II SA/Wr 439/21

II SA/Wr 439/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Pawłowska
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 2881/22 - Wyrok NSA z 2024-09-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda, Asesor WSA Marta Pawłowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi O. U. oraz A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2021 r. Nr SKO 4103/13/21 w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego wydaną z upoważnienia Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2021 r. (nr [...]), nakazano A. U. i O. U. przyłączenie nieruchomości położonej we Wrocławiu przy ul. L. [...] do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Od decyzji pierwszoinstancyjnej, w ustawowym terminie, odwołanie złożyli A. U. i O. U. reprezentowani przez pełnomocnika - r. pr. M. M., zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięcie pod uwagę faktu, iż nieruchomość stron postępowania posiada przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą odpowiednie normy i posiadającą właściwe certyfikaty, jak również nie wzięcie pod uwagę, iż wystarczające do zarejestrowania owej oczyszczalni było zgłoszenie jej do organu architektoniczno - budowlanego. W dalszej części odwołania obszernie uzasadniono podniesione zarzuty.
Decyzją z dnia [...] 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (SKO [...]), po rozpatrzeniu odwołania A. U. i O. U. od opisanej decyzji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że opisaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji nakazał A. U. i O. U. przyłączenie nieruchomości położonej we Wrocławiu przy ul. L. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-10, obręb P., do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Podstawę prawną wydania zaskarżonej odwołaniem decyzji stanowi art. 5 ust. 7, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1439, z późn. zm., dalej jako "ustawa"). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona. Wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Co ważne, wykonywanie decyzji, o której mowa w ust. 7, podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 5 ust. 9 ustawy).
Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem ustanowiony przez ustawodawcę obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Od obowiązku tego zwalnia okoliczność, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Poza tym w sytuacji, w której budowa sieci kanalizacyjnej jest nieuzasadniona z przyczyn technicznych lub ekonomicznych, istnieje obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. W przypadku ustalenia przez właściwy organ, że właściciel nieruchomości nie wykonuje powyższych ustawowych obowiązków, organ zobowiązany jest nałożyć nakaz ich wykonania pod rygorem egzekucji. Sposób sformułowania przepisu art. 5 ust. 7 ustawy prowadzi do wniosku, że decyzja, o jakiej mowa w tym przepisie nie ma charakteru uznaniowego. Innymi słowy, konieczność jej wydania nie została pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności, jak sytuacja życiowa, czy majątkowa osoby zobowiązanej, a także od odczucia osoby zobowiązanej dotyczącego możliwości lepszego wykonania sieci kanalizacyjnej, czy lepszego umiejscowienia miejsca przyłączenia. Obowiązek wynikający z tego przepisu ma charakter powszechny, a więc odnosi się do wszystkich nieruchomości leżących w zasięgu sieci kanalizacyjnej. A zatem przesłankami, od których spełnienia ustawodawca uzależnił dopuszczalność i obowiązek wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, są: istnienie takiej sieci, możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz niezrealizowanie przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia. Przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, a organ administracji publicznej powinien ich zaistnienie zbadać i wykazać w uzasadnieniu decyzji. Mając na uwadze powyższe przepisy należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie wszystkie przesłanki, konieczne do wydania decyzji nakazujące przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej zostały spełnione. Z akt sprawy wynika, że do granicy działki nr [...] doprowadzony jest rurociąg kanalizacyjny o średnicy 150 mm, połączony z miejską siecią kanalizacji sanitarnej. Do wskazanej sieci kanalizacyjnej można zatem przyłączyć działkę nr [...]. Jak wynika z akt sprawy ta nieruchomość nie jest przyłączona do tej sieci, zaś strony nie podjęły działań zmierzających do wypełnienia ciążącego na nich obowiązku. Z załączonego do akt sprawy wyciągu z księgi wieczystej nr WR1 [...] wynika, że działka nr [...] stanowi własność A. U. i O. U.
Odnosząc się do kwestii istniejącej na nieruchomości przydomowej oczyszczalni ścieków wyjaśnić należy, że zgodnie z powołanymi na wstępie przepisami ustawy z obowiązku przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej zwolnieni są właściciele nieruchomości, wyposażonych w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniająca wymagania określone w przepisach odrębnych. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm.) instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8. Co istotne, brzmienie powołanego przepisu nie uległo zmianie od dnia wejścia tej ustawy w życie. Z kolei w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz.U. z 2019 r. poz. 1510), zgłoszenia z uwagi na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wymagają oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5 m3 na dobę, wykorzystywane na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ramach zwykłego korzystania z wód. Analogiczny zapis znajdował się także w pkt 1 Tabeli B, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz.U. Nr 283, poz. 2839). Jak wynika z powyższego, przepisy odrębne uzależniają możliwość eksploatacji, przydomowej oczyszczalni ścieków nie tylko od spełnienia wszystkich wymogów procesu inwestycyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej, ale także od prawidłowego zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi ochrony środowiska. Za przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy uznać będzie więc można tylko taką oczyszczalnię, wobec której spełnione zostały wszystkie ww. obowiązki, a więc m. in. jej eksploatacja została zgłoszona właściwemu organowi ochrony środowiska, który w przepisanym prawem terminie nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia zgłoszenia ani nie wniósł sprzeciwu od dokonanego zgłoszenia. Co istotne, obowiązek dokonania zgłoszenia przed faktycznym rozpoczęciem eksploatacji oczyszczalni obowiązywał już w dacie zakończenia budowy tej instalacji na działce nr [...]. Mając na uwadze powyższe kolegium wskazuje że - jak wynika z akt sprawy przekazanych kolegium - ten obowiązek nie został spełniony w stosunku do spornej oczyszczalni ścieków. O ile bowiem O. U. dokonał zgłoszenia zakończenia budowy budynku mieszkalnego wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków, które zostało przyjęte bez zastrzeżeń przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to jednak czynności tej nie można utożsamiać ze zgłoszeniem, o którym mowa w art. 152 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Jak bowiem wskazano wyżej czynności te dokonywane są w odrębnych postępowaniach, przed odrębnymi organami administracji publicznej. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie argumentacja odwołania, jakoby zgłoszenie oczyszczalni do eksploatacji w trybie art. 152 Prawa ochrony środowiska było "rzeczą wewnętrznego obiegu dokumentów w ramach urzędu miejskiego". Co więcej, jak wynika z akt sprawy, w dniu 28 kwietnia 2021 r. O. U. dokonał stosownego zgłoszenia dotyczącego spornej oczyszczalni ścieków. Działanie odwołującego się wskazuje więc, że doskonale zdawał on sobie sprawę z ciążącego na nim obowiązku. Postępowanie zainicjowane tym zgłoszeniem nie zostało jednak zakończone, w dacie wydania zaskarżonej decyzji - organ wezwał O. U. do uzupełnienia zgłoszenia w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Uznać zatem należy, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji znajdująca się na działce nr [...] przydomowa oczyszczalnia ścieków nie spełniała wszystkich wymogów określonym w przepisach prawa. Tym samym w analizowanej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które pozwoliłyby stronom na skuteczne uwolnienie się od obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Podsumowując kolegium uznało, że materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie jest kompletny, co oznacza, że może zostać uznany jako miarodajne źródło ustaleń faktycznych, w szczególności jeżeli chodzi o przesłanki istnienia sieci kanalizacji sanitarnej, a także możliwości przyłączenia do niej nieruchomości położonej przy ul. L. [...] we Wrocławiu, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...]. Organ pierwszej instancji prawidłowo ponadto ustalił adresatów decyzji – A. U. i O. U. jako właścicieli nieruchomości. Z tego powodu kolegium zobligowane było utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę na ostateczną decyzję w imieniu stron postępowania, na mocy udzielonego upoważnienia, na podstawie art. 3 § 2 pkt 1) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) złożył profesjonarny pełnomocnik. Zaskarżył w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] 2021 r. znak sprawy [...] (doręczoną w dniu 12.07.2021 r.) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia [...] 2021 r., znak sprawy [...]. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów procesowych art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77§1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę faktu, iż nieruchomość stron postępowania posiada przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą odpowiednie normy i posiadającą właściwe certyfikaty, ewentualnie przejawiające się także w podtrzymaniu stanowiska organu I instancji, iż dla zgłoszenia przydomowej oczyszczalni ścieków przetwarzającej ścieki w ilości poniżej 5m3 wymagane jest przedstawienie badań jakości ścieków wykonanych przez akredytowane laboratorium.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji celem rozpoznania złożonego przez strony zgłoszenia przydomowej oczyszczalni ścieków. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzją z dnia 24.02.2021 r. organ I instancji nakazał stronom postępowania przyłączenie nieruchomości położonej we Wrocławiu przy ul. L. [...] (dz. Nr [...], AM 10, obręb P.) do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż za takim rozstrzygnięciem przemawiało przyjęcie, iż nieruchomość nie została przyłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w odrębnych przepisach. Dalej idąc, decyzją z dnia 13.05.2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, w treści uzasadnienia wskazując, iż przydomowa oczyszczalnia ścieków użytkowana przez strony nie została zgłoszona organowi ochrony środowiska i z tej przyczyny nie można jej traktować jako prawidłowo zarejestrowaną. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 in fine ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciel zapewnia utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Przyłączenie to nie jest obowiązkowe, o ile nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Zdaniem stron postępowania przydomowa oczyszczalnia ścieków znajdująca się na spornej nieruchomości działa zgodnie z prawem oraz spełnia wszelkie wymagania i normy, posiadając odpowiednie certyfikaty. Skarżąca zauważa, iż oczyszczalnia została oddana do użytku w 2005 r., gdy nie było sieci kanalizacyjnej mogącej objąć nieruchomość stron postępowania na osiedlu P. Warunkiem zaś wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków jest brak sieci kanalizacyjnej, do której mogłaby być przyłączona nieruchomość oraz spełnienie wymagań określonych w przepisach odrębnych. Z tych względów warunek ten został też przez strony postępowania spełniony przy budowie oczyszczalni. Skarżący stwierdzają także, iż przydomowa oczyszczalnia ścieków wybudowana przez strony spełnia wymagania przewidziane w odrębnych przepisach. Bez względu na wcześniejsze niezgłoszenie do organu ochrony środowiska zostały spełnione przesłanki budowy tejże instalacji. Oczyszczalnia została wybudowana w czasie, gdy nie było możliwości podłączenia nieruchomości stron skarżących do sieci kanalizacyjnej, oczyszczalnia także posiada odpowiednie certyfikaty. W związku z tym strony skarżące stoją na stanowisku, iż zarejestrowanie oczyszczalni przez odpowiedni organ jest czynnością materialne- techniczną i nie może być przesłanką legalności wybudowania oczyszczalni. W ocenie skarżących wybudowana przez nich oczyszczalnia spełnia więc wymogi określone w odrębnych przepisach. Organ I instancji jako organ ochrony środowiska powinien zaś ocenić legalność wybudowania oczyszczalni ścieków w niniejszym postępowaniu. Organ I instancji, będący wszakże organem ochrony środowiska winien w tym postępowaniu ustalić kwestię, czy oczyszczalnia ścieków została wybudowana zgodnie z przepisami ochrony środowiska, tj. w czasie, gdy nie było możliwości podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Organ I instancji także winien ocenić kwestię, czy oczyszczalnia spełnia wymogi formalne w zakresie certyfikatów i odpowiednich norm użytkowania tego urządzenia. Jeśli organ I instancji pozytywnie ustali stan faktyczny w tym zakresie w sposób wszechstronny, to winien odstąpić od nakazania przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i umorzyć postępowanie. Dopiero w sytuacji, jeśliby organ I instancji negatywnie ocenił podstawy prawne i faktyczne wybudowania oczyszczalni, to byłby zobowiązany do wydania sprzeciwu co do eksploatacji oczyszczalni i w efekcie wydania decyzji w zaskarżonym kształcie. W niniejszym postępowaniu zabrakło odpowiednich ustaleń organu I instancji, który uchylił się od oceny kwestii, czy wybudowana oczyszczalnia spełnia wymogi formalne określone odrębnymi przepisami. Organ odwoławczy pominął również ową ze wszech miar ważną kwestię. Organy obu instancji poprzestały na ustaleniu, iż oczyszczalnia nie została formalnie zgłoszona organowi ochrony środowiska w czasie jej powstania. Tym samym organy pominęły de facto kwestię, iż przydomowa oczyszczalnia ścieków wybudowana przez strony postępowania istnieje i spełnia swoją funkcję wymaganą przepisami prawa. Raz jeszcze należy podkreślić, iż organ I instancji miał obowiązek przyjąć zgłoszenie przez strony oczyszczalni i rozpatrzyć je zgodnie z normami procedury administracyjnej. Wskazuje na to też fakt, iż organ I instancji wezwał strony postępowania do przedstawienia zgłoszenia przydomowej oczyszczalni ścieków. W odpowiedzi strony przedstawiły w dniu 28.04.2021 r. odpowiednie zgłoszenie. Dalej idąc, organ I instancji zażądał od stron postępowania wyników badania jakości ścieków, wykonanego w akredytowanym laboratorium. Strony postępowania wskazują, iż według ich wiedzy takowe badanie nie jest możliwe do przeprowadzenia w działającej przydomowej oczyszczalni ścieków. Niemniej istotne jest, iż strony postępowania użytkują oczyszczalnię wprowadzającą ilość ścieków do wód lub do ziemi w ilości poniżej 5 m3. Pobór wód podziemnych na potrzeby własnego gospodarstwa domowego, w ilości średniorocznej nieprzekraczającej 5 m3 na dobę, jest zaś korzystaniem zwykłym z wód (art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo wodne, dalej Prawo wodne), niebędącym usługą wodną i niewymagającym pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie zaś z art. 303 ust. 2 Prawa wodnego to podmioty korzystające z usług wodnych są obowiązane do zapewnienia pobierania próbek i badania jakości ścieków przez akredytowane laboratoria. Obowiązek ten nie dotyczy więc korzystania zwykłego z wód przez gospodarstwa domowe. Nie jest podstawą prawną nałożenia na użytkownika przydomowej oczyszczalni ścieków obowiązku badania jakości ścieków rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12.07.2019 r. Z uwagi na powyższe strony postępowania podnoszą, iż w krajowym porządku prawnym brak jest przepisów prawa narzucających użytkownikowi przydomowej oczyszczalni ścieków przetwarzającej ścieki w ilości poniżej 5m3 badania jakości ścieków. Należy w tym zakresie poprzestać na posiadaniu przez oczyszczalnię odpowiednich certyfikatów. W związku z powyższym wezwanie organu I instancji skierowane do stron postępowania do przedstawienia wyników badań było bezpodstawne. Decyzja organu I instancji wydana w wyniku nieprzedstawienia żądanych przez organ wyników badań pozostaje niezgodna z przepisami prawa. Ta sprawa zaś winna zostać przekazana organowi I instancji celem przeprowadzenia postępowania w całości co do spełniania przez oczyszczalnię norm i posiadania w tym zakresie odpowiednich certyfikatów. W sytuacji przekazania sprawy wskazane byłoby zalecenie wydane przez tutejszy Sąd, aby organ I instancji zaniechał wzywania strony postępowania do przedstawienia wyników badań jakości ścieków. Organ I instancji powinien więc rozpatrzyć zgłoszenie oczyszczalni złożone przez strony, a w razie braku sprzeciwu tegoż organu w ustawowym terminie, nie będą zachodzić podstawy do wydania przedmiotowej decyzji organu I instancji nakazującej stronom przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W związku z tym w ocenie skarżących zachodzą podstawy do weryfikacji zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, jak również decyzji organu I instancji.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył:
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przy uwzględnieniu kryteriów wynikających z art. 145 § 1 i § 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) wykazała, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa w sposób który uprawniałaby Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było ustalenie obowiązku przyłączenia nieruchomości pozostającej we władaniu skarżących do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Obowiązek ten wynika z obowiązku utrzymania czystości i porządku w gminach. Kwestie te - w tym dotyczące konieczności podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej - regulują przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 - dalej jako u.c.p.g.). Zgodnie z art. 1, ustawa określa, między innymi, zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku (art. 1 ust. 1 pkt 1). Istotne także jest, że przez właściciela nieruchomości ustawodawca rozumie współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (art. 2 ust. 1 pkt 4). Obowiązki właściciela nieruchomości określone zostały w rozdziale 3 ustawy. W świetle art. 5 ust. 1 właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez m.in.: przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych (pkt 2). Dyspozycja powołanego przepisu nie budzi wątpliwości interpretacyjnych przy jego stosowaniu. Treść art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.c.g wskazuje, że dla realizacji celów ustawy, na właściciela nieruchomości ustawodawca nałożył obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a w sytuacji gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Od obowiązku podłączenia do istniejącej sieci kanalizacji zwalnia tylko posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych, spełniającej wymagania określone w przepisach odrębnych. W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że nieruchomość położona we Wrocławiu, przy ul. L. [...], zabudowana budynkiem mieszkalnym i pozostająca we władaniu skarżących jest wprawdzie wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, ale poza sporem pozostaje dalsza, istotna dla rozpoznania sprawy okoliczność, a mianowicie brak dowodu spełnienia przez oczyszczalnię wymagań określonych w przepisach odrębnych. Nadto, także bezspornym jest, że istnieje sieć kanalizacji sanitarnej (w pasie drogowym) i fakt doprowadzenia do granicy działki. Tym samym należy uznać, że spełniona została przesłanka istnienia w obrębie nieruchomości sieci kanalizacyjnej. Ziszczenie tej przesłanki generuje zatem po stronie właściciela nieruchomości obowiązek o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Skarżący mimo wezwania ze strony organu nie dokonali jednak podłączenia działki do sieci kanalizacyjnej twierdząc, że znajdująca się na terenie posesji domowa oczyszczalnia spełnia wymagania normatywne.
Z powyższego wynika, że z obowiązku podłączenia do sieci kanalizacyjnej zwalnia jedynie posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków, ale takiej spełniającej wymagania określone w przepisach odrębnych. Jak wskazuje ustalony stan faktyczny sprawy takiej przydomowej oczyszczalni strona skarżąca nie posiada. A skoro tak, fakt braku wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków, odpowiadającą wymogom, w sytuacji, gdy istnieje sieć kanalizacyjna, istniały podstawy do wydania przez organ nakazu nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia tejże nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Realizacja obowiązku utrzymania czystości i porządku nie polega na tym, że do sieci tej będą odprowadzane powstające na nieruchomości ścieki. Celem ustawodawcy było nałożenie na właścicieli nieruchomości rzeczywistego, a nie pozornego obowiązku podłączenia się do kanalizacji miejskiej. W tym zakresie przy uwzględnieniu stanu faktycznego niniejszej sprawy, a więc ziszczeniu się hipotezy zawartej w normie prawnej oraz dyspozycji zawartej w tej normie, brak jest podstaw do stwierdzenia, że przepis prawa (art. 5 ust. 7 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) pozwalał organowi administracyjnemu na luz decyzyjny przy wydaniu nakazu.
Stosownie do załącznika nr 1 do rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia]
w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia, na podstawie art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396) w § 1 określono rodzaje instalacji, z których emisja nie wymaga pozwolenia, a których eksploatacja wymaga zgłoszenia organowi ochrony środowiska. W § 2 ust. 1 objęto takim zgłoszeniem, z uwagi na wprowadzanie wymagających oczyszczenia ścieków do wód lub do ziemi, oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5 m3 na dobę, wykorzystywane na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ramach zwykłego korzystania z wód. W sprawie pozostaje niesporne, że takiego zgłoszenia inwestor nie dokonał. Zgłoszenie jest wymagane, bowiem wyspecjalizowanemu organowi ochrony środowiska przysługuje wskazane w ust. 4 przywołanego przepisu prawo zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia wniesienia sprzeciwu wobec rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej w drodze decyzji przy czym sprzeciw ten jest dopuszczalny jedynie w ściśle określonych warunkach, wskazanych w ust. 4a pkt 1 i 2.
W związku ze stanowiskiem zobowiązanych trzeba dodać, że dołączone do akt organu pierwszej instancji zaświadczenie z dnia 14 lutego 2005 r. (k 22) niczego w sprawie nie zmienia, bowiem wynika z niego, że organ architektoniczno-budowlany zaświadczył w nim (w ramach przysługujących mu kompetencji! – przyp. sądu), że "nie wnosi sprzeciwu do wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku mieszkalnego przy ul. L. [...] we Wrocławiu". Zdaniem strony jest to dokument wystarczający dla korzystania z oczyszczalni i inwestor nie jest obowiązany do innych wykonania czynności urzędowych, związanych z oczyszczalnią.
Z przedstawioną argumentacją nie można się zgodzić. W świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. jeżeli istnieje sieć kanalizacyjna w otoczeniu to istnieje obowiązek przyłączenia nieruchomości. Należy bowiem przypomnieć, że przytoczone wcześniej przepisy wskazują na możliwość złożenia sprzeciwu przed rozpoczęciem eksploatacji, w tym przypadku oczyszczalni w drodze decyzji. Zatem organ ochrony środowiska musi mieć możliwość kontroli oczyszczalni po jej wybudowaniu, a przed przystąpieniem do użytkowania.
Reasumując Sąd uznał, że organy słusznie nałożyły obowiązek o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g, gdyż spełnione zostały warunki do podłączenia nieruchomości do sieci, istnieje sieć kanalizacyjna w otoczeniu nieruchomości, a posesja skarżących nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków, spełniających wymogi środowiskowe. Przesłanki te bezwzględnie przesądzą o konieczności przyłączenia nieruchomości do sieci a w konsekwencji o konieczności wydania decyzji na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy nakazującej wykonanie ustawowego obowiązku.
Na marginesie można wskazać, że legitymowanie się zaświadczeniem z [...] 2005 r. ([...]) dotyczy "zakończenia budowy wolnostojącego jednorodzinnego budynku mieszkalnego wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków", a nie zdatności tej oczyszczalni do korzystania ze względu na bezpieczeństwo środowiskowe. Podobnie nie sposób podzielić twierdzenia strony skarżącej, jakoby to na organach architektoniczno-budowlanych ciążył obowiązek przekazania dokumentów do organu ochrony środowiska.
W tym stanie rzeczy skarga nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.