II SA/Po 3303/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-04-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
wymeldowanieprawo administracyjneewidencja ludnościprawo rodzinneznęcanieuprawnienia do lokaluTrybunał Konstytucyjnykpawsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o odmowie wymeldowania, uznając, że przepis stanowiący podstawę odmowy utracił moc obowiązującą po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Skarżąca M.P. wniosła o wymeldowanie męża Z.P. z mieszkania, twierdząc, że opuścił on lokal i znęcał się nad nią. Organy administracji odmówiły wymeldowania, powołując się na utrzymujące się uprawnienia męża do lokalu. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że przepis ustawy o ewidencji ludności, który stanowił podstawę odmowy wymeldowania, został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny.

Sprawa dotyczyła skargi M.P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą wymeldowania Z.P. z lokalu mieszkalnego. Skarżąca domagała się wymeldowania męża, który opuścił mieszkanie, argumentując, że czuje się zagrożona jego agresywnym zachowaniem i że mieszkanie wykupiła z własnych środków. Organy administracji odmówiły wymeldowania, opierając się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który wymagał utraty uprawnień do lokalu przez osobę wymeldowywaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. uznał art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności za niezgodny z Konstytucją, co spowodowało utratę mocy obowiązującej przepisu stanowiącego podstawę odmowy wymeldowania. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując uwzględnienie nowego stanu prawnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jednakże przepis stanowiący podstawę do odmowy wymeldowania w takiej sytuacji został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego unieważnił przepis, który pozwalał na odmowę wymeldowania z powodu posiadania uprawnień do lokalu, co stanowiło podstawę odmowy w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, do wymeldowania niezbędne było kumulatywne spełnienie przesłanek: utrata uprawnień do przebywania w lokalu, niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego i faktyczne opuszczenie lokalu. Stwierdzenie istnienia uprawnień do lokalu po stronie małżonka zobowiązywało organ do odmowy wymeldowania. Ta przesłanka jest już nieaktualna po wyroku TK.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem TK z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U.02.78.716).

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § a/

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku wyroku TK.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 b/

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis stanowiący podstawę odmowy wymeldowania został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny.

Godne uwagi sformułowania

Ta przesłanka orzekania o wymeldowaniu jest już nieaktualna w obecnym stanie prawnym, z uwagi na uznanie z dniem 19 czerwca 2002 r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U.02.78.716) art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP i skreślenie go z tekstu ustawy.

Skład orzekający

Maria Lorych-Olszanowska

przewodniczący

Włodzimierz Zygmont

członek

Barbara Koś

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wszelkie sprawy dotyczące wymeldowania, w których organy administracji powołują się na przepisy utracone moc obowiązującą na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących wymeldowania i orzecznictwa TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na bieżące postępowania administracyjne i jak sądy administracyjne reagują na zmiany w prawie.

Wyrok TK unieważnił podstawę odmowy wymeldowania – sąd uchyla decyzję.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 3303/01 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś /sprawozdawca/
Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący/
Włodzimierz Zygmont
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Barbara Koś (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy we W.z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M.P. kwotę [...] zł., tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Zygmont EW
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M.P. od decyzji Burmistrza Gminy we W. z dnia [...]., orzekającej o odmowie wymeldowania Z.P. z miejsca stałego pobytu tj. lokalu położonego przy ulicy B. we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 1984 r., Nr 32, poz. 174 ze zm. ), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podano, że M.P. pismem z dnia 5 kwietnia 2001 r. wystąpiła o wymeldowanie swojego męża, Z.P. z mieszkania, podając że mąż w 1999 r. opuścił lokal bez wymeldowania. Właścicielami spornego mieszkania są oboje małżonkowie, którzy w trakcie trwania małżeństwa uzyskali przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu spółdzielczego w prawo własnościowe. Na skutek nieporozumień z żoną Z.P. opuścił dobrowolnie mieszkanie, zabierając swoje rzeczy osobiste. Ustalenie, iż nie nastąpiła utrata uprawnień, uzasadniało wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 1984 r., Nr 32, poz. 174 ze zm. ).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.P. zarzucała, że mąż powinien być wymeldowany ponieważ czuje się zagrożona możliwością jego powrotu. Mąż był często pijany i agresywny, znęcał się nad nią, co było powodem częstych interwencji Policji. Ponadto mieszkanie wykupiła z własnych środków i sama ponosiła wszelkie świadczenia związane z jego utrzymaniem.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa niniejsza, zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 11.09.2001 r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), stosownie do postanowień art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ). W myśl art. 3 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd ten kontroluje zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 cyt. ustawy wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z brzmieniem pierwszej części przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn.: Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, do wymeldowania niezbędne było kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: utrata uprawnień do przebywania w lokalu ( o których mowa w art. 9 ust. 2 ustawy ), niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego i faktyczne opuszczenie lokalu. Stwierdzenie istnienia uprawnień do lokalu po stronie małżonka wnioskodawczyni zobowiązywało organ administracyjny do odmowy wymeldowania. Ta przesłanka orzekania o wymeldowaniu jest już nieaktualna w obecnym stanie prawnym, z uwagi na uznanie z dniem 19 czerwca 2002 r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U.02.78.716) art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP i skreślenie go z tekstu ustawy.
Ta okoliczność stanowi w świetle przepisu art. 145 a/ kpa podstawę do żądania wznowienia postępowania, co w konsekwencji zobowiązuje sąd do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające uwzględnią nowy stan prawny.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy.
/-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Zygmont

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI