II SA/Wr 478/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-04-20
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
opłaty za korzystanie ze środowiskaściekipozwolenie wodnoprawneprawo ochrony środowiskaodprowadzanie ściekówspółdzielnia mieszkaniowaorgan administracjidecyzja administracyjnapostępowanie sądowoadministracyjne

WSA we Wrocławiu oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję SKO dotyczącą opłaty za odprowadzanie ścieków bez pozwolenia wodnoprawnego.

Spółdzielnia Mieszkaniowa Nabywców "A" zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa D. określającą opłatę za odprowadzanie ścieków do wód lub ziemi w IV kwartale 2002 r. Spółdzielnia podnosiła zarzuty dotyczące wadliwego rozliczenia finansowego, braku uwzględnienia jej trudnej sytuacji finansowej oraz nierównego traktowania w porównaniu do innych osiedli. Sąd uznał, że Spółdzielnia jako podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego była zobowiązana do uiszczenia podwyższonych opłat, a jej sytuacja finansowa nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Spółdzielni Mieszkaniowej Nabywców "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa D. z dnia [...] określającą Spółdzielni opłatę za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w IV kwartale 2002 r. w wysokości [...]. Spółdzielnia zarzucała naruszenie prawa procesowego, nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych oraz pozbawienie możliwości obrony, kwestionując zastosowanie metody porównawczej wewnętrznej do wyliczenia opłaty. Podnosiła również, że otrzymała "oczyszczalnię" ścieków, która nie mogła uzyskać pozwolenia wodnoprawnego, a inne osiedla nie ponoszą opłat. SKO utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że brak pozwolenia wodnoprawnego skutkuje podwyższeniem opłaty o 500% i nie ma miejsca na uznanie administracyjne w kwestii sytuacji finansowej strony. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że Spółdzielnia jako podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego była zobowiązana do uiszczenia podwyższonych opłat, a jej sytuacja finansowa nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia. Sąd uznał również, że zastosowana metoda szacunkowa była prawidłowa, a strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu. W związku z tym, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest zobowiązany do uiszczenia opłat podwyższonych o 500%.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo ochrony środowiska w art. 292 pkt 2 wprost stanowi o obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych w przypadku braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.o.ś. art. 284 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 285 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 288

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 292

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Dz. U. Nr 130 poz. 1453

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2001 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska

Pomocnicze

o.p. art. 23 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ dokonał oszacowania podstawy opłaty.

o.p. art. 23 § § 3 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zastosowano metodę porównawczą wewnętrzną.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.ś. art. 281 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

u.p.o.ś. art. 284 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Podmiot korzystający ze środowiska zobowiązany jest do samodzielnego ustalenia wysokości opłaty.

u.p.o.ś. art. 285 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Podmiot korzystający ze środowiska zobowiązany jest do samodzielnego ustalenia wysokości opłaty.

u.p.o.ś. art. 277 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Podmiot korzystający ze środowiska zobowiązany jest do samodzielnego ustalenia wysokości opłaty.

u.p.o.ś. art. 287

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Podmiot powinien przedłożyć wykaz informacji wykorzystanych do ustalenia wysokości opłat.

u.p.o.ś. art. 276 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia ponosi opłatę podwyższoną.

u.p.o.ś. art. 292 § pkt.2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Podmiot ponosi opłaty podwyższone o 500% w przypadku braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie ścieków.

u.p.o.ś. art. 288

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Marszałek województwa wymierza opłatę w drodze decyzji na podstawie własnych ustaleń lub kontroli.

u.p.o.ś. art. 281 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

Dz. U. Nr 8, poz. 70

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielnia jako podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego była zobowiązana do uiszczenia podwyższonych opłat. Sytuacja finansowa strony nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej ustalenia wysokości należnych opłat. Zastosowana metoda szacunkowa (porównawcza wewnętrzna) była prawidłowa. Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Wadliwe rozliczenie finansowe. Brak uwzględnienia trudnej sytuacji finansowej Spółdzielni. Nierówne traktowanie w porównaniu do innych podmiotów (byłych osiedli PGR). Nieadekwatność analizy ścieków z późniejszego okresu dla wcześniejszego okresu rozliczeniowego. Brak uzasadnienia zastosowania metody porównawczej wewnętrznej.

Godne uwagi sformułowania

podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego zobowiązany jest do uiszczania opłat za odprowadzanie ścieków. brak pozwolenia wodnoprawnego skutkował podwyższeniem o 500% opłaty za korzystanie ze środowiska. nie ma tu więc miejsca na uznanie administracyjne. argument taki może być zasadne w przypadku wniosku o umorzenie zaległości, a nie w przypadku negowania samego zobowiązania ciążącego na stronie. metoda obliczeń (porównawcza wewnętrzna) nie jest negowana przez Spółdzielnię, a jedynie "boli" traktowanie jej z całą surowością prawa, gdy tymczasem inne PGR-owskie osiedla swobodnie wypuszczają ścieki do środowiska a nie posiadając oczyszczalni nie musza wnosić żadnych opłat /z karami czy bez/ i czy to jest realizacja podstawowej Konstytucyjnej równości wobec prawa? Określenie opłaty za korzystanie ze środowiska w formie oszacowania jest instytucją wyjątkową, naruszając– z konieczności – zwykły tryb wyliczenia tej opłaty.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Julia Szczygielska

sprawozdawca

Olga Białek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za korzystanie ze środowiska w przypadku braku pozwolenia wodnoprawnego, stosowanie metody szacunkowej, brak wpływu sytuacji finansowej na wysokość zobowiązania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pozwolenia wodnoprawnego i stosowania metody szacunkowej. Argumentacja o nierównym traktowaniu jest zasadniczo odrzucana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między obowiązkiem prawnym a trudną sytuacją finansową podmiotu, a także kwestię sprawiedliwości społecznej w kontekście opłat za środowisko.

Czy trudna sytuacja finansowa zwalnia z opłat za zanieczyszczanie środowiska? Sąd mówi "nie".

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 478/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Julia Szczygielska /sprawozdawca/
Olga Białek
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II OSK 1282/06 - Wyrok NSA z 2007-10-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
art. 284 ust. 1,  art. 285 ust. 1,  art. 288,  art. 292
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Sentencja
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA – Julia Szczygielska (sprawozdawca) Asesor WSA – Olga Białek Protokolant: Magdalena Domańska- Byskosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Nabywców "A" w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za odprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w IV kwartale 2002 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Marszałek Województwa D. decyzją z dnia [...][...], wydaną na podstawie art. 281 ust. l, art. 285 ust. l, art. 288 i art. 292 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2001 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 130 poz. 1453 ze zm.), art. 21 § 3, art. 23 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 1, art. 53 § 4 i art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), określił Spółdzielni Mieszkaniowej Nabywców "A" opłatę za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w IV kwartale 2002 r. w wysokości [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa Nabywców "A" z siedzibą w N. jest podmiotem korzystającym ze środowiska, a zgodnie z art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. l ustawy Prawo ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska zobowiązany jest do ustalenia we własnym zakresie wysokości należnej opłat za korzystanie ze środowiska i wniesienia jej do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Organ zauważył, iż w terminie wniesienia opłaty podmiot powinien przedłożyć marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje oraz dane wykorzystane do ustalenia wysokości opłat . W/w podmiot składał wprawdzie kwartalne informacje o ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi z oczyszczalni w I, II i III kwartale 2002 r., jednakże przedstawione informacje budziły wątpliwości w odniesieniu do poprawności naliczonych opłat ze względu na brak aktualnych analiz jakości ścieków oraz brak ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzanych ścieków, a nadto strona, pomimo braku pozwolenia wodnoprawnego (wcześniejsze pozwolenie wygasło w dniu [...]) na odprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, nie naliczała opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska o 500 % (a od [...]w powyższym zakresie.
Marszałek Województwa D. wyjaśnił, iż wysokość należnej opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w IV kwartale 2002 r. ustalił – z uwagi na brak analiz ścieków z tegoż okresu - na podstawie przedłożonych przez stronę w dniu [...] informacji określającą ilość ścieków wprowadzonych kwartalnie do wód (ilość ścieków strona ustaliła w oparciu o Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70)) oraz przedstawionego przez stronę Raportu Analizy Ścieków z dnia [...], nr [...]- odprowadzanych z oczyszczalni ścieków w N., a wykonanego przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we W.
Zgodnie z art. 285 ust. 1 opłatę ustalono według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce.
Organ zaznaczył przy tym, iż przy ustalaniu wysokości opłaty określono ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi w IV kwartale 2002 r. równą:
[...] osób * [...]/miesiąc * [...] (IV kwartał 2002 r.) = [...].
Ilość ścieków została ustalona w oparciu o w/w rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r., zgodnie z tabelą 1 przy założeniu wyposażenia mieszkań w instalacje wodociągową, ubikację, łazienkę i lokalne źródło ciepłej wody oraz podłączenia budynków mieszkalnych do sieci kanalizacyjnej.
Organ wskazał, iż ze względu na brak danych niezbędnych do określenia opłaty za przedmiotowy okres, zgodnie z art. 23 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, dokonał oszacowania podstawy opłaty stosując wskazaną w art. 23 § 3 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa metodę porównawczą wewnętrzną.
W przedmiotowej sprawie wymieniona metoda pozwalała zdaniem organu, na przyjęcie jakości ścieków z okresu III kwartału 2003 r. (Raport Analizy Ścieków z dnia [...]) jako odpowiedniej dla okresu IV kwartału 2002 r.
Dokonano zatem porównania jakości ścieków odprowadzanych z tego samego obiektu w późniejszym okresie do okresu wcześniejszego, bowiem w ocenie organu jakość ścieków odprowadzanych w III kwartale 2003 r. i w IV kwartale 2002 r. nie powinna się znacznie różnić, gdyż zarówno w jednym i jak i w drugim okresie odprowadzany był ten sam rodzaj ścieków, czyli ścieki bytowe pochodzące z gospodarstw domowych, których skład i stan na odprowadzeniu do rowu, przy niezmienności procesów oczyszczania ścieków, jest z założenia jednakowy.
Organ podkreślił, iż przyjęcie analizy jakości ścieków z okresu września 2003r. (okres letni) dla okresu IV kwartału 2002 r. (okres zimowy) nie działa na niekorzyść podmiotu, gdyż lepsza jakość odprowadzanych ścieków występująca w miesiącach od maja do września (okres letni), m.in. ze względu na wyższe temperatury powietrza atmosferycznego, wpływa efektywniej na przebieg procesów oczyszczania ścieków. Pozwala to zdaniem organu na oszacowanie podstawy przedmiotowej opłaty w IV kwartale 2002 r., poprzez przyjęcie dla rozpatrywanego okresu analizy ścieków z III kwartału 2003r.
Określona zatem wysokość opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w IV kwartale 2002r. wynosi [...], w skład której wchodzi zwyżka w kwocie [...]oraz opłata bez zwyżki w kwocie [...]. Szczegółowe wyliczenie przedmiotowej opłaty zawiera załącznik 1 do decyzji, stanowiący jej integralna część.
W odwołaniu od decyzji w części dotyczącej naliczonej opłaty w podwyższonej wysokości, Spółdzielnia Mieszkaniowa Nabywców "A" wskazała, iż zmuszona została do użytkowania istniejącej oczyszczalni ścieków, na którą odmawia jej się udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Dodała, iż w miarę możliwości i wiedzy płaciła za ścieki i nadal nie będzie uchylać się od płacenia, jednak zapłatę naliczonych jej za wcześniejszy okres opłat nie jest w stanie realizować ze względu na ciągły niedobór finansowy. Nadto zarzuciła, iż w wydanej decyzji dokonano wadliwie rozliczenia finansowego, gdyż nie uwzględnia ono wpłat dokonanych przez Spółdzielnię do Urzędu Marszałkowskiego w podstawowej wysokości wraz z odsetkami.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podnosząc w uzasadnieniu, iż poza sporem pozostaje fakt, że Spółdzielnia- jako podmiot prowadzący oczyszczalnię ścieków- bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego zobowiązana jest do uiszczania opłat za odprowadzanie ścieków. Dodało, iż jak wynika z obowiązującego w rozpatrywanym czasie stanu prawnego, brak wspomnianego powyżej pozwolenia, skutkował podwyższeniem o 500% opłaty za korzystanie ze środowiska, a wymiar wspomnianego zobowiązania dokonywany jest w szczególności na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska i w wysokości przez nią przewidzianej.
Zastosowanie przez organ zwyżki opłaty za korzystanie środowiska nie jest związane zdaniem Kolegium z wykorzystaniem swobody ustalania wysokości zobowiązania. Działając na podstawie art. 292 powyższej ustawy, organ musi zastosować się do dyspozycji zawartej w przepisie, nie ma tu więc miejsca na uznanie administracyjne, a zatem za chybiony należy uznać zarzut strony, iż organ nie uwzględnił w swojej decyzji złej sytuacji finansowej strony, bowiem w przedmiotowej sprawie, nie mógł tego uczynić.
Odnosząc się do zarzutu strony odwołującej, iż dokonywane przez nią wpłaty na poczet opłat za korzystanie ze środowiska nie zostały one zaliczone na poczet zaległości, organ wskazał, iż z wydanego [...]postanowienia Marszałka Województwa D. ([...]), dokonywane przez stronę wpłaty zaliczone zostały na poczet zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności, a strona nie wniosła zażalenia na powyższe postanowienie.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółdzielnia Mieszkaniowa Nabywców "A" zarzuciła naruszenie prawa procesowego przez organ wydający decyzję, a naruszenie polega na nie ustaleniu wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy oraz pozbawienie skarżącego możliwości obrony. Zdaniem strony skarżącej organ wydający decyzję nie uzasadnił zastosowania metody porównawczej wewnętrznej, a arbitralna decyzja w tym zakresie pozbawiła skarżącego możliwości polemiki. Dodała, iż poza sporem pozostaje fakt obdarowania Spółdzielni "A" przez Skarb Państwa (Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa - obecnie ANR) rzeczoną "oczyszczalnią" ścieków, o której już w dniu przekazania (za darmo) urzędnicy wiedzieli, iż nie może ona uzyskać pozwolenia wodnoprawnego ze względu na: odstępstwa od norm ochrony środowiska (obowiązujących już wtedy), i z tego powodu, że jest zbyt duża jak na potrzeby małego po PGR-owskiego osiedla, a wykorzystywana w zaledwie 25 %, w trakcie eksploatacji ulegała dalszej degradacji, co spowodowało obniżenie jakości czyszczenia ścieków, mimo remontów i udoskonaleń.
Skarżąca spółdzielnia podniosła, iż nie można więc przyjąć, że analiza ścieków z [...]jest adekwatna dla czystości ścieków odprowadzanych przed 4-5 laty ani też nie jest adekwatna do analiz tego roku. Podkreśliła, iż wnosiła opłaty, zgodnie ze swoim stanem wiedzy, z wielokrotnością ustawową, w każdym roku użytkowania upewniając się w urzędach nadzorujących czy opłaty są prawidłowo naliczane. Zaznaczyła, iż Zarząd Spółdzielni nie zna odpowiedzi na pytanie, jak zgodnie z prawem "wyciągnąć" pieniądze od członków za ścieki z lat ubiegłych, tym bardziej, iż byli przekonani, że płacą prawidłowo, a nie chcąc narażać członków spółdzielni na nadmierne opłaty za ścieki zrzeka się majątku jakim jest oczyszczalnia ścieków na rzecz Skarbu Państwa lub Samorządu Terytorialnego, który decyzje podtrzymane przez Kolegium wydał. Dodała, że nie chcą dłużej płacić za przedmiotową oczyszczalnię w sytuacji gdy wiele osiedli po byłych PGR-ach na D. Ś. jest "uprzywilejowanych" bowiem nie posiadają oczyszczalni i nie płacą za zatruwanie środowiska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo wyjaśniając, że organ nie uwzględnił w swojej decyzji złej sytuacji finansowej strony, bowiem w przedmiotowej sprawie, nie mógł tego uczynić, gdyż argument taki może być zasadne w przypadku wniosku o umorzenie zaległości, a nie w przypadku negowania samego zobowiązania ciążącego na stronie. Kolegium podkreśliło, iż w zebranym w sprawie materiale dowodowym organ odwoławczy nie stwierdził nigdzie sytuacji, by organ I instancji, uniemożliwił stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału w sprawie.
W piśmie z dnia [...] strona skarżąca oświadczyła, iż "metoda obliczeń (porównawcza wewnętrzna) nie jest negowana przez Spółdzielnię, a jedynie "boli" traktowanie jej z całą surowością prawa, gdy tymczasem inne PGR-owskie osiedla swobodnie wypuszczają ścieki do środowiska a nie posiadając oczyszczalni nie musza wnosić żadnych opłat /z karami czy bez/ i czy to jest realizacja podstawowej Konstytucyjnej równości wobec prawa?"
W trakcie rozprawy jaka odbyła się w dniu [...]Prezes skarżącej Spółdzielni oświadczył, iż nie wnosi zastrzeżeń do wyliczeń opłaty, jednakże wskazał, iż aktualna sytuacja finansowa Spółdzielni uniemożliwia spłacenie naliczonych opłat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz czy organy orzekające przestrzegały przepisy prawa proceduralne w postępowaniu administracyjnym. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona jest jedynie w zakresie objętym przedmiotem danego postępowania.
W ocenie Sądu skarga Spółdzielni Mieszkaniowej Nabywców "A" nie zasługuje na uwzględnienie, a rozstrzygnięcie podjęte zarówno przez organ I jak i II instancji są prawidłowe.
Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonych decyzji ) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2001 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 130 poz. 1453 ze zm.).
I tak podmiot korzystający ze środowiska zobowiązany jest do ustalenia we własnym zakresie wysokości należnej opłat za korzystanie ze środowiska i wniesienia jej do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 2, art. 277 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). W terminie wniesienia opłaty podmiot powinien przedłożyć marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane wykorzystane do ustalenia wysokości opłat m.in. informację o ilość, stanie i składzie ścieków wprowadzonych do wód i do ziemi (art. 287 przywołanej ustawy).
Zgodnie zaś z art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska.
W myśl art.292 pkt.2 omawianej ustawy, podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % w przypadku braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
W razie zaś nieuiszczenia przez podmiot korzystający ze środowiska opłaty albo uiszczenia opłaty w wysokości nasuwającej zastrzeżenia marszałek województwa wymierza opłatę w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub kontroli oraz wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Marszałek województwa dokonuje ustaleń własnych na podstawie:
1) pomiarów dokonywanych przez organy administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska obowiązany do poniesienia opłat,
2) innych danych technicznych i technologicznych (art. 288 cyt. ustawy).
Istotny jest przy tym zapis art. 281 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym, do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.
Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest to, iż skarżąca Spółdzielnia jest podmiotem korzystającym ze środowiska w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska i nie posiada wymaganego przepisami prawa pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, stwierdzić należy, że skarżąca Spółdzielnia zobowiązana była do wniesienia w ustawowym terminie podwyższonych opłat za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, czego bezsprzecznie w nie uczyniła, a nadto nie zrealizowała należycie wynikającego z art. 287 ustawy Prawo ochrony środowiska obowiązku nakazującego w terminie wniesienia opłaty przedstawienia aktualnej informacji o ilość, stanie i składzie ścieków wprowadzonych do wód i do ziemi.
Istotne jest w sprawie, że strona skarżąca ostatecznie nie kwestionowała przyjętej przez organ organu I instancji metody, sposobu obliczenia i wysokości określonej w decyzji opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, a jedynie zarzucała "nierówne" jej traktowanie w stosunku do podobnych do niej podmiotów (byłych osiedli PGR-owskich), które nie posiadając oczyszczalni nie są obciążane opłatami za zatruwanie środowiska. Argumentacja Spółdzielni aczkolwiek zasadna z punktu widzenia skarżącej, w niniejszej sprawie nie ma jednak istotnego znaczenia.
Słusznie zauważył organ odwoławczy, iż powoływana przez stronę skarżącą okoliczność znajdowania się w trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej jej uiszczenie naliczonej opłaty, pozostaje również bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Rola organu sprowadza się w przedmiotowym postępowaniu jedynie do ustalenia czy konkretny podmiot zrealizował dyspozycję przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska i w przypadku stwierdzenia nieuiszczenia przez podmiot korzystający ze środowiska opłaty albo uiszczenia opłaty w wysokości nasuwającej zastrzeżenia organ obligowany jest do wydania decyzji określającej należną opłatę, wyliczoną zgodnie z ustawowymi zasadami.
Jak trafnie wskazało Kolegium, organ nie działa tu w ramach uznania administracyjnego, lecz w przypadku ustalenia, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, że podmiot korzystający ze środowiska nie legitymuje się wymaganym pozwoleniem na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, gdy nadto uiszczone opłaty nasuwają zastrzeżenia, wówczas jest zobligowany do wymierzenia należnej opłaty, ustalając jej wysokość zgodnie z cyt.wyżej przepisami, a w szczególności z art.292 pkt.2 omawianej ustawy, nie mając zaś przy tym możliwości prawnych wzięcia pod uwagę sytuacji finansowej tegoż podmiotu.
W tej sytuacji, argumentacja odwołująca się do sytuacji finansowej strony byłaby ewentualnie uprawniona w odrębnie wszczętym na wniosek skarżącej Spółdzielni postępowaniu np. w przedmiocie umorzenia naliczonych opłat.
Wbrew zarzutom skarżącej, z lektury akt administracyjnych nie wynika by organy orzekające w sprawie naruszyły przepis art. 10 § 1 k.p.a., nakazujący zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca poinformowana bowiem została pismem z dnia [...][...]o możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Również zastosowana metoda przez organ I instancji (na podstawie art. 23 § 3 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 281 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska) do wyliczenia opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (porównawcza wewnętrzna) - w ocenie Sądu- nie budzi zastrzeżeń. Określenie opłaty za korzystanie ze środowiska w formie oszacowania jest instytucją wyjątkową, naruszając– z konieczności – zwykły tryb wyliczenia tej opłaty. Jest to konieczność i konsekwencja wynikająca z zawinionego postępowania podmiotu korzystającego ze środowiska, jednakże nie można przypisywać jej cech sankcji, gdyż założeniem jest jedynie odtworzenie rzeczywistych danych niezbędnych do ustalenia opłaty. Żadna z metod szacunkowych wynikających z art. 23 ustawy Ordynacja podatkowa nie ma cech metody doskonałej, wszelako stosownie do okoliczności sprawy powinno się przyjąć taką, która najlepiej pozwoli organowi ustalającemu dane niezbędne do wyliczeniach opłaty zbliżyć się do wielkości rzeczywistych. Zdaniem Sądu w świetle okoliczności sprawy przyjęta przez organ metoda opierająca się na materiałach przekazanych przez stronę skarżącą umożliwiła określić przedmiotową opłatę w oparciu o dane zbliżone w maksymalnym stopniu do rzeczywistości.
Nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą, że uiszczanie przez nią, "zgodnie ze swoim stanem wiedzy", opłaty w wysokości "podstawowej" winno stanowić okoliczność uzasadniającą odstąpienie organu od naliczenia jej przedmiotowej opłaty. Bezspornym jest, iż wpłaty dokonywane okresowo przez skarżącą Spółdzielnie nie pokrywały w całości należnych opłat za korzystanie ze środowiska (które stosownie do obowiązujących przepisów strona miała obowiązek sama wyliczyć i wpłacić w prawidłowej wysokości), w związku z czym zasadnie organ I instancji decyzją określił wysokość opłaty za korzystanie ze środowiska (w poszczególnych okresach) w pełnej, należnej wysokości, a jedynie - stosując odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa - zaliczył dokonane przez stronę wpłaty na poczet zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności, o czym strona skarżąca został powiadomiona wydanym w dniu [...]postanowieniu o nr [...].
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego nie wykazała, by zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu i instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 u.p.s.a.
W tej sytuacji brak było uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 u.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI