II SA/WR 42/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Gminę G. za użytkowanie obiektów budowlanych (drogi, chodniki, miejsca postojowe, sieci) bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie lub dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy. Organ I instancji nałożył karę w wysokości 70.000 zł, wskazując na naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Gmina podniosła zarzut przedawnienia, wskazując na datę rozpoczęcia użytkowania w lipcu 2019 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał karę w mocy, stosując 5-letni termin przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 59i ust. 10 Prawa budowlanego, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia. Kluczowy jest art. 68 § 1 O.p., który stanowi, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeśli decyzja ustalająca została doręczona po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Sąd uznał, że kara pieniężna jest takim zobowiązaniem. Ponieważ przystąpienie do użytkowania nastąpiło w lipcu 2019 r., 3-letni termin przedawnienia rozpoczął bieg 31.12.2019 r. i upłynął 31.12.2022 r. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego nie był uprawniony do wydania postanowienia o wymierzeniu kary w październiku 2024 r. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, a także umorzył postępowanie administracyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia kar pieniężnych w prawie budowlanym oraz stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w tym zakresie.
Dotyczy spraw, w których kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 59i Prawa budowlanego lub podobnych przepisów, a kluczowe jest ustalenie daty przystąpienia do użytkowania i biegu terminu przedawnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kara pieniężna za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, nałożona na podstawie art. 59i ust. 4 Prawa budowlanego, ulega przedawnieniu i jaki jest termin tego przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara pieniężna ulega przedawnieniu. Zgodnie z art. 59i ust. 10 Prawa budowlanego, stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Termin przedawnienia wynosi 3 lata od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (tj. przystąpiono do użytkowania obiektu z naruszeniem przepisów).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, który określa 3-letni termin przedawnienia dla zobowiązań podatkowych, do których zaliczono karę pieniężną. Ponieważ przystąpienie do użytkowania nastąpiło w lipcu 2019 r., termin przedawnienia upłynął z końcem 2022 r., co uniemożliwiło skuteczne nałożenie kary w 2024 r.
Czy do kar pieniężnych nakładanych na podstawie Prawa budowlanego stosuje się 3-letni czy 5-letni termin przedawnienia, gdy nie złożono wniosku o pozwolenie na użytkowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stosuje się 3-letni termin przedawnienia, liczony od końca roku, w którym nastąpiło przystąpienie do użytkowania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na jednolitym orzecznictwie NSA, które interpretuje art. 59i ust. 10 Prawa budowlanego w powiązaniu z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej jako ustanawiające jeden, 3-letni termin przedawnienia, niezależnie od tego, czy złożono wniosek o pozwolenie na użytkowanie, czy nie.
Przepisy (14)
Główne
u.p.b. art. 59i § ust. 4 i ust. 10
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ten wprowadza możliwość nałożenia kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektów budowlanych oraz stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie kar.
O.p. art. 68 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa 3-letni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Sąd uznał, że kara pieniężna z Prawa budowlanego jest traktowana jako zobowiązanie podatkowe w rozumieniu tego przepisu.
Pomocnicze
u.p.b. art. 54
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczący obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy.
u.p.b. art. 55
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczący obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy.
u.p.b. art. 57 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 19.09.2020 r., również dotyczący kar za nielegalne użytkowanie.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 39
Przepis wprowadzający zmiany w Prawie budowlanym, w tym art. 59i, który wszedł w życie 19.09.2020 r.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 27 § ust. 1 pkt 2
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów Prawa budowlanego do zamierzeń realizowanych na podstawie przepisów dotychczasowych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o umorzeniu postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
O.p. art. 21 § par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definiuje zobowiązanie podatkowe, do którego sąd zaliczył karę pieniężną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie kary pieniężnej z uwagi na upływ 3-letniego terminu od końca roku, w którym nastąpiło przystąpienie do użytkowania obiektów budowlanych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów nadzoru budowlanego o braku przedawnienia, w tym stosowanie 5-letniego terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd wskazuje w tym miejscu, że kwestia trzyletniego terminu przedawnienia, jako jedynego terminu przedawnienia wymierzenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektów budowlanych (...) została przesądzona w orzecznictwie sądowym. • A zatem zobowiązanie podatkowe (kara) powstaje dopiero w wyniku działania organu nadzoru budowlanego. Tym samym terminem przedawnienia wymierzenia kary, o której stanowi art. 59i ust. 4 u.p.b. jest określony w art. 68 § 1 O.p. termin trzech lat od końca roku, w którym inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 lub 55 u.p.b.
Skład orzekający
Władysław Kulon
przewodniczący
Wojciech Śnieżyński
sprawozdawca
Dominik Dymitruk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia kar pieniężnych w prawie budowlanym oraz stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 59i Prawa budowlanego lub podobnych przepisów, a kluczowe jest ustalenie daty przystąpienia do użytkowania i biegu terminu przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kar za użytkowanie obiektów budowlanych i kluczowej kwestii przedawnienia, która może mieć znaczenie dla wielu inwestorów i samorządów.
“Kara za budowę bez pozwolenia przedawniona? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.