II SA/Wr 409/22

II SA/Wr 409/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-12-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Władysław Kulon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OZ 540/22 - Postanowienie NSA z 2022-09-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7,  art. 11,  art. 12,  art. 77 par. 1,  art. 80,  art. 107 par. 3,  art. 8,  art. 75 par. 1,  art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2373
art. 71 ust. 1 i  ust. 2,  art. 72 ust. 1 pkt 1,  art. 80 ust. 1,  art. 82 ust. 1,  art. 85,  art. 66,  art. 74 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi H.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2022 r. nr SKO 4136/37/21/22 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 marca 2022 r. Nr SKO 4136/37/21/22, po rozpatrzeniu odwołania H.R. od decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia 3 września 2021 r. nr OR.6220.4.17.2021 ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przez Spółkę z o.o. C. z siedzibą we W. przedsięwzięcia pod nazwą: "Rozbudowa instalacji do biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów z modernizacją instalacji do mechanicznego przetwarzania odpadów w nowobudowanej hali sortowniczej Zakładu Zagospodarowania Odpadów R.", na działce nr [...], obręb R. oraz na działkach o nr. [...], obręb R., gmina W., Samorządowe Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej zwana "k.p.a.") oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1, art. 83 ust. 1 oraz art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 2373 ze zm.; dalej zwana "u.udos.info.środ.") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Inwestor – jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu podjętej decyzji - prowadzi obecnie w miejscowości R. Zakład, w skład którego wchodzą składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne - kwatery nr 1 i 2 w trakcie rekultywacji, kwatera nr 3 – eksploatowana oraz składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, eksploatowane od 2020 r. (składowisko "N"), a także instalacja do mechaniczno-biologicznego przetwarzania (MBP) i instalacja do komponowania paliw alternatywnych. Fakt istnienia Zakładu został usankcjonowany uchwałą Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 27 czerwca 2012 r. Nr XXIV/617/12 w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Dolnośląskiego 2012 r. (składowisko i kompostownia) oraz uchwałą z dnia 8 listopada 2012 r. Nr XXVIII/803/12 w sprawie zmiany uchwały Nr XXIV/617/12 (instalacja MBP dla zmieszanych odpadów komunalnych). Jak wyjaśnił inwestor, z uwagi na obowiązek dostosowania eksploatowanych instalacji do decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2018/1147, ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do przetwarzania odpadów stawianych części mechanicznej instalacji, a obligujących do prowadzenia procesu w zamkniętej hali oraz optymalizacji funkcjonowania procesu mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych, podjął decyzję o rozbudowie instalacji do biologicznego suszenia, biostabilizacji w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów oraz umiejscowieniu w nowo budowanej hali sortowniczej (zgodnie z pozwoleniem na budowę wydanym na podstawie decyzji środowiskowej Burmistrza W. z dnia 25 stycznia 2016 r. OR.6220.6.8.2015) trzech linii technologicznych:
– linia nr 1: linia technologiczna (długa) o łącznej wydajności około 480 000 Mg/rok, do przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (około 400 000 Mg/rok) oraz odpadów zbieranych selektywnie (około 80 000 Mg/rok);
– linia nr 2: linia technologiczna (krótka) dla przetwarzania odpadów o łącznej wydajności około 270 000 Mg/rok do odpadów innych niż zmieszanych odpadów komunalnych;
– linia nr 3: linia technologiczna (mobilna) dla przetwarzania odpadów o wydajności około 60 000 Mg/rok do odpadów biodegradowalnych oraz odpadów tzw. stabilizat około 200 000 Mg/rok.
W obrębie hali wydzielona zostanie również strefa rozładunkowo-magazynowa, w której odbywać się będzie wyładunek odpadów przeznaczonych do mechanicznego przetwarzania w instalacji. Odpady będą wysypywane z pojazdów bezpylnych (śmieciarek) lub naczep bezpośrednio na betonową posadzkę. W obrębie tej części hali przewiduje się również wykonanie boksów magazynowych, np. z bloczków betonowych, w których magazynowane będą odpady inne niż zmieszane odpady komunalne, w tym pochodzące m.in. z selektywnej zbiorki. Zmiana układu instalacji umiejscowionej wewnątrz hali nie zmieni powierzchni użytkowej, wysokości oraz konstrukcji szkieletowej tzw. hali sortowni, uzgodnionych pozwoleniem na budowę Starosty G. z dnia 30 października 2020 r. (nr BD-161/20). Nie ulegnie zmianie również sposób zagospodarowania terenu realizacji przedsięwzięcia, który został opisany w decyzji środowiskowej Burmistrza W. z dnia 25 stycznia 2016 r. Trudno zatem w tym kontekście uznać – zdaniem Kolegium - za słuszne zastrzeżenia strony odwołującej się dotyczące intensywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze czy krajobraz wiejski, skoro nie dość, że ma ono miejsca, jak słusznie – zdaniem Kolegium - zauważył Burmistrz, na terenie Zakładu prowadzonego od lat przez inwestora, to jeszcze w części polega na przeniesieniu instalacji funkcjonującej na zewnątrz do nowo budowanej hali, odnośnie do której prowadzono już postępowanie środowiskowe.
W ramach planowanego przedsięwzięcia przewiduje się realizację następujących etapów:
– modernizacja procesu przetwarzania odpadów w nowo budowanej hali w trzy niezależne linie technologiczne (działka nr [...]);
– plac - posadzka betonowa pod bioreaktory do biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania i kompostowania odpadów wraz z siecią kanalizacyjną od odbioru odcieków z placu (działka nr [...]);
– droga wewnętrzna od nowo budowanej hali do nowej części placu do biostabilizacji odpadów (z działki nr [...] na działkę nr [...]);
– niezbędne uzbrojenie techniczne, w tym m.in. sieci infrastruktury technicznej.
Planowana w ramach przedsięwzięcia modernizacja linii technologicznej w nowo budowanej hali do mechanicznego przetwarzania usytuowana będzie w obrębie istniejącej części biologicznej MBP w postaci placu dojrzewania kompostu/stabilizatu. Planowana budowa drogi wewnętrznej do placu do biologicznego suszenia i biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów prowadzona będzie w obrębie działek ewidencyjnych o nr. [...] i [...], obręb R.. Działka nr [...], na której nastąpi budowa instalacji do biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów, ma powierzchnię 3,92 ha; teren, który zostanie zajęty pod planowany obiekt oraz przekształcony w wyniku prac budowlanych, szacuje się na około 2,30 ha. Elementami instalacji biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów mają być:
– szczelna płyta betonowa z systemem zbierania i odprowadzania odcieków (ścieków przemysłowych) - wytyczone miejsce ułożenia reaktorów do biostabilizacji (powierzchnia: około 20,000 m2);
– specjalistyczna, samobieżna maszyna - ładowarka liniowa do napełniania reaktorów;
– płyty czołowe - stacjonarne stalowe płyty, będące początkiem reaktora, miejscem wprowadzenia przyłączy oraz umocowania wentylatora w ilości około 60 szt.;
– wentylator napowietrzający (moc 1-4 kW) na każdy reaktor;
– system rur perforowanych ułożonych w reaktorze - 2. rury napowietrzające z możliwością wykorzystania do zwiększenia stopnia wilgotności przetwarzanych odpadów, 1. rura odprowadzająca powietrze procesowe, alternatywnie skropliny;
– kolektor zbierający i odprowadzający powietrze procesowe do urządzenia filtrującego, tzw. biofiltra;
– cztery aktywne biofiltry oczyszczające powietrze procesowe (biofiltrem jest złoże aktywne biologicznie - wykonane z preparowanych zrębków drzew owocowych i iglastych oraz ich korzeni, zaszczepione specjalną florą mikrobakteryjną, umieszczone w szczelnym kontenerze stalowym);
– czujniki temperaturowe - sondy monitorujące parametry procesu w reaktorach;
– centralny, mikroprocesorowy system sterujący oraz monitorujący proces biologicznego przetwarzania odpadów.
Rękawy, które stanowią jednorazowy bioreaktor, są wykonane ze specjalnej, trójwarstwowej folii polietylenowej o bardzo wysokiej wytrzymałości na zerwanie i perforację oraz odpornej na degradację przez promieniowanie UV.
Odpad przeznaczony do stabilizacji tlenowej po procesie mechanicznym jest gromadzony w wydzielonej części hali, gdzie w miarę potrzeby następuje wymieszanie i homogenizacja wsadu przy użyciu ładowarki. Następnie tak przygotowany materiał zostaje załadowywany do ładowarki liniowej. Samojezdna ładowarka liniowa, po podaniu odpowiedniej ilości wsadu, rozpoczyna proces napełniania reaktora stabilizacji tlenowej. W zamkniętych, napowietrzanych reaktorach zachodzi proces biologicznego, tlenowego przetwarzania odpadów do czasu osiągnięcia parametrów wynikających z odpowiednich przepisów. Nad całością procesu czuwa centralny system sterowania, wykonujący stały monitoring parametrów (temperatura, wilgotność, prędkość przepływu powietrza) oraz regulujący przebieg procesu poprzez odpowiednie modulowanie (zmiana przepływu powietrza) pracy wentylatorów. System działa na zasadzie tzw. "alarmów temperaturowych", nie dopuszczając do wystąpienia niekorzystnych dla procesu biostabilizacji warunków. Powietrze procesowe - poprzez system rur oraz zespół kolektorów - jest odprowadzane do specjalistycznego urządzenia filtrującego, a więc ww. biofiltra, w celu ostatecznego przefiltrowania, oczyszczenia i pozbawienia substancji odorowych. Odpowiednia hermetyzacja, stopniowe napowietrzanie przetwarzanego biologicznie odpadu oraz filtrowanie powietrza procesowego gwarantuje minimalizację oddziaływania na środowisko, głównie w zakresie odorów. Proces napowietrzania przetwarzanego materiału jest monitorowany i sterowany automatycznie przy pomocy zespołu specjalistycznych sond i układu mikroprocesorowego lub manualnie poprzez badanie parametrów zachodzących wewnątrz reaktorów (temperatura, wilgotność).
W uzupełnieniu Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej zwany "Raportem") z dnia 26 kwietnia 2021 r. inwestor podał maksymalną wydajność instalacji do mechanicznego i biologicznego przetwarzania odpadów przed i po rozbudowie Zakładu (Załącznikiem nr 1 do Raportu jest "Analiza akustyczna przedsięwzięcia"). Sposób obliczenia poziomów emisji hałasu wskazany został w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. poz. 1542; zwane dalej "rozp.MŚ"). Wynika z niego, że metody obliczeniowe są oparte na modelu rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku, zawartym w normie PN-ISO 9613-2 ("Akustyka - Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej. Ogólna metoda obliczania"; pkt F załącznika nr 7 do rozp.MŚ). Zasadność zastosowania tej normy wynika również z postanowień dyrektywy 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego oraz Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie oceny i kontroli poziomu hałasu w środowisku (Dz.U.UE.L z dnia 18 lipca 2002 r.), odnoszącej się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku, w myśl której Państwom Członkowskim nieposiadającym krajowych metod obliczeń lub Państwom Członkowskim zainteresowanym zmianą metod obliczeń poleca się określone w dyrektywie metody, w tym dla hałasu przemysłowego: ISO 9613-2: "Akustyka - zmniejszanie propagacji dźwięku na otwartej przestrzeni: Część 2: Ogólne metody obliczeń". Wobec powyższego właściwe jest przyjęcie, że obliczenia winny być przedstawione w oparciu o symulację wykonaną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego przy zastosowaniu programu do obliczeń rozprzestrzeniania hałasu w środowisku, w którym model obliczeniowy jest zgodny z normą PN-ISO 9613-2:2002.
Jak wynika z przedstawionej w rozpatrywanej sprawie analizy akustycznej, wykonano ją za pomocą oprogramowania CadnaA (s. 8), zaś obliczenia hałasu przeprowadzono w oparciu o model propagacji dźwięku zgodny z powyższą normą. Organ w tym miejscu opisał bardzo szczegółowo metodykę obliczeń zasięgu oddziaływania hałasu, wskazując, iż w celu oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na klimat akustyczny wyznaczono poziomy hałasu w punktach obliczeniowych zlokalizowanych na najbliższych terenach chronionych akustycznie (załącznik H1, Mapa zasięgu hałasu emitowanego w czasie eksploatacji przedsięwzięcia). W punkcie PI (wieś R.) obliczony poziom hałasu wyniósł w porze dnia 40,7 dB, w punkcie P2 (wieś R.) było to 40,9 dB, zaś w punkcie P3 (wieś W.) - 39,1 dB. Jak podkreślił organ w tym kontekście, w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, do rodzajów terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową objętych ochroną akustyczną zaliczono: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla których ustalono dopuszczalny poziom hałasu w wysokości 50 dB w dzień; tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, tereny zabudowy zagrodowej i tereny mieszkaniowo-usługowe, dla których ustalono dopuszczalny poziom hałasu w wysokości 55 dB w dzień. Ochroną akustyczną są też objęte tereny szpitali poza miastem i w miastach, tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, tereny domów opieki społecznej i tereny rekreacyjno-wypoczynkowe. Jest, zdaniem Kolegium, faktem bezspornym, że w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie znajduje się żaden z tych terenów. Kolegium nie znalazło żadnych podstaw, aby uznać analizę akustyczną przedsięwzięcia za niewiarygodną, a zawarte w niej wnioski za nieprawidłowe.
W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się (również bardzo szczegółowo) do wydzielania emisji w związku z funkcjonowaniem hali sortowni, kompostownika oraz maszyn roboczych (takich jak ładowarka czy kompator). W konkluzji Kolegium stwierdziło, że dla wszystkich emitowanych substancji wykonano modelowanie zanieczyszczeń w powietrzu na poziomie terenu (tzw. rozprzestrzenianie zanieczyszczeń). Porównanie wyników obliczeń z wartościami odniesienia pozwoliło na stwierdzenie, czy wymagania prawa ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem są dotrzymane. Obliczono brak ponadnormatywnego oddziaływania na powietrze atmosferyