II SA/WR 419/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących montażu domku holenderskiego, uznając błędną kwalifikację obiektu jako mieszkalnego przez organy nadzoru budowlanego.
Sprawa dotyczyła wstrzymania robót budowlanych polegających na montażu domku holenderskiego. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za budowlany wymagający pozwolenia na budowę, błędnie przypisując mu funkcję mieszkalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia, wskazując na konieczność ponownego ustalenia klasyfikacji obiektu i jego faktycznej funkcji, co miało istotny wpływ na dalsze postępowanie legalizacyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę P. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na montażu domku holenderskiego. Organy obu instancji zakwalifikowały obiekt jako budowlany wymagający pozwolenia na budowę, błędnie przypisując mu funkcję mieszkalną, co miało wynikać z posiadania instalacji elektrycznej i grzewczej oraz z protokołu kontroli. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, wskazując na rolniczo-rekreacyjne przeznaczenie obiektu i jego mobilną konstrukcję. Sąd uznał, że organy naruszyły prawo materialne, błędnie przypisując obiektowi funkcję mieszkalną bez wystarczających podstaw dowodowych, a także przepisy postępowania poprzez niewystarczające zbadanie faktycznej funkcji obiektu. W związku z tym, uchylił zaskarżone postanowienia i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu, w szczególności prawidłowego ustalenia klasyfikacji obiektu i jego faktycznego przeznaczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że organy błędnie przypisały domkowi holenderskiemu funkcję mieszkalną bez wystarczających podstaw dowodowych, a jego faktyczne przeznaczenie wymaga ponownego ustalenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że sama obecność instalacji elektrycznej i grzewczej nie przesądza o funkcji mieszkalnej, a dokumentacja zdjęciowa i kontekst planu miejscowego (tereny rolnicze) nie potwierdzają takiej funkcji. Konieczne jest ponowne ustalenie klasyfikacji obiektu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.b. art. 29 § 1 pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie do 180 dni od rozpoczęcia budowy nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia.
u.p.b. art. 48 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.
u.p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy.
u.p.b. art. 3 § pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych.
u.p.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
u.p.b. art. 3 § pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna kwalifikacja obiektu budowlanego przez organy nadzoru budowlanego. Niewystarczające zbadanie faktycznej funkcji domku holenderskiego. Brak podstaw do uznania domku holenderskiego za budynek mieszkalny.
Godne uwagi sformułowania
Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, co zresztą stanowi okoliczność niesporną, trafnie zakwalifikowały organy zrealizowaną inwestycje jako tymczasowy obiekt budowlany, popularnie zwany domkiem holenderskim. W ocenie Sądu takie stanowisko organów jest błędne, i nie znajduje oparcia w przepisach odnoszących się do budynków mieszkalnych, nie jest koherentne z dokumentacją sprawy, zwłaszcza uwidocznioną materiałem zdjęciowym, ani też nie znajduje potwierdzenia w zasadach prowadzenia życia codziennego. Orzekając ponownie organy uwzględnią ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący sprawozdawca
Gabriel Węgrzyn
członek
Olga Białek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, domków holenderskich, ich kwalifikacji prawnej oraz funkcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku domku holenderskiego, ale jego zasady interpretacji przepisów mogą mieć zastosowanie do innych podobnych obiektów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów budowlanych w kontekście nietypowych obiektów, takich jak domki holenderskie, co jest interesujące dla właścicieli nieruchomości i praktyków prawa budowlanego.
“Domek holenderski – czy to już budynek mieszkalny? WSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 419/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-11-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /przewodniczący sprawozdawca/ Gabriel Węgrzyn Olga Białek Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 48 ust. 3 i 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2023 r., nr 454/2023 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych polegających na montażu domku holenderskiego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem nr 454/2023 z dnia 1 czerwca 2023 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB, organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy (dalej PINB, organ I instancji) nr 202/2023 z dnia 17 kwietnia 2023 r. w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych polegających na montażu domku holenderskiego o wymiarach 8x3.4 m na działce nr [...] AM-[...] N., gmina Z. Akt wydano w następująco ukształtowanym postępowaniu faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 13 października 2022 r. Wójt Gminy Z. zwrócił się do PINB o kontrolę legalności zagospodarowania i zabudowy działki nr [...], wskazując między innymi posadowienie na działce domku holenderskiego o długości ok. 10 m. W rezultacie oględzin dokonanych w dniu 29 listopada 2022 r. PINB pismami z dnia 12 grudnia 2022 r. powiadomił o wszczęciu: postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na montażu baraku o wymiarach 9.55 m x 2.7 m, postępowania administracyjnego w sprawie robot budowlanych polegających na montażu domku holenderskiego o wymiarach 8 m x 3.4 m, postępowania administracyjnego w sprawie robot budowlanych polegających na montażu domku holenderskiego o wymiarach 9 m x 3.2 m; wszystkie obiekty posadowione na przedmiotowej działce. W toku prowadzonego postępowania PINB uzyskał informację od Starostwa Powiatowego w Trzebnicy, że Starosta Trzebnicki nie przyjmował zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, ani nie wydawał decyzji o pozwoleniu na budowę względem wskazanych wyżej obiektów. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2023 r. (nr 202/2023) PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na montażu domku holenderskiego o wymiarach 8 x 3.4 m; jednocześnie organ I instancji poinformował o możliwości złożenia stosownego wniosku legalizacyjnego. Uzasadniając wydane postanowienie organ I instancji wskazał, że mamy do czynienia z tzw. domkiem holenderskim o cechach tymczasowego obiektu budowlanego, posadowionym na gruncie, po zdjęciu kół, wyposażonym w instalację elektryczną, ogrzewanym za pomocą pieca, pełniącym funkcję mieszkalną. Dokonując wykładni art. 29 Prawa budowlanego PINB uznał, że przedmiotowy obiekt nie mieści się w żadnej kategorii z art. 29-31 Prawa budowlanego, co zwalniałoby z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w tym tez nie spełnia warunków z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie spełnia też warunków uznania za pojazd (jego szerokość jest większa niż maksymalna dopuszczona szerokość pojazdu). W konsekwencji mamy do czynienia z obiektem budowlanym wzniesionym w warunkach samowoli budowlanej, w latach 2004 – 2006, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Na postanowienie nr 202/2023 wniesiono zażalenie zarzucając błędną kwalifikację obiektu budowlanego. Wskazano, że charakter budynku i sposób jego wykorzystania są ściśle związane z działalnością rolniczą oraz rekreacją, co sprawia, że obiekt powinien być zakwalifikowany jako "inne niewielkie budynki, jak domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie" (załącznik do Prawa budowlanego – kategorie obiektów budowlanych). Ponadto nie uwzględniono faktu mobilnej konstrukcji budynku; brak kół w dniu kontroli nie przesądza o możliwości zmiany jego miejsca postoju. Zażalający się podniósł także nie rozstrzygnięcie pojawiających się w sprawie wątpliwości na jego korzyść. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie DWINB podzielił kwalifikację prawną relewantnego dla sprawy obiektu (domku holenderskiego) jako tymczasowego obiektu budowlanego, podkreślając, że wynika to nie tylko z orzecznictwa, ale także ze stanu faktycznego w postaci posadowienia obiektu na gruncie (po zdjęciu kół). Organ II instancji przyjął, opierając się na art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego i judykaturze, że tymczasowy obiekt budowlany nie rozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (a tak jest w niniejszym przypadku, skoro od posadowienia obiektu upłynęło kilka lat), przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Istotę sporu organ II instancji odnalazł w kwalifikacji obiektu do danej kategorii obiektów budowlanych określonych w załączniku do Prawa budowlanego. DWINB podkreślił, że zgodnie z oświadczeniem P. K. (w protokole kontroli z dnia 29 listopada 2022 r.) przedmiotowy domek holenderski ma pełnić funkcję mieszkalną. Odmienne stanowisko zaprezentowano w treści zażalenia, wskazując funkcję rolniczą i rekreacyjną, co powinno prowadzić do ujęcia obiektu w kategorii III – "inne niewielkie budynki, jak domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie". Opierając się na dokumentacji zdjęciowej towarzyszącej kontroli z 29 listopada 2022 oraz dokumentacji Wójta stanowisko takie nie może zostać przyjęte, ponieważ na terenie wokół przedmiotowego obiektu nie jest prowadzona ani działalność rolnicza, ani rekreacyjna. Ponadto za uznaniem funkcji mieszkalnej przemawia istnienie w obiekcie instalacji elektrycznej i ogrzewania za pomocą pieca na opał stały z zlokalizowanym obok domku holenderskim. Dalej organ odwoławczy uzasadnił, wskazując wymiary i przeznaczenie, że przedmiotowy domek holenderski nie może być potraktowany jako rodzaj pojazdu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w całości zakwestionowano postanowienie DWINB zarzucając naruszenie ustawy Prawo budowlane poprzez błędną kwalifikację obiektu budowlanego, naruszenie Kodeksu cywilnego poprzez błędną interpretację definicji miejsca zamieszkania, naruszenie ustawy o podatku rolnym – poprzez błędną interpretację pojęcia działalności rolniczej. Rozwijając skargę skarżący wskazał dlaczego kwalifikacja obiektu przyjęta przez organy jest błędna. Wskazał także, że organ nietrafnie zinterpretował jego słowa na temat zamieszkania w przedmiotowym obiekcie, ponieważ rzeczywiście zamieszkuje on we Wrocławiu, a przedmiotowy obiekt wykorzystuje sezonowo, dla rekreacji i przechowywania plonów, zaś na nieruchomości znajdują się także uprawy roślinne. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko zwracając się o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej także jako p. p. s. a.). Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.. W myśl art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p. p. s. a. oddala skargę. Dokonując w myśl tych wskazań oceny zaskarżonego postanowienia, co do jego zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z wyrażoną w art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682) zasadą, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Artykuł 29 w ust. 1 wskazuje takie przedmioty inwestycji, których budowa nie wymaga decyzji i pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Artykuł 29 ust. 2 wymienia przedmioty inwestycji, których budowa nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Z kolei art. 29 ust. 3 wylicza roboty budowlane, których wykonywanie nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Wreszcie art. 29 ust. 4 stanowi wyliczenie tych robót budowlanych, które nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Według terminologii ustawowej budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). Obiekt budowlany to, jak stanowi art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Natomiast obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe - ustawodawca nazywa tymczasowym obiektem budowlanym (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego). Pierwszą kwestią, przed którą stanęły organy w realiach sprawy, było określenie charakteru zrealizowanej przez skarżącego inwestycji w świetle przywołanych wyżej przepisów Prawa budowlanego. Innymi słowy należało zidentyfikować wzniesiony obiekt, i określić adekwatną dla niego formę reglamentacji prawnej, w kwestii posadowienia tego obiektu. Zdaniem Sądu, co zresztą stanowi okoliczność niesporną, trafnie zakwalifikowały organy zrealizowaną inwestycje jako tymczasowy obiekt budowlany, popularnie zwany domkiem holenderskim. Dokumentacja sprawy, w tym fotograficzna, potwierdza, że mamy do czynienia z obiektem budowlanym przeznaczonym do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, który może być przeniesiony w inne miejsce. Spełniona jest również cecha "niepołączenia trwale z gruntem", co wynika nie tylko z materiału fotograficznego, ale także z twierdzeń skarżącego, który zwłaszcza w odwołaniu podkreśla mobilną konstrukcję obiektu podnosząc w szczególności, że "brak kół w dniu kontroli nie przesądza o możliwości zmiany miejsca postoju". Na temat trwałego związania z gruntem wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny podkreślając, że wyznacznikami tego czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem czy nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (zob. reprezentatywny wyrok NSA z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 3541/18). Widoczny w świetle akt sprawy stan i charakter obiektu pokazuje, że jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa nie wymagają trwałego związania z gruntem, i przedmiotowy obiekt nie jest trwale z gruntem związany, ani za pomocą fundamentów, ani za pomocą innych środków technicznych. Za prawidłowe należy więc uznać zakwalifikowanie relewantnego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. Idąc dalej, należy zweryfikować prawidłowość ustalenia stosownej dla tymczasowego obiektu budowlanego reglamentacji prawnej z perspektywy art. 29 - 30 Prawa budowlanego. Jak stanowi art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Z akt sprawy, w szczególności z wypowiedzi skarżącego, wynika okres posadowienia obiektu. To kilka lat przed zainicjowaniem postępowania administracyjnego. Brak więc wątpliwości, że nie mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym niepołączonym trwale z gruntem i przewidzianym do rozbiórki (przeniesienia w inne miejsce) w czasie 180 dni od rozpoczęcia budowy - ponieważ wskazany przez ustawodawcę blisko półroczny (180 dni) okres został wielokrotnie przekroczony. Tym samym nie są spełnione warunki do zastosowania przepisu art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego zwalniającego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ale pozostawiającego oblig dokonania zgłoszenia. W tym świetle przedmiotowa inwestycja nie mieści się w spektrum inwestycji objętych zgłoszeniem (nie wymagających pozwolenia na budowę), a więc, na zasadzie interpretacji przez przeciwieństwo, spójnie z ogólną zasadą realizacji robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wymaga pozwolenia na budowę. Sąd rozważył przy tym brzmienie art. 29 ust. 2 i nie odnalazł inwestycji takiej jak w realiach sprawy wśród wymienionych w tym przepisie sytuacji, gdy budowa nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. W sprawie nie mamy do czynienia z przebudową, remontem czy instalowaniem, o których to działaniach mowa w art. 29 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego (odpowiednio zwolnienie robót budowlanych z pozwolenia na budowę z zachowaniem obowiązku zgłoszenia, zwolnienie zarówno z pozwolenia jak i ze zgłoszenia). W konsekwencji zgodnie z prawem postąpiły organy obydwu instancji wiążąc przedmiotową inwestycje z obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Trzeba przy tym podkreślić, że nie kwestionuje takiej kwalifikacji skarżący, ani w zażaleniu, ani w skardze. Konsekwencją realizacji inwestycji bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (czyli tzw. samowoli budowlanej) jest zastosowanie przez organ art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepis stanowi: Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Taką podstawę prawną przyjęły organy wydając postanowienia: najpierw PINB, a w instancji odwoławczej DWINB, i w tym zakresie postępowanie poprowadzono zgodnie z przepisami prawa. Zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Przepis art. 48 ust. 4 daje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu budowy. Zdaniem Sądu wadliwość postanowienia tkwi w niewłaściwej kwalifikacji przedmiotowej inwestycji biorąc pod uwagę załącznik do Prawa budowlanego precyzujący kategorie obiektów budowlanych. Organy obydwu instancji akcentują pełnienie przez przedmiotowy tymczasowy obiekt budowlany funkcji mieszkalnej, co prowadzi je do objęcia obiektu kategorią I - budynki mieszkalne jednorodzinne. Organ II instancji wręcz w takiej kwalifikacji upatruje istotę sprawy (s.3 postanowienia DWINB). Na poparcie swojego stanowiska organy przywołują treść protokołu z dnia 29 listopada 2022 r. (w którym zawarto sformułowanie "funkcja mieszkalna") oraz zainstalowanie w obiekcie instalacji elektrycznej i instalacji grzewczej. W ocenie Sądu takie stanowisko organów jest błędne, i nie znajduje oparcia w przepisach odnoszących się do budynków mieszkalnych, nie jest koherentne z dokumentacją sprawy, zwłaszcza uwidocznioną materiałem zdjęciowym, ani też nie znajduje potwierdzenia w zasadach prowadzenia życia codziennego. Primo, budynek mieszkalny jednorodzinny znajduje definicję legalną: jest to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku (art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego). Zdaniem Sądu z dokumentacji zdjęciowej w najmniejszym stopniu nie wynika, aby przedmiotowy obiekt służył zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych współczesnej osoby. Secundo, istnienie instalacji, elektrycznej i grzewczej, nie świadczy, także w okolicznościach tej sprawy, o spełnianiu przez obiekt funkcji mieszkalnej, ponieważ tego typu instalacje powszechnie wykorzystywane są w obiektach, w których ludzie nie zamieszkują (np. garaże, magazyny). Tertio, mając na widzeniu faktyczny obraz nieruchomości i znajdujących się na niej obiektów, należałoby zweryfikować stwierdzenie "funkcja mieszkalna", czy rzeczywiście jest ono wiarygodne i zgodne ze stanem realnym. Trzeba tu zaznaczyć, że zainwestowana nieruchomość znajduje się na terenie przeznaczonym w planie miejscowym wsi N. (uchwała Rady Gminy Z. z dnia [...] lutego 2007 r.) pod tereny rolnicze (co dostrzegł organ I instancji, s. 6 postanowienia PINB). W tym świetle, gdy organ II instancji stwierdza – polemizując z zażaleniem – że na terenie wokół przedmiotowego obiektu nie jest prowadzona działalność rolnicza ani rekreacyjna, to nie przemawia to za uznaniem, że obiekt musi pełnić funkcję mieszkalną. Ponownie prowadząc postępowanie organy raz jeszcze ustalą klasyfikację relewantnego w sprawie obiektu budowlanego, ponieważ dotychczasowa argumentacja, w ocenie Sądu, nie daje podstaw aby przyjąć, że pełni on funkcję mieszkalną. Oznacza to konieczność prawidłowego przypisania obiektu do którejś z kategorii wskazanych w załączniku do Prawa budowlanego, co z kolei ma znaczenie także w tym zakresie, że współczynnik kategorii obiektu przy kategorii I – budynki mieszkalne jednorodzinne – różni się od pozostałych kategorii. Może to oddziaływać na inne parametry stosowane w postępowaniu legalizacyjnym, i w tym sensie będzie istotnie kształtować sytuację skarżącego. Dlatego dokumentacja dowodowa sprawy powinna niezbicie wykazywać funkcję, jaką faktycznie pełni obiekt skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy Sąd dopatrzył się w niewystarczającym zbadaniu funkcji przedmiotowego obiektu, co mieści się w zakresie art. 7 i art. 77§1 k.p.a. Prawo materialne naruszyły organy błędnie przypisując przedmiotowemu obiektowi funkcję mieszkalną, co nie miało należytej podstawy w ustalonym staniem faktycznym. Orzekając ponownie organy uwzględnią ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia, co wynika z art. 153 p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI