II SA/Wr 422/25

II SA/Wr 422/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dominik Dymitruk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono sprzeciw z art. 64b § 1 p.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151 a par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze sprzeciwu J. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2025 r., nr SKO 4130.7.2024 w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, Kolegium), zaskarżoną decyzją z dnia 12 lutego 2025 r. (nr SKO 4130.7.2024), działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) oraz art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151, z późn. zm.; dalej: p.g.k.), uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy W. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 8 listopada 2024 r. (nr 1/2024) umarzającą postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości położonych w obrębie B. oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], dla której w Sądzie Rejonowym w W.(1) prowadzona jest księga wieczysta nr [...], będącą własnością S. T. oraz działka ewidencyjna nr [...], dla której w Sądzie Rejonowym w W.(1) prowadzona jest księga wieczysta nr [...], będąca własnością J. P. (dalej: skarżący) i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia oraz akt administracyjnych wynika, że działając na wniosek S. T., postanowieniem z dnia 4 maja 2021 r. Wójt Gminy W. wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia opisanych wyżej nieruchomości gruntowych.
W dniu 7 września 2021 r. wyznaczony przez organ pierwszej instancji uprawniony geodeta spisał protokół graniczny, w którym w poszczególnych rubrykach wpisano m.in. wykaz i ocenę dokumentów (9.1), oświadczenia stron dotyczące przebiegu granic (9.2.), wynik wywiadu terenowego (9.3), przebieg granicy ustalony na podstawie odnowionych znaków: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (11.1.), przebieg granicy ustalony na podstawie zebranych dowodów: [...], [...], [...], [...], [...], [...] do pkt [...] (11.2.), przebieg granicy [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie został ustalony pomimo nakłania stron do zawarcia ugody (11.5.), granicę wskazaną przez J. P.: [...], [...], [...], [...], [...], [...] (11.5.a.), granicę wskazaną przez P. J. : [...], [...], [...], [...], [...], [...] do pkt [...] (11.5.b.), granicę określoną według zebranych dowodów: [...], [...], [...], [...], [...], [...] do pkt [...] (11.5.c.), poprawkę polegającą na wykreśleniu pkt [...] i linii do niego (16).
Następnie, powołaną na wstępie decyzją z dnia 8 listopada 2024 r. (nr 1/2024), wydaną na podstawie art. 34 ust. 2 p.g.k., organ pierwszej instancji umorzył przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe. W uzasadnieniu zaś wyjaśnił, że przebieg granicy [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie został ustalony pomimo nakłania stron do zawarcia ugody. Nadto w pouczeniu wskazano, że z chwilą uostatecznienia się tej decyzji sprawa zostanie przekazana do rozpatrzenia właściwemu sądowi cywilnemu.
Na skutek rozpatrzenia odwołania S. T., organ odwoławczy, zaskarżoną decyzją z dnia 12 lutego 2025 r. (nr SKO 4130.7.2024), uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W motywach swojej decyzji Kolegium podkreśliło, że organ pierwszej instancji naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 3 i 5 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium argumentowało, że w pkt 11.5.C. protokołu granicznego wskazano "granicę określoną według zebranych dowodów", mającą przebiegać według punktów [...], [...], [...], [...], [...], [...] do [...]. Powołując się z kolei na treść art. 33 ust. 1 p.g.k. wskazało, że przepis ten zawiera "alternatywę". Nawet bowiem w przypadku braku ugody granicznej, decyzja rozgraniczeniowa może być więc wydana, jeżeli geodeta ustali przebieg granicy na podstawie zebranych dowodów. Wobec przytoczonej treści pkt 11.5.C. protokołu granicznego, organ pierwszej instancji zobligowany był ocenić charakter tego zapisu, w szczególności z uwzględnieniem treści pkt 9.1. oraz 9.3. protokołu granicznego, zawierających wykaz i ocenę dokumentów oraz opis wyników wywiadu środowiskowego. Natomiast wszelkie wątpliwości dotyczące treści protokołu granicznego i ustaleń geodety należało wyjaśnić przy jego udziale - jako biegłego - ażeby jednoznacznie potwierdzić lub wykluczyć zasadność ustalenia przebiegu granicy na podstawie dowodów w rozumieniu art. 33 ust. 1 p.g.k.
W ocenie Kolegium, zaniechanie w tym zakresie stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istnieje bowiem uzasadniona wątpliwość, że w istocie geodeta przyjął, iż zebrany dowody pozwalają na ustalenie przebiegu granic, W takim przypadku uzasadnione byłoby wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji w oparciu o art. 33 ust. 1 p.g.k.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że wymagałoby to jednak realizacji czynności przewidzianych w art. 33 ust. 2 p.g.k. Przeprowadzenie tych czynności tylko i wyłącznie w postępowaniu odwoławczym naruszałoby natomiast zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ujętą w art. 15 k.p.a. Wynika z niej bowiem, że każda sprawa administracyjna musi zostać nie tylko dwukrotnie rozstrzygnięta, ale także dwukrotnie rozpoznana, najpierw przez organ pierwszej, a następnie przez organ drugiej instancji. Wymaga to przeprowadzenia, przez każdy z tych organów, postępowania wyjaśniającego, z uwzględnieniem materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśniania wszystkich okoliczności faktycznych. To z kolei oznacza, że braki dowodowe dotyczące istotnych okoliczności sprawy nie mogą podlegać sanowaniu w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego o jakim mowa w art. 136 k.p.a.
Zdaniem Kolegium, z opisanymi uchybieniami koresponduje naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które polegało na zaniechaniu jakiejkolwiek oceny możliwości ustalenia przebiegu granicy na podstawie zebranych dowodów, zgodnie z pkt 11.5.c protokołu granicznego.
Ponadto, za uzasadniony uznało Kolegium zarzut nieprawidłowego określenia w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, jako "właściciela nieruchomości" w granicach działki gruntu nr [...], S. T., natomiast P. J., będącego adresatem tej decyzji, w rozdzielniku jako jego pełnomocnika. Organ odwoławczy wskazał w tym względzie, że z postanowienia Sądu Rejonowego w W.(1) z dnia 31 października 2023 r. (sygn akt [...]), wynika, że P. J. jest wyłącznym spadkobiercą S. T., a zatem właścicielem nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] i stroną niniejszego postępowania. Pominięcie opisanych skutków następstwa prawnego stanowiło naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 3 i 5 k.p.a.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę charakter uchybień organu pierwszej instancji, a także zakres niezbędnych czynności dowodowych - działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - Kolegium uchyliło decyzję tego organu w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Formułując wytyczne co do dalszego postępowania, Kolegium nakazało wyjaśnienie przy udziale biegłego geodety i stron, czy w istocie, na podstawie zebranych dowodów granica została ustalona według punktów: [...], [...], [...], [...], [...], [...] do pkt [...], jak wpisano pkt 11.5.C protokołu granicznego. Rozważenia będzie wymagać, czy uzasadnione jest przeprowadzenie tych czynności w ramach rozprawy administracyjnej, która stanowiłaby platformę do wyjaśnienia wszystkich wątpliwości stron. W przypadku potwierdzenia takiego stanu rzeczy, organ pierwszej instancji winien zrealizować czynności przewidziane w art. 33 ust. 2 p.g.k., po czym wydać decyzję o rozgraniczeniu.
Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego, Kolegium stwierdziło, że wniesienie do sądu powszechnego powództwa o eksmisję P. J., nie stanowi przeszkody wydania decyzji rozgraniczeniowej. W szczególności, w badanym przypadku, rozstrzygnięcie takie nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a. Wprost przeciwnie, w postępowaniu rozgraniczeniowym rozstrzygnięty zostanie spór o własność gruntu i związanych z nim budowli, który jest objęty ww. powództwem, od wyniku którego uzależniona będzie ocena istnienia tytułu prawnego mogącego determinować zasadność eksmisji lub jej brak.
W sprzeciwie od wskazanej decyzji Kolegium z dnia 12 lutego 2025 r., skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami przedstawionymi przez organ odwoławczy.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji z dnia 8 listopada 2024 r. wynika, iż zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 p.g.k. organ ten dokonał oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości i uznał, że przebieg granicy na odcinkach oznaczonych na szkicu granicznym w następujący sposób: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie został ustalony. Ustawodawca zobowiązał organ prowadzący rozgraniczenie nieruchomości do umorzenia postępowania administracyjnego i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi wtedy, gdy zachodzą okoliczności opisane w art. 34 ust. 1 p.g.k. W ocenie skarżącego, zebrane dowody przedłożone przez geodetę K. M., wchodzące w skład operatu rozgraniczeniowego, są sprzeczne, a jak podkreślił organ pierwszej instancji, przebieg granic nie został ustalony, pomimo nakłaniania stron do zwarcia ugody. Ponadto, w decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego wskazano, że geodeta wykorzystał dokumenty otrzymane z ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Brak jest regulacji ustalającej konieczność formalnego potwierdzenia (udokumentowania) dokonania przez organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe oceny przedłożonej dokumentacji w zakresie określonym w pkt 1 ust. 2 art. 33 p.g.k. Skarżący podkreślił, że ponieważ w niniejszym przypadku brak jest zgodnego oświadczenia stron i występują wątpliwości co do przebiegu granicy, organ pierwszej instancji powinien umorzyć postępowanie administracyjne i przekazać sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi na podstawie art. 34 ust. 2 p.g.k. Z tych przyczyn, brak było podstaw do wydania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. zaskarżonej decyzji kasatoryjnej. Organ pierwszej instancji prawidłowo bowiem przeprowadził postępowanie dowodowe.
