II SA/Wr 446/24

II SA/Wr 446/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /przewodniczący/
Halina Filipowicz-Kremis
Wojciech Śnieżyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr 420/2024 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń w przyziemiu budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 22.06.2020 r. w obrębie budynku wielorodzinnego przy ul. [...] we W. PINB dla miasta Wrocławia ustalił m.in., że w przyziemiu budynku znajduje się wejście do pomieszczeń mieszkalnych (oznaczonych jako [...], [...], [...]), poprzez dobudowany przedsionek parterowy. Całość tworzy jedno mieszkanie składające się z przedpokoju, pokoju ([...]), kuchni ([...]), łazienki ([...]). Pokój doświetlany jest światłem dziennym poprzez okno, kuchnia wentylowana jest poprzez wywietrznik mechaniczny zainstalowany na ścianie zewnętrznej przedpokoju. Łazienka posiada wentylację wywiewną i nawiewną w ścianie od kuchni. W dniu kontroli w budynku nie były prowadzone roboty budowlane a dotychczas wykonane w zasadniczej części zostały zakończone. W trakcie kontroli P. K. oświadczył, że inwestorem adaptacji pomieszczeń przyziemia na mieszkanie wraz z przybudowanym pomieszczeniem przedpokoju w przyziemiu budynku był Z. K. (zmarły), zaś roboty zrealizowano w latach 80-tych (tj. po 1985 r.).
Pismem z 31.08.2020 r. PINB powiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń piwnicznych w przyziemiu budynku mieszkalnego oznaczonych numerami porządkowymi [...], [...] i [...] (zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego we W. F. I Wydział Cywilny z 31.10.1985 r., [...], w przedmiocie określenia sposobu korzystania z części wspólnych budynku) przystosowanych po zmianie do celów mieszkalnych (odpowiednio, jako pokój mieszkalny, kuchnia i łazienka).
W toku prowadzonych czynności dowodowych ustalono, że pomieszczenia piwniczne [...], [...] i [...] zostały przyznane do wyłącznego korzystania K. i Z. K. postanowieniem Sądu Rejonowego we W. F. I Wydział Cywilny z 31.10.1985 r., [...], w przedmiocie określenia sposobu korzystania z części wspólnych budynku. P. K., będący następcą prawnym K. i Z. K., przedłożył ocenę techniczną pomieszczeń [...], [...] i [...] – sporządzoną przez mgr. inż. J. J. i datowaną na marzec 2021 r. – stwierdzającą brak spełnienia warunków techniczno-budowlanych dla pomieszczeń mieszkalnych w zakresie: dopływu wymaganej ilości powietrza, braku wentylacji mechanicznej wywiewnej dla kuchni gazowej, poziomu podłóg poniżej terenu, niewystarczającej szerokości drzwi do łazienki oraz niewłaściwego kierunku otwarcia, niewystarczającej wielkości okna do pokoju, braku zamontowanych drzwi do pokoju. W dniu 02.06.2021 r. P. K. przedłożył do PINB decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 10.05.2021r. (ZNS.9022.2.21.2021.JB) uzgadniającą inne od obowiązujących rozwiązania dotyczące: zapewnienia oświetlenia dziennego pokoju, poziomu podłogi, szerokości drzwi do łazienki oraz zastosowania aneksu kuchennego z przedpokojem pod warunkiem zastosowania w tym aneksie kuchni elektrycznej oraz wentylacji. W. T. pismem z 18.03.2021 r. poinformował PINB, że nigdy nie była wyrażona zgoda na zmianę sposobu użytkowania części piwnicznej oznaczonej jako pomieszczenia [...], [...] i [...] . W trakcie dalszych ustaleń PINB w dniu 06.07.2021 r. przeprowadził ponowną kontrolę przedmiotowych pomieszczeń stwierdzając, że brak jest wykonanej wentylacji nawiewnej, stolarka okienna bez nawiewników, wentylacja wywiewna łazienki oraz przedpokoju z aneksem kuchennym realizowana jest poprzez mechaniczne wywietrzniki ścienne. Stwierdzono też, że w aneksie kuchennym istnieje kuchenka gazowa, zamontowano drzwi oddzielające pokój mieszkalny od przedpokoju z aneksem, zaś w drzwiach do łazienki wykonano tuleje dla dopływu powietrza wentylacyjnego, ponadto ponad drzwiami w ścianie łazienki znajduje się kratka nawiewna. W dniu 20.07.2021 r. do akt sprawy przedłożono ekspertyzę techniczną instalacji sanitarnych w budynku przy ul. [...] we W. wskazującą m.in. rekomendowany sposób przeprowadzenia systemów wentylacyjnych w pomieszczeniach [...], [...] i [...] .
Decyzją z 27.09.2021 r. (nr 2319/2021) PINB nakazał P. K. wykonanie opisanych w decyzji robót dotyczących systemu wentylacji powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z 07.07.1994 r. - Prawo budowlane (dalej "PB") w brzmieniu obowiązującym do 30.05.2004 r. (tj. Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.). PINB wyjaśnił, że treść decyzji uzasadniona jest koniecznością doprowadzenia wykonanych robót adaptacyjnych do stanu zgodnego z warunkami techniczno-budowlanymi, które zarówno w latach 80-tych jak i obecnie wymagają zapewnienia odpowiedniej wymiany powietrza w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Zarazem PINB wyjaśnił, że kwestia braku zgody na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń z piwnicznych na mieszkalne nie może być należycie rozstrzygnięta, bowiem śmierć inwestora (Z. K.) wyklucza wezwanie go do okazania stosownych dokumentów i złożenia wyjaśnień, które można by przeciwstawić twierdzeniom W. T. i M. T. Nadto żaden z pozostałych współwłaścicieli nie zainicjował stosowanego postępowania przez ok. 35 lat, co wskazuje na istnienie co najmniej dorozumianej zgody. Natomiast – w ocenie PINB – uczestnik musi uzyskać zgodę pozostałych współwłaścicieli na wykonanie nakazanej instalacji wentylacyjnej, bowiem w przeciwnym wypadku wydany zostanie nakaz przywrócenia stanu poprzedniego, tj. sprzed zmiany sposobu użytkowania.
Decyzją z 30.11.2021 r. (nr 1269/2021) DWINB, po rozpoznaniu odwołania M. T., utrzymał decyzje PINB w mocy. Wyjaśnił przy tym, że z ustaleń dowodowych wynika, że zmiana sposobu użytkowania dokonana została samowolnie (brak stosownej dokumentacji, naruszenie przy wykonaniu adaptacji warunków techniczno-budowlanych, a także deklarowany przez skarżącego brak zgody na urządzenie w przyziemiu mieszkania). W dalszej części DWINB szczegółowo opisał podstawy prawne działania wyjaśniając, że w związku z uzyskaniem zgody właściwego organu inspekcji sanitarnej na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, robotami budowlanymi koniecznymi do wykonania w celu zaakceptowania zmiany sposobu użytkowania pod względem obowiązujących przepisów, pozostało: wykonanie wentylacji nawiewnej do pomieszczeń poprzez montaż nawiewników w oknach pokoju i przedpokoju oraz wykonanie wentylacji wywiewnej przedpokoju połączonego z aneksem kuchennym. Materiał dowody zebrany w sprawie nie wskazuje na inne nieprawidłowości, w związku z dokonaną zmianą przeznaczenia pomieszczeń. Odnosząc się do kwestii zgody pozostałych właścicieli na zmianę sposobu użytkowania DWINB zaznaczył, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w badanym przypadku polegało na posiadaniu prawa do wyłącznego użytkowania przedmiotowych pomieszczeń przez Z. K., które to zostało przyznane po przeprowadzonym postępowaniu przez Sąd Rejonowy dla W.-F. Brak zgody ówczesnych współwłaścicieli budynku na dokonaną zmianę sposobu użytkowania, jak i aktualnych współwłaścicieli, nie powodował – zdaniem DWINB - braku możliwości zmiany użytkowania tych pomieszczeń w sytuacji, gdy zostały one przydzielone do wyłącznego użytkowania przez Z. K., który na gruncie przepisów prawa budowlanego działał jak właściciel, czy też zarządca tej części nieruchomości. Ewentualne spory, związane z przekroczeniem przyznanego uprawnienia, winny być rozstrzygane przed odpowiednim sądem powszechnym na gruncie przepisów prawa cywilnego. Równocześnie żaden dowód w sprawie nie wskazuje, aby pomieszczenia nie odpowiadały normom związanym z ochroną przed hałasem w budynkach mieszkalnych. Wyżej wymienione pomieszczenia zaprojektowano jako pomieszczenia mieszkalne już w latach 20-tych XX w., a w tym czasie nie obowiązywały normy jakie powołano w odwołaniu. Natomiast w sytuacji, gdy materiał dowodowy nie wskazuje na naruszenie tych przepisów, organ nadzoru budowlanego oprał się na znanych dokumentach i wynikających z nich okolicznościach faktycznych, z których nie wynikało przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu i izolacyjności akustycznej przegród budowlanych.
W wyniku rozpoznania skargi M. T. wyrokiem z 18.10.2022 r., sygn. akt II SA/Wr 108/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. W uzasadnieniu wyroku Sądu wskazano, że P. K. powinien wykazać się posiadaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które w warunkach współwłasności sprowadza się do uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na dokonaną zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych. W ocenie Sądu, zmiana sposobu korzystania z piwnicznej części budynku na mieszkaniową jest zmianą niewątpliwie istotną, przekraczającą zakres zwykłego zarządu, dlatego też wydanie decyzji naprawczej, uzależniającej możliwość legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku od wykonania instalacji wentylacyjnej, wymagało uprzedniego ustalenia, że tego rodzaju zmiana, jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, objęta była zgodą pozostałych współwłaścicieli lub też, że taką zgodą uczestnik dysponuje aktualnie.
Wezwaniem z 22.09.2023 r. PINB zobowiązał P. K. do przedłożenia pisemnej zgody udzielonej przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] na zalegalizowanie dokonanej zmiany sposobu użytkowania przeznaczonych do jego wyłącznego użytkowania pomieszczeń w przyziemiu budynku na cele mieszkalne. P. K. nie przedłożył powyższej zgody. W konsekwencji, pismem z 8.12.2023 r., PINB poinformował strony o zamiarze wydania decyzji nakazującej w trybie art. 71a ust. 4 u.p.b. - przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania ww. części budynku.
W odpowiedzi na zawiadomienie A. S. wystąpiła o zawieszenie prowadzonego przez organ I instancji postępowania, do czasu wydania rozstrzygnięcia w toczącej się przed Sądem Rejonowym dla W.-F. we W. sprawie z wniosku P. K. przy udziale A. S., M. T., W. T., prowadzonej pod sygnaturą akt [...] o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...].
Uznając, że rozstrzygnięcie przez sąd sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości przy ul. [...] we W. , stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postanowieniem z 21.02.2024 r. (nr 376/2024) PINB zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń w przyziemiu budynku mieszkalnego przy ul. [...], do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy dla W. – F. we W.
Na to postanowienie zażalenie wniósł M. T. W zażaleniu został wskazany szereg przepisów, jakie zdaniem M. T., naruszył organ wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania. Argumentacja przywołana w treści zażalenia opiera się na wykazaniu, że postępowanie w sprawie zniesienia współwłasności nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie prowadzonej przed organami nadzoru budowlanego dotyczącej zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń w przyziemiu budynku mieszkalnego.
Postanowieniem z 15.04.2024 r. (nr 420/2024) DWINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 21.02.2024 r. Organ II instancji odnosząc się do zażalenia wskazał, że w jego ocenie zainicjowanie postępowania sądowego w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości, przed zakończeniem prowadzonego przez organ I instancji postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania, stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż wynik postępowania sądowego (zmieniającego stosunki własnościowe) wpłynie na ustalenie kluczowej kwestii, czy P. K. posiada czy też nie posiada aktualnie (tj. na czas wydania rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego) prawa do dysponowania objętą postępowaniem częścią nieruchomości na cele budowlane - orzeczenie zapadłe w toczącym się postępowaniu sądowym będzie mieć bowiem znacznie dalej idące skutki (zmiana stosunków własnościowych), niż postępowanie w sprawie tzw. zgody zastępczej. Wynik postępowania o zniesienie współwłasności może istotnie zmienić stosunki własnościowe. PINB nie mógł na tym etapie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania zignorować tej okoliczności. Celem postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania nie jest karanie za dokonaną niegdyś zmianę z naruszeniem przepisów (w tym dotyczących współwłasności), lecz doprowadzenie jej do zgodności z prawem. Skoro toczy się postępowanie w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości, a jedyną okolicznością pozostającą do wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie jest kwestia z zakresu prawa cywilnego - stanowi ona tym samym zagadnienie wstępne, od którego zależy rozstrzygniecie sprawy przez organ nadzoru budowlanego. DWINB wskazał ponadto, że organy administracji nie mają kompetencji do ingerowania w stosunki cywilnoprawne i zastępowania w tym zakresie sądów powszechnych. Rzeczą organu administracji jest zatem każdorazowo rozważenie, czy w okolicznościach konkretnej sprawy rozstrzygniecie sprawy cywilnej stanowi zagadnienie wstępne w sprawie budowlanej.
Z postanowieniem DWINB nie zgodził się M. T., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wniósł w niej o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych autor skargi stwierdził, że zainicjowanie postępowania o zniesienie współwłasności nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń w przyziemiu budynku mieszkalnego. Wskazał, że stan faktyczny, w tym stan własności nieruchomości, dowody istotnych okoliczności, zostały utrwalone w aktach sprawy i są w istocie niesporne oraz nie wymagają ani uprzedniego ani dalszego rozstrzygnięcia przez żaden inny organ lub sąd. Wynika z nich, że P. K. nie przysługuje prawo do dysponowania w tej części nieruchomością na cele budowlane i to jest w sprawie bezsporne. Warunkiem umożliwiającym prowadzenie postępowania naprawczego jest posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący stanął na stanowisku, że to jest wystarczające aby uchylić postanowienia organów obu instancji i w następstwie niezwłocznie powinno zostać wydane postanowienie o nakazie doprowadzenia pomieszczeń objętych samowolą budowlaną do stanu poprzedniego.
DWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była zgodność z prawem postanowienia DWINB o utrzymaniu w mocy postanowienia PINB o zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń w przyziemiu budynku mieszkalnego przy ul. [...] we W.
Należy podkreślić, że w granicach sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał w dniu 18.10.2022 r., sygn. akt II SA/Wr 108/22 prawomocny wyrok, co determinuje niniejsze postępowanie, ponieważ zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd w przywołanym wyroku przesądził, że możliwość wydania decyzji naprawczej z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b., uzależniającej możliwość legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku od wykonania instalacji wentylacyjnej, wymagało uprzedniego ustalenia, że tego rodzaju zmiana, jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, objęta była zgodą pozostałych współwłaścicieli lub też, że taką zgodą uczestnik dysponuje aktualnie.
W sprawie jest bezspornym, że objęta samowolną zmianą użytkowania część pomieszczeń w przyziemiu budynku mieszkalnego, przyznana została do wyłącznego korzystania P. K., będącemu następcą prawnym K. i Z. K., w ramach podziału quoad usum - postanowienie Sądu Rejonowego W.-F. z 31.10.1985 r. ([...]). Zgodnie z tym postanowieniem, pomieszczenia te przeznaczone zostało na cele niemieszkalne. Bezspornym jest również fakt braku zgody wszystkich współwłaścicieli budynku wielorodzinnego przy ul. [...] we W. na zmianę sposobu użytkowania tych pomieszczeń. Z akt sprawy wynika, że w tym budynku wyodrębniono trzy lokale mieszkalne, stanowiące przedmiot odrębnej własności. Z własnością lokali związane zostały udziały w nieruchomości wspólnej wynoszące odpowiednio: 52 % dla właściciela lokalu nr [...] (M. T. i M. T.(1)), 26 % dla właściciela lokalu nr [...] (A. S.) i 22 % dla właściciela lokalu nr [...] (P. K.).
Stwierdzić trzeba, że jedyna kwestia, jaka ujawniała się na tle niniejszej sprawy, dotyczyła oceny, czy w toku prowadzonego postępowania dotyczącego zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń w przyziemiu budynku mieszkalnego ujawniło się zagadnienie wstępne, uzasadniające konieczność zawieszenia tego postępowania.
Zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zatem to od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. To zaś, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza samo w sobie o istnieniu zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Tym samym, przez zagadnienie wstępne rozumie się stan, w którym wydanie orzeczenia co do istoty sprawy nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd, przy czym istota tej sprawy dotyczy jednocześnie przesłanki drugiej sprawy. Nie chodzi więc o konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy, będących nawet w ścisłym związku ze sprawą, lecz o rozstrzygnięcie spełnienia przesłanki (pozytywnej bądź negatywnej), której organ samodzielnie nie może rozstrzygnąć, gdyż jest to materia będąca w kompetencji innego organu (por. wyroki NSA z 20.05.2021 r. sygn. akt II GSK 1077/18 i 22.10.2021 r. sygn. akt I OSK 742/21).
Taka sytuacja nie miała miejsca w okolicznościach niniejszej sprawy. Podstawę zawieszenia przez organ I instancji prowadzonego postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń w przyziemiu budynku mieszkalnego stanowiło ustalenie o toczącym się przed Sądem Rejonowym dla W.-F. postępowaniu w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...] we W. I chociaż rację ma organ odwoławczy, że zniesienie współwłasności tej nieruchomości będzie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem może przesądzić o tym, czy P. K. będzie mógł złożyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o tyle twierdzenie to jest bez znaczenia dla możliwości zawieszenia postępowania. Istotne pozostaje jedynie to, czy organ nadzoru budowalnego ma możliwość zakończenia prowadzonego postępowania bez orzeczenia sądu powszechnego w powyższym przedmiocie, a ta nie budziła żadnych wątpliwości. Nie ma znaczenia natomiast z punktu widzenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., to jaki charakter będzie miało to zakończenie, czy pozytywny czy negatywny dla strony. Stanowisko, że prowadzenie postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości w tego typu sprawach nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie budzi również żadnych wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazywał na konieczność ujmowania kwestii związanych z określeniem stosunków własnościowych oraz zaistnienia w postępowaniu legalizacyjnym zagadnienia wstępnego w sposób restryktywny (por. wyroki NSA z: 18.02.2011 r., sygn. akt II OSK 363/10, 17.06.2011 r., sygn. akt II OSK 1102/10, 20.12.2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11 oraz 10.08.2016r., sygn. akt II OSK 2922/14 wraz z przywołanym tam orzecznictwem).
Rację ma zatem skarżący dowodząc, że musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, który to związek w jego ocenie, w realiach niniejszej sprawy nie zachodzi. Samo założenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na dowodzenie, że P. K. będzie następczo dysponować nieruchomością na cele budowlane (poprzez zniesienie współwłasności), nie przesądza jeszcze o istnieniu zagadnienia wstępnego, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie rozstrzygnięcia. Dodatkowym argumentem przemawiającym za przyjęciem takiego stanowiska jest to, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada stosowania stanu prawnego i faktycznego w dacie podejmowania decyzji. Oznacza to, że organy administracji są zobowiązane prowadzić postępowanie mając na uwadze istniejący stan prawny i faktyczny. Dlatego też, PINB dla miasta Wrocławia, oceniając aktualnie zebrany materiał dowodowy, nie mógł zawiesić postępowania administracyjnego, ponieważ pomiędzy postępowaniem dotyczącym zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń w przyziemiu budynku, a postępowaniem o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...] we W. nie istnieje taki związek przyczynowy, który uniemożliwiałby wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia - w tej pierwszej sprawie.
W rezultacie zaskarżone postanowione jak i poprzedzającą je postanowienie PINB należało uznać za wydane w warunkach istotnego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co obligował Sąd do ich uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyżej wyrażoną ocenę oraz wytyczne i oceny prawne wynikające z prawomocnego wyroku w sprawie II SA/Wr 108/22.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 597 zł, na które składają się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.