II SA/Wr 433/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na decyzję Wojewody, który odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ośmiu budynków mieszkalnych z powodu kontynuowania robót budowlanych po utracie ostateczności przez decyzję organu pierwszej instancji.
Spółka Z. sp. z o.o. sp. j. zaskarżyła decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która uchyliła decyzję Starosty i odmówiła zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę ośmiu budynków mieszkalnych. Wojewoda oparł swoją decyzję na fakcie, że inwestor kontynuował roboty budowlane po tym, jak decyzja o pozwoleniu na budowę utraciła przymiot ostateczności, co stanowiło negatywną przesłankę do wydania pozwolenia zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował przepis, oddalając skargę spółki.
Sprawa dotyczyła skargi spółki Z. sp. z o.o. sp. j. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która uchyliła decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego i odmówiła zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, a także udzielenia pozwolenia na budowę ośmiu budynków mieszkalnych. Wojewoda argumentował, że inwestor kontynuował roboty budowlane po tym, jak decyzja o pozwoleniu na budowę utraciła przymiot ostateczności, co stanowiło podstawę do odmowy wydania pozwolenia na mocy art. 35 ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podkreślił, że organy są związane oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach sądu w tej sprawie. Wskazano, że inwestor dowiedział się o utracie ostateczności decyzji pozwolenia na budowę w grudniu 2023 r., jednakże kontynuował prace budowlane, co potwierdziły wpisy w dziennikach budowy i protokoły kontroli. Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował przepis Prawa budowlanego, odmawiając zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, ponieważ celem postępowania nie jest legalizacja już wykonanych robót budowlanych. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego, nawet jeśli inwestor działał na podstawie decyzji organu pierwszej instancji, która następnie została wzruszona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kontynuowanie robót budowlanych po powzięciu informacji o utracie ostateczności przez decyzję o pozwoleniu na budowę stanowi negatywną przesłankę do wydania pozwolenia. Celem postępowania nie jest legalizacja już wykonanych robót, a przepis art. 35 ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego wiąże organ.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
Pb art. 35 § ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § §1 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i wydać orzeczenie merytoryczne.
k.p.a. art. 16 § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna nie może być uchylana w postępowaniu odwoławczym, chyba że w trybach szczególnych.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Pb art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązki organu administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Pb art. 32 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Warunki wydania pozwolenia na budowę.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiązanie prawomocnym orzeczeniem.
Pb art. 35 § ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Negatywna przesłanka wydania pozwolenia na budowę w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kontynuowanie robót budowlanych po utracie ostateczności przez decyzję o pozwoleniu na budowę stanowi negatywną przesłankę do wydania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ administracji jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w poprzednich orzeczeniach w tej samej sprawie (art. 153 p.p.s.a.).
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że Wojewoda nie uwzględnił oceny prawnej z wyroku II SA/Wr 155/24, która miała nakazywać umorzenie postępowania odwoławczego. Skarżąca podnosiła, że zmiana decyzji ostatecznej może nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnym, a nie poprzez skargę na bezczynność.
Godne uwagi sformułowania
Inwestor podejmując roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę działa na własne ryzyko nie jest uprawniony do legalizowania już rozpoczętej inwestycji, ani też dokonania oceny już wykonanych robót roboty budowlane były (w części) realizowane w okresie, w którym inwestor nie legitymował się już ostatecznym pozwoleniem na budowę nie można orzekać o pozwoleniu na budowę w wypadku robót budowlanych już zrealizowanych
Skład orzekający
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący
Adam Habuda
członek
Marta Pawłowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 35 ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego w kontekście kontynuowania robót budowlanych po utracie ostateczności przez decyzję o pozwoleniu na budowę oraz związanie organów oceną prawną sądu (art. 153 p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestor kontynuuje roboty budowlane po tym, jak decyzja o pozwoleniu na budowę utraciła przymiot ostateczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jakie mogą być konsekwencje kontynuowania robót budowlanych bez ostatecznego pozwolenia, nawet jeśli pierwotna decyzja była ostateczna. Pokazuje też złożoność postępowań administracyjnych i sądowych.