W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie, wskazując na konieczność zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 138 § 2 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Sprzeciw podlegał oddaleniu.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Według art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Dokonując uruchomionej sprzeciwem kontroli sądowoadministracyjnej decyzji kasacyjnej trzeba mieć na uwadze, że wprawdzie ustawodawca wąsko zakreślił granice tej kontroli, bowiem nie dotyczy ona zgodności zaskarżonej decyzji ze wszystkimi przepisami prawa, lecz wyłącznie zgodności z art. 138 § 2 k.p.a., to jednak zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1299/17; 28 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2465/14 i I OSK 2411/14; 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2386/13, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym przepisy materialnoprawne mają znaczenie w sprawie sądowoadministracyjnej dotyczącej sprzeciwu od decyzji, jednakże wyłącznie w związku z przepisami postępowania określającymi jego aspekt wyjaśniający. To, co organ ma wyjaśnić, rekonstruowane jest na podstawie przesłanek rozstrzygnięcia sprawy (hipotezy normy prawnej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia), bowiem tylko okoliczności relewantne z perspektywy tych przesłanek można uznać za mające wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2045/18).
Jak wynika z treści art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Treść art. 138 § 2 k.p.a. oznacza, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczalne w przypadku, gdy zostaną spełnione określone w nim przesłanki. Po pierwsze, gdy organ stwierdzi, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie, gdy uzna, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą, niezbędne jest także dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2279/13).
Należy zauważyć także, że zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. ma charakter wyjątkowy i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Zasadą jest bowiem, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, natomiast uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej jest jedynie odstępstwem od tej ogólnej zasady. Rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji I instancji. Stosownie do treści art. 136 § 1 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W sytuacji więc, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej w drugiej instancji i zakończenia jej merytoryczną decyzją na etapie postępowania odwoławczego, niedopuszczalne jest, wydanie decyzji kasacyjnej. Instytucja przewidziana w art. 136 k.p.a. nie może być jednak wykorzystywana w razie konieczności dokonania szeregu brakujących ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W takim przypadku dochodzi bowiem do naruszenia zasady dwuinstancyjności, o której mowa w art. 15 k.p.a. Treść przesłanek z art. 136 k.p.a. określających granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym powinna tym samym być interpretowana łącznie z przepisem art. 138 § 2 k.p.a., dotyczącym warunków uchylania decyzji pierwszoinstancyjnych i przekazywania ich do ponownego rozpoznania.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy Sąd uznał, że przyczyny wydania decyzji kasacyjnej nie budzą wątpliwości, a organ odwoławczy prawidłowo zauważył, że organ pierwszej instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Należy podkreślić, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy cytowanej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, określającej wymagania związane z rozgraniczeniem nieruchomości w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Istotą rozgraniczenia jest zatem określenie, do jakich granic sięga prawo właściciela.
W świetle uregulowań p.g.k., jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, ale ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, wówczas organ wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 33 ust. 1 p.g.k.). Przed wydaniem tego rozstrzygnięcia organ dokonuje oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic przez geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami (art. 33 ust. 2 p.g.k.). Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1 p.g.k., który był podstawą materialnoprawną decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, organ umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2 p.g.k.).
Z powołanych regulacji wynika jednoznacznie, że wydanie decyzji umarzającej administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe i przekazującej z urzędu sprawę rozgraniczenia sądowi powszechnemu następuje tylko wówczas, gdy istnieje spór co do przebiegu linii granicznych i nie dojdzie do zawarcia ugody oraz jednocześnie nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu na podstawie ustalonego przebiegu granicy w oparciu o zebrane dowody lub zgodne oświadczenia stron. Wówczas geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, a następnie sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu organowi (wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta - art. 34 ust. 1 p.g.k.). Przy czym, co należy zaakcentować, wzajemna relacja przepisów art. 33 ust. 1 i 2 względem art. 34 ust. 2 p.g.k. wskazuje, że umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy sądowi nie jest poddane swobodnemu uznaniu organu, lecz wymaga wykazania, że zebrany materiał nie daje podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu (tak min. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1422/17).
Rozpatrując zagadnienie dotyczące realizacji nałożonego na organ administracji (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) obowiązku dokonania oceny, o której mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 p.g.k., należy zauważyć, że z przywołanego przepisu nie wynika, aby miała ona przybrać formę aktu administracyjnego. Jak podkreślił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 453/11, przeprowadzenie tej oceny powinno znaleźć swój wyraz w zgromadzonym w sprawie materiale co najmniej w treści uzasadnienia decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Brak wzmianki o dokonaniu tych czynności (wymaganych prawem) świadczyć może o tym, że oceny takiej organ nie dokonał, co stanowiłoby naruszenie prawa materialnego (art. 33 ust. 2 pkt 1 p.g.k.), a naruszenie to miałoby w rozumieniu przepisów k.p.a. charakter rażący. Ponadto, na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, a takim materiałem dowodowym przygotowanym w postępowaniu rozgraniczeniowym przez upoważnionego geodetę jest dokumentacja geodezyjna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1706/10).
Podkreślić także należy, że ustalenie przebiegu granicy na podstawie dowodów nie oznacza jej wiernego odtworzenia, lecz możliwość wytyczenia najbardziej prawdopodobnego jej przebiegu w oparciu o istniejące dokumenty źródłowe. Dopiero gdy wystąpią istotne wątpliwości co do przebiegu granicy (wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego), które nie pozwalałyby na wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy p.g.k., organ powinien umorzyć prowadzone postępowanie i przekazać sprawę z urzędu do rozpatrzenia przez sąd powszechny (art. 34 p.g.k.). Wskazuje się ponadto, że w rozgraniczeniowym postępowaniu administracyjnym istotne jest tylko to, czy organ administracji dysponuje dowodami geodezyjnymi i kartograficznymi, na podstawie których władny jest zająć stanowisko w zakresie przebiegu linii granicznych określonych nieruchomości. Jeżeli dowody te są wiarygodne i wystarczające do ustalenia granicy, organ powinien wydać merytoryczną decyzję w sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 625/20).
Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organu pierwszej instancji o braku podstaw do wydania merytorycznej decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości istotnie budzi uzasadnione wątpliwości. Skoro w treści protokołu granicznego geodeta zawarł zapis, że granicę mającą przebiegać według punktów [...], [...], [...], [...], [...], [...] do [...] określił według zebranych dowodów (pkt 11.5.C.), organ pierwszej instancji winien ocenić charakter tego zapisu, w szczególności z uwzględnieniem treści pkt 9.1. oraz 9.3. protokołu granicznego, zawierających wykaz i ocenę dokumentów oraz opis wyników wywiadu środowiskowego. Prawidłowo zatem podkreślono w zaskarżonej decyzji, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, dlaczego, mimo stanowiska uprawnionego geodety o wskazanej wyżej treści, przyjął, iż brak jest możliwości wydania decyzji rozgraniczeniowej, jak również nie wyjaśnił, jakich konkretnie dowodów, pozwalających jednoznacznie określić granicę nieruchomości, jego ocenie faktycznie brakuje w kontekście przedmiotowej sprawy. A mając na względzie, że art. 33 ust. 1 p.g.k. wymaga oparcia się na "dowodach", a to w myśl art. 75 § 1 k.p.a. oznacza, że na wszystkim, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, organ ten powinien szczegółowo rozważyć, czy złożona dokumentacja geodezyjna pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Takowej jednakże analizy organ ten nie przeprowadził.
W takiej sytuacji, pomimo że strony nie zawarły ugody i nie złożyły zgodnego oświadczenia stron co do przebiegu granic, ale skoro w ocenie geodety przebieg tej granicy mógł zostać określony, to organ pierwszej instancji winien ponownie rozważyć możliwość wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, natomiast w razie pojawienia się wątpliwości dotyczących treści protokołu granicznego i ustaleń geodety, należało je wyjaśnić przy jego udziale - jako biegłego - co pozwoliłoby jednoznacznie potwierdzić lub wykluczyć zasadność ustalenia przebiegu granicy na podstawie dowodów w rozumieniu art. 33 ust. 1 p.g.k.
Brak szczegółowych ustaleń w tym zakresie uzasadniało postawienie organowi pierwszej instancji zarzutu niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie mających wpływ na jej rozstrzygnięcie. Skoro zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, to jedynym słusznym rozstrzygnięciem w sprawie było uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Dlatego też, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., w zw. z art. 64d § 1 p.p.s.a. i p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.