technicznej. Nie sposób zatem uznać opinię techniczną w tym zakresie za wiarygodne źródło informacji. Zasadnie więc organy w zakresie zawilgocenia ściany piwnicznej przyjęły ustalenia wynikające z ekspertyzy technicznej z X 2019 r., gdzie opisano w sposób szczegółowy warunki, procedurę i metodykę pomiaru. Ustalenia te były zresztą zbieżne z ocenami zawartymi w protokołach kontroli budynku. Zasygnalizować w tym miejscu należy, że w materiale dowodowym sprawy znajduje się notatka z wizji lokalnej w mieszkaniu nr [...] opracowana przez rzeczoznawcę mykologicznego K. M. w IV 2015 r. (akta PINB, Tom II, k. 162.9). Dotyczyła ona jednak mieszkania a nie piwnicy.
W świetle powyższego organy uprawnione były orzec o konieczności przeprowadzenia przez współwłaścicieli w przedmiotowym budynku wymienionych robót budowlanych. Opisany wyżej materiał dowodowy dawał do tego pełne podstawy. Nie miały przy tym znaczenia dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji liczne kwestie uboczne, jak chociażby ocena stanu technicznego poszczególnych lokali czy prawidłowość zastosowanych robót zabezpieczających w obrębie dachu (tzw. stemplowania, któremu poświęcono znaczną cześć opinii technicznej z XII 2019 r. autorstwa B. M. i W. M. oraz jej późniejszych uzupełnień). Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga bowiem w tych kwestiach.
Odnosząc się do pozostałych argumentów skargi należy przede wszystkim zaznaczyć, że podnoszone w skardze okoliczności nie wskazywały na wystąpienie przesłanki wyłączenia pracownika organu wskazanej art. 24 pkt 5 kpa. Przepis ten stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Intencją takiej regulacji jest, by w sprawie mającej na celu weryfikację prawidłowości decyzji wykluczyć możliwość udziału osoby, która brała udział w wydaniu weryfikowanej decyzji. W orzecznictwie trafnie zaznacza się, że obowiązek wyłączenia pracownika wynikający z art. 24 § 1 pkt 5 kpa dotyczy tylko sytuacji, gdy decyzja, przy wydaniu której uprzednio dany pracownik uczestniczył, poddawana jest następnie kontroli (weryfikacji) - czy to w postępowaniu zwykłym (w toku instancji albo na podstawie art. 127 § 3 kpa), czy nadzwyczajnym (zwłaszcza w trybie wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji). Nie odnosi się natomiast do sytuacji ponownego rozpatrzenia sprawy przez pracowników organu, których wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało uchylone na skutek kontroli sądowej bądź na skutek rozpatrzenia środka odwoławczego (zob. np. wyrok NSA z 26 I 2021r., I OSK 2115/20 – CBOSA). W konsekwencji nie można było zgodzić się ze skarżącym, że skoro poprzednie decyzje PINB zostały uchylone wyrokami tutejszego Sądu, to pracownicy PINB biorący udział w wydaniu tych decyzji podlegają wyłączeniu. Zasadnie zatem postanowieniem z [...] X 2019 r. (nr [...]) PINB odmówił skarżącemu wyłączenia pracownika.
Nie jest również przeszkodą w rozpatrzeniu sprawy okoliczność, że postępowanie w wyniku konfliktu sąsiedzkiego było przedmiotem zainteresowania medialnego lub że w związku z postępowaniem prowadzono czynności przez prokuraturę i Centralne Biuro Antykorupcyjne. Dopóki pozostaje aktualny cel postępowania administracyjnego, organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję, zaś prawem stron jest poddanie tej decyzji kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej.
Podnoszona w skardze okoliczność połączenia klatki schodowej przedmiotowego budynku z klatką budynku sąsiedniego nr [...] nie ma wpływu na kierunek ani treść rozstrzygnięcia. Skarżący sugeruje, że budynek, którego dotyczy kwestionowana decyzja nie stanowi konstrukcyjnie samodzielnej całości, co z kolei powinno zostać uwzględnione przez organy nadzoru. Sąd zwraca jednak uwagę, że organy związane są w tym zakresie istniejącym stanem prawnym, z którego niezbicie wynika, że budynek przy ul. [...] we W. jest budynkiem dwulokalowym, zaś jego części wspólne stanowią współwłasność skarżącego i uczestników postępowania. W świetle zaś art. 61 PB za należyty stan techniczny budynku odpowiada jego właściciel lub zarządca. Skoro zaś współwłaścicielami części wspólnych budynku przy ul. [...] są skarżący oraz uczestnicy postępowania, tak też należało zakreślić krąg osób zobowiązanych do wykonania decyzji. Zakres podmiotowy zaskarżonej decyzji jest więc prawidłowy.
Odnośnie do podnoszonej w skardze konieczności zawieszenia postępowania nadzorczego do czasu rozstrzygnięcia postępowania w sprawie wpisu budynku do rejestru zabytków, to z akt administracyjnych wynika, że PINB z tego właśnie powodu zawiesił postępowanie postanowieniem z dnia [...] III 2020 r. (nr [...]). Zaś postanowieniem z [...] IV 2020 r. (nr [...]) PINB podjął zawieszone postępowanie, albowiem otrzymał decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] IV 2020 r. ([...]) utrzymującą w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o niewpisaniu do rejestru zabytków budynku przy ul. [...] we W. (akta PINB, tom III, k. 244, 250.2, 251).
Akta administracyjne nie dają również podstaw do uznania, że w toku postępowania ograniczono prawo skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący na wszystkich etapach aktywnie uczestniczył w postępowaniu, składał liczne wnioski, oświadczenia oraz przedkładał dowody. Prawdą jest, że przed wydaniem przez PINB decyzji z [...] V 2020 r. (nr [...]) odstąpiono od zawiadomienia stron o możliwości końcowego zaznajomienia się z aktami sprawy z uwagi na stwierdzone zagrożenie wynikające ze stanu belek stropowych strychu oraz więźby dachowej. Taką możliwość przewiduje jednak wprost art. 10 § 2 kpa. Z powołanego przepisu wynika, że organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Nie nastąpiło zatem w tym zakresie naruszenie prawa. Nadmienić też trzeba, że o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy skarżący został pouczony przez DWINB na etapie odwoławczym (akta DWINB, k. 9).
Sąd nie uwzględnił zawartych w skardze wniosków dowodowych. Materiał dowodowy zgromadzony przez PINB jest obszerny i wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Dokumentacja załączona do skargi i objęta zawartym w niej wnioskiem dowodowym w zdecydowanej większości powiela materiał, który znajduje się już w aktach administracyjnych. Postępowanie administracyjne prowadzone było od 2015 r. i był to wystarczający czas do przedkładania wszelkich dowodów uznanych przez strony za istotne.
Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.