“Budowa na własne ryzyko: Sąd potwierdza – roboty po utracie ostateczności pozwolenia na budowę to podstawa do odmowy!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 433/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-09-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-06-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda Marta Pawłowska /sprawozdawca/ Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 725 art. 35 ust. 5 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: referent Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. sp. j. z siedzibą w S. i M. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 3 kwietnia 2025 r. nr IF-O.7840.1.188.2022.MS w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ośmiu budynków mieszkalnych oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 3 kwietnia 2025 r. Wojewoda Dolnośląski, po rozpoznaniu odwołania R. S. K. A. z siedzibą w W., od decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego nr 1417/2022 z dnia 13 maja 2022 r., zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej - na rzecz M. S. - pozwolenia na budowę ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem terenu oraz drogami wewnętrznymi na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...], [...]-[...], obręb K., gmina K.(1), uchylił zaskarżoną decyzję w całości odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla wyżej wymienionej inwestycji. Z akt sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że Starosta Powiatu Wrocławskiego, decyzją nr 1417/2022 z dnia 13 maja 2022 r., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił - na rzecz M. S. - pozwolenia na budowę ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem terenu oraz drogami wewnętrznymi na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]-[...], [...]- [...], [...]-[...], [...], [...]-[...], obręb K., gmina K.(1). Z akt sprawy wynika, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę została przeniesiona na Spółkę Z. Spółka jawna z siedzibą w S. Dalej jako: "spółka", lub "strona skarżąca") decyzją Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 23 grudnia 2022 r. Odwołanie od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę wniosła (w terminie) Z. S. Zawiadomieniem z dnia 30 września 2022 r., Wojewoda Dolnośląski poinformował strony postępowania o pozostawieniu tego odwołania bez rozpoznania, z uwagi na wadliwe uzupełnienie braku formalnego, do którego strona została wezwana. Na skutek skargi na bezczynność wniesionej przez Z. S., tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 26 września 2023 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Wr 94/23 stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i zobowiązał organ do rozpoznania wniesionego przez Z. S. odwołania od opisanej wcześniej decyzji Starosty powiatu Wrocławskiego. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do organu w dniu 15 grudnia 2023 r. Zawiadomieniem z dnia 22 grudnia 2023 r. Wojewoda zawiadomił strony postępowania, w tym stronę skarżącą, o przystąpieniu do rozpoznania wniesionego odwołania. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego, Wojewoda powziął informację o zmianie właściciela działki nr [...] oraz [...], a tym samym o utracie przez Z. S. statusu strony w niniejszym postępowaniu. Wobec tego Wojewoda Dolnośląski, pismem z dnia 22 grudnia 2023 r., znak sprawy: IF-0.7840.1.188.2022.MS wezwał nowego właściciela wskazanych nieruchomości nr [...] i [...] (obecnie działki nr [...], [...], [...],[...],[...]oraz [...]), w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania do przedłożenia oświadczenia o podtrzymaniu przedmiotowego odwołania lub ewentualnego wycofania odwołania z dnia 9 czerwca 2022 r. Pismem z dnia 3 stycznia 2024 r., R. S. K. A. z siedzibą w W., reprezentowana przez H. M. podtrzymała odwołanie z dnia 9 czerwca 2022 r. Wojewoda Dolnośląski, decyzją z dnia 15 stycznia 2024 r., znak sprawy: IF-0.7840.1.188.2022.MS, uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego nr 1417/2022 z dnia 13 maja 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z uwagi na niezgodność zamierzenia budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niezaprojektowanie wewnętrznego układu komunikacji na terenie zainwestowania, brak decyzji o wyłączeniu z produkcji rolniczej działki nr [...], zdezaktualizowane oświadczenie o prawie do dysponowania działką nr [...] oraz brak stosownych decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i Dyrektora Zarządu Zlewni we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Nadto zwrócono uwagę na zdezaktualizowaną mapę do celów projektowych oraz na fakt, iż pełnomocnikowi Z. S. nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 155/24 uchylił opisaną decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 15 stycznia 2024 r., znak sprawy: IF 0.7840.1.188.2022.MS. W motywach wyroku wskazano na konieczność uwzględnienia w postępowaniu odwoławczym zmiany stanu faktycznego "w kontekście istnienia podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę w zakresie objętym wnioskiem inwestora. Ma to szczególne znaczenie w niniejszej sprawie, gdy do rozpoznania odwołania doszło po upływie blisko dwudziestu miesięcy od jego wniesienia, zaś inwestor rozpoczął już proces budowlany na podstawie decyzji organu I instancji opatrzonej klauzulą ostateczności". Prawomocny wyrok sądu administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2024 r. wpłynął do Wojewody Dolnośląskiego w dniu 28 maja 2024 r. Pismem z dnia 16 września 2024 r., Wojewoda wezwał inwestora o przedłożenie kompletnego dziennika budowy dokumentującego przebieg robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót budowlanych oraz oświadczenia kierownika budowy, potwierdzającego wpisy dokonane w przedmiotowym dzienniku budowy. Z. sp. z o. o. sp. j. z siedzibą w S. przy piśmie z dnia 2 października 2024 r., przedłożyła kserokopię kilku pierwszych stron poszczególnych dzienników budowy, stanowiącą jedynie część dokumentacji. Nie przedłożono przy tym oświadczenia kierownika budowy. Pismem z dnia 8 października 2024 r., Wojewoda Dolnośląski zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim z prośbą o zweryfikowanie na jakim etapie jest inwestycja realizowana na podstawie decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego nr 1417/2022 z dnia 13 maja 2022 r. oraz udokumentowanie robót budowlanych. Następnie pismem z dnia 8 października 2024 r., Wojewoda Dolnośląski ponownie wezwał inwestora o przedłożenie kompletnego dziennika budowy dokumentującego przebieg robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót budowlanych oraz oświadczenia kierownika budowy, potwierdzającego wpisy dokonane w przedmiotowym dzienniku budowy. Przy piśmie z dnia 10 października 2024 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim, przekazał kopię protokołu z kontroli z dnia 9 października 2024 r. w sprawie robót budowlanych realizowanych m.in. na działkach nr [...], [...], [...]w, obręb K., gmina K.(1) wraz z załącznikami. Pismem z dnia 23 października 2024 r. Z. Sp. z o.o. sp. j. z siedzibą w S. wniosła o udzielenie informacji dotyczącej przyczyny konieczności przedłożenia dokumentów, o jakich mowa w pismach Wojewody Dolnośląskiego z dnia 8 października 2024 r. oraz z dnia 17 października 2024 r., a także o przedłużenie terminu do uzupełnienia materiału dowodowego. Wojewoda Dolnośląski, pismem z dnia 13 marca 2025 r., ponownie (po raz czwarty) wezwał inwestora o przedłożenie kompletnego dziennika budowy dokumentującego przebieg robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót budowlanych oraz oświadczenia kierownika budowy, potwierdzającego wpisy dokonane w przedmiotowym dzienniku budowy. Z. sp. z o. o. sp. j. z siedzibą w S., przy piśmie z dnia 25 marca 2025 r., przedłożyła osiem dzienników budowy dokumentujących przebieg robót budowlanych oraz oświadczenie kierownika budowy, potwierdzającego wpisy dokonane we ww. dziennikach budowlanych. Uchylając w całości decyzję zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt budowalny i odmawiając ich zatwierdzenia i udzielenia pozwolenia na budowę Wojewoda Dolnośląski w pierwszej kolejności wyjaśnił że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Stąd, Wojewoda Dolnośląski zobligowany został do uwzględnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 155/24 przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Dalej organ wyjaśniał, że stosownie do art. 32 ust. 4 Pb, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2135 oraz z 2021 r. poz. 234 i 1718), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W myśl art. 35 ust. 1 Pb, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego z: ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, sprawdzeń, informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt lb, kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Zgodnie z art. 35 ust. 5 Pb organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę: 1) w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3; 2) w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę; 3) jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki. Jak wskazał Wojewoda, z przywołanych regulacji jednoznacznie wynika, że roboty budowlane można rozpocząć i wykonywać jedynie w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę. Zgoda budowlana, co do zasady, dotyczyć może zatem wyłącznie przyszłych zamierzeń budowlanych. Natomiast w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę organ nie jest uprawniony do legalizowania już rozpoczętej inwestycji, ani też dokonania oceny już wykonanych robót (por. wyroki NSA: z 28 lutego 2012 r., II OSK 2401/10; z 7 grudnia 2005 r., II OSK 285/05). Inwestor podejmując roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę działa na własne ryzyko, gdyż istnieje możliwość wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Podstawą takiej eliminacji jest właśnie art. 35 ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę w zakresie realizowanych już robót budowlanych jest bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego (w brzmieniu z daty udzielonego pozwolenia na budowę) nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 ustawy. Jak podkreślił organ, tę regułę potwierdza także aktualne brzmienie art. 35 ust. 5 pkt 2 ustawy, w którym ustawodawca doprecyzował, że takim przypadku wręcz zachodzi negatywna przesłanka do wydania pozwolenia na budowę. To zaś uprawnia do stwierdzenia, że udzielone pozwolenie na budowę, w części w jakiej dotyczyło zrealizowanych robót bez pozwolenia na budowę, nie powinno być skuteczne. Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności Wojewoda zauważył że, wnioskowana inwestycja polegająca na budowie ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem terenu oraz drogami wewnętrznymi, została rozpoczęta legalnie na podstawie ostatecznej decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego nr 1417/2022 z dnia 13 maja 2022 r. Powyższe wynikało z opisanego wcześniej zawiadomienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 30 września 2022 r., znak sprawy: IF-0.7840.1.188.2022.MS, informującego strony postępowania o pozostawieniu odwołania Z. S. bez rozpoznania. W związku z pismem tutejszego organu z dnia 30 września 2022 r., decyzji o pozwoleniu na budowę można była przydać przymiot ostateczności, wobec czego inwestor był uprawniony do rozpoczęcia i kontynuowania robót budowlanych. W rozpatrywanym przypadku istotnym jednak jest, iż przymiot ostateczności pozwolenia na budowę został wzruszony na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2023 r., II SAB/Wr 94/23, którym to zobowiązano organ odwoławczy do rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia 13 maja 2022 r. i załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarga na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego wpłynęła do organu w dniu 8 lutego 2023 r., a więc ponad 4 miesiące od daty zawiadomienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Nadto wyrok z dnia 26 września 2023 r. w sprawie, zapadł po ponad jedenastu miesiącach, licząc od daty zawiadomienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Powyższe umożliwiło inwestorowi, zgodnie z przepisami prawa, na rozpoczęcie i zrealizowanie znacznej części inwestycji. W zaistniałej sytuacji Wojewoda Dolnośląski zawiadomieniem z dnia 22 grudnia 2023 r., powiadomił strony postępowania o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 94/23. Jednocześnie pouczono o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania wszelkich dodatkowych wyjaśnień i dokumentów mogących mieć znaczenie dla sprawy. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wzmiankowane zawiadomienie zostało skutecznie doręczone Inwestorowi w dniu 27 grudnia 2023 r. Co więc ważne, co najmniej z dniem 27 grudnia 2023 r. Inwestor powziął informację, że decyzja o pozwoleniu na budowę, nie jest już ostateczna, a w konsekwencji jest niewykonalna, stosownie do art. 130 § 1 Kpa. W zaistniałej sytuacji Inwestor winien był powstrzymać się od kontunuowania rozpoczętych robót budowlanych do czasu zakończenia postępowania odwoławczego, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Jednocześnie Wojewoda podkreślił, że prowadząc postępowanie odwoławcze nie posiadał jakiejkolwiek wiedzy odnośnie prowadzonych przez inwestora robót budowlanych. Dopiero po wydaniu decyzji z dnia 15 stycznia 2024 r., uchylającej decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego nr 1417/2022 z dnia 13 maja 2022 r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w wywiedzionym do sądu administracyjnego sprzeciwie na rozstrzygnięcie Wojewody Dolnośląskiego, Inwestor poinformował o etapie realizowanych robót budowlanych. W dalszej części uzasadnienia decyzji Wojewoda podkreślił, że związany jest wskazaniami wyroku tutejszego sądu z dnia 3 kwietnia 2024 r., II SA/Wr 155/24, którym to został zobowiązany do uwzględnienia zmiany stanu faktycznego sprawy, a więc "rozpoczęcia procesu budowlanego na podstawie decyzji organu pierwszej instancji opatrzonej klauzulą ostateczności". Wojewoda wskazał, że niniejsze postępowanie odwoławcze obejmuje legalnie rozpoczęte zamierzenie budowlane, które winno zostać wstrzymane w momencie powzięcia przez inwestora informacji o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 94/23 oraz przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ. Skoro Wojewoda Dolnośląski poinformował strony postępowania o opisanych okolicznościach zawiadomieniem z dnia 22 grudnia 2023 r., które zostało doręczone na adres pełnomocnika inwestora w dniu 27 grudnia 2023 r., to najpóźniej od tej daty nie powinny być prowadzone jakiekolwiek roboty budowlane. Wyjaśniając dalej podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że przedmiotowe zamierzenie budowlane dotyczy budowy ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem terenu oraz drogami wewnętrznymi. Jak wynika z przedłożonych kserokopii części dzienników budowlanych, w stosunku do: 1) budynku nr [...] - zakończono ściany fundamentowe oraz wykonano prace izolacyjne przeciwwilgociowe i cieplne fundamentów (ostatni wpis 15 grudnia 2023 r.); 2) budynku nr [...] - zakończono murowanie ścian fundamentowych, wykonano izolacje przeciwwilgociową i cieplną fundamentów (ostatni wpis 15 grudnia 2023 r.); 3) budynku nr [...] - zakończono murowanie ścian fundamentowych, wykonano izolacje przeciwwilgociowe i cieplne fundamentów (ostatni wpis 15 grudnia 2023 r.); 4) budynku nr [...] - zakończono murowanie ścian fundamentowych, wykonano izolacje przeciwwilgociowe i cieplne fundamentów (ostatni wpis 15 grudnia 2023 r.); 5) budynku nr [...] - zakończono murowanie ścian fundamentowych, wykonano izolacje przeciwwilgociowe i cieplne fundamentów, wykonano zasypanie fundamentów (ostatni wpis 16 grudnia 2023 r.); 6) budynku nr [...] - zakończono prace izolacyjne ścian fundamentowych przeciwwilgociowe i cieplne, zasypano fundamenty, przystąpiono do murowania ścian budynku (ostatni wpis 15 grudnia 2023 r.); 7) budynku nr [...] - zakończono roboty izolacyjne ścian fundamentowych, zasypano fundamenty, przystąpiono do murowania ścian budynku (ostatni wpis 15 grudnia 2023 r.); 8) budynku nr [...] - zakończono prace izolacyjne ścian fundamentowych przeciwwilgociowe i cieplne, zakończono prace fundamentowe - przysypywanie fundamentów (ostatni wpis 15 grudnia 2023 r.). Z uwagi na przedłożenie wyłącznie kserokopii części dzienników budowlanych, dokumentujących przebieg robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót budowlanych oraz brak oświadczenia kierownika budowy, potwierdzającego wpisy dokonane w przedmiotowym dzienniku budowy, Wojewoda Dolnośląski pismem z dnia 8 października 2024 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim o zweryfikowanie na jakim etapie jest inwestycja realizowana na podstawie decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego nr 1417/2022 z dnia 13 maja 2022 r., udokumentowanie wzmiankowanych robót budowlanych oraz poinformowanie Wojewody Dolnośląskiego o dokonanych ustaleniach. W dniu 10 października 2024 r. do Wojewody Dolnośląskiego wpłynęło pismo organu nadzoru budowlanego z dnia 10 października 2024 r. znak: PNB.5012-21.91-4.2024.ŁP, przy którym przekazano: kopię protokołu z kontroli z dnia 9 października 2024 r. w sprawie robót budowlanych realizowanych m.in. na działkach nr [...], [...], [...], obręb K., gmina K.(1) wraz z załącznikami (tj. zdjęciami, szkicem sytuacyjnym). Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim w stosunku do: 1) budynków nr [...] i [...] - wykonano ściany zewnętrzne pierwszej i drugiej kondygnacji wraz ze stropem pomiędzy nimi, ściany szczytowe, drewnianą konstrukcję dachu, żelbetową płytę balkonową; 2) budynku nr [...] - wykonano ściany zewnętrzne pierwszej i drugiej kondygnacji wraz ze stropem pomiędzy nimi, ściany szczytowe, drewnianą konstrukcję dachu, na której zamontowano membranę dachową, żelbetową płytę balkonową; 3) budynku nr [...] - wykonano ściany zewnętrzne pierwszej i drugiej kondygnacji wraz ze stropem pomiędzy nimi, jedną ścianę szczytową, żelbetową płytę balkonową; 4) budynku nr [...], [...], [...] i [...] - wykonano ściany zewnętrzne pierwszej kondygnacji wraz ze stropem (pozostawiono elementy szalunku), żelbetową płytę balkonową. Dołączone do protokołu zdjęcie potwierdza stopień zaawansowania robót budowlanych opisanych w protokole kontroli. Reasumując, prace opisane we fragmentach przedłożonych dzienników budowy nie pokrywają się z ustaleniami kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim. Ze zgromadzonej przez organ nadzoru budowlanego dokumentacji wynika, że roboty budowlane dotyczące wnioskowanego zamierzenia budowlanego są na znacznie bardziej zaawansowanym etapie niż wynika to z fragmentów przedłożonych dzienników budowy. Organ nadzoru budowlanego odnotował, m. in. wykonanie ścian zewnętrznych pierwszej i drugiej kondygnacji (w czterech budynkach), wykonanie ścian szczytowych i drewnianej konstrukcji dachu (w dwóch budynkach) wraz z membraną dachową (w jednym budynku). Natomiast inwestor w ostatnich wpisach datowanych na 15 i 16 grudnia 2023 r. wykazuje jedynie zakończenie murowania ścian fundamentowych wraz z izolacją (w sześciu budynkach) oraz przystąpienie do murowania ścian budynków (w dwóch przypadkach). Wobec powyższego tut. organ ponowił wezwanie inwestora o przedłożenie kompletnego dziennika budowy dokumentującego przebieg robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót budowlanych oraz oświadczenia kierownika budowy, potwierdzającego wpisy dokonane w przedmiotowym dzienniku budowy. W odpowiedzi na trzecie wezwanie Wojewody Dolnośląskiego, Z. sp. z o. o. sp. j. z siedzibą w S., przy piśmie z dnia 25 marca 2025 r., przedłożyła osiem kompletnych dzienników budowy dokumentujących przebieg robót budowlanych oraz oświadczenie kierownika budowy, potwierdzającego wpisy dokonane we ww. dziennikach budowlanych. Jak wynika z przedłożonych dzienników budowlanych, ostatnie wpisy datowane były na: 1) 22 lipca 2024 r. - w stosunku do budynku [...] - "wykonano więźbę dachową bud. nr [...]"; 2) 22 lipca 2024 r. - w stosunku do budynku [...] - zakończono montaż więźby dachowej na bud. nr [...]"; 3) 27 czerwca 2024 r. - w stosunku do budynku [...] - zakończono ściany działowe piętra"; 4) 28 czerwca 2024 r. - w stosunku do budynku [...] - zakończono ścianki działowe piętra"; 5) 22 maja 2024 r. - w stosunku do budynku [...] - "zakończono murowanie ścian zewnętrznych budynku nr [...]"; 6) 24 maja 2024 r. - w stosunku do budynku [...] - zakończono murowanie ścian nośnych bud. nr [...]"; 7) 27 maja 2024 r. - w stosunku do budynku [...] - zakończono murowanie ścian zewnętrznych bud. nr [...]"; 8) 28 czerwca 2024 r. - w stosunku do budynku [...] - zakończono murowanie ścian zewnętrznych bud. nr [..]". Tym samym niewątpliwie inwestor wykonywał roboty budowlane po powzięciu informacji o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 94/23 oraz po przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy przez Wojewodę Dolnośląskiego. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż przedmiotowa inwestycja była (w części) realizowana w okresie, w którym inwestor nie legitymował się już ostatecznym pozwoleniem na budowę. Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 5 pkt 2 Pb, organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis art. 35 ust. 5 pkt 2 Pb wiąże Wojewodę Dolnośląskiego w niniejszej sprawie. Wojewoda wskazał, że przepis ten dotyczy sytuacji ocenianych przez ustawodawcę negatywnie, czyli takich, gdy inwestor realizuje inwestycję, nie posiadając pozwolenia na budowę. Mocą przytoczonego przepisu prawodawca chciał wykluczyć możliwość ubiegania się o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla obiektów uprzednio zrealizowanych, bądź realizowanych w trakcie trwania postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę przed organem pierwszej lub drugiej instancji. Chodzi przede wszystkim o uniknięcie kolizji pomiędzy procedurą pozwolenia a procedurą legalizacji, bowiem ta druga powinna mieć pierwszeństwo. Jednocześnie organ podkreślił, że okoliczność dalszego wykonywania robót budowlanych pomimo braku legitymowania się przez Inwestora ostatecznym pozwoleniem na budowę spowodowała, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 37 ust. 2 pkt 2 Pb zgodnie z którym w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1. Dodatkowo nadmienił, że nie zostało uchylone pozwolenie na budowę nr 1417/2022 z dnia 13 maja 2022 r., gdyż decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia 15 stycznia 2024 r., znak sprawy: IF-0.7840.1.188.2022.MS, została uchylona na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2024 r., II SA/Wr 155/24. Wreszcie sąd administracyjny wzmiankowanym wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2024 r. zobowiązał Wojewodę Dolnośląskiego do uwzględnienia w postępowaniu odwoławczym zmiany stanu faktycznego "w kontekście istnienia podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę w zakresie objętym wnioskiem inwestora. Ma to szczególne znaczenie w niniejszej sprawie, gdy do rozpoznania odwołania doszło po upływie blisko dwudziestu miesięcy od jego wniesienia, zaś inwestor rozpoczął już proces budowlany na podstawie decyzji organu I instancji opatrzonej klauzulą ostateczności". Powyższe doprowadziło Wojewodę do przekonania, że decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego 1417/2022 z dnia 13 maja 2022 r. należy uchylić w całości i odmówić zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego, oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Nie jest bowiem celem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już częściowo zrealizowanej inwestycji ani też dokonanie oceny wykonanych robót budowlanych. Zasadność takiego rozstrzygnięcia dotyczy również przypadku, kiedy obiekt budowlany zrealizowano na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która jednak następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, (por. wyrok WSA w Kielcach z 27 lipca 2022 r., II SA/Ke 281/22). Jeśli zatem roboty budowlane wykonywano pomimo braku ostatecznego pozwolenia na budowę, organ architektoniczno-budowlany nie może merytorycznie rozstrzygać w sprawie udzielenia zgody na budowę. Przy czym wyjaśnienia wymaga, że orzecznictwo sądowe zgodne jest co do tego, że jeśli inwestor wzniósł obiekt budowlany w oparciu o pozwolenie na budowę, następnie usunięte z obrotu prawnego, nie może być traktowany jak osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, a więc ignorująca spoczywające na niej z mocy prawa obowiązki, których spełnienie warunkuje podjęcie określonych czynności. W takiej sytuacji, otwarta jest natomiast droga do działań organu nadzoru budowlanego, mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem po odpadnięciu ich dotychczasowej podstawy prawnej w postaci pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 18 marca 2011 r., II OSK 532/10). Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Z. Spółka z o.o. sp. j. z siedzibą w S. wniosła skargę do tutejszego Sądu, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej Decyzji zarzuciła: 1) naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 153 p.p.s.a.poprzez jego niezastosowanie, albowiem Wojewoda Dolnośląski (dalej powoływany także jako "Organ") nie uwzględnił oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania, jakie wyrażone zostały w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II SA/Wr 155/24) do czego - zgodnie z brzmieniem w/w przepisu - był zobowiązany; Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w ramach oceny prawnej oraz wskazań przedstawionych w wyroku z dnia 3 kwietnia 2024 r. nakazał Organowi zbadanie istnienia podstawy prawnej do prowadzenia postępowania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, którego to badania Organ w żaden sposób nie przeprowadził (skupiając się wyłącznie na badaniu okoliczności faktycznych, tj. fazach realizacji prac budowalnych przez Skarżącego w określonych odcinkach czasu); b. art. 16 §1 ustawy - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej k.p.a.), przez jego niezastosowanie w związku z art. 138 §1 pkt. 2 k.p.a., przez (jednoczesne) niewłaściwe zastosowanie tego unormowania, które to naruszenia wyrażały się w wydaniu przez Wojewodę Dolnośląskiego Zaskarżonej Decyzji uchylającej decyzję organu I instancji (Decyzji Starosty) i wydanie orzeczenia merytorycznego w trybie instancyjnym (tj. na podstawie art. 138 §1 pkt. 2 k.p.a.) w momencie gdy Decyzja Starosty była już decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 §1 k.p.a., a tym samym nie mogła podlegać uchyleniu w ramach postępowania odwoławczego, tj. art. 138 §1 pkt. 2 k.p.a., lecz wyłącznie w sposób przewidziany w zdaniu 2 art. 16 §1 k.p.a., tj. we wskazanych tym przepisem trybach szczególnych. c. art. 6 oraz 8 k.p.a., albowiem wydane przez Organ rozstrzygnięcie z zaistniałym w niniejszej sprawie stanie faktycznym i prawnym, tj. uchylenie przez Wojewodę Dolnośląskiego ostatecznej Decyzji Starosty w trybie art. 138 §1 pkt. 2 k.p.a., (na skutek wyroku Sądu Administracyjnego stwierdzającego bezczynność tego organu i zobowiązującego go do "załatwienia sprawy") w sposób oczywisty i rażący narusza ukonstytuowane w/w przepisami ogólne zasady postępowania administracyjnego, a to zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a. art. 35 ust. 5 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418, dalej: p.b.) przez błędne zastosowanie tego przepisu, które wyrażało się w przyjętym przez Organ uznaniu, że w nin. sprawie Inwestor wykonywał roboty budowlane "przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę", która to okoliczność - w sposób oczywisty - nie zachodziła. W uzasadnieniu skargi po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy i kolejnych etapów sprawy, w tych postępowań sądowoadministracyjnych, toczących się w związku z przedmiotową inwestycją, strona skarżąca podkreśliła, że Wojewoda błędnie zinterpretował wskazania płynąc z wyroku wydane w sprawie II SA/Wr 155/24. W ocenie skarżącej wskazania te były bowiem dokładnie sprzeczne z tym, jak zrozumiał je organ administracyjny. W ocenie strony, z fragmentu uzasadnienia wyroku, cytowanego zresztą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nakazującego zbadać podstawy prawne do prowadzenia postępowania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielania pozwolenia na budowę w sytuacji gdy inwestycja jest realizowana od 20 miesięcy wynika, że sąd poddał w wątpliwość możliwość prowadzenia takiego postępowania, wobec ostateczności decyzji starosty, co w ocenie skarżącej oznacza konieczność umorzenia postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 9 września 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymała zarzuty skargi i podkreśliła, że zmiana decyzji ostatecznej może nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnym, nie zaś poprzez złożenie skargi na bezczynność po pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Zauważyła, że taka skarga jest środkiem bezterminowym, w związku z czym wprowadza niepewność prawną. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) dalej jako p.p.s.a., wynika natomiast, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W pierwszej kolejności należy podnieść, że trafnie Wojewoda Dolnośląski zauważył, że orzekając w sprawie związany był wskazaniami zawartymi w wyrokach tutejszego sądu, zarówno wyrokiem wydanym w sprawie II SAB/Wr 94/23, jak i wyrokiem II SA/Wr 155/24. Wobec faktu, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięć tutejszego sądu, Sąd musiał mieć na uwadze normę wynikają z art. 153 p.p.s.a., według której ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r., II OSK 2780/19, publik. CBOSA). Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1540/21, publik. CBOSA). Zatem orzekanie obecnie w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności sprowadzało się do zbadania, czy do zawartych w tych orzeczeniach wytycznych Wojewoda Dolnośląski się zastosował. W ocenie składu orzekającego Wojewoda wypełnił wytyczne obu wskazanych orzeczeń WSA. W tym kontekście wskazać należy, że w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem II SAB/Wr 94/23 Sąd zobowiązał organ do rozpoznania odwołania wniesionego od decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 13 maja 2022 r., zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał bowiem, że wbrew stanowisku organu, brak formalny tego odwołania został prawidłowo uzupełniony, dlatego "W tych okolicznościach Sąd uznał, że Wojewoda pozostaje bezczynny w zakresie rozpatrzenia wniesionego odwołania i w tym zakresie zasadnym było zobowiązanie go do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie tegoż odwołania". Już choćby z tego powodu stanowisko skarżącej, jakoby intencją sądu było nakazanie Wojewodzie Dolnośląskiemu umorzenie postępowania odwoławczego jest błędne i takie właśnie rozstrzygnięcie stałoby w jawnej sprzeczności z wytycznymi orzeczenia II SAB/Wr 94/23. Dalej, w wyroku dotyczącym sprzeciwu, wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 155/24, w zwięzłym uzasadnieniu Sąd wskazał: "opisane w sprzeciwie zmiany stanu faktycznego, niewątpliwie powinny zostać uwzględnione przez organ II instancji przy rozpatrywaniu złożonego odwołania w kontekście istnienia podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę w zakresie objętym wnioskiem inwestora. Ma to szczególne znaczenie w niniejszej sprawie, gdy do rozpoznania odwołania doszło po upływie blisko dwudziestu miesięcy od jego wniesienia, zaś inwestor rozpoczął już proces budowlany na podstawie decyzji organu I instancji opatrzonej klauzulą ostateczności.". Jest to w sposób oczywisty nawiązanie do treści art. 35 ust. 5 pkt 2 p.b. i ewentualnego skierowania sprawy do orzekania organom właściwym w sprawach legalizacji robót budowalnych. Nie można bowiem orzekać o pozwoleniu na budowę w wypadku robót budowlanych już zrealizowanych. Twierdzenie strony skarżącej, że w takim przypadku słuszne byłoby jedynie umorzenie postępowania odwoławczego, ewentualnie utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, nawet w wypadku stwierdzania wad tej decyzji, jest zupełnie pozbawione podstaw, a dodatkowo pozostawałoby w sprzeczności z wytycznymi obu wcześniejszych zapadłych w sprawie wyroków sądu. Jednocześnie ustalenie w sposób bezsporny (potwierdzony nie tylko protokołami kontroli organów nadzoru budowalnego ale przede wszystkim wpisami w dziennikach budowy strony skarżącej), że strona skarżąca kontynuowała prace już po uzyskaniu informacji o tym, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę utraciła walor ostateczności (22 grudnia 2023 r.), w sposób jednoznaczny nakazywała organowi administracji architektoniczno – budowlanej zastosowania normy cytowanego art. 35 ust. 5 pkt 2 p.b., zatem odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, z powodu prowadzenia robót budowlanych przez uzyskaniem pozwolenia na budowę. Z tych powodów, orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę w całości oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI