II SA/Wr 43/25

II SA/Wr 43/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Malwina Jaworska-Wołyniak
Olga Białek /sprawozdawca/
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OZ 328/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1073
art. 75 ust. 1 i 6, art. 76 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - t.j.
Dz.U. 2025 poz 1071
art. 233, art.. 252
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi P. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 26 września 2024 r. Nr SKO 4116.7.2024 w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 731 (słownie: siedemset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez stowarzyszenie ogrodowe, działające pod nazwą "Polski Związek Działkowców" z siedzibą w W. (dalej także jako PZD) od decyzji Prezydenta W.(1) z dnia 31 sierpnia 2016 r. (nr 77/2016; znak: WSP-UON.6841.6.2015.EŁ 69118/2016/W) umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Polski Związek Działkowców prawa użytkowania działki gruntu nr [...], AM - [...], obręb P., o powierzchni [...] ha, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 76 ust. 1 pkt 4 ust. 2 i 3, w związku z art. 75 ust. 5 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073 – dalej jako u.r.o.d) - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy stwierdziło nabycie z dniem 19 stycznia 2014 r. przez stowarzyszenie ogrodowe Polski Związek Działkowców prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, dla której prowadzona była przez Sąd Rejonowy dla W.(1)-K. księga wieczysta nr [...] według której to księgi wieczystej w dniu 19 stycznia 2014 r. nieruchomość oznaczona była jako działki gruntu nr: [...], [..], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i obejmowała powierzchnię [...] ha.
Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2015 r., powołując się na art. 76 ust.1 i ust. 2 u.r.o.d. PZD wystąpił do Prezydenta W.(1) o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania działki nr [...], AM-[...] obręb P. o pow. [...] ha na której znajdował się Rodzinny Ogród Działkowy "[...]". Przedłożono dokumenty na potwierdzenie, że ogród ten istnieje od 1946 r. oraz, że nieruchomość z ogrodami działkowymi pozostawała we władaniu PZD co najmniej od 1981 r., a istniejący wówczas ogród działkowy na mocy poprzednio obowiązującej ustawy przekształcił się ogród stały.
Organ pierwszej instancji, w oparciu o odpis zupełny księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W.(1)-K. ustalił, że działka nr [...], AM - [...], obręb P., stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym P. S.A. W księdze wieczystej określono także sposób korzystania z tej nieruchomości jako TK - tereny kolejowe.
W oparciu o zebrany materiał dowody Prezydent W.(1) stwierdził, że wnioskodawca żądał stwierdzenia nabycia prawa co do nieruchomości na której ustanowione jest prawo użytkowania wieczystego. Przepis art. 76 u.r.o.d nie zawiera zaś w swej treści odniesienia do stanu prawnego, w którym prawo właściciela - Skarbu Państwa, ograniczone jest użytkowaniem wieczystym. Ponadto, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (aktualnie Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 - dalej także jako u.g.n.) do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa. W tej sytuacji organ pierwszej instancji uznał, że postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem PZD stało się bezprzedmiotowe i z tego względu orzekł o jego umorzeniu.
W odwołaniu od tej decyzji PZD zarzucił naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., niedokonanie podziału geodezyjnego nieruchomości w celu wyodrębnienia z działki nr [...] terenów zajętych przez rodzinny ogród działkowy co naruszało art. 7 i art. 8 k.p.a., nieuwzględnienie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego z naruszeniem art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz naruszenie art. 76 ust. 1 pkt 4 u.r.o.d w związku z art. 33 i art. 11 ustawy z 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych przez pominięcie, że grunty działki nr [...] stały się w 1981 r. ogrodem stałym.
Decyzją z dnia 21 października 2016 r. (nr SKO 4112/43/16) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosło P. SA. Wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. sygn.akt II SA/Wr 146/17 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium stwierdzając, że organ II instancji istotnie naruszył art. 138 § 2 k.p.a., gdyż lakonicznie stwierdził, że sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, nie wskazując jakiejkolwiek okoliczności wymagającej wyjaśnienia. Za taką zaś Sąd nie uznał pominięcia pełnomocnika. Sąd zaznaczył, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało jedynie oceny prawnej dotychczas zgromadzonego materiału procesowego zgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania.
Skarga kasacyjna wywiedziona od tego wyroku przez organ administracji została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 8 lutego 2018r. (sygn. akt I OSK 1953/17). NSA stwierdził, między innymi, że Sąd I instancji nie dokonał w zaskarżonym wyroku wykładni przepisów prawa materialnego i jednoznacznie wskazał, że organ dokona rozstrzygnięcia w sposób samodzielny, bez związania ocenami prawnomaterialnymi, których Sąd nie poczynił.
Decyzją z dnia 7 listopada 2023 r. (nr SKO 4116.8.2023) Kolegium ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Na skutek sprzeciwu wniesionego przez P. SA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 marca 2024 r. (sygn. akt II SA/Wr 71/24) uchylił decyzję Kolegium z dnia 7 listopada 2023 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Kolegium wydając kolejną już decyzję kasacyjną ponownie nie wykazało naruszenia przepisów postępowania które miało wpływ na ustalenia faktyczne, jak również nie wskazało w jakim zakresie niniejsze postępowanie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Rozpatrując sprawę ponownie Kolegium wydało opisaną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 1 - 2 u.r.o.d, z dniem wejścia w życie jej przepisów Polski Związek Działkowców, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419, z późn. zm.), staje się stowarzyszeniem ogrodowym w rozumieniu niniejszej ustawy i zachowuje osobowość prawną, a jednostki organizacyjne i organy samorządu Polskiego Związku Działkowców, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, stają się jednostkami organizacyjnymi i organami stowarzyszenia ogrodowego, o którym mowa w pkt 1, a członkowie tych organów zachowują mandaty. Według art. 4 u.r.o.d rodzinne ogrody działkowe (ROD) są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Jednocześnie - stosownie do art. 6 - organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego tworzą warunki dla rozwoju ROD.
Następnie przywołując przepisu art. 75 ust.1, ust. 6 i ust. 7 oraz art. 76 ust.1 i ust. 2 u.r.o.d. Kolegium stwierdziło, że stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy, albo z dniem wejścia w życie ustawy - czyli z dniem 19 stycznia 2014 r. (w sytuacjach określonych w art. 76 ust. 1 u.r.o.d), albo z upływem terminu na wydanie decyzji o likwidacji ogrodu działkowego - czyli z dniem 20 stycznia 2016 r. (w sytuacji określonej w art. 75 ust. 1 tej ustawy).
W wyniku analizy dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem przez PZD Kolegium stwierdziło, że rodzinny ogród działkowy - niegdyś POD "[...]" kolonia "[...]" (zlokalizowany na nieruchomości, która obecnie jest oznaczona jako działka gruntu nr [...], AM - [...], obręb P.) posiadał ustaloną lokalizację w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych oraz nieprzerwanie funkcjonuje od 1946 r. W ocenie Kolegium zachodzi więc podstawa do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości, przewidziana w powołanych wcześniej art. 76 ust. 2 w związku z art. 76 ust. 1 pkt 4 u.r.o.d.
Zdaniem organu rozstrzygnięcia najpierw jednak wymaga, czy właściwy organ administracji może stwierdzić, na podstawie art. 76 ust. 2 u r.o.d., nabycie przez rodzinny ogród działkowy prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, która znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej powstałym przed wejściem w życie u.r.o.d.
Odnosząc się do tej kwestii Kolegium stwierdziło, że z art. 76 ust. 2 w zestawieniu z art. 80 u.r.o.d wynika, że nabycie prawa użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy następuje z mocy samego prawa z dniem 19 stycznia 2014 r. Decyzja właściwego organu potwierdzająca to nabycie ma jedynie charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że nabycie prawa użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe jest wynikiem woli samego ustawodawcy i jest niezależne od woli właściciela nieruchomości i innych podmiotów oraz jednostek organizacyjnych, którym przysługują do nieruchomości zajętej pod rodzinny ogród działkowy określone uprawnienia wynikające z tytułu prawnorzeczowego lub z tytułu zarządu mieniem publicznym. Do sytuacji uregulowanej w art. 76 ust. 2 u.r.o.d nie mają przy tym zastosowania przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ brak w powołanym art. 76 ust. 2 takiego odesłania jakie ustawodawca zawarł w innych przepisach u.r.o.d, np.: w art. 9, art. 18 czy art. 19. Nie można więc domniemywać zastosowania przepisów u.g.n. a w szczególności jej art. 21 do sytuacji określonej w art. 76 ust. 2 u.r.o.d, skoro przepisy u.g.n. nie mogą naruszać powołanej ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, jako dotyczącej w części swoich regulacji gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego w związku z działalnością rodzinnych ogrodów działkowych, przy jednoczesnym wyraźnym wskazaniu przez ustawodawcę, w jakich sytuacjach określonych w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwołał się do wyroku NSA z dnia 30 grudnia 2020 r. sygn.akt I OSK 1707/20 w którym wskazano, że nabywane prawo użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy, nie wywłaszcza innych podmiotów z przysługujących im innych praw, niż prawo własności, ponieważ prawa te nadal pozostają w mocy. Uposażenie przez ustawodawcę stowarzyszeń ogrodowych w prawo użytkowania na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, zgodnie z preambułą do tej ustawy, służy natomiast zapewnieniu dalszego istnienia rodzinnych ogrodów działkowych szczególnie na tych terenach, na których ogrody te cały czas istnieją od co najmniej 30 lat bez uregulowanego tytułu prawnego przy jednoczesnym braku przynajmniej do dnia 19 stycznia 2014 r. ze strony podmiotów mających tytuł prawny do tych terenów jakichkolwiek działań kwestionujących prowadzenie działalności przez te ogrody bez tytułu prawnego. Celem ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych - według jej preambuły - jest m.in. zapewnienie dalszego istnienia i rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, jako stałych elementów infrastruktury gmin, które powinny być uwzględniane w procesie ich rozwoju dla dobra obecnego i przyszłych pokoleń. Z tego względu nie jest dopuszczalne poszukiwanie takiej wykładni przepisów tej ustawy, która wyłączy lub zniweczy jej cel zwłaszcza wtedy, gdy ogród działkowy istnieje na gruncie od kilkudziesięciu już lat przy jednoczesnym niepodejmowaniu, jak dotychczas, jakichkolwiek działań przez publicznego właściciela gruntu lub jego użytkownika wieczystego służących ochronie wykonywania własności lub wykonywania prawa użytkowania wieczystego względem istniejącego ogrodu działkowego.
Uwzględniając powyższe Kolegium przyjęło, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 76 ust. 2 w związku z art. 76 ust. 1 pkt 4 u.r.o.d. do wydania decyzji stwierdzającej nabycie z dniem 19 stycznia 2014 r. przez stowarzyszenie ogrodowe Polski Związek Działkowców prawa użytkowania nieruchomości położonej we W.(1), która to nieruchomość w części zajęta była przez oznaczony wcześniej rodzinny ogród działkowy (zlokalizowany na gruncie obecnie zawierającym się w granicach działki ewidencyjnej nr [...]).
Mając na uwadze, że zgodnie z art. 76 ust.2 u.r.o.d stowarzyszenie nabywa prawo użytkowana – w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego – nieruchomości zajmowanej przez ogród działkowy a zgodnie z art. 253 Kodeksu cywilnego wykonywanie użytkowania na nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części, oraz uwzględniając stanowisko Sądu Najwyższego z którego wynika, że definicja nieruchomości zawarta w art. 46 § 1 k.c. jest uniwersalna, w tym znaczeniu, że odnosi się zarówno do nieruchomości dla których prowadzi się księgi wieczyste, jak i do nieruchomości które nie mają założonych ksiąg, jednakże gdy dla określonej nieruchomości została założona księga wieczysta, obowiązuje reguła "jedna księga - jedna nieruchomość". Odnosi się ona również do graniczących z sobą nieruchomości, które stanowią własność tej samej osoby, a ponadto do nieruchomości stanowiących całość gospodarczą ale niegraniczących z sobą (zob. także np. wyrok SN z dnia 29 grudnia 2020 r., 1 CSK 27/19, OSNC 2022, nr 1, poz. 3), Kolegium stwierdziło, że nabycie prawa użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe powinno odnosić się nieruchomości w znaczeniu wieczystoksięgowym (o ile dla nieruchomości urządzono księgę wieczystą) i nie jest możliwe stwierdzenie nabycia prawa użytkowania w stosunku do części nieruchomości. Nie jest również dopuszczalne dokonywanie podziału nieruchomości w celu wydzielenia z niej tej jej części, na której zlokalizowany został ogród działkowy ani też stwierdzanie, do jakiej części nieruchomości wykonywanie użytkowania jest lub powinno zostać ograniczone. Kompetencja do takiego działania orzekającego organu administracyjnego nie zastała bowiem przyznana przez ustawodawcę w normach ustawy o ROD.
