II SA/Wr 46/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu wadliwego uzasadnienia i nieprawidłowego ustalenia stron postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla budynku mieszkalnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na istotne naruszenia proceduralne, w tym wadliwe uzasadnienie decyzji i nieprawidłowe ustalenie stron postępowania. Sąd podkreślił konieczność kompleksowej analizy projektu budowlanego zamiennego zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego oraz prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę J. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) z dnia 13 listopada 2023 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 31 sierpnia 2023 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Sprawa wywodziła się z postępowania naprawczego wszczętego na wniosek inwestora K. S. z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd uznał, że obie decyzje organów nadzoru budowlanego (PINB i DWINB) zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, co skutkowało ich uchyleniem. Głównymi przyczynami uchylenia były: nienależyte uzasadnienie decyzji, które nie zawierało analizy zgodności projektu budowlanego zamiennego z przepisami (w tym art. 35 Prawa budowlanego, planem miejscowym, warunkami technicznymi), oraz wadliwe ustalenie stron postępowania. Sąd zwrócił uwagę na rozbieżności w katalogu stron postępowania między różnymi decyzjami administracyjnymi oraz na fakt, że skarżąca została dopuszczona do udziału w postępowaniu dopiero na jego zaawansowanym etapie. Sąd nakazał organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień, w tym prawidłowe ustalenie stron i weryfikację projektu budowlanego zamiennego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzje organów pierwszej i drugiej instancji nie zostały uzasadnione w sposób umożliwiający ocenę przesłanek, którymi kierowały się organy akceptując projekt budowlany zamienny. Brak analizy zgodności projektu z przepisami, planem miejscowym, warunkami technicznymi.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że uzasadnienia decyzji PINB i DWINB były lakoniczne i stanowiły jedynie chronologiczne zestawienie działań lub ogólne stwierdzenia o spełnieniu wymogów, bez szczegółowej analizy zgodności projektu budowlanego zamiennego z art. 35 Prawa budowlanego i innymi przepisami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (27)
Główne
u.p.b. art. 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
u.p.b. art. 50 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 50 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 27 § 1
u.p.b. art. 36a § 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 51 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 31
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyte uzasadnienie decyzji organów nadzoru budowlanego. Wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania i brak zapewnienia im udziału w każdym stadium postępowania. Brak kompleksowej analizy projektu budowlanego zamiennego na gruncie art. 35 Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
organy w sposób nienależyty w świetle stanu sprawy, uzasadnili wydane akty administracyjne Nie stanowi o realizacji tego obowiązku samo wskazanie na zgodność projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami. Nie można przyjąć tezy ferowanej przez DWINB odnośnie zarzutów odwołania, gdzie do twierdzeń odwołującej się dotyczących oceny stanu technicznego organ odnosi się krótko podając, że można było to kwestionować na wcześniejszym etapie postępowania tj. przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Sąd w składzie orzekającym zauważa całkowitą dowolność PINB w działaniach dotyczących elementarnego obowiązku organu jakim jest ustalenie stron postępowania.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Władysław Kulon
sprawozdawca
Wojciech Śnieżyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Należyte uzasadnianie decyzji administracyjnych w sprawach budowlanych, prawidłowe ustalanie stron postępowania oraz kompleksowa weryfikacja projektów budowlanych zamiennych przez organy nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań naprawczych w prawie budowlanym i wymagań stawianych projektom budowlanym zamiennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego, takie jak prawidłowe uzasadnienie decyzji i ustalenie stron, nawet w sprawach technicznych. Podkreśla, że błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji merytorycznych.
“Błędy formalne w urzędzie: Jak wadliwe uzasadnienie i nieznajomość stron doprowadziły do uchylenia decyzji budowlanej?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 46/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-06-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/ Władysław Kulon /sprawozdawca/ Wojciech Śnieżyński Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 50 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca), Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Protokolant: Referent Tomasz Gołębiowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2023 r. nr 1094/2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 960 zł (słownie: dziewięćset sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez J. K., (dalej - skarżąca), zastępowanej przez profesjonalnego pełnomocnika jest decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, (dalej - DWINB, organ II instancji) z dnia 13 listopada 2023 r., nr 1094/2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. W świetle przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych stan sprawy, w której zapadło kwestionowane rozstrzygnięcie, kształtował się następująco. K. S., (dalej – inwestor) pismem z dnia 14 grudnia 2021 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubaniu, (dalej – PINB, organ I instancji) z żądaniem wszczęcia postępowania naprawczego dotyczącego budynku mieszkalnego realizowanego w Ś. przy ul. [...]. Powodem wdrożenia postępowania, wedle jego inicjatora, było istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego stwierdzone przez nowego kierownika budowy, który z dniem 2 listopada 2021 r. podjął się pełnienia tej funkcji. Pismem z dnia 18 stycznia 2022 r. PINB poinformował o wszczęciu postępowania, którego przedmiot określono jako budowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] na terenie działki nr [...] powstałej w wyniku podziału działki [...], AM-[...], obręb [...] w Ś. realizowanej z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wyznaczono też termin kontroli, którą przeprowadzono w dniu 27 stycznia 2022 r., dokumentując przeprowadzoną czynność sporządzonym na tę okoliczność protokołem. Wobec poczynionych ustaleń organ nadzoru budowlanego w dniu 3 marca 2022 r. wydał postanowienie nr 57/2022, którym wskazując w podstawie prawnej art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) w brzmieniu przed zmianą ustawy, która weszła w życie 19 stycznia 2020 r., w związku z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 13 lutego 2020 r., poz. 471) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego wykonanych robót określającej poprawność ich wykonania pod względem technicznym oraz zgodności z przepisami, a w razie potrzeby wskazującej zakres robót niezbędnych do doprowadzenia zrealizowanych robót do stanu zgodnego z prawem. Uzasadnienie postanowienia sprowadzało się do wskazania, że w trakcie kontroli stwierdzono istotne zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, które dotyczą m.in. charakterystycznych parametrów obiektu jak długości i wysokości budynku i liczby jego kondygnacji. Zdaniem organu wprowadzenie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane wymagało uzyskania zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, której inwestor nie uzyskał. W dniu 30 marca 2022 r. do organu wpłynęło opracowanie stanowiące realizację obowiązku zawartego w opisanym wyżej postanowieniu. Pismem z dnia 11 kwietnia 2022 r. PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, wyznaczając w tym względzie stosowny termin, po czym wydano decyzję nr 53/2022 z dnia 29 kwietnia 2022 r. Rzeczoną decyzją, u której podstaw prawnych legł art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w terminie 3 miesięcy od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Na skutek postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego oraz wprowadzenia istotnych zmian względem projektu budowlanego Starosta Lubański w dniu 2 listopada 2022 r. wydał decyzję nr 463/2022, którą uchylił decyzję własną z dnia 25 marca 2004 r., nr AB-7351/SZ-22/7807/03/03 udzielającą pozwolenia na budowę dla przedmiotowego budynku. Wskazana decyzja uchylająca pozwolenie na budowę jako ostateczna funkcjonuje w obrocie prawnym. Uwzględniając wnioski inwestora PINB w Lubaniu w dniu 8 sierpnia 2022 r. wydał postanowienie nr 102/2022, a w dniu 8 grudnia 2022 r. postanowienie nr 164/2022. Oba postanowienia dotyczyły zmiany decyzji tego organu z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr 53/2022 w zakresie terminu wykonania obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Przy piśmie z dnia 13 grudnia 2022 r. inwestor przedłożył dokument, o jakim była mowa w opisanej wyżej decyzji. Wedle organu przedłożony dokument okazał się niekompletny w związku z czym PINB w dniu 6 kwietnia 2023 r. wydał postanowienie nr 66/2023, którym nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonym projekcie budowlanym, wyznaczając w tym celu termin do dnia 23 czerwca 2023 r. Zobowiązany w dniu 18 maja 2023 r. przedłożył żądany dokument, który na żądanie organu wyartykułowane w piśmie z dnia 16 czerwca 2023 r. został uzupełniony i ostatecznie przedłożony w 3 egzemplarzach przy piśmie z dnia 23 czerwca 2023 r. Na tym etapie postępowania w dniu 24 kwietnia 2023 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej, w którym zgłosił on udział swojej mocodawczyni w sprawie jako strony postępowania. Pismem z dnia 21 lipca 2023 r. kierowanym przez PINB do pełnomocnika skarżącej poinformowano, że w związku z uznaniem skarżącej za stronę postępowania informuje się o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy, co wynika z notatki służbowej z dnia 9 sierpnia 2023 r. W dniu 31 sierpnia 2023 r. PINB wydał decyzję nr 91/2023, którą na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany zamienny inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] na działce nr [...], AM [...], obręb [...], w Ś. i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z tą inwestycją. W sentencji decyzji zawarto także obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Uzasadnienie decyzji PINB zawiera relację z dotychczasowego przebiegu postępowania, zaś odnośnie przedłożonego projektu budowlanego zamiennego odnotowano, że ,,został przedłożony projekt budowlany zamienny, (...), sporządzony zgodnie z ustawą Prawo budowlane, rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz warunkami planistycznymi - umożliwiający jego zatwierdzenie". Wskazana decyzja w terminie na wywiedzenie instancyjnego środka zaskarżenia została oprotestowana odwołaniem skarżącej, która poczyniła zarzut naruszenia przepisów postępowania. W odwołaniu podano, że naruszono: art. 77 k.p.a. poprzez wadliwe dokonanie oceny prawnej stanu faktycznego i stwierdzenie, że cała budowa nie wymaga wykonania robót naprawczych, za wyjątkiem konstrukcji dachu, którą zalecono przeprojektować; art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wynikającego z braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bezdowodowe przyjęcie twierdzeń autora opracowania stanu technicznego wykonanych robót budowlanych z dnia 30 marca 2022 r.; art. 10 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niepełne uzasadnienie decyzji, z pominięciem wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek jakimi się kierował przy wydaniu decyzji oraz art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. Poza opisem poczynań organu w odwołaniu zawarto zasadniczo jedno twierdzenie polemiczne z oprotestowaną decyzją, które sprowadzało się do podniesienia, że organ I instancji nie wyjaśnił dostatecznie dlaczego autor oceny technicznej stwierdził brak potrzeby wykonania robót naprawczych, za wyjątkiem konstrukcji dachu, którą zalecił przeprojektować. W dniu 13 listopada 2023 r. DWINB wydał decyzję nr 1094/2023, którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Lektura decyzji pozwala na wskazanie, że organ odwoławczy skrupulatnie przytoczył stan sprawy wskazując na kolejno zapadłe rozstrzygnięcia oraz działania inwestora wykonującego nałożone na niego obowiązki. Niepoślednią część uzasadnienia poświecono rozważaniom, szeroko popartym orzecznictwem, dotyczącym charakteru postępowania naprawczego oraz obowiązków organu w zakresie weryfikacji przedłożonego projektu budowlanego zamiennego oraz samej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót, w stosunku do której znajdują zastosowanie przepisy prawa materialnego dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jeżeli chodzi o merytoryczne stanowisko DWINB trzeba odnotować, że w uzasadnieniu decyzji wskazano, że po analizie przedłożonej ostatecznej wersji projektu budowlanego zamiennego organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W ocenie DWINB złożony dokument spełnia wymogi, o których wspomniano w powyższych rozważaniach. Przed wydaniem decyzji zatwierdzającej przedstawiony projekt przez organ I instancji strony miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłoszenia własnych uwag. Nie wniesiono jednak żadnych uwag. Co do odwołania organ II instancji uznał, że w jego treści nie sformułowano zarzutu wobec przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, tylko wobec oceny stanu technicznego, która zdaniem DWINB mogła być kwestionowana na wcześniejszym etapie postępowania, tj. przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Na obecnym etapie postępowania kwestia ta wydaje się znikoma, gdyż to projekt budowlany zamienny powinien określać rozwiązania zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym przepisami techniczno- budowlanymi oraz z zakresu zagospodarowania przestrzennego, a także z wymaganiami ochrony środowiska, a ponadto zawierać wymagane prawem opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Nie godząc się z decyzją skarżąca wywiodła na nią skargę do sądu administracyjnego, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Żądania skargi, podobnie jak miało to miejsce w odwołaniu, oparto na zarzutach naruszenia: art. 77 k.p.a. poprzez wadliwe dokonanie oceny prawnej stanu faktycznego i stwierdzenie, że cała budowa nie wymaga wykonania robót naprawczych, za wyjątkiem konstrukcji dachu, którą zalecono przeprojektować; art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wynikającego z braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bezdowodowe przyjęcie twierdzeń autora opracowania stanu technicznego wykonanych robót budowlanych; art. 10 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niepełne uzasadnienie decyzji, z pominięciem wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek jakimi się kierował organ przy wydaniu decyzji oraz art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie skargi zawiera opis stanu faktycznego i stanu prawnego, przy czym ta część pisma procesowego sprowadza się do przytoczenia wybranych aktów administracyjnych i wskazania jako cytatów ich fragmentów. Skarżąca zawarła jednak pogląd, że podniesione zarzuty nie dotyczą wyłącznie oceny stanu technicznego lecz obejmują również projekt budowlany zamienny. Popierając orzecznictwem zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa kwestionowała brak uwzględnienia zasady, zgodnie z którą organ zobowiązany jest prowadzić z urzędu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zdaniem autora skargi organ II instancji uchybił tej zasadzie ograniczając swoją aktywność do poparcia stanowiska organu I instancji. W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie informując, że po zapoznaniu się ze skargą nie znaleziono podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz zarzuty i wnioski w niej zawarte. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż opisane w sformułowanych w niej zarzutach. Zdaniem Sądu materiał dowodowy sprawy niezbicie potwierdza fakt naruszenia przez inwestora warunków ustalonych w decyzji Starosty Lubińskiego z dnia 25 marca 2004 r., nr 79/04 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Regulacje prawnomaterialne w takiej sytuacji tj. stwierdzenia istotnych odstępstw od projektu budowlanego nie przewidują możliwości zalegalizowania tychże przez organ administracji architektoniczno-budowlanej lecz ustawodawca uposażył w kompetencje w tym zakresie organy nadzoru budowlanego. Dlatego też sam fakt prowadzenia postępowania jak i przybrany kierunek legalizacji inwestycji nie budzą zastrzeżeń. W niniejszym przypadku sam inwestor wystąpił z inicjatywą przeprowadzenia postępowania naprawczego i złożył w PINB stosowny wniosek. Jeżeli chodzi o działania organu I instancji to wpisał on się we właściwy tryb postępowania legalizacyjnego to znaczy przeprowadził oględziny, stosownie je dokumentując, wstrzymał prowadzenie robót, nakazał przedłożenie oceny stanu technicznego, a następnie ze względu na formalne potwierdzenie odstępstw, nakazano przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, który końcowo decyzją z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr 91/2023 zatwierdzono i udzielono pozwolenia na wznowienie robót. Z kolei decyzja DWINB objęta skargą, jak zresztą wskazuje jej sentencja, stanowi wyraz zaaprobowania w całości stanowiska PINB w Lubaniu. We wstępnej części uzasadnienia przyczyn, które legły u podstaw wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji zaskarżonej jak i decyzji ją poprzedzającej, zaznaczyć trzeba, że tak PINB jak i DWINB w sposób nienależyty w świetle stanu sprawy, uzasadnili wydane akty administracyjne. Nie wnikając głębiej w podstawowe zasady redakcji aktu administracyjne, dość będzie wskazać na zasadę obligującą organy do zawarcia uzasadnienia prawnego i faktycznego wprowadzanego do obrotu prawnego aktu administracyjnego. Jeżeli chodzi o organ I instancji to treść uzasadnienia decyzji stanowi chronologiczne zestawienie działań i wydawanych postanowień. Do istoty sprawy PINB odniósł się wyłącznie jednym zdaniem dotyczącym sporządzenia projektu budowlanego zamiennego zgodnie z ustawą Prawo budowlane i rozporządzeniem w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego umożliwiającym jego zatwierdzenie. Nieco szerzej do problemu podszedł organ II instancji, który poza przedstawieniem rysu historycznego sprawy wskazał na orzecznictwo zrównujące co do zasady zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i sposób procedowany odnośnie jego zatwierdzenia z projektem budowlanym zatwierdzanym decyzją o pozwoleniu na budowę. DWINB jednak poza wykazaniem się wiedzą o prawidłowym modelu działania organu nadzoru budowlanego w takich przypadkach nie skorzystał jednak z podanych przez siebie samego wyznaczników i całe swoje rozważania zrekapitulował w lapidarnym stwierdzeniu, że ,,po analizie przedłożonej ostatecznej wersji projektu budowlanego zamiennego organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W ocenie DWINB złożony dokument spełnia wymogi, o których wspomniano w powyższych rozważaniach". Zdaniem Sądu prawidłowo przeprowadzone postępowanie sprowadza się do zweryfikowania projektu budowlanego zamiennego na zasadach wynikających z art. 35 Prawa budowlanego. Wiadomym pozostaje, że wskazany normatyw jest domeną organów administracji architektoniczno-budowlanej, niemniej jednak przewidziane przez ustawodawcę postępowanie naprawcze obliguje organy nadzoru budowlanego i to zarówno I jak i II instancji do kompleksowej analizy przedłożonego projektu budowlanego zamiennego na tle tego przepisu. Tak decyzja o pozwoleniu na budowę jak i decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego muszą potwierdzać spełnienie wszelkich wymogów dla zaakceptowania zamierzenia inwestycyjnego, co musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Nie stanowi o realizacji tego obowiązku samo wskazanie na zgodność projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami. Konieczne jest wskazanie i szczegółowe rozważenie ziszczenia się wszelkich warunków pozytywnych wynikających z art. 35 Prawa budowlanego przemawiających za wydaniem decyzji korzystnej dla inwestora. Poza prawem materialnym konieczność takiego działania warunkowana jest treścią art. 107 § 1 k.p.a., który nakłada na organ obowiązek zawarcia w decyzji elementu w postaci uzasadnienia faktycznego i prawnego. Nie można przy tym uznać aby opis przebiegu postępowania stanowił o wyczerpaniu tego elementu decyzji, tym bardziej w przypadku gdy organ uchyla się od analizy kluczowych zagadnień wynikających z prawa materialnego. W niniejszym przypadku obie decyzje nie zostały uzasadnione w sposób dający podstawy do oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym przesłanek, którymi kierowały się organy akceptując przedłożony projekt budowlany zamienny. W decyzjach nie ma śladu analizy w zakresie jego zgodności z planem miejscowym czy decyzją o warunkach zabudowy, przepisami techniczno-budowlanymi, kompletności tego projektu czy innych uwarunkowań związanych z osobą projektanta i jego uprawnieniami. Jeżeli chodzi o przepisy procedury administracyjnej to co prawda w odwołaniu i w skardze wskazano na naruszenie art. 10 k.p.a., co faktycznie w niniejszej sprawie, lecz w inny sposób niż opisuje to strona skarżąca. Nadto naruszeń tych jest o wiele więcej i sprowadzają się one do działania sprzecznego z regułami wynikającymi z art. 7, art. 8, art. 9 czy art. 11 k.p.a. Sąd w składzie orzekającym zauważa całkowitą dowolność PINB w działaniach dotyczących elementarnego obowiązku organu jakim jest ustalenie stron postępowania. Bez wątpienia można powiedzieć, że organ I instancji dopuścił skarżącą do udziału w postępowaniu niewiele przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Swoje stanowisko w sprawie przedstawił w informacji jaka została zmieszczona w piśmie PINB z dnia 21 lipca 2023 r. o uznaniu za stronę postępowania. Tymczasem względem prawidłowości ustalenia stron w niniejszej sprawie istnieje szereg uzasadnionych i nie dających się zweryfikować wątpliwości. Dostrzec trzeba, że akta administracyjne dają podstawę do założenia, że miał miejsce podział nieruchomości ale nie wiadomo jakich. Zawiadamiając o wszczęciu postępowania organ za strony uznał inwestora i dwie spółki. Taki krąg stron postępowania pozostaje niezmienny przy prowadzeniu kontroli, wydawaniu postanowienia z dnia 3 marca 2022 r., nr 57/2022, decyzji z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr 53/2022, postanowienia z dnia 8 sierpnia 2022 r., nr 102/2022, postanowienia z dnia 8 grudnia 2022 r., nr 164/2022, postanowienia z dnia 6 kwietnia 2023 r., nr 66/2023. Tymczasem Starosta Lubański wydając decyzję nr 463/2022 wskazuje całkiem inne strony, nie ma tam żadnej spółki lecz kilka osób fizycznych. Z kolei Starosta nie podaje jako strony skarżącej. Wobec tego dostrzegalna rozbieżność w katalogu stron postępowania i brak możliwości zbadania tego zagadnienia w oparciu o materiał aktowy nie pozwala na uznanie wydanych rozstrzygnięć jako legalnych. Sąd pragnie podkreślić jeszcze jedną okoliczność, która ma znaczenie dla samej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót. W sprawie zapadło kilka rozstrzygnięć jak postanowienie o wstrzymaniu robót i przedłożeniu oceny stanu technicznego, decyzja nakładająca obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, dwa postanowienia o zmianie terminu wykonania wcześniej wskazanej decyzji, postanowienie nakładające obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie zamiennym i wreszcie decyzja z dnia 31 sierpnia 2023 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Skarżąca została uznana za stronę postępowania dopiero przed wydaniem ostatniego ze wskazanych rozstrzygnięć. Nie oceniając obecnie czy skarżąca posiada przymiot strony czy też nie, oraz czy wszystkie strony zostały w postępowaniu uwzględnione, gdyż problem ten musi rozstrzygnąć organ przy ponownym badaniu sprawy, do czego zostaje niniejszym zobowiązany na zasadzie art. 153 p.p.s.a., zdecydowanie trzeba zaznaczyć, że nie jest do zaakceptowania sytuacja, w której tak dowolnie podchodzi się do ustalania stron postępowania i to na tak zaawansowanym etapie postępowania. Mimo wydania kilku rozstrzygnięć PINB na zasadzie jak można mniemać art. 31 k.p.a. niejako ,,dopuszcza" stronę do postępowania. Atrybut strony przysługuje podmiotom spełniającym warunki z art. 28 k.p.a., zaś organ zobligowany jest do zapewnienia stronom udziału w każdym stadium postępowania narażając się w przypadku niedochowania tej zasady na wdrożenie postępowania nadzwyczajnego choćby z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie można też przyjąć tezy ferowanej przez DWINB odnośnie zarzutów odwołania, gdzie do twierdzeń odwołującej się dotyczących oceny stanu technicznego organ odnosi się krótko podając, że można było to kwestionować na wcześniejszym etapie postępowania tj. przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Realizując światłe zalecenie organu trzeba by było wskazać, że strona odwołująca się uczestniczy w postępowaniu od początku, a tak nie było. DWINB nie miał wątpliwości czy odwołująca się jest stroną skoro rozpoznał złożone przez nią odwołanie lecz całkowicie pominął to, że wcześniej nie brała ona udziału w postępowaniu. Nie można też uznać aby zapewnienie pełnomocnikowi skarżącej wglądu do akt przed wydaniem decyzji z sierpnia 2023 r. konwalidowało uchybienia zaistniałe w dotychczasowym postępowaniu, a tym bardziej miało jakikolwiek wpływ na wcześniej zapadłe akty administracyjne bez udziału strony. W ocenie Sądu brak oceny projektu budowlanego zamiennego na gruncie art. 35 Prawa budowlanego oraz uchybienia procesowe w prowadzonym postępowaniu powodują konieczność eliminacji z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Stąd orzeczenie jak w pkt I sentencji wyroku. Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy organ podejmie należyte działania nakierowane na ustalenie stron postępowania. Nie jest wykluczone, że poza skarżącą, innym podmiotom przysługuje przymiot strony, co sugeruje rozdzielnik decyzji uchylającej decyzję o pozwoleniu na budowę. Dodatkowo poczynione ustalenia mogą mieć znaczenie przy ocenie już wydanych rozstrzygnięć w świetle art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co właściwe organy będą musiały brać pod uwagę. Nadto należy w sposób prawidłowy zweryfikować projekt budowlany zamienny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 35 ustawy Prawo budowlane. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. pkt II sentencji wyroku uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty na które składają się wpis od skargi i wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI