Orzeczenie · 2025-09-30

II SA/Wr 459/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2025-09-30

NSAbudowlaneWysokawsa

prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkiwspółwłasnośćinwestororgan nadzoru budowlanegopostępowanie administracyjneskarżącydecyzja administracyjnauchylenie decyzji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące rozbiórkę budynku gospodarczego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca, E. J., będąca współwłaścicielką nieruchomości, zarzuciła organom błędne ustalenia faktyczne i rażące naruszenie prawa, argumentując, że nakaz rozbiórki powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli, gdyż budowa była wspólnym przedsięwzięciem. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczną ocenę prawidłowości wyboru adresata decyzji rozbiórkowej. Podstawą materialnoprawną decyzji był art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego, który nakłada obowiązek wydania decyzji o rozbiórce w przypadku nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego, obowiązki te nakłada się w pierwszej kolejności na inwestora, a w pewnych okolicznościach na właściciela lub zarządcę. W przypadku współwłasności, orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że nakaz rozbiórki powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli, chyba że istnieją szczególne okoliczności uzasadniające skierowanie go do jednego z nich. Sąd stwierdził, że organy nie wyjaśniły wystarczająco, dlaczego nakaz rozbiórki skierowano wyłącznie do skarżącej, mimo że jest ona tylko współwłaścicielką nieruchomości. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na potwierdzenie przez uczestnika postępowania faktu wspólnego finansowania budowy i udziału w czynnościach związanych z budową spornego obiektu, co powinno zostać szczegółowo wyjaśnione. W związku z powyższym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje i postanowienia, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu, w szczególności co do właściwego ustalenia adresata decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie kręgu podmiotów odpowiedzialnych za samowolę budowlaną w przypadku współwłasności nieruchomości oraz prawidłowe stosowanie art. 52 Prawa budowlanego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i może wymagać analizy indywidualnych okoliczności każdej sprawy przy ustalaniu adresata decyzji rozbiórkowej.

Zagadnienia prawne (2)

Kto powinien być adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy nieruchomość jest przedmiotem współwłasności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Decyzja nakazująca rozbiórkę powinna być skierowana do inwestora, a w pewnych okolicznościach do właściciela lub zarządcy. W przypadku współwłasności, nakaz rozbiórki powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli, chyba że istnieją szczególne okoliczności uzasadniające skierowanie go do jednego z nich, np. gdy tylko jeden z nich faktycznie włada obiektem i dokonał samowoli.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego, kierując nakaz rozbiórki wyłącznie do jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, nie wyjaśniając wystarczająco podstawy prawnej takiego działania i nie badając dokładnie kręgu podmiotów odpowiedzialnych za samowolę budowlaną. Orzecznictwo wskazuje na konieczność uwzględnienia wszystkich współwłaścicieli jako potencjalnych adresatów decyzji.

Czy postępowanie dotyczące zniesienia współwłasności nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania w sprawie samowoli budowlanej?

Odpowiedź sądu

Postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania w sprawie samowoli budowlanej, co potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy wyjaśnił, że prowadzenie postępowania o zniesienie współwłasności nie jest przesłanką do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej, ponieważ nie jest to zagadnienie wstępne w rozumieniu k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także postanowienia PINB.

Przepisy (13)

Główne

p.b. art. 49e § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Jest to decyzja o charakterze związanym.

p.b. art. 52 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązki w formie nakazów i zakazów nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

k.p.a. art. 97 § § 1