II SA/WR 425/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w Bierawie w sprawie zasad polityki czynszowej z powodu istotnych naruszeń prawa, w tym powtarzania przepisów ustawowych i braku podstaw do podejmowania częściowych regulacji.
Wojewoda Opolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Bierawie dotyczącą zasad polityki czynszowej, zarzucając jej istotne naruszenie prawa, w tym powtarzanie przepisów ustawowych i brak podstaw do podejmowania częściowych regulacji. Rada Gminy broniła uchwały, argumentując, że zasady polityki czynszowej mogą być uchwalane odrębnie i że powtórzenia przepisów mają charakter informacyjny. Sąd uznał jednak, że uchwała narusza prawo, stwierdzając jej nieważność w całości.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Gminy w Bierawie z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie ustalenia zasad polityki czynszowej. Wojewoda zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, wskazując na powtarzanie przez Radę Gminy przepisów ustawowych (m.in. z ustawy o ochronie praw lokatorów oraz Kodeksu cywilnego) oraz na brak podstaw prawnych do podejmowania częściowych regulacji w materii, która powinna być zawarta w wieloletnim programie gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Rada Gminy argumentowała, że zasady polityki czynszowej mogą być uchwalane odrębnie od programu, a powtórzenia przepisów mają charakter informacyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając sprawę, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Sąd podzielił stanowisko Wojewody, uznając, że powtarzanie przez radę gminy przepisów ustawowych w akcie prawa miejscowego jest niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie prawa. Ponadto, sąd uznał, że zasady polityki czynszowej powinny być integralną częścią wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, a nie przedmiotem odrębnej uchwały. Sąd podkreślił, że rada gminy nie może wykraczać poza zakres materii objętej ustawowym upoważnieniem i nie może narzucać organowi wykonawczemu wysokości czynszu, a jedynie określać zasady polityki czynszowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, powtarzanie regulacji ustawowych w akcie prawa miejscowego jest niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały.
Uzasadnienie
Powtarzanie przepisów ustawowych w uchwale rady gminy jest normatywnie zbędne, dezinformujące i niezgodne z zasadami legislacji, co stanowi istotne naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (14)
Główne
u.o.p.l. art. 21 § 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 21 § 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.g. art. 93 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.o.p.l. art. 8 § 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 7
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
k.c. art. 685
Kodeks cywilny
p.u.s.a. art. 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 94 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Konst. art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 152
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała rady gminy powtarza przepisy ustawowe, co stanowi istotne naruszenie prawa. Zasady polityki czynszowej powinny być integralną częścią wieloletniego programu gospodarowania zasobem mieszkaniowym gminy, a nie przedmiotem odrębnej uchwały. Rada gminy nie ma podstaw do podejmowania częściowych regulacji w materii, która powinna być zawarta w programie.
Odrzucone argumenty
Zasady polityki czynszowej mogą być uchwalane w odrębnej uchwale. Powtórzenia przepisów ustawowych w uchwale mają charakter informacyjny i nie stanowią istotnego naruszenia prawa. Rada gminy ma kompetencje do ustalania czynników podwyższających i obniżających wysokość czynszu, w tym stawek procentowych.
Godne uwagi sformułowania
powtarzanie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji Tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, bo powtarzany przepis już obowiązuje, a ponadto takie działanie jest dezinformujące. uchwała jako akt prawny i komplementarny względem ustawy, nie powinien powtarzać jej przepisów Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego jej przez ustawę w przedmiocie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w tych działaniach nie może wykraczać poza zakres materii objętej ustawowym upoważnieniem. Rada gminy określa zasady polityki czynszowej, a nie wysokość czynszu.
Skład orzekający
Daria Sachanbińska
przewodniczący
Grażyna Jeżewska
sprawozdawca
Jerzy Krupiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność uchwał organów samorządowych z powodu powtarzania przepisów ustawowych oraz prawidłowe rozumienie zakresu kompetencji rady gminy w zakresie polityki czynszowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii uchwał dotyczących polityki czynszowej i gospodarowania zasobem mieszkaniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praworządności w działaniach samorządów i interpretacji przepisów dotyczących polityki czynszowej, co jest istotne dla prawników i samorządowców.
“Nieważna uchwała czynszowa: Sąd wyjaśnia, dlaczego samorządy nie mogą kopiować ustaw.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 425/02 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2004-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-02-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Daria Sachanbińska /przewodniczący/ Grażyna Jeżewska /sprawozdawca/ Jerzy Krupiński Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Krupiński asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Gminy w Bierawie z dnia 21 lutego 2001r., nr XXXII/289/2001 w przedmiocie ustalenia zasad polityki czynszowej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 2) orzeka, że zaskarżona uchwała w całości nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Wojewoda Opolski w dniu 21 lutego 2002 r., na podstawie art. 93 ust. l i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), wniósł do NSA skargę na uchwałę Rady Gminy w Bierawie z dnia 27 grudnia 2001 r., nr XXXII/289/2001 w sprawie ustalenia zasad polityki czynszowej, wnosząc o stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości. W uzasadnieniu wskazuje, że zdaniem skarżącego przedmiotowa uchwała podjęta została z istotnym naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71 poz. 733 z późn. zm.) do kompetencji rady gminy należy uchwalanie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Stosownie natomiast do ust. 2 tego artykułu program ten winien być opracowany na co najmniej pięć kolejnych lat, obejmując w szczególności regulacje wymienione w punktach 1 do 8, w tym zasady polityki czynszowej. Brak jest, zatem podstaw do podejmowania częściowych regulacji w tej materii. Nadto zapisy § 3 ust. 2 , § 4 ust. 1, § 4 ust. 2, § 4 ust.3, § 4 ust.4. uchwały w istotny sposób naruszają prawo, bowiem stanowią powtórzenie przepisów cyt. ustawy, a w szczególności art. 2 ust. l pkt 8 w zw. z art. 9 ust.6, art.7, art. 9 ust. l , 2, 3 , 8 i 9 . Również § 6 ust. l uchwały powtarza treść art. 28 ust.2 ustawy, a § 6 ust 2 powtarza treść art. 30 ustawy. Paragraf 7 uchwały zawiera definicję powierzchni użytkowej lokalu oraz zasady określania powierzchni pomieszczeń, podczas gdy pojęcia te zostały zdefiniowane w art. 2 ust. l pkt 7 oraz art. 2 ust 2 ustawy, § 8 stanowi powtórzenie art. 23 ust. 4 ustawy, zaś § 10 stanowi powtórzenie art. 685 Kodeksu cywilnego. W ocenie skarżącego, regulowanie w uchwale rady gminy tego, co jest już uregulowane w przepisach powszechnie obowiązujących stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały. Dalej podnosi, iż w § 5 ust. l uchwały Rada ustaliła katalog czynników obniżających stawki czynszu wg załącznika do uchwały, zaś w ust. 4 § 5 postanowiła o podwyższeniu stawek czynszu o 10 % dla lokali położonych na I i II piętrze w budynkach, o ilości pięter trzy i więcej. Zgodnie z art. 7 i 8 cyt. wyżej ustawy stawki czynszu za l m2 powierzchni użytkowej lokali z uwzględnieniem czynników podwyższających lub obniżających wartość użytkową ustala zarząd gminy w oparciu o zasady polityki czynszowej uchwalone przez radę gminy w wieloletnim programie gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, zatem brak jest upoważnienia ustawowego dla rady gminy do ustalania "tego typu katalogu", ponieważ zostały one wymienione w art. 7 w/w ustawy. Wyliczenie to ma charakter przykładowy, a ich ustalenie i uwzględnienie w przypadku konkretnych lokali należy do kompetencji zarządu gminy. Zatem uregulowanie zawarte w § 5 ust. l uchwały zostało przyjęte bez podstawy prawnej. Rada Gminy w Bierawie w odpowiedzi na skargę Wojewody Opolskiego wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wywodzi, że skarga jest niesłuszna, gdyż jest wynikiem błędnej wykładni przepisów art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71 poz. 733 z późn. zm.). Analiza tego przepisu nie pozwala, na wyciągnięcie wniosku, że wieloletni program gospodarowania zasobem mieszkaniowym gminy stanowić powinien jedną uchwałę rady gminy zawierającą regulacje, o których mowa w pkt 1-8 art. 21 ust. 2 ustawy. Prawidłowa wykładnia tego przepisu nie może być dokonana w oderwaniu od przepisu art. 8 pkt l tej ustawy. Ten przepis stanowi bowiem, że w odniesieniu do zasobu mieszkaniowego gminy stawki czynszu ustala zarząd gminy na podstawie uchwały, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 4 cyt. ustawy. Ustawodawca nie odsyła tu do uchwały, o której mowa w art. 21 ust. l pkt l ustawy, stanowiącej wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, lecz wprost do uchwały określającej zasady polityki czynszowej. Wskazuje, że Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego, nr 107, poz. 2096 z 2001r. ogłoszono uchwałę nr XXXVI/1493/2001 Rady Miejskiej w Kaliszu, która z powołaniem się na art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy, określiła tylko zasady polityki czynszowe jako element wieloletniego programu zagospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Identyczną uchwałę rady gminy określającą tylko zasady polityki czynszowej ogłoszono także w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego nr 123, poz. 1822 z 2001r. Przykłady te świadczą o rozbieżności w orzecznictwie organów nadzoru, lecz z drugiej strony świadczą też o tym, że wykładania przepisu, dopuszcza ustalenie zasad polityki czynszowej w odrębnej uchwale składającej się na wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. W ocenie Rady Gminy w Bierawie nie znajduje także uzasadnienia pogląd strony skarżącego, że rada gminy nie posiada kompetencji do ustalania czynników podwyższających i obniżających wysokość czynszu najmu. Wyliczenie czynników podwyższających lub obniżających wartość użytkową lokalu mieszkalnego w art. 7 ustawy ma charakter przykładowy. Nie występują zatem przeszkody prawne do ustalenia czynników wpływających na stawkę czynszu innych niż wprost ustalonych w ustawie oraz do ich szczegółowego sprecyzowania. Nie może być uznany za sprzeczny z prawem sposób ustalenia stawki czynszu przez określenie stawki bazowej, a następnie ostateczne ustalenie wysokości stawki czynszu uwzględniającej czynniki obniżające lub podwyższające wartość użytkową lokalu mieszkalnego. Charakter prawny uchwały zawierającej zasady polityki czynszowej jest niedookreślony. Z przepisu omawianej uchwały wynika, że stanowi ona dla zarządu gminy podstawę ustalenia stawki czynszu za lokale mieszkalne. Jest ona skierowana w pierwszej kolejności do zarządu gminy, a w sferze obowiązków najemców lokali mieszkalnych bezpośrednio nie wywołuje skutków prawnych. Nie można odmówić radzie gminy, w ramach jej kompetencji do określenia zasad polityki czynszowej, ustalenia zasad kształtowania stawek czynszu za lokale mieszkalne, ustalania stawek minimalnych i maksymalnych i określania okoliczności uzasadniających podwyższenie stawki. W tej części uchwała określająca te zasady jest aktem kierownictwa wewnętrznego zawierającym dyrektywy o kierunkach działania zarządu. Określenie tych zasad mieści się w kompetencjach rady gminy do ustalenia zasad polityki czynszowej, o której mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 powołanej wyżej ustawy. Nie zgadza się z poglądem Wojewody Opolskiego o braku wyraźnej podstawy prawnej do ustalenia przez radę gminy czynników mających wpływ na wysokość stawki czynszu, określenie okoliczności uzasadniających ustalenie wyższej stawki czynszu i ustalenie stawki bazowej jako sposobu ustalenia wysokości stawki czynszu. Zgadzając się ze stwierdzeniem, że uchwała, zawiera w § 5, 7, 10 i 11 powtórzenie regulacji zawartych w ustawach, jednak powtórzenia te mają tylko charakter informacyjny dla najemców lokali mieszkalnych i nie mogą one być uznane za istotne naruszenie prawa. Powtórzenia te znajdują się często w statutach jednostek samorządu terytorialnego, lecz nie spotkały się z ingerencją organu nadzoru w jakiejkolwiek formie. Przyjmując zbędność powtarzania regulacji ustawowych można mówić o niezgodności z zasadami legislacji, bowiem w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III RN 40/00 (OSNAP 2001/13/424) stwierdzono, że uchwała będąca aktem prawa miejscowego nie powinna powtarzać przepisów ustawy. Nie może to jednak oznaczać istotnego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie odnotować należy, że ponieważ skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1 ). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. W myśl art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Stosownie do treści art. 94 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591), który jest przepisem szczególnym, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydany akt jest zgodny z prawem obowiązującym w dacie jego wydania (wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Zgodnie z treścią art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270), zwaną dalej Prawo o postępowaniu, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej uchwały wykazała, iż nie odpowiada ona wymogom prawa, przy czym waga i rodzaj popełnionych naruszeń przesądziły o konieczności stwierdzenia nieważności omówionej uchwały. Po pierwsze wskazać należy, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z pózn. zm.) "Na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy". Według art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71 poz. 733 z późn. zm.- zwaną dalej ustawą o ochronie praw lokatorów) Rada gminy, uchwala wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, obowiązującym na obszarze gminy. Art. 21 ust 2 ustawy o ochronie praw lokatorów brzmi: " Wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy powinien być opracowany na co najmniej pięć kolejnych lat i obejmować w szczególności: 1) prognozę dotyczącą wielkości oraz stanu technicznego zasobu mieszkaniowego gminy w poszczególnych latach, z podziałem na lokale socjalne i pozostałe lokale mieszkalne, 2) analizę potrzeb oraz plan remontów i modernizacji wynikający ze stanu technicznego budynków i lokali, z podziałem na kolejne lata, 3) planowaną sprzedaż lokali w kolejnych latach, 4) zasady polityki czynszowej, 5) sposób i zasady zarządzania lokalami i budynkami wchodzącymi w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz przewidywane zmiany w zakresie zarządzania mieszkaniowym zasobem gminy w kolejnych latach, 6) źródła finansowania gospodarki mieszkaniowej w kolejnych latach, 7) wysokość wydatków w kolejnych latach, z podziałem na koszty bieżącej eksploatacji, koszty remontów oraz koszty modernizacji lokali i budynków wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, koszty zarządu nieruchomościami wspólnymi, których gmina jest jednym ze współwłaścicieli, a także wydatki inwestycyjne, 8) opis innych działań mających na celu poprawę wykorzystania i racjonalizację gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, a w szczególności: a) niezbędny zakres zamian lokali związanych z remontami budynków i lokali, b) planowaną sprzedaż lokali." Wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy zawiera, zatem normy prawne regulujące prawa i obowiązki gminy, przeto jest powszechnie obowiązującym aktem prawa miejscowego. Artykuł 21 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów określa formę prawną uchwalenia tego aktu prawa miejscowego i właściwość organu do jego stanowienia i jego formą prawną jest uchwała. Na tle powyższych wywodów prawnych należy podzielić pogląd Wojewody Opolskiego, że rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia, udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą , bądź innym aktem prawnym. Uchwała rady gminy, będąca aktem prawa miejscowego, jest jednocześnie źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze danej gminy (art. 87 ust 2 Konstytucji), musi zatem respektować unormowania zawarte w aktach prawnych wyższego rzędu, tj. ustawy o ochronie praw lokatorów bez potrzeby wpisywania do jej treści postanowień ustawowych. Nie budzi wątpliwości, że uchwała Nr XXXII/289/2001 Rady Gminy Bierawa z dnia 27 grudnia 2001 roku w sprawie ustalania zasad polityki czynszowej powtarza wskazane przez Wojewodę Opolskiego przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów i art. 685 Kodeksu cywilnego. Rada Gminy Bierawa uważa, że powtórzenia te mogą mieć tylko charakter informacyjny dla najemców lokali i przeniesienie ich do uchwały nie może być uznane za istotne naruszenie prawa. Jednak w ocenie składu orzekającego, konstrukcję przepisów gminnych opartą na obowiązujących normach ustawowych, należy uznać za niedopuszczalną. Orzecznictwo sądowoadministracyjne uznaje, że powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji ( wyrok NSA z 20 sierpnia 1996 r., SA/Wr 2761/95, nie publ.). Tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, bo powtarzany przepis już obowiązuje, a ponadto takie działanie jest dezinformujące. Również powołany przez Radę Gminy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III RN 40/00 (OSNAP 2001/13/424) potwierdza prezentowane stanowisko mówiąc, iż uchwała "jako akt prawny i komplementarny względem ustawy", "nie powinien powtarzać jej przepisów". Taka uchwała, zaś jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna – art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Nie można także podzielić argumentacji Rady Gminy, co do zastosowania przez skarżącego błędnej wykładni przepisów art. 21 ust 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, wskazującej na brak podstaw prawnych do podejmowania uchwały w sprawie ustalania zasad polityki czynszowej poza wieloletnim programem gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Jak słusznie podnosi Wojewoda Opolski do kompetencji rady gminy, na podstawie art. 21 ust 1 ustawy o ochronie praw lokatorów należy uchwalanie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy - zwanym dalej programem, zaś po myśli ust. 2 tego art., program ten powinien być opracowany na co najmniej pięć kolejnych lat i obejmować w szczególności regulacje wymienione w punktach od 1 do 8, w tym wymienione w pkt 4 zasady polityki czynszowej. Z regulacji tego przepisu wynika, że zasady polityki czynszowej są niezbędnym elementem programu. Artykuł 8 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów nie jest przepisem o charakterze uchwałodawczym, jak wywodzi Rada Gminy. Odsyła on jedynie organ wykonawczy, przy ustalaniu stawki czynszu, do stosowania zasad polityki czynszowej w oparciu o uchwałę, o której mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4, co nie oznacza, że może to być odrębna uchwała. Program, jak już wyżej wykazano, składający się z kilku elementów ma formę uchwały, zatem każdy jej odrębny punkt wypowiadający się w materii przewidzianej w ustawie, jest uchwałą. Powyższe rozważania, w ocenie składu orzekającego, prowadzą do wniosku, że brak jest podstaw do podejmowania częściowych regulacji w kwestiach, które powinny znaleźć się w programie. Okoliczność, iż istnieje rozbieżność w orzecznictwie organów nadzoru w tej materii nie może mieć wpływu na prezentowane stanowisko przez Sąd. Zdaniem Sądu nie może ostać się twierdzenie Rady Gminy, że dopuszczalne jest wprowadzanie do aktu prawa miejscowego uchwały o charakterze kierownictwa wewnętrznego zawierającej dyrektywy o kierunkach działania zarządu. Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego jej przez ustawę w przedmiocie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w tych działaniach nie może wykraczać poza zakres materii objętej ustawowym upoważnieniem. Udzielanie w akcie prawa miejscowego dyrektyw o kierunkach działania zarządu nie mieści się w ramach kompetencji przyznanych radzie w art. 21 ust 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Na koniec należy zauważyć, że nie jest trafne stanowisko skarżącego zarzucające Radzie Gminy w Bierawie przyjęcie bez podstawy prawnej uregulowania zawartego w § 5 ust. 1 uchwały z uwagi na brak upoważnienia ustawowego dla niej do ustalania katalogu czynników podwyższających lub obniżających wartość użytkową lokali, ponieważ zostały one wymienione w art. 7 ustawy o ochronie praw lokatorów. Rada gminy upoważniona jest do ustalania czynników podwyższających lub obniżających wartość użytkową lokali, gdyż jest to jej kompetencja, o czym świadczy art. 8 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, w którym postanowiono, jak już wyżej wskazano, że stawki czynszu ustala organ wykonawczy w oparciu o uchwałę dotyczącą zasad polityki czynszowej. Czynniki ustalone w art. 7 ustawy o ochronie praw lokatorów, są elementem polityki czynszowej i muszą być w każdym przypadku uwzględnione jako przesłanki ustalania stawki czynszu, nie mają one charakteru przykładowego, jak twierdzi organ gminy. Świadczą o tym użyte w tym artykule sformułowanie: (...) ustala stawki czynszu (...) z uwzględnieniem (...), a w szczególności. W załączniku do uchwały Rada Gminy Bierawa nie uwzględniła wszystkich czynników wymienionych w art. 7 ustawy o ochronie praw lokatorów, czym naruszyła wymieniony artykuł. Uszczegółowienie wskazanych czynników należy do rady gminy poprzez wskazanie, np. które kondygnacje objęte są podwyższoną stawką, brak jakiej instalacji spowoduje obniżenie czynszu, itp. Jednocześnie wyliczenie tego rodzaju czynników w tym przepisie nie wyklucza możliwości uwzględnienia przez organ gminy także innych czynników mających wpływ na podwyższenie lub obniżenie wartości użytkowej lokali. W oparciu o sprecyzowaną regulację organ wykonawczy ustala stawki czynszu. Jednak rada gminy nie ma prawa do ograniczania organu wykonawczego w jego kompetencjach, narzucając stawkę procentową podwyższenia i obniżenia czynszu. Rada gminy w akcie prawa miejscowego, co należy jeszcze raz należy podkreślić, określa zasady polityki czynszowej, a nie wysokość czynszu. Wskazanie do dalszego postępowania przez organ, w niniejszej sprawie wynika wprost z powyższych rozważań prawnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w punkcie drugim wyroku oparto na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI