II SA/Wr 411/05

II SA/Wr 411/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-08-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus
Andrzej Cisek /przewodniczący sprawozdawca/
Halina Kremis
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 107 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis Asesor WSA Alicja Palus Protokolant Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A sp. Z o.o. z/s w W. na decyzję Wojewody D. z dnia 20 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych polegających na ustawieniu przestawnej tablicy reklamowej o wymiarach 3,0x6,0 m na działce nr 18/3, obręb P., przy ul. K. we W.; I. uchyla decyzję I i II instancji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 grudnia 2004 r. A Spółka z o.o. z siedzibą w W. przy ul. Długiej 29 zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na ustawieniu tablicy reklamowej przestawnej wolnostojącej, niepodświetlanej, o jednej tablicy reklamowej, o wymiarach 3,0 m x 6,0 m na działce nr 18/3 obręb P. we W. przy ul. K. Do wniosku dołączono oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania terenu oraz opis planowanych prac wraz z rysunkami.
Decyzją z dnia 23 grudnia 2004 r. (Nr [...]) Prezydent W. wniósł, na podstawie art. 30 ust. 5 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.), sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych opisanych na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż konstrukcja przedmiotowego nośnika reklamowego o wysokości 7,8 m wymaga znajomości "wzajemnego oddziaływania budowli i podłoża" co jest podstawą zapewnienia bezpieczeństwa projektowanej konstrukcji. "W rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane - konstrukcję nośną wraz z fundamentem, przedstawioną w załączonych do zgłoszenia materiałach, należy zakwalifikować do budowli wymagających uzyskania pozwolenia na budowę."
Decyzją Nr [...] z dnia 23 lutego 2005 r. Wojewoda D. uchylił powyższą decyzję Prezydenta W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wykazano, iż budowa wolnostojących nośników reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, bez względu na rodzaj zastosowanej konstrukcji. Natomiast organ administracji architektoniczno-budowlanej może, w przypadkach określonych w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, wnosząc sprzeciw do zamiaru wykonywania określonych w zgłoszeniu robót budowlanych, nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli zaistnieje prawdopodobieństwo wystąpienia którejkolwiek przesłanki wymienionej w tym przepisie.
Decyzją nr [...] z dnia 31 marca 2005 r. Prezydent W. wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania opisanych na wstępie robót budowlanych i jednocześnie nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na wykonanie
tych robót. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż montaż tak dużego i skomplikowanego nośnika reklamowego wymaga użycia dźwigu. Wobec tego. zgodnie z art. 21 a ust. 1a pkt l i ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego, roboty budowlane prowadzone przy montażu ciężkich elementów prefabrykowanych wymagają sporządzenia planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Obowiązek sporządzenia takiego planu i ustanowienie kierownika budowy do prowadzenia tych robót w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia w trakcie prowadzenia tych prac jest możliwe jedynie na etapie uzyskania pozwolenia na budowę.
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody D. złożyła A Spółka z o.o. w Warszawie, podnosząc, iż sprzeciw w sprawie wykonania opisanych we wniosku robót budowlanych został wniesiony po upływie 30 dni, przewidzianych do jego wniesienia przepisami Prawa budowlanego. Jednocześnie strona kwestionuje twierdzenie organu jakoby ustawienie tego nośnika stwarzać będzie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Organ odwoławczy rozpatrując powyższe odwołanie wskazał, iż przepis art. 30 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować:
1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Tablice reklamowe nie powiązane trwale z gruntem, bez względu na rodzaj konstrukcji z jakiej zostały wykonane, należą do obiektów, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę, objęte są jedynie obowiązkiem zgłoszenia. Nałożenie natomiast na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę może nastąpić jedynie wtedy, gdy wystąpi chociaż jedna z przesłanek określonych w przepisie art. 30 ust. 7 ustawy. Dokonanie oceny możliwości wystąpienia jednej z tych przesłanek należy do właściwego organu administracji architektoniczno-
budowlanej, co nie oznacza samo przez się dowolności w podjęciu takiego rozstrzygnięcia. Organ musi bowiem wskazać, z jakimi konkretnie zagrożeniami może wiązać się podjęcie realizacji zgłoszonego obiektu lub robót budowlanych, dającymi podstawę do przyjęcia prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Wystarczy zatem, że organ, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, jest wstępnie przekonany o wystąpieniu jednej z wymienionych okoliczności.
Montaż opisanego nośnika reklamowego, z uwagi na jego duże wymiary, będzie wymagał zachowania szczególnych warunków bezpieczeństwa, co wiąże się z koniecznością sporządzenia planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Obowiązek sporządzenie takiego planu i prowadzenie robót budowlanych pod nadzorem uprawnionego kierownika dotyczy jedynie budowy obiektów budowlanych realizowanych na podstawie pozwolenia na budowę, stąd też należy uznać, że organ pierwszej instancji wskazał na zaistnienie prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Ponadto, planowany wolnostojący nośnik reklamowy, z uwagi na jego duże wymiary, brak zabezpieczeń poprzez jego zakotwienie w gruncie, czy też w inny sposób, w związku z możliwością jego przewrócenia się podczas silnych wiatrów, może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w pobliżu tej reklamy. O stateczności konstrukcji i wykluczeniu możliwości przewrócenia się tak dużej reklamy może jedynie wypowiedzieć się osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane, po dokonaniu odpowiednich obliczeń. Jednakże na etapie zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może żądać dostarczenia projektu budowlanego sporządzonego przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane, gdyż do takiego działania nie uprawniają go przepisy Prawa budowlanego, a w szczególności przepis art. 31 ust. 2 ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem do zgłoszenia należy dołączyć między innymi rysunki i szkice, które nie muszą być wykonane przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane.
Odnosząc się natomiast do zarzutów strony, iż sprzeciw został wniesiony po upływie terminu 30-dniowego do jego wniesienia, organ odwoławczy wskazał, iż decyzja Wojewody D. z dnia 23 lutego 2005 r. Nr [...] wpłynęła do Urzędu Miejskiego we W. w dniu 4 marca 2005 r., co potwierdza zwrotne
potwierdzenie odbioru. Wobec tego decyzja wnosząca sprzeciw winna być nadana w placówce urzędu pocztowego najpóźniej w dniu 4 kwietnia 2005 r. (30 dzień wypadał w dniu 3 kwietnia 2005 r. to jest w niedzielę). Zatem nie można przyjąć, iż decyzja o sprzeciwie została wydana z naruszeniem wskazanego wyżej terminu 30-dniowego do jej wydania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wskazała, że w dniu 3 grudnia 2004 roku A Sp. z o. o. przedłożyła w Wydziale Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego we W. "zgłoszenie" robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, polegających na ustawieniu przy ul. K., na działce nr 18/3, AM-20 obręb P. we W., wolnostojącego, nie podświetlanego nośnika reklamowego o jednej tablicy reklamowej, załączając do tegoż zgłoszenia stosowne dokumenty wymagane Prawem budowlanym. Następnie opisano szczegółowo tok postępowania przed organami administracji architektoniczno-budowlanej.
Wskazano, że w dniu 23 grudnia 2004 roku Prezydent Miasta W. wydał decyzję nr [...] wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszonych do wykonania robót budowlanych określonych w zgłoszeniu i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla określonej inwestycji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że zgłoszenie zamiaru montażu nośnika reklamowego według załączonych rysunków nie posiada adaptacji projektu do warunków terenowych istniejących na działce nr 18/3. Przedstawioną w szkicach i rysunkach konstrukcje nie można traktować jako nie związanej trwale z gruntem.
O bezpieczeństwie tak wysokiej konstrukcji, jej stateczności można orzec po sprawdzeniu projektu budowlanego a co za tym idzie udzieleniu pozwolenia na budowę.
Od powyższej decyzji, Skarżąca wniosła odwołanie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do Wojewody D. o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta W., zarzucając zaskarżonej decyzji wadliwość, wynikającą z naruszenia przepisów prawa materialnego, oraz naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego
polegającą między innymi na braku w treści zaskarżonej decyzji jej uzasadnienia, zarówno prawnego jak i faktycznego.
W odwołaniu Skarżąca zwróciła uwagę iż w części opisowej projektu zagospodarowania terenu w punkcie 4 znajduje się stwierdzenie, że powtarzalny projekt zagospodarowania przestrzennego został dostosowany do warunków miejscowych. Urządzenie reklamowe nie powiązane trwale z gruntem, bez względu na rodzaj konstrukcji z jakiej zostały wykonane, należą do obiektów, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę.
Zarzucono, że organ l instancji nie mając do tego żadnych podstaw wywodzi, iż o bezpieczeństwie konstrukcji , jej stateczności można orzec jedynie w trybie pozwolenia na budowę, nie biorąc pod uwagę iż obliczenia statyczne wykonane dla projektu typowego powtarzalnego zapewniają pełne bezpieczeństwo ludzi i mienia co stwierdza w opisie do projektu zagospodarowania przestrzennego jego autor.
Natomiast w opisie zamierzonych prac jest adnotacja mówiąca i sprawdzeniu parametrów zalegającego gruntu na którym zostanie ułożony prefabrykat przez uprawnionego geologa.
Wojewoda D. decyzją nr [...] z dnia 23 lutego 2005 roku uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że: "zgodnie z art.29 ust.2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowlane nie wymaga instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, bez względu na konstrukcje na której taki nośnik ma być zainstalowany z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
Równocześnie organ drugiej instancji stwierdza w uzasadnieniu, iż obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przez inwestora może nastąpić jedynie wtedy gdy wystąpi chociaż jedna z przesłanek określonych w przepisie art. 30 ust. 7 Prawa Budowlanego a odpowiedni organ architektoniczne - budowlany wykaże konkretnie z jakimi zagrożeniami może wiązać się podjęcie realizacji zgłoszonego obiektu.
Po upływie 34 dni decyzją nr [...] z dnia 31 marca 2005 r. Prezydent W. po raz kolejny wniósł sprzeciw, tym razem uzasadniając swoją decyzję
koniecznością sporządzenia planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia gdyż montaż i demontaż konstrukcji nośnika reklamowego wymaga użycia dźwigu ( art. 21 a ust.1a pkt. 1 i ust. 2 pkt. 10 - ustawy Prawo budowlane) .
Od powyższej decyzji, Skarżąca wniosła odwołanie w dniu 21 kwietnia 2005 r. Zdaniem Skarżącej organ pierwszej instancji decyzją nr [...] z dnia 31 marca 2005 r. naruszył procedurę określoną w art. 30 ust. 5 prawa budowlanego, albowiem A Sp. z o.o. otrzymała sprzeciw Prezydenta W. po upływie 34 dni od Decyzji Wojewody D.; stąd też zgodnie z powyższym sprzeciw jest prawnie nieskuteczny. Ponadto A Sp. z o.o w odwołaniu podnosi iż kwalifikacja naszego urządzenia reklamowego przez organ pierwszej instancji, jako budowli wymagającej sporządzenia planu bioz ze względu na jego wysokość jest nie uprawniona gdyż w części opisowej zamierzonych prac dołączonych do projektu zagospodarowania terenu projektant określa, iż roboty montażowe będą wykonywane na wysokości max. 4,3 m co nie wymaga sporządzenia planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
W dniu 20 maja 2005 r. Wojewoda D. postanowił Decyzją nr [...] utrzymać w mocy zaskarżoną przez A Sp. z o.o. decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji w swoim uzasadnieniu odnosząc się do zarzutów A Sp. z.o.o iż sprzeciw organu pierwszej instancji został wniesiony po terminie wyjaśnił, iż decyzja została wniesiona w terminie, gdyż organ pierwszej instancji dotrzymał trzydziestodniowego terminu nadania decyzji w placówce urzędu pocztowego.
Stanowisko organu drugiej instancji, jak również organu pierwszej instancji jest, zdaniem strony skarżącej błędne, a powołane przez te organy w uzasadnieniach decyzji argumenty, chybione.
Zdaniem A Sp. z o.o. Decyzja nr [...] Prezydenta Miasta W. z dnia 31 marca 2005 roku nie ma mocy wiążącej w sprawie, gdyż wydana została z uchybieniem terminu określonego dyspozycją art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Wskazano, że w związku z nie doręczeniem przez organ l instancji decyzji sprzeciwu w terminie określonym w przepisie art. 30 ust. 5 prawa budowlanego - w przedmiotowej sprawie termin upłynął z dniem 4 marca 2005 roku, -
inwestor podjął czynności umożliwiające rozpoczęcie prac budowlanych w zakresie wskazanym w zgłoszeniu.
Decyzja nr [...] Prezydenta W. z dnia 31 marca 2005 r. została doręczona stronie odwołującej się w dniu 7 kwietnia 2005 r. .tj. w 34 dniu od otrzymania przez organ pierwszej instancji Decyzji Wojewody D. nr [...] z dnia 23 lutego 2005 r.
Zgodnie z powszechnie akceptowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu administracyjnego, wyrażonym w wyroku z dnia 27 czerwca 1989 roku, (sygn. akt IV SA 455/89) akt administracyjny wywiera skutki prawne od daty jego doręczenia lub ogłoszenia.
Podstawy od odstępstwa w tej sprawie nie zawiera art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, stąd też wniesienie sprzeciwu wywiera skutki prawne, polegające na zakazie rozpoczęcia robót budowlanych, tylko wtedy, gdy sprzeciw zgłoszenia zamierzenia zostanie doręczony inwestorowi przed terminem 30 dni.
Poza sporem pozostaje iż decyzja Wojewody D. nr [...] z dnia 23 lutego 2005 roku a doręczona organowi pierwszej instancji dnia 4 marca 2005 roku dokonała ponownego, skutecznego zgłoszenia zamiaru podjęcia przedmiotowych prac budowlanych, z tego też względu, po uwzględnieniu wymogu z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, organ pierwszej instancji winien w sytuacji uzasadniającej wniesienie sprzeciwu, wydać i doręczyć zaskarżoną decyzję w terminie trzydziestodniowym, liczonym od dnia wpłynięcia decyzji organu drugiej instancji tj. od dnia 4 marca 2005 roku.
Ponadto, należy zauważyć, iż w wyroku z dnia 23 marca 1999 roku, (sygn. akt IV S.A 1793/96) Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że brak reakcji właściwego organu w terminie 30 dni, oznacza zgodę tegoż organu na przystąpienie inwestora do planowanych robót budowlanych.
W tym stanie rzeczy nie wniesienie sprzeciwu w trzydziestodniowym terminie określonym w przepisie art. 30 ust.5 prawa budowlanego, jest formą rozstrzygnięcia sprawy, co do istoty, gdyż kończy postępowanie w danej instancji. ( art. 104 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).
W świetle powyższego zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji dopuścił się, w ocenie strony skarżącej, działania bez podstawy prawnej, wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszenia, wbrew art. 28, art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane.
Tak więc organa administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, przez błędne jego zastosowanie, jak również błędne przyjęcie istnienia negatywnych przesłanek do wykonania robót budowlanych w zakresie zainstalowania urządzenia reklamowego.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie decyzji Wojewody D. z dnia 20 maja 2005 roku.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zakresem tym są objęte również akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą
wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd uznał, iż nie mogą się one ostać w obrocie prawnym z powodu ich niezgodności z przepisami prawa materialnego.
W rozpatrywanej sprawie pojawiają się dwa podstawowe kompleksy zagadnień. Jeden dotyczy kwestii merytorycznej zasadności sprzeciwu, związanego ze zgłoszeniem zamiaru rozpoczęcia robót, a druga - to zagadnienie skuteczności sprzeciwu, ze względu na konieczność zachowania 30 dniowego terminu, dla jego wniesienia.
Należy zważyć, iż zgodnie z art., 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wskazane wyżej przepisy wskazują wyjątki od powyższej zasady, które zostały określone przede wszystkim w art. 29 Prawa budowlanego, zawierającym enumeratywne wyliczenie przypadków w których nie ma potrzeby uzyskiwania pozwolenia na budowę. Wśród owych przypadków znalazły się również (wymienione w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego) roboty budowlane polegające na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 wykonywane wszakże wskazanych wyżej robót wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Zgłoszenia o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od
określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5 ). W ustępie 6 przywoływanego przepisu przewiduje się przesłanki, które uzasadniają zgłoszenie sprzeciwu. Otóż zgodnie z tym przepisem właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy;
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.
W opisanych wyżej przypadkach zgłoszenie sprzeciwu ma charakter obligatoryjny.
Jak wynika z kolei z punktu 7 przytaczanego przepisu, właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować:
1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczą kwestią była ocena skuteczności zgłoszonego przez organ sprzeciwu, z punktu widzenia zachowania trzydziestodniowego terminu, który został przyznany organowi. Powstaje bowiem pytanie, jaki charakter ma powyższy termin i jak go należy liczyć. Należy się zgodzić z poglądem wyrażonym przez WSA (w wyroku z dnia 7.04. 2004 r. , IV SA 1244/03, Lex nr 160775, - który powołał się na brzmienie przepisu art. 30 Prawa budowlanego i jego podział na ustępy i punkty obowiązujące w marcu 2003 r.) termin trzydziestu dni, określony w art. 30 Prawa budowlanego, jest terminem, w którym organ administracji jest uprawniony do korzystania ze swych kompetencji w sytuacji wypełniającej dyspozycję ust. 6 art. 30. Decyzyjna
aktywność organu poza tymi ramami nie ma prawnego umocowania. Termin ten jest zarówno terminem dla "organu", jak i terminem "dla strony". Oznacza bowiem obowiązek powstrzymania się przez stronę od zamierzonego działania przez określony czas, nie krótszy jednak niż 30 dni, liczony od daty złożenia zgłoszenia. Upływ terminu określonego w art. 30 oznacza dla organu brak możliwości wydania decyzji o sprzeciwie. Istotne zatem jest ustalenie, co w istocie oznacza wydanie decyzji czy też "zgłoszenie sprzeciwu w drodze postanowienia" (jak stanowił przepis w redakcji obowiązującej w 2003 r.) w rozumieniu art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Takie postanowienie, jak każde orzeczenie administracyjne, jest aktem zewnętrznym, zawierającym władcze rozstrzygnięcie organu administracji w konkretnej sprawie konkretnej osoby. Dopiero ujawnienie tego oświadczenia na zewnątrz organu i umożliwienie adresatowi zapoznania się z jego treścią kończy określony proces administracyjny. Sprawa administracyjna, w której postępowanie zostało wszczęte zgłoszeniem o zamiarze budowy, jest załatwiona albo milczeniem organu, albo jego negatywną wypowiedzią oznaczającą zakaz przystąpienia do budowy, przy czym ta negatywna wypowiedź przybiera formę sprzeciwu. Nie można uznać za już załatwioną w rozumieniu art. 104 k.p.a. sprawy, w której decyzja lub postanowienie zostało sporządzone zgodnie z wymaganiami określonymi art. 107 § 1 k.p.a., ale nie zostało jeszcze doręczone. Rozstrzygnięcie takie nie wywiera żadnych prawnych skutków: ani organ, ani strona nie są nim związani. Podzielić należy pogląd, że w art. 30 Prawa budowlanego określony został termin do załatwienia sprawy, a nie do sporządzenia orzeczenia. Trzeba zatem stwierdzić, że orzeczenie, którego materialnoprawną podstawę stanowi przepis art. 30 ust. 2 (aktualnie - ust. 5) Prawa budowlanego należy uznać za wydaną (a więc i sprzeciw za zgłoszony) z dniem doręczenia go stronie.
Tak sformułowane stanowisko wyrażane jest w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym w orzeczeniu z dnia 11.12.2002 r. sygn. akt II SA/Kr 965/02 ONSA 2003/4/147 na tle art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w którym stwierdzono, że termin dla zgłoszenia przez organ sprzeciwu, określony w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –
Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), obejmuje także doręczenie decyzji stronie.
Oznacza to, że ryzyko dotrzymania wspomnianego terminu spoczywa na organie, który musi dopilnować, aby decyzja zawierając sprzeciw doszła do strony przed upływem wskazanego wyżej terminu. Owo ryzyko obejmuje także kwestię doręczenia, Nie może bowiem być tak, iż strona mimo upływu trzydziestodniowego terminu od dnia zgłoszenia musi żyć w stanie niepewności (i to nie wiadomo jak długo) oczekując na wspomniany sprzeciw, który przecież w ogóle nie musiał zostać przez organ zgłoszony.
Rozpatrywanej sprawie kwestią istotną jest także wskazanie dnia rozpoczęcia biegu wspomnianego terminu, w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji, zawierająca sprzeciw, została uchylona a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Takim przypadku, zgodnie z zasadą, iż sprawa przed organem I instancji ulega rozpoznaniu od początku wspomniany termin zaczął biec od dnia otrzymania przez organ I instancji kasacyjnej decyzji organu odwoławczego. Decyzja Wojewody D. z dnia 23 lutego 2005r. została doręczona organowi I instancji w dniu 4 marca 2005 r. a decyzja zawierająca sprzeciw została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 4 kwietnia 2005 r. a doręczona stronie skarżącej w dniu 7 kwietnia 2005 r. – a więc po upływie 34 dni. Biorąc pod uwagę sposób liczenia wspomnianego terminu należało przyjąć, iż decyzja ta została wydana z przekroczeniem wspomnianego okresu i wobec powyższego sprzeciw jest nieskuteczny a zgłaszający może użytkować przedmiotowy obiekt zgodnie z prawem Wspomniany termin ma charakter materialnoprawny i nie mają doń zastosowania przepisy proceduralne zawarte w k.p.a. odnoszące się do sposobu liczenia terminów i skutków ich przekroczenia.
W tym kontekście zbędne staje się rozpatrywanie, czy merytorycznie ów sprzeciw był uzasadniony i czy nałożony nim obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę był zasadny, czy też nie. Milczenie organu mimo upływu wspomnianych 30 dni – uprawniało stronę do uznania, że jej zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu.
Biorąc powyższe pod uwagę, zgodnie z przepisem art. 145 § 1pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji O kosztach postępowania orzeczono zgodnie art. 200 powoływanej ustawy a rozstrzygnięcie zawarte w pkt. III sentencji ma swe uzasadnienie w art. 152 tejże ustawy.