W konsekwencji wydając decyzję o nabyciu przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania nieruchomości, Kolegium uznało, że należy ją oznaczyć zgodnie z księgą wieczystą która była prowadzona w dniu nabycia tego prawa – czyli w dniu 19 października 2014 r. Analiza wpisów zawartych w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej w wyżej oznaczonym dniu dla nieruchomości na której był zlokalizowany ogród działkowy wykazała natomiast, że obejmowała ona powierzchnię i składała się z działek gruntu oznaczonych jak w rozstrzygnięciu niniejszej decyzji.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosło P. SA zarzucając zaskarżonej decyzji: I. naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 7, art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji uchylenie decyzji I instancji; b) art. 105 § 1 k.p.a. polegające na uznaniu, że Prezydent W.(1) nie miał podstaw do umorzenia postępowania, podczas gdy organ I Instancji prawidłowo ocenił, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj: 1/ art. 75 ust. 1 w zw. z art. 75 ust. 6 i ust. 7 u.r.o.d poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że: a) decyzja może zostać wydana w stosunku do nieruchomości nie znajdującej się w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa i która znajduje się w użytkowaniu wieczystym P. na podstawie ostatecznej decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa i będących w dniu 5 grudnia 1990 roku w zarządzie państwowych osób prawnych oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali; b) decyzja może zostać wydana w stosunku do prawa użytkowania wieczystego, podczas gdy przepis wyraźnie wskazuje, że nabycie prawa użytkowania w rozumieniu art. 75 ust. 6 i art. 76 ust. 2 u.r.o.d, dotyczy wyłącznie nieruchomości, a więc rzeczy, a nie praw tj. dotyczy tylko użytkowania w rozumieniu art. 252 k.c. a nie art. 265 k.c; 2/ art.112 ust. 2 u.g.n. poprzez przyjęcie, że wystarczające jest spełnienie się przesłanki z art. 75 ust.6 u.r.o.d. do wydania decyzji stwierdzającej nabycie przez PZD, z mocy prawa, użytkowania nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste P. która to decyzja stanowi faktyczne wywłaszczenie użytkownika wieczystego, pomimo ponoszenia przez niego ciężaru finansowego; 3/ art. 21 ust. 2 oraz 31 ust 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej jako: "Konstytucja RP") poprzez przyjęcie, że wystarczające jest wykazanie przesłanki z art. 75 ust. 6 u.r.o.d do wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, podczas gdy takie rozumienie w/w przepisu jest sprzeczne z Konstytucją RP.
Zarzucając powyższe Spółka wniosła o: 1/ uchylenie zaskarżonej decyzji i o umorzenie postępowania, 2/ wstrzymanie wykonania decyzji, 3/ o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, między innymi, że fundamentalnym błędem Kolegium było przyjęcie, że skoro ustawodawca wprost nie wyłączył w treści u.r.o.d. nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste podmiotom trzecim, to znaczy to, że każda nieruchomość Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego po spełnieniu przesłanek określonych w art. 76 ust. 2 u.r.o.d. może być obciążona prawem użytkowania na rzecz stowarzyszenia ogrodowego. Wykładnia przyjęta przez organ II Instancji nie może być uznana za prawidłową, gdyż stoi w sprzeczności z instytucją użytkowania wieczystego, a nawet nie jest zgodna z istotą u.r.o.d. Kolegium pomija fakt, że przepisy wskazują także, że chodzi o nabycie prawa użytkowania nieruchomości, podczas gdy w przedmiotowej sytuacji doszłoby do nabycia prawa użytkowania na prawie użytkowania wieczystego, czego z kolei przepisy omawianej ustawy nie przewidują. Przedmiotem użytkowania mogą być także prawa (art. 265 §1 k.c.), w tym użytkowanie wieczyste: "(...) wśród praw nadających się do obciążenia użytkowaniem można wymienić przykładowo użytkowanie wieczyste (...)" Jest to jednak konstrukcja prawa prywatnego, odrębnie regulowana. W szczególności to od użytkownika wieczystego będzie zależało, czy taką umowę zaakceptuje, ograniczając swe własne uprawnienia do nieruchomości. Tak grunty, jak i budynki czy ich części są przedmiotami materialnymi, a więc rzeczami w rozumieniu art. 252 k.c. Wobec tego, nabycie prawa użytkowania w rozumieniu art. 75 ust. 6 i art. 76 ust. 2 u.r.o.d - skoro dotyczy wyłącznie nieruchomości, a więc rzeczy, a nie praw - dotyczy tylko użytkowania w rozumieniu art. 252 k.c. a nie art. 265 k.c. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt: II SA/Kr 1131/24). Możliwość uwłaszczenia została zawarowana wyłącznie dla nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a nie wchodzi w grę użytkowanie na prawie (tylko użytkowanie rzeczy). Na poparcie powyższego stanowiska autor skargi odwołał się do licznego orzecznictwa sądów administracyjnych.
Wskazano nadto, że Kolegium popełniło błąd w rozstrzygnięciu decyzji, gdyż stwierdzono nabycie prawa użytkowania nie tylko działki na której zlokalizowany jest ogród działkowy ale także innych działek bez podania, która z tych działek na dzień 19 stycznia 2024 r odpowiadała działce o którą wnioskowało PZD. W efekcie nabycie dotyczy powierzchni o wiele większej niż zajmowana przez ogród działkowy, przy czym wnioskodawca w swoim podaniu – którym to organ jest związany - wcale nie żądał uwłaszczenia na takiej powierzchni.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej jako p.p.s.a ), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a, który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że wydana ona została z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez PZD prawa użytkowania nieruchomości (określonej we wniosku jako działka nr [...], AM-[...], obręb P. o pow. [...] ha) na której znajdował się Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" i stwierdzająca nabycie, z dniem 19 stycznia 2014 r. przez stowarzyszenie ogrodowe Polski Związek Działkowców prawa użytkowania nieruchomości położonej we W.(1) oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o pow. [...] ha.
Przedmiotowa decyzja wydana została przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021r., poz. 1073 dalej jako "u.o.r.d.").
Przypomnieć zatem należy, że w myśl art. 75 ust. 1 ww. ustawy w stosunku do rodzinnego ogrodu działkowego zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego, właściciel nieruchomości w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy może wydać decyzję o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego (ust. 1). W przypadku zaniechania wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy (ust. 6). Stwierdzenie nabycia prawa, o którym mowa w ust. 6, następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej (ust. 7).
Z kolei według art. art. 76 ust. 1ww. ustawy, właściciel nieruchomości nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 75 ust. 1, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy rodzinny ogród działkowy spełnia przynajmniej jeden z warunków: 1) funkcjonowanie rodzinnego ogrodu działkowego na nieruchomości jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; 2) rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w związku z zakładaniem rodzinnego ogrodu działkowego lub funkcjonował on na nieruchomości w momencie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa; 3) rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego nastąpiło w związku z funkcjonowaniem na niej rodzinnego ogrodu działkowego; 4) nieruchomość zajęta jest przez rodzinny ogród działkowy, który posiadał ustaloną lokalizację w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych, lub na podstawie art. 11 ust. 3 lub art. 33 tej ustawy stał się ogrodem stałym. Zgodnie z art. 76 ust. 2 ustawy o ROD, w przypadku rodzinnego ogrodu działkowego spełniającego jeden z warunków, wskazanych w ust. 1, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ten rodzinny ogród działkowy, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny- nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa następuje w drodze decyzji.
W oparciu o przedłożone przez PZD wraz z wnioskiem o uwłaszczenie dokumenty, Kolegium stwierdziło, że rodzinny ogród działkowy zlokalizowany na działce nr [...] (dawniej POZ "[...]" kolonia [...]) funkcjonuje nieprzerwanie od 1946 r. i w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych posiadał ustaloną lokalizację. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że zachodzi podstawa do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości przewidziana w art. 76 ust.2 w związku z art. 76 ust. 1 pkt 4 u.r.o.d.
Uwzględnić jednak należało – na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium - że opisana w zaskarżonej decyzji nieruchomość obejmująca działki nr [...], [..], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha. zgodnie z księgą wieczystą nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym P. SA. Podstawą wpisu prawa użytkowania wieczystego jest prawomocna decyzją Wojewody Dolnośląskiego z dnia 2 czerwca 2009 r. potwierdzająca nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. tego prawa przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. z siedzibą w W. Oznacza to, że wskazana przez Kolegium nieruchomość pozostaje od dnia 5 grudnia 1990 r. – a więc jeszcze przed wejściem w życie ustawy u r.o.d.- jak też obecnie, przedmiotem użytkowania wieczystego osoby prawnej.
W tej sytuacji, dla oceny legalności zaskarżonej decyzji kluczowe jest rozstrzygnięcie, czy istnienie na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa - na której znajduje się rodzinny ogród działkowy spełanijący opisane wcześniej przesłanki - prawa użytkowania wieczystego osoby trzeciej powstałego, przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. stanowić może przeszkodę dla stwierdzenia nabycia przez stowarzyszenie ogrodowe użytkowania tej nieruchomości zgodnie z art. 76 ust.2 i 75 ust.6 u.r.o.d.
Kolegium odwołując się do reguł wykładni językowej uznało, że fakt istnienia na nieruchomości na której znajduje się rodzinny ogród działkowy, prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobie trzeciej powstałego przed wejściem w życie u.r.o.d, nie stanowi przeszkody w stwierdzeniu nabycia przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania tejże nieruchomości. Kolegium podkreśliło, że wynikające z u.r.o.d nabycie prawa użytkowania z mocy prawa jest wynikiem woli ustawodawcy i jest niezależnie od woli właściciela nieruchomości oraz innych podmiotów i jednostek organizacyjnych którym przysługują do nieruchomości zajętej pod rodzinny ogród działkowy określone uprawnienia wynikające z tytułu prawnorzeczowego lub tytułu zarządu mieniem publicznym. Organ nie dostrzegł podstaw do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to ze względu na brak stosowanego odesłania w przepisach przejściowych u.r.o.d regulujących uwłaszczenie stowarzyszeń ogrodowych. Uznał również, że przy nabyciu prawa użytkowania nie dochodzi do wywłaszczenia innych podmiotów z przysługujących im praw, bo te nadal pozostają w mocy. Kolegium zaznaczyło, że celem ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych - według jej preambuły - jest m.in. zapewnienie dalszego istnienia i rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, jako stałych elementów infrastruktury gmin, które powinny być uwzględniane w procesie ich rozwoju dla dobra obecnego i przyszłych pokoleń. Z tego względu nie jest dopuszczalne poszukiwanie takiej wykładni przepisów tej ustawy, która wyłączy lub zniweczy jej cel zwłaszcza wtedy, gdy ogród działkowy istnieje na gruncie od kilkudziesięciu już lat przy jednoczesnym niepodejmowaniu, jak dotychczas, jakichkolwiek działań przez publicznego właściciela gruntu lub jego użytkownika wieczystego służących ochronie wykonywania własności lub wykonywania prawa użytkowania wieczystego względem istniejącego ogrodu działkowego.
Sądowi wiadomym jest, że opisane wyżej stanowisko prezentowane przez organ odwoławczy, oparte na wykładni gramatycznej przepisów, znajduje swoje odbicie w orzecznictwie (por. wyroki NSA z dnia 30 grudnia 2020 r. I OSK 1707/20 (ze zdaniem odrębnym), z dnia 15 października 2020 r. I OSK 730/20, z dnia 17 kwietnia 2023 r. I OSK 842/22 oraz I OSK 776/22 dostępne w CBOSA). Sąd w składzie obecnie orzekającym przychyla się jednak do poglądu ulokowanego w nurcie orzeczniczym przyjmującym, że przy odczytywaniu przywołanych wyżej norm prawnych nie można poprzestać na odwołaniu się do reguł wykładni językowej ale konieczne jest skonfrontowanie jej rezultatów z wynikiem interpretacji uzyskanym przy zastosowaniu reguł wykładni funkcjonalnej czy systemowej. Prowadzi to do konkluzji, że stwierdzenie nabycia użytkowania nie może nastąpić w sytuacji, gdy wcześniej zostało ustanowione użytkowanie wieczyste na rzecz podmiotu trzeciego. Takie stanowisko przyjęte zostało, między innymi, w orzeczeniach NSA z dnia 19 lipca 2019 r. I OSK 522/18, z dnia 25 czerwca 2019 r. I OSK 2408/18, z dnia 23 lutego 2021 r. I OSK 2446/20, z dnia 7 września 2021 r. I OSK 3612/18 oraz I OSK 3613/18, z dnia 26 kwietnia 2022 r. I OSK 1554/21, z dnia 4 października 2022 r. I OSK 676/21, z dnia 21 kwietnia 2023r. I OSK 715/22, z dnia 15 grudnia 2023r. I OSK 1839/22, z dnia 29 lutego 2024 r. I OSK 2046/22, dnia 26 kwietnia 2024r. I OSK 1554/21, z dnia 15 października 2024 r. I OSK 1090/21, z dnia 19 listopada 2024 r. I OSK 1642/24 – wszystkie dostępne w CBOSA.
Podzielając w całości poglądy wyrażone w przywołanych orzeczeniach Sąd przyjmuje je za własne. Z tego też względu argumentacja zawarta w orzeczeniach reprezentujących to stanowisko posłuży do uzasadnienia niniejszego wyroku.
Podkreślić należy, że ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych funkcjonuje w określonym systemie prawnym, co powoduje, że przy stosowaniu i wykładni jej przepisów, nie można abstrahować od uwarunkowań prawnych wynikających z przepisów zawartych w innych aktach normatywnych, a mających zastosowanie w stosunku do przedmiotu którego dotyczy aktualnie prowadzone na podstawie u.r.o.d. postępowanie. Do takich należą z całą pewnością unormowania zawarte w przepisach kodeksu cywilnego i ustawie o gospodarce nieruchomościami dotyczące prawa użytkowania wieczystego w sytuacji gdy tego rodzaju prawo przynależy do nieruchomości objętej wnioskiem stowarzyszenia ogrodowego.
Z tego względu, poza przesłankami wyrażonymi wprost w art. 76 ust. 2 i 75 ust. 6 u.r.o.d, stwierdzenie nabycia użytkowania nie może nastąpić w sytuacji, gdy prowadziłoby to do naruszenia przepisów ustaw regulujących uprawnienia innych niż Skarb Państwa podmiotów do nieruchomości objętej wnioskiem. W szczególności chodzi o te prawa, których istnienia bądź możliwości wykonywania nie da się pogodzić z prawem użytkowania uregulowanym w art. 252 i nast. kodeksu cywilnego. Do takich praw należy niewątpliwie prawo użytkowania wieczystego nabyte wcześniej tj. z dniem 5 grudnia 1990 r. przez inny podmiot - w tym przypadku P. - co zostało stwierdzone prawomocną decyzją Wojewody Dolnośląskiego. Decyzja ta, będąca podstawą wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej, pozostaje w obrocie prawnym.
Zgodnie z art. 252 k.c., do którego to przepisu nawiązują art. 75 ust. 6 i art. 76 ust. 2 u.r.o.d., użytkowanie rzeczy polega na jej używaniu i pobieraniu z niej pożytków. Na używanie rzeczy składa się zaś jej posiadanie i korzystanie z niej (vide: J. Ciszewski i P. Nazarek – Kodeks cywilny. Komentarz, WKP 2019). Po myśli natomiast art. 233 k.c., użytkownik wieczysty może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Powyższy przepis dotyczy wprawdzie wprost sytuacji, gdy prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione w drodze czynności prawnej (umownie), ale nie ulega wątpliwości, że jest on podstawą również dla określenia uprawnień użytkownika wieczystego w sytuacji, gdy prawo użytkowania wieczystego powstało w inny, szczególny sposób. Podkreślenia przy tym wymaga, że prawo to, w odróżnieniu od użytkowania będącego jednym z kilku ograniczonych praw rzeczowych, jest prawem pośrednim pomiędzy ograniczonymi prawami rzeczowymi a prawem własności, do którego jest bardzo zbliżone. Z tego też powodu prawo użytkowania wieczystego, podobnie jak prawo własności, podlega wywłaszczeniu (vide: art. 112 ust. 3 u.g.n.). Wywłaszczenie to jednak musi być dokonywane na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Nie sposób zaś przyjąć, że przepisami, umożliwiającym wywłaszczenie użytkownika wieczystego z jego nieruchomości i to w tym przypadku nieruchomości którą również nabył z mocy prawa (z dniem 5 grudnia 1990 r.) mogły by być przepisy u.r.o.d. Tymczasem skoro, jak wyżej to zaznaczono, na używanie (będące jednym z uprawnień użytkownika) składa się jej posiadanie oraz korzystanie z niej, to tym samym, to ostatnie uprawnienie jest konkurencyjne w stosunku do uprawnienia przysługującemu użytkownikowi wieczystemu. W sytuacji zatem, w której na danej nieruchomości istnieje prawo użytkowania wieczystego nie jest możliwe by jednocześnie istniało na niej prawo użytkowania. Już bowiem samo zestawienie cech wynikających z unormowania z art. 252 k.c. wskazuje, że równoczesne wykonywanie tego prawa i prawa użytkowania wieczystego w zakresie odpowiadającym istocie użytkowania zwykłego nie jest możliwe. W takim przypadku użytkownik wieczysty nie mógłby więc swojego prawa w pełni realizować a przecież prawo to wcześniej nabył i przez cały czas jego trwania był i jest zobowiązany do ponoszenia z tego tytułu stosowanych opłat.
Jak słusznie zaznacza się w przywołanych wcześniej orzeczeniach system prawa winien być spójnym układem rozwijających się regulacji prawnych według określonych zasad. Przy odczytywaniu normy prawnej zawartej w przepisie nie można poprzestać na odwołaniu się wyłącznie do reguł wykładni językowej, ale konieczne jest także skonfrontowanie jej rezultatów z wynikiem interpretacji uzyskanym przy zastosowaniu reguł wykładni funkcjonalnej, czy systemowej, tak by w konsekwencji ich stosowania nie doprowadzić do sytuacji nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień pozostających obiektywnie w sprzeczności z istniejącym porządkiem prawnym, czy niewykonalnych. Odstąpienia od tej konfrontacji nie może uzasadniać nawet pozorna jednoznaczność i jasność omawianego przepisu. Mimo jasności i oczywistości przepisu, niezbędne jest odstąpienie od sensu językowego wykładni w każdym wypadku, gdy ten sposób interpretacji tekstu normatywnego prowadzi do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne. Taka zaś sytuacja ma miejsce przy odwołaniu się do wykładni językowej art. 75 ust. 6 i 76 ust.2 u.r.o.d i jego zastosowania w zgodzie z tą wykładnią. Prowadziłoby to do uzyskania ograniczonego prawa rzeczowego (użytkowania zwykłego) do nieruchomości przez podmiot posiadający ją dotychczas bez tytułu prawnego, kosztem praw rzeczowych przynależnych do niej innym podmiotom, a więc swoistego wywłaszczenia, co nie było celem ustawodawcy.
Podkreślenia wymaga także, że omawiane regulacje zawarte w art. 75 i 76 u.r.o.d. są regulacjami znajdującymi się w rozdziale 7 ustawy zatytułowanym "przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe". W/w przepisy mają zatem taki jedynie charakter. Porządkują one pewne dawne stany faktyczne a w związku z tym, wykładnie ich treści w oparciu o treść preambuły do ustawy, musi być dokonywana w tym przypadku w sposób ostrożny i wyważony. Treści zawarte bowiem w preambule aktu, wyjaśniając okoliczności jego wydania i wskazując na jego cele, służą głównie wykładni zasadniczych przepisów danego aktu a nie przepisów o znaczeniu już schyłkowym. Tym bardziej, jeśli przepisy te – w swym dosłownym znaczeniu – pozostają sprzeczne z innymi ustawowymi regulacjami prawnymi.
Rolą przepisów przejściowych zawartych w u.r.o.d. nie jest zatem wyzucie innych podmiotów z przyznanych im praw. Jak bowiem wskazano, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, istota uprawnień właściciela i użytkownika wieczystego jest taka sama - zarówno właściciel jak i użytkownik wieczysty mogą korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób. Przyjęcie zatem odmiennej wykładni art. 76 ust. 2 ustawy jest nie do pogodzenia z demokratycznymi zasadami państwa prawnego. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego aksjologicznymi względami faworyzowania posiadaczy nieruchomości w stosunku do podmiotów, których prawa do tych nieruchomości mają umocowanie w konkretnym tytule prawnym (silnie chronionym prawie użytkowania wieczystego) i z tego powodu podlegają prawnej ochronie.
W konsekwencji należy się zgodzić z poglądem, że niewskazanie w art. 75 ust. 6 i 76 ust.2 u.r.o.d zastrzeżenia, że nabywane prawo nie może naruszać praw osób trzecich, nie oznacza, że takie w jego treści normatywnej w rzeczywistości nie zostało ujęte. Wynika to z istoty prawa użytkowania wieczystego. Wykładania językowa ww. przepisów nie może być jedyną metodą interpretacji prawa. Skoro przepis funkcjonuje w określonym systemie prawa jego znaczenie powinno być odczytane łącznie z innymi przepisami oraz celami jakie ustawodawca chce osiągnąć określoną regulacją prawną.
W realiach rozpatrywanej sprawy nie jest sporne, że w 2009 r. Wojewoda Dolnośląski potwierdził, że P. od dnia 5 grudnia 1990 r. nabyło prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Prawo to ujawnione zostało w księdze wieczystej. Okoliczność ta stanowiła zatem przeszkodę w wydaniu decyzji potwierdzającej nabycie prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości przez stowarzyszenie ogrodowe.
Sąd podziela także zarzut skargi wskazujący na wadliwość samego rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji wynikającą z uwłaszczenia stowarzyszenia ogrodowego działkami na których nigdy nie istniały ogrody działkowe. Do takiej sytuacji doprowadziło odwołanie się przez Kolegium do wieczystoksięgowego kryterium nieruchomości. Nie kwestionując zasady "jedna księga wieczysta jedna nieruchomość" trzeba jednak zauważyć, że stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ogród działkowy nabywa prawo użytkowania nieruchomości zajmowanej przez ten ogród. Uwłaszczenie dotyczy zatem jedynie nieruchomości zajmowanej przez ogród działkowy, a nie nieruchomości zajmowanej na inne cele np. linie kolejowe. Mając na uwadze definicję ogrodu działkowego stwierdzić należy, że uwłaszczenie na rzecz stowarzyszenia ogrodowego obejmuje wydzielony obszar lub obszary przeznaczone na cele rodzinnych ogrodów działkowych. Nie budzi także wątpliwości, że celem regulacji przejściowych u.r.o.d jest uregulowanie stanu prawnego jedynie terenów stanowiących ogrody działkowe. Przepisy te jako szczególne nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej prowadzącej do uwłaszczenia stowarzyszenia ogrodowego na terenach na których w datach wskazanych w ustawie nigdy nie było ogrodów działkowych. A z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, skoro Kolegium stwierdziło nabycie przez PZD użytkowania nieruchomości składającej z kilku działek ewidencyjnych o łącznej pow. około 50 ha na której znajduje się między innymi, infrastruktura kolejowa w postaci choćby linii kolejowych o znaczeniu państwowym. Takie rozstrzygnięcie – przy uwzględnieniu, że grunty te pozostają w użytkowaniu wieczystym P. - pozostaje sprzeczne z celem omawianej regulacji u.r.o.d godząc nadto w prawa przysługujące innemu podmiotowi. Automatyczne zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy definicji nieruchomości w ujęciu wieczystoksięgowym doprowadziło więc w efekcie do rozstrzygnięcia niezgodnego z literalnym i funkcjonalnym brzmieniem ustawy. Tym samym nie może być akceptowane w demokratycznym państwie prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w pkt II wydane zostało na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.