II SA/Wr 461/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-01-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaprzyłącze energetycznedecyzja o pozwoleniu na budowęprojekt budowlanydokumentacja powykonawczanadzór budowlanypostępowanie administracyjneWSAWojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy przyłącza energetycznego, uznając, że budowa była legalna i zgodna z pozwoleniem na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi T. J. na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy przyłącza energetycznego. Organy nadzoru budowlanego pierwotnie umorzyły postępowanie, uznając, że budowa była legalna i zgodna z pozwoleniem na budowę z 2012 r. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organy uzupełniły materiał dowodowy, w tym projekt budowlany i dokumentację powykonawczą. Sąd uznał, że mimo pewnych nieistotnych odstępstw od projektu (np. lokalizacja skrzynki), przyłącze zostało wykonane zgodnie z prawem, a wcześniejsze wątpliwości dotyczące przebiegu kabla przez działkę skarżącego zostały usunięte. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, potwierdzając legalność budowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę T. J. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy przyłącza energetycznego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego oraz błędne uznanie legalności budowy. Pierwotnie organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając, że przyłącze zostało wykonane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 2012 r. i nie stanowi samowoli budowlanej. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na niedostatki w postępowaniu dowodowym, w szczególności brak kluczowych dokumentów i niejasności co do lokalizacji przyłącza. W ponownym postępowaniu organy uzupełniły materiał dowodowy, pozyskując projekt budowlany i dokumentację powykonawczą. Ustalono, że inwestycja obejmowała działkę nr [...], a nie działkę skarżącego nr [...]. Stwierdzono również, że pierwotny przebieg linii kablowej przez działkę skarżącego został skorygowany, a lokalizacja skrzynki energetycznej, choć zmieniona (prostopadle zamiast równolegle do granicy), nie stanowiła istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że wskazania zawarte w poprzednim wyroku WSA zostały wykonane. Stwierdził, że przyłącze zostało wykonane zgodnie z prawem, a jego lokalizacja i wykonanie nie nosiły znamion samowoli budowlanej. W związku z tym, że nie stwierdzono naruszeń prawa materialnego ani istotnych naruszeń przepisów postępowania, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli odstępstwa nie są istotne, a ewentualne naruszenia granic zostały skorygowane i budowa jest zgodna z ostatecznym pozwoleniem na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo pewnych nieistotnych odstępstw od projektu (np. lokalizacja skrzynki) i pierwotnego przebiegu kabla przez działkę sąsiednią, budowa przyłącza była legalna, ponieważ opierała się na ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a wszelkie niezgodności zostały usunięte. Brak istotnych odstępstw od projektu i zgodność z pozwoleniem wyklucza samowolę budowlaną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

Prawo budowlane art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definiuje sytuację samowoli budowlanej i obowiązek organu nadzoru budowlanego do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy.

Dz.U. 2023 poz 682 art. 36 ust. 4, art. 48 ust. 1

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 36 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy istotnych odstąpień od projektu budowlanego.

Prawo budowlane art. 36a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa, co stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Prawo budowlane art. 50 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy wstrzymania robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę.

Prawo budowlane art. 51 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy obowiązku przedłożenia projektu zamiennego w przypadku istotnych odstąpień.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 14

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja dokumentacji budowy.

Prawo budowlane art. 28 § ust. 1, 1a, 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy legalności robót budowlanych.

Prawo budowlane art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy skutków samowoli budowlanej.

Prawo budowlane art. 93

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy odpowiedzialności za naruszenie przepisów Prawa budowlanego.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Strona postępowania.

k.p.a. art. 77 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozważenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów.

k.p.a. art. 107 § §3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania przed sądami administracyjnymi.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § §1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiązanie oceny prawnej i wskazań sądu.

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 39

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dotyczy wznowienia znaków granicznych.

Konstytucja RP art. 175

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pozycja sądów administracyjnych w systemie wymiaru sprawiedliwości.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych art. 1

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych

Dotyczy praw osób niepełnosprawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa przyłącza energetycznego została wykonana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ewentualne odstępstwa od projektu budowlanego nie miały charakteru istotnego. Pierwotny przebieg przyłącza przez działkę skarżącego został skorygowany, doprowadzając roboty do stanu zgodnego z prawem. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo uzupełnił materiał dowodowy po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania i materialnego, w tym braku zebrania i rozważenia materiału dowodowego. Zarzuty dotyczące błędnego uznania legalności budowy i braku weryfikacji granic zamierzenia budowlanego. Zarzuty dotyczące naruszenia Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zarzuty dotyczące prawdopodobnego poświadczenia nieprawdy w dokumencie geodety lub ukrycia faktów przez organ I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że wskazania zawarte we wskazanym wcześniej wyroku Sądu Wojewódzkiego zostały wykonane, co w konsekwencji oznacza, że niedostatki w zakresie postępowania wyjaśniającego, zgromadzonego materiału dowodowego, zostały w ponownie poprowadzonym postępowaniu administracyjnym wyeliminowane. W tak zarysowanej perspektywie Sąd uznał, że wskazania zawarte we wskazanym wcześniej wyroku Sądu Wojewódzkiego zostały wykonane... O sytuacji zajścia samowoli budowlanej stanowi art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane... W realiach sprawy taka sytuacja nie nastąpiła, ponieważ przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, i zlokalizowany jest na działce, którą pozwolenie na budowę wymienia...

Skład orzekający

Adam Habuda

przewodniczący sprawozdawca

Władysław Kulon

członek

Wojciech Śnieżyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, istotnych odstąpień od projektu, oraz procedury administracyjnej w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z przyłączem energetycznym i granicami działek. Ocena istotności odstępstw jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe i jak sąd administracyjny kontroluje działania organów. Pokazuje też, że nawet po pierwotnym umorzeniu, sprawa może wrócić do ponownego rozpatrzenia.

Legalność przyłącza energetycznego: jak sąd weryfikuje decyzje urzędników?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 461/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /przewodniczący sprawozdawca/
Władysław Kulon
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1132/24 - Wyrok NSA z 2025-07-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 36 ust. 4, art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 9 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 481/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy przyłącza energetycznego dla nieruchomości oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją nr 481/2023 z dnia 7 czerwca 2023 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy (dalej: PINB, organ I instancji) nr 37/2023 z dnia 27 marca 2023 r., umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy przyłącza energetycznego dla nieruchomości przy ul. [...] w J.
Decyzję wydano w następująco ukształtowanym postępowaniu faktycznym i prawnym.
W dniu 21 listopada 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo DWINB przekazujące wystąpienie T. J. (dalej skarżący) z dnia 12 listopada 2019 r. dotyczące między innymi samowolnych robót budowlanych polegających na budowie przyłącza energetycznego przy ul. [...] w J. PINB pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. powiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy przyłącza energetycznego na wskazanej wyżej nieruchomości. W dniu 16 stycznia organ I instancji zwrócił się do inwestora (T. S.A.) oraz do Starosty Świdnickiego o przekazanie stosownej dokumentacji.
Dnia 28 stycznia 2020 r. do PINB wpłynęły wyjaśnienia Państwa A. i A.(1) G. dotyczące przedmiotowej sprawy, w szczególności szafki energetycznej umieszczonej na zewnętrznej części ogrodzenia postawionego przy granicy ich działki, zaraz obok szafki skarżącego. Wskazali, że nie jest dla nich zrozumiały zarzut dotyczący samowolnej budowy przyłącza, gdyż decyzję o skablowaniu dotychczasowej linii napowietrzanej podjęła i zrealizowała spółka T. S.A. Ponadto o umieszczeniu szafki energetycznej na zewnętrznej części ogrodzenia przynależnego do posesji należącej do T. J., zadecydowali pracownicy firmy, która wykonywała roboty budowlane na zlecenie T. Wyjaśnili również, że przypisana do ich posesji szafka energetyczna znajduje się wewnątrz budynku. Państwo G. przekazali do organu nadzoru wykonany na ich zlecenie dokument pt. Geodezyjna aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, baz danych obiektów topograficznych, geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, sporządzony, który zawiera inwentaryzację przyłącza energetycznego na mapie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oraz szkic polowy nr [...].
Następnie, w dniu 4 czerwca 2020 r. PINB pozyskał od T. S.A. uwierzytelnione kopie dokumentacji inwestycji dotyczącej przebudowy przyłącza energetycznego, dla której wydana została przez Starostę Świdnickiego decyzja nr 1502/2012 z dnia 10 grudnia 2012 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbiórkę linii napowietrznej wraz z przyłączami napowietrznymi do budynków mieszkalnych i budowę linii kablowej w celu zasilania budynków mieszkalnych, między innymi na działce nr [...] w J.: 1) projektu budowlano-wykonawczego - branża elektryczna - przyłącza elektroenergetycznego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] (dz. nr [...]) stronę tytułową projektu budowlanego z października 2012 r. dla robót polegających na rozbiórce linii napowietrznej nN obwodów [...] i [...] ze stacji transformatorowej [...] wraz z przyłączami napowietrznymi do budynków mieszkalnych oraz budowie linii kablowej nn wraz ze złączami kablowymi nn w celu zasilania budynków mieszkalnych przy ulicach [...], [...], [...] i [...] w miejscowości J., 3) decyzję Starosty Świdnickiego Nr 1502/2012 z 10 grudnia 2012 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia T. SA pozwolenia na budowę ww. robót budowlanych, 4) stronę tytułową oraz spis zawartości projektu budowlanego - egzemplarz nr 1 inwestorski dla ww. zadania - datowany na grudzień 2012 r., 5) stronę tytułową projektu zagospodarowania terenu linii napowietrzno-kablowej nn obwody [...] i [...] z [...] - datowaną na lipiec 2012 r., 6) opinię Powiatowego Biura Geodezji i Kartografii w Świdnicy Nr 600/2021 z 20 września 2011 w sprawie uzgodnienia dokumentacji projektowanych sieci uzbrojenia terenu, 7) decyzję Burmistrza J. z 28 sierpnia 2012 r. w sprawie uzgodnienia przyłącza, 8) oświadczenie A. i A.(1) G. z 11 lipca 2012 r.l udzielające T. SA zgodę na prowadzenie prac związanych z siecią elektroenergetyczną polegających na rozbiórce istniejącego słupa nN, przewodów linii napowietrznej nN, przyłączy napowietrznych nN, budowie linii kablowej nN do złącza kablowego i WLZ do złącza do rozdzielnicy główniej lub włącznika głównego w budynku na działce nr [...].
W dniu 25 sierpnia 2020 r. PINB przeprowadził dowód z oględzin. W ich trakcie ustalił, że przy ogrodzeniu posesji nr [...] przy ul. [...] znajduje się skrzynka złącza elektroenergetycznego oznakowana nr [...]. Według oświadczenia przedstawiciela spółki T. numeracja jest zgodna z numerem działki, na granicy której stoi i WLZ które zasila. Z tej skrzynki do budynku nr [...] przechodzi przyłącze. Odcinek kabla, który poprowadzony jest do budynku jest własnością T. i na budowę m.in. tego przyłącza zostało wydane pozwolenie na budowę z 10 grudnia 2012 r. Podczas oględzin został okazany rysunek [...] z projektu zatwierdzonego wyżej wskazanym pozwoleniem na budowę. Przedstawiciel T. oświadczył, że nie posiada wiedzy, czy zamierzenie, na które wydano powyższą decyzje, zostało zakończone. Pracownik organu nadzoru stwierdził, że nie jest możliwym ustalenie dokładnej trasy przebiegu przyłącza w terenie. Wskazano na ślad przy skrzynce od strony posesji nr [...], gdzie widoczny jest fragment przekładanej kostki. Ustalono, że skrzynka znajduje się w odległości 60 cm od słupka (prawej krawędzi) ogrodzenia posesji nr [...]. Ogrodzenie posesji nr [...] w stosunku do ogrodzenia posesji nr [...] jest przesunięte w stronę posesji o 25 cm. Skrzynka przyłącza elektroenergetycznego na posesji nr [...] znajduje się na ścianie wewnątrz budynku w przedpokoju. Stwierdzono, że przyłącze kończy się na zabezpieczeniu przedlicznikowym (zaciskach) w skrzynce w przedpokoju. Jako załącznik do protokołu oględzin została załączona dokumentacja fotograficzna oraz fragment rysunku nr [...] z projektu budowlanego.
Wezwaniem z 3 września 2020 r. zobowiązano kierownika budowy przyłącza energetycznego do złożenia zeznań na piśmie. Kolejnymi pismami z 27 października 2020 r. zażądano od kierownika budowy oraz od T. S.A. przedłożenia dziennika budowy i inwentaryzacji powykonawczej przyłącza. W dniu 15 grudnia 2020 r. T. SA poinformował, że inwestycja nie jest jeszcze zakończona i z tego powodu nie została jeszcze sporządzona inwentaryzacja powykonawcza. Wyjaśniono również, że dziennik budowy znajduje się u kierownika budowy. Wydanym w dniu 14 stycznia 2021 r. postanowieniem PINB ukarał kierownika budowy karą grzywny za brak złożenia zeznań. W tym samym dniu PINB ponownie wezwał kierownika budowy do złożenia zeznań oraz udostępnienia dziennika budowy i inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej przyłącza energetycznego.
Pismem z 8 lutego 2021 r. kierownik budowy poinformował, że nie posiada dziennika budowy oraz inwentaryzacji powykonawczej, która powinna być u inwestora lub wykonawcy przyłącza. Po podjęciu w dniu 25 marca 2021 r. postępowania - wcześniej zawieszonego z uwagi na śmierć A. G.(1) pismem z 31 marca 2021 r. PINB wezwał wykonawcę przyłącza do złożenia zeznań odnośnie wykonania inwestycji zgodnie z projektem, dziennika budowy i inwentaryzacji powykonawczej.
Pismem z 19 kwietnia 2021 r. T. J. zwrócił się do PINB o dołączenie do akt sprawy dokumentów w postaci: 1) pisma Starostwa Świdnickiego będącego odpowiedzią na jego wniosek w sprawie prowadzonych prac budowlanych związanych z przebudową przyłącza energetycznego, 2) dokumentacji fotograficznej na okoliczność prowadzenia prac na jego działce przy skrzynkach energetycznych, 3) niewypełnionego oświadczenia na okoliczność braku wyrażenia zgody na prowadzenie na działce nr [...] prac polegających na wyprowadzeniu linii kablowej nN ze złącza ZK-1 zlokalizowanego na tej działce, 4) kopii mapy zasadniczej działki nr [...] oraz mapy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków działki nr [...].
W odpowiedzi udzielonej w dniu 1 lipca 2021 r. wykonawca poinformował, że prace prowadzono zgodnie z projektem, uzgodnieniami z inwestorem, prowadzony był dziennik budowy oraz wykonana został inwentaryzacja powykonawcza, a dokumenty te zostały przekazane inwestorowi. Ponadto wskazał, że protokół końcowego odbioru robót został sporządzony i podpisany w dniu 13 kwietnia 2016 r.
Pismem z 2 sierpnia 2021 r. PINB zażądał od T. S.A. udostępnienia dziennika budowy i inwentaryzacji powykonawczej. Pismem datowanym na 23 sierpnia 2021 r. T. S.A. poinformował o zagubieniu dziennika budowy oraz o braku wywiązania się wykonawcy z obowiązku dostarczenia spółce geodezyjnego pomiaru powykonawczego, a także o zobowiązaniu się strony do przedłożenia w tutejszym organie ekspertyzy osoby uprawnionej dotyczącej przyłącza elektroenergetycznego wykonanego dla nieruchomości objętej postępowaniem.
W dniu 1 września 2021 r. T. S.A. przedłożył do akt sprawy ekspertyzę autorstwa R. R. dotyczącą budowy przyłącza energetycznego przy ul. [...] na działce nr [...], wykonywanie na podstawie decyzji nr 1502/2012 z 10 grudnia 2012 r. W treści przedłożonej ekspertyzy wskazano, że złącze i kabel zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym, który został zatwierdzony decyzją z 10 grudnia 2012 r. Roboty budowlane w powyższym zakresie był realizowane wczesną wiosną 2016 r., a po zakończeniu robót budowlanych, teren nimi objęty został przywrócony do stanu poprzedniego. Po dokonaniu pomiarów elektrycznych, obiekt został zgłoszony inwestorowi do odbioru, który nastąpił 14 kwietnia 2016 r. Jednocześnie w ekspertyzie wskazano, że opisany zakres robót został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami. Ponadto wskazano, że załącznikiem do ekspertyzy jest fragment mapy z projektu budowlanego wskazujący na lokalizację złącza i przebiegu trasy kabla na przedmiotowej działce.
Na podstawie przedstawionych ustaleń faktycznych, wydaną w dniu 30 września 2021 r. decyzją nr 243/2021, PINB umorzył wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy przyłącza energetycznego dla nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w J. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ powołał się na brak istnienia podstaw prawnych jak i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy, a co za tym idzie bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania. W toku postępowania ustalono bowiem, że roboty budowlane polegające na budowie przyłącza energetycznego dla nieruchomości położonej przy ul. [...] nie zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ na ich realizację została wydana decyzja Starosty. Tym samym brak jest podstaw do dalszego prowadzenia sprawy i wydania decyzji o charakterze merytorycznym. Jednocześnie PINB, odnosząc się do zarzutu dotyczących zmiany przebiegu przyłącza energetycznego, stanął na stanowisku, że zgodnie z art. 36a Prawa budowlanego nie jest to istotne odstąpienie od projektu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, wobec czego również i w tym zakresie brak jest podstaw do prowadzenia przez organ nadzoru postępowania administracyjnego. W ocenie PINB ekspertyza w zakresie złącza kablowego nN wraz z kablem zasilającym sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, potwierdziła, że przyłącze zostało wykonane w sposób prawidłowy, a zatem brak jest również podstaw do wydania przez organ odpowiedniej decyzji w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. Decyzja został utrzymana w mocy przez organ II instancji.
Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaowocowała uchyleniem zakwestionowanych decyzji administracyjnych, na mocy wyroku z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 134/22.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podstawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było przeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia i wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W sprawie powinno się ustalić wszystkie okoliczności związane z wykonywaniem robót budowlanych dotyczących przyłącza elektroenergetycznego zasilającego obiekt położony przy ul. [...] w J. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wobec tego ustalić dokładną lokalizację przyłącza, w tym rozstrzygnąć wątpliwości dotyczące przebiegu odcinka przyłącza przez działkę nr [...]. Z kolei po ustaleniu, że inwestorem przyłącza jest T. S.A., który to podmiot legitymuje się dokumentacją świadczącą o legalności wykonanego przyłącza (projekt budowlany zatwierdzony decyzją z 10 grudnia 2012 r. obowiązkiem organu było zweryfikowanie poprawności wykonanych robót budowlanych w świetle zatwierdzonej taką decyzją dokumentacji projektowej. W tym ostatnim aspekcie koniecznym było odniesienie się do twierdzeń skarżącego dotyczących wykonywania roboty budowlane związanych ze spornym przyłączem w obrębie działki nr [...] oraz braku udzielenia przez skarżącego zgody na prowadzenie takich robót.
Analiza przeprowadzonego postępowania dowodowego wskazuje, że organy nie wyjaśniły wskazanych okoliczności faktycznych sprawy. W kontrolowanej sprawie brakuje kluczowych dowodów. W szczególności, pomimo kierowania do inwestora wezwań o przedstawienie zatwierdzonej dokumentacji dotyczącej budowy przyłącza oraz dokumentacji powykonawczej, organ I instancji nie pozyskał powyższych dokumentów. Wobec powyższego w sprawie nie tylko nie została przeanalizowana treści decyzji o pozwoleniu na budowę ale także w żaden sposób nie zweryfikowano zatwierdzonego taką decyzją projektu budowlanego. Również w zakresie zgromadzonych dowodów pojawiają się istotne wątpliwości wymagające dalszego wyjaśnienia. Trzeba zauważyć, że ze znajdującej się w aktach sprawy fragmentarycznej dokumentacji projektowej, w tym okazanego w trakcie oględzin fragmentu rysunku, wynika, że projektowane złącze miało znaleźć się na elewacji budynku przy ul. [...]. Z kolei w oświadczeniu datowanym na 11 lipca 2012 r., w którym Państwo G. wyrazili zgodę na przeprowadzenie prac związanych z siecią elektroenergetyczną na będącej ich własnością działce nr [...], znajduje się zastrzeżenie, że złącze kablowe (skrzynka), powinno znajdować się na ich działce przy granicy z działką nr [...] (we wnęce śmietnikowej). Z powyższym oświadczeniem koresponduje załączony do ekspertyzy autorstwa mgr inż. R. R. fragment mapy z projektu budowlanego, na którym projektowane złącze ZK-1 zostało lokalizowane na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...]. Jednocześnie z dokumentacji fotograficznej dostarczonej przez skarżącego, chociażby ze zdjęcia datowanego na 9 listopada 2018 r. wynika, że złącze ZK-1 [...] znajduje się w narożniku działki nr [...], obok istniejącego złącza dla tej właśnie działki. Taką też lokalizację złącza potwierdzili Państwo G. - w piśmie z 24 stycznia 2020 r. Wskazali wówczas, że o umieszczeniu szafki energetycznej na zewnętrznej części ogrodzenia przynależnego do działki nr [...], zadecydowali pracownicy firmy, która wykonywała roboty budowlane na zlecenie T. Powyższa lokalizacja złącza ZK-1 uległa zmianie. W trakcie przeprowadzonych w dniu 25 sierpnia 2020 r. oględzin pracownicy organu nie stwierdzili aby skrzynka złącza ZK-1 dla posesji przy ulicy [...] znajdowała się w granicy działki nr [...]. Ustalano wówczas, że przy ogrodzeniu posesji nr [...] przy ul. [...]znajduje się jedynie skrzynka złącza dla działki nr [...]. Jednocześnie zaprotokołowano, że z tej skrzynki do budynku nr [...] przechodzi przyłącze (WLZ). Ponadto ustalono, że skrzynka przyłącza elektroenergetycznego na posesji nr [...] znajduje się na ścianie wewnątrz budynku w przedpokoju. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności niewątpliwie w sprawie nie ma jasności dotyczącej zgodności lokalizacji skrzynki złącza ZK-1 dla posesji przy ulicy [...] z zatwierdzonym projektem budowlanym. Ponadto w świetle ustalenia, że ze skrzynki złącza oznakowanej: nr [...] przechodzi przyłącze (WLZ) do posesji przy ul. [...], wywołuje wątpliwości stwierdzenie organu odwoławczego, że przyłącze energetyczne dla nieruchomości przy ul. [...] realizowane było na podstawie decyzji nr 1502/2012, w sytuacji braku wymienienia działki nr [...] w treści tej decyzji. Ponadto skarżący przedłożył oświadczenie w sprawie wyrażenia zgody na prowadzenie na działce nr [...] prac polegających na wyprowadzeniu linii kablowej nN ze złącza ZK-1 zlokalizowanego na tej właśnie działce, które nie zostało przez niego podpisane. W tym też aspekcie pojawia się kolejna wątpliwość dotycząca stanu faktycznego, który organ nadzoru uznaje za zgodny z prawem. Czy jest nim stan faktyczny, w którym złącze dla posesji przy ul. [...] znajduje się w granicach działki nr [...], czy też stan wynikający ze zlikwidowania tego złącza w tym miejscu. W kontekście ustalenia w trakcie oględzin, że skrzynka przyłącza elektroenergetycznego dla posesji przy ul. [...] znajduje się na ścianie wewnątrz budynku w przedpokoju, pojawia się kolejna wątpliwość dotycząca wiarygodności ekspertyzy mgr inż. R. R., który na załączonym fragmencie mapy zaznaczył, że projektowane złącze ZK-1 znajduje się na granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Z jednoznacznych ustaleń poczynionych w trakcie oględzin wynika, że w tym miejscu nie ma złącza ZK-1. Dodatkowe wątpliwości biorą się również z porównania ze sobą załączonego do protokołu oględzin fragmentu projektu budowlanego z fragmentem projektu budowlanego załączonego do ekspertyzy. Projekty te różnią się pomiędzy sobą przedstawianą na nich lokalizacją projektowanego złącza ZK-1 Na fragmencie projektu budowlanego okazanego w trakcie oględzin, złącze ZK-1 znajduje się przy elewacji budynku przy ul. [...]. Kolejnych wątpliwości dostarcza przedłożona przez uczestników postępowania mapa aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, sporządzona przez uprawnionego geodetę. Na jej podstawie można wyczytać, że złącze kablowe dla posesji przy ul. [...], znajduje się w granicy działki nr [...]. Istotne wątpliwości wiążą się również z okolicznościami usunięcia z działki nr [...] skrzynki złącza oznaczonej symbolem ZK-1 [...]. Ponadto sednem problemu na obecnym etapie rozpatrywania sprawy nie jest kwestia poprawności wykonanych robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz ze sztuką budowlaną. Zanim organ nadzoru przejdzie do oceny tych kwestii powinien ponad wszelką wątpliwość przesądzić legalność wykonania przyłącza elektroenergetycznego. W takiej sytuacji stwierdzenie, że w sprawie nie można mówić o samowoli budowlanej było więcej niż przedwczesne. Decyzja o umorzeniu postępowania była wobec tego wadliwa. Umorzenie postępowania jest bowiem możliwe, gdy organ bezspornie stwierdzi, że sporna inwestycja nie jest samowolą budowlaną. Takiego stwierdzenia - po lekturze zaskarżonej decyzji - nie można poczynić w świetle pojawiających się w rozpoznawanej sprawie rozbieżności. W ponownym postępowaniu organ przede wszystkim uzupełni materiał dowodowy o cały projekt budowlany zatwierdzony decyzją nr 1502/2012 r. a także zobowiąże inwestora do sporządzenia w czytelnej technice graficznej powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej przyłącza elektroenergetycznego do posesji przy ul. [...]. Dopiero po wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i przeprowadzeniu wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów - w tym przy uwzględnieniu zgłoszonych w skardze dowodów - możliwe będzie sprawdzenie legalności wykonanych robót budowlanych.
W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB postanowieniem nr 304/2022 z dnia 2 grudnia 2022 r. dopuścił jako dowód projekt budowlany pt. Rozbiórka linii napowietrznej nN obwodów [...] i [...] ze stacji transformatorowej [...] wraz z przyłączami napowietrznymi do budynków mieszkanych. Budowa linii kablowej nn wraz z przyłączami w celu zasilania budynków mieszkalnych, m. in. przy ul. [...]w J., zatwierdzony decyzją Starosty Świdnickiego z dnia 10 grudnia 2012 r. Odrębnym pismem z 2 grudnia 2022 r. PINB zażądał od T. S.A. udostępnienia dokumentacji powykonawczej określonej art. 3 pkt 14 Prawa budowlanego, tj. dokumentacji budowy z naniesionymi zmianami w toku wykonywania robót.
Dnia 27 stycznia 2023 r. do PINB wpłynęło pismo T. S.A. wraz z częściową dokumentacją z reliazacjia wskazanej inwestycji, w szczególności w zakresie obejmującym obszar działki nr [...], nr [...] przy ul. [...]w J. W dokumentacji zawarto m. in. mapę wynikową (pomiar inwentaryzacyjny przyłącza elektroenergetycznego do działki nr [...] i przebudowy istniejącej sieci, informację uprawnionego geodety z 11 stycznia 2023 r. oraz zdjęcie zamontowanego zgodnie z projektem złącza ZK-3 na działce nr [...]. Z treści informacji uprawnionego geodety wynika, że obiekt budowlany wykonany na działkach nr [...] i [...] jest usytuowany z następującymi odstępstwami od projektu zagospodarowania działki lub terenu: zmieniona lokalizacja szafy elektroenergetycznej na działce nr [...], szafa jest posadowiona prostopadle do granicy działki nr [...], a nie równolegle. Jednocześnie T. wskazał: "po przedłożeniu przez uprawnionego geodetę w dniu 13 grudnia 2022 r. informacji z geodezyjną informacją powykonawczą i stwierdzeniu, że przebieg linii kablowej na działce nr [...] obejmującej posesję przy [...] jest niezgodny z projektem, po przeprowadzeniu wizji lokalnej przystąpiliśmy do działań w ramach realizowanej inwestycji mających na celu usunięcie tej niezgodności z prawem. Przedkładana mapa wynikowa potwierdza usunięcie stwierdzonej nieprawidłowości, co oznacza, że usunięto fragment łącza przebiegającego przez działkę nr [...], czym doprowadzono przedmiotowe roboty do zgodności z projektem". PINB podsumował, że budowa przyłącza energetycznego dla nieruchomości położonej przy [...] nie została wykonana w warunkach samowoli budowlanej, została bowiem zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 10 grudnia 2012 r. , co potwierdza m. in. zainwestowanie wyłącznie działek wymienionych w tej decyzji. Należy więc wykluczyć istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Organ jednocześnie podkreślił, że istotnym odstępstwem nie jest zmiana lokalizacji skrzynki przyłącza dla posesji przy ul. [...].
PINB poinformował także o wniesieniu przez skarżącego w dniu 27 stycznia 2023 r. materiału fotograficznego dokumentującego prace realizowane w okresie 16 - 31 grudnia 2022 r. przy budowie przyłącza dla działki nr [...], bez uzyskania od niego zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. T. J. pismem z dnia 25 stycznia 2023 r. zwrócił się także o dokonanie ustaleń dotyczących podmiotów realizujących te prace. PINB ocenił, że realizowane roboty prowadzono w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez T. J. odwołania DWINB zdecydował o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu podkreślił, że przyłącze energetyczne dla nieruchomości przy ul. [...] realizowane było na podstawie decyzji Starosty z 10 grudnia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. S.A. pozwolenia na rozbiórkę sieci napowietrznej wraz z przyłączami napowietrznymi oraz budowę linii kablowej ze złączami kablowymi (na wskazanych działkach, wśród których znajdują się adekwatne dla sprawy nieruchomości). Organ ponadto pozyskał dokumentację dotyczącą inwestycji w postaci mapy wynikowej (pomiar inwentaryzacyjny przyłącza do działki nr [...]) a także informację uprawnionego geodety z 11 stycznia 2023 r. oraz zdjęcie zamontowanego złącza ZK-3 na działce nr [...]. Z tej informacji wynika, że obiekt budowlany wykonany na działce nr [...] i [...] w ramach budowy linii kablowej jest usytuowany z odstępstwami od projektu zagospodarowania działki lub terenu (zmieniona lokalizacja szafy na działce nr [...], szafa posadowiona jest prostopadle do granicy działki [...], a nie równolegle), jednak nie stanowi to istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, natomiast doprowadziła inwestycję do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że usunięto fragment przyłącza przebiegającego przez działkę [...], przez co doprowadzono roboty do zgodności z zatwierdzonym projektem.
Skargą z dnia 25 lipca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu T. J. (dalej skarżący) zakwestionował decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 481/2023 z dnia 7 czerwca 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy nr 37/2022 z dnia 27 marca 2023 r., którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej przyłącza elektroenergetycznego dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w J. Skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6, 7, 28, 77§1, 80, 107§3 w związku z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co skutkowało błędnym uznaniem, że budowa przyłącza energetycznego dla nieruchomości przy [...] został zrealizowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym - decyzją z 10 grudnia 2012 r., 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 28 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, at. 36a, art. 37 ust. 1, art. 93 ustawy Prawo budowlane przez wydanie zaskarżonej decyzji bez weryfikacji i ustalenia granic zamierzenia budowlanego zatwierdzonego decyzją z 10 grudnia 2012 r., 3) naruszenia prawa materialnego, a to art. 39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez odstąpienie przez inwestora od wznowienia zniszczonego podczas prac budowlanych znaku granicznego 2092 pomiędzy działkami nr [...] a nr [...] poprzez odstąpienie przez organ nadzoru budowlanego od sprawdzenia granic zamierzenia budowlanego i usytuowania nowo wybudowanego przyłącza.
Skarżący zwrócił się o uchylenie wskazanej wyżej decyzji DWINB. Wniósł też o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów: 1) projektu przyłącza elektroenergetycznego dla działki nr [...] zgłoszenie z 9 lutego 2012 r. + mapa inwentaryzacji z 11 września 2012 r., 2) współrzędne z pomiarów punktów granicznych z operatu K. K. uprawnionego geodety i współrzędne punktów z 2009 r. po podziale urzędowym nieruchomości, 3) pisma Starosty Świdnickiego z 28 grudnia 2022 r. i z 17 stycznia 2023 r. oraz z 16 listopada 2021 r. 4) pisma Burmistrza J. w odpowiedzi na wniosek o ujawnienie informacji publicznej, tzn. zakresu prac w grudniu 2022 r. dotyczącego awaryjnej naprawy kabla i zajęcia pasa drogowego drogi gminnej na okoliczność wybudowania przyłącza bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót. Skarżący zwrócił się również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W rozwinięciu skarżący wskazuje, że działka nr [...] jest jego własnością, i nie jest objęta zamierzeniem inwestycyjnym o którym mowa w decyzji Starosty nr 1501/2012, a inwestor nie posiada prawa do dysponowania nią na cele budowlane. Skarżący nigdy nie udzielił zgody na wejście i prowadzenie na działce prac budowlanych. W jego ocenie prace budowlane i wybudowanie przyłącza na działce nr [...] w grudniu 2022 r. były próbą legalizacji przez pracowników T. w celu ukrycia tego, że w 2015/16 nie położono kabla zgodnie z projektem 1502/2012. Zarzuca, że organ nie ujawnił i nie wskazał innego zatwierdzonego projektu zamiennego - naprawczego, który mógł by być podstawą do umorzenia postępowania. Skarżący podnosi, że nadal istnieją wątpliwości co do stanu faktycznego, który organy uznają za zgodny z prawem, zaś narusza przepisy prawa branie pod uwagę - jako podstawę umorzenia postępowania - opinii uprawnionego geodety. Skarżący podtrzymuje, że organ I instancji powinien sprawdzić legalność wykonania przyłącza zgodnie z projektem nr 1502/2012. Zarzuca, że organ zignorował podnoszone okoliczności w postaci odłączania kabla z działki [...] i budowy nowego przyłącza na działce nr [...], co zostało zrealizowane pod pozorem naprawy kabla. Dalej skarżący twierdzi, że uprawnionym geodetom wskazanym przez inwestora nie przysługuje prawo weryfikacji i zmiany granic prowadzonego zakresu inwestycji co do działek sąsiednich, nie ujętych w decyzji z 10 grudnia 2012 r. Nadto skarżący zgłasza fakt bezprawnego wejścia na jego działkę w celu wykonania prac budowlanych.
W odpowiedzi na skargę DWINB zwrócił się o jej oddalenie podtrzymując wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieusprawiedliwiona, i dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że odpowiada ona prawu.
Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej także jako p.p.s.a.. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W myśl art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Kontroli sądowej poddano w niniejszej sprawie decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2023 r. (nr 481/2023) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy z dnia 27 marca 2023 r. (nr 37/2023), którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy przyłącza energetycznego dla nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w J. Należy podkreślić, że w granicach sprawy zapadło już orzeczenie sądu administracyjnego. Determinuje to niniejsze postępowanie, ponieważ zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Uchylając uprzednio wydane decyzje Sąd Wojewódzki wytknął organom niedostatki w prowadzeniu postępowania dowodowego skutkujące niewyjaśnieniem istotnych okoliczności faktycznych sprawy i brakiem kluczowych dowodów. Sąd sprecyzował, że zabrakło zatwierdzonej dokumentacji dotyczącej budowy przyłącza oraz dokumentacji powykonawczej - co spowodowało brak odpowiedniej analizy pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd podkreślił dalej niejasności w ustaleniu lokalizacji złącza ZK-1. Nie jest także jasne, który stan faktyczny, w zakresie umiejscowienia łącza, jest zgodny z prawem. Reasumując Sąd uznał, że istotą problemu jest wyjaśnienie legalności wykonania przyłącza energetycznego, a w konsekwencji orzekanie o ewentualnej samowoli było przedwczesne, co w konsekwencji decyzję o umorzeniu postępowania czyni wadliwą.
W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB pozyskał projekt budowlany inwestycji, zatwierdzony decyzją Starosty Świdnickiego z dnia 10 grudnia 2012 r. Z dokumentacji tej wynika, że inwestycja obejmuje między innymi działkę nr [...], a więc działkę Państwa G., na której posadowione ma być relewantne złącze energetyczne. Wśród wskazanych w tej dokumentacji działek nie ma działki nr [...], a więc działki skarżącego. Prowadzi to do konkluzji, którą nakazał ustalić Sąd w prawomocnym wyroku, że stanem zgodnym z prawem, co do posadowienia przyłącza wedle projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, jest stan, w którym owo przyłącze będzie się znajdować na działce nr [...].
Kolejna kwestia dotyczy zrealizowania inwestycji, a więc w istocie rzeczy dokumentacji powykonawczej, o której wypowiedział się Sąd w poprzednim wyroku, która odzwierciedla stan wykonanych prac. W tej sferze PINB uzyskał dokumentację powykonawczą w postaci mapy wynikowej (pomiar inwentaryzacyjny przyłącza do działki nr [...]), informację uprawnionego geodety oraz fotografię zamontowanego zgodnie z projektem złącza ZK-3 na działce nr [...]. Z treści informacji uprawnionego geodety i T. S.A. wynika, że obiekt (szafa elektroenergetyczna) położony jest na działce nr [...], z tym, że zmieniono lokalizację z ułożenia równoległego na prostopadłe względem granicy działki nr [...]. Jednocześnie organ poinformował, że w świetle pozyskanych informacji, pierwotnie niezgodny z projektem przebieg linii kablowej - przez działkę nr [...] - został skorygowany (usunięto sieć z działki [...]), co potwierdza mapa wynikowa, i co oznacza doprowadzenie robót do stanu zgodności z prawem. Stan odstępstw w postaci lokalizacji skrzynki (prostopadle, a nie równolegle do granicy działki nr [...]) nie został zakwalifikowany przez organy jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. W ocenie Sądu w składzie orzekającym taka kwalifikacja odnajduje potwierdzenie w art. 36 ust. 5 Prawa budowlanego, ponieważ przepis ten do istotnych odstępstw zalicza odstąpienie w zakresie: 1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany; 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących: a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%, c) liczby kondygnacji; 3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze; 4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d; 7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.
Wskazana przez organy zmiana ułożenia skrzynki energetycznej nie mieści się w powyższym katalogu, i trafnie potraktowały ją organy jako niestanowiącą istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Stan, w którym fragment przyłącza przebiegał przez działkę nr [...] nie był stanem zgodnym z prawem, jednak sytuacja w tym zakresie została konwalidowana - poprzez usunięcia tego fragmentu, co prawidłowo zostało potraktowane jako przywrócenie przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem.
W tak zarysowanej perspektywie Sąd uznał, że wskazania zawarte we wskazanym wcześniej wyroku Sądu Wojewódzkiego zostały wykonane, co w konsekwencji oznacza, że niedostatki w zakresie postępowania wyjaśniającego, zgromadzonego materiału dowodowego, zostały w ponownie poprowadzonym postępowaniu administracyjnym wyeliminowane. Ustalono stan wynikający z zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę, i skonfrontowano to ze stanem powykonawczym.
Należy zatem przejść do oceny, czy w tak ustalonym stanie faktycznym zasadna jest decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Inaczej mówiąc, czy organ miał podstawy aby przyjąć, że w sprawie nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną.
O sytuacji zajścia samowoli budowlanej stanowi art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane: organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W realiach sprawy taka sytuacja nie nastąpiła, ponieważ przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, i zlokalizowany jest na działce, którą pozwolenie na budowę wymienia (co potwierdza treść pozwolenia na budowę i dokumentacji porealizacyjnej).
Zmienione usytuowanie skrzynki energetycznej (prostopadle, a nie równolegle do granicy działki) nie mieści się w kategorii istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, i w tym zakresie ocenę organów należy zaakceptować. Nie mamy do czynienia z koniecznością zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, a więc wydania postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Ponadto z dokumentacji porealizacyjnej wynika, co podkreślają także organy, że nieprawidłowość polegająca na przebiegu części przyłącza przez działkę nr [...] została usunięta, a tym samym nie mamy do czynienia ze stanem niezgodnym z prawem.
Analizując poszczególne zarzuty skarżącego, na wstępie ten celujący w niedostatki materiału dowodowego, trzeba zauważyć, że nie jest on już zasadny, ponieważ organy uzupełniły i poprawnie oceniły zebrane dowody, co było w szczególności zastosowaniem się do dyspozycji Sądu zawartych w poprzednio wydanym wyroku. Argumenty skarżącego w tym zakresie opierają się na jego subiektywnych przekonaniach i przypuszczeniach (w szczególności: "moim zdaniem prace budowalne i wybudowanie przyłącza na działce [...] w grudniu 2022 r. były próbą legalizacji poczynań pracowników T., prawdopodobnie w celu ukrycia faktu"- s. 4 skargi; "informacja w dzienniku budowy – uchybienia było celowe" – s. 4 skargi; "jest bardzo możliwe, że doszło do naruszenia art. 36 tj. istotnego odstąpienia – s. 4; "moim zdaniem postępowanie prowadzono tak, aby inwestor i właściciele posesji przy [...] nie ponieśli konsekwencji" – s. 5; "stronniczość PINB w Świdnicy – s. 6), niezadowoleniu z wydanych rozstrzygnięć, jednak nie wykazują naruszeń prawa w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Trzeba też wyjaśnić w tym miejscu skarżącemu, w odpowiedzi na jego zarzut co do nie wskazania przez organ projektu zamiennego – naprawczego (s. 4 skargi), że w świetle braku odstępstw kwalifikowanych jako istotne konieczność przedłożenia takiego projektu nie zaktualizowała się (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Należy też odpowiedzieć skarżącemu, przypominając o przedmiocie postępowania – czyli samowolnej budowie przyłącza energetycznego – że podnoszone kwestie odcinania dopływu prądu (s. 4 skargi), wejścia na nieruchomość skarżącego podczas robót budowlanych (s. 5), spraw granicznych między działkami nr [...] a nr [...] (s. 6 skargi) - mogą być ewentualnie przedmiotem innych postępowań prawnych.
Zarzut skarżącego co do naruszenia prawa materialnego w postaci art. 39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wskazujący na odstąpienie przez inwestora od wznowienia zniszczonego znaku granicznego i sprawdzenia granic zamierzenia budowlanego nie może być uznany, ponieważ wykracza poza przedmiot postępowania skupionego na ewentualnej samowoli budowlanej. Zarzuty naruszenia przepisów materialnych – art. 28 ust. 1, 1a, 2, art. 36a, art. 37 ust. 1, art. 93 pkt 4 Prawa budowlanego nie są poparte rzeczową argumentacją, skupiają się na ponownym wskazywaniu niezgodności robót z zatwierdzonym projektem budowlanym, zarzuceniem bezprawnego wejścia na działkę skarżącego, brakiem projektu zamiennego, kwestionowaniem kompetencji uprawnionego geodety. Sąd nie dopatrzył się w nich zasadności, i nie mogły one mieć wpływu na wynik tej sprawy. Poza przedmiotem niniejszego postępowania pozostają też wskazane przez skarżącego w końcowej części skargi zarzuty w zakresie prawdopodobnego poświadczenia nieprawdy w dokumencie uprawnionego geodety, czy ukrycia faktów przez organ I instancji. W konsekwencji nie maja one wpływu na wynik przedmiotowej sprawy, podobnie jak i inne podniesione w skardze zarzuty skupione na nieuprawnionej – zdaniem skarżącego legalizacji samowoli budowlanej. W konkluzji trzeba podkreślić, że decyzja umarzająca postępowania wydana przez PINB, i utrzymana w mocy przez organ II instancji była prawidłowa, gdyż przedmiotowe roboty budowlane związane z przyłączem energetycznym nie nastąpiły w warunkach samowoli budowlanej. Tym samym stosowanie art. 48 p.bud. w sytuacji, w której obiekt budowlany został wybudowany i zgodny jest z ostatecznie udzielonym pozwoleniem na budowę (a więc jest zgodny z prawem), byłoby sprzeczne z celem przedmiotowej regulacji, tzn. doprowadzeniem do stanu zgodnego z prawem (zob. Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany pod red. Alicji Plucińskiej-Filipowicz i Marka Wierzbowskiego), uwagi do art. 48, pkt 18, LEX/el.2023).
Skoro zatem Sąd kontrolując postępowanie nie dostrzegł przesłanek uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, przy czym jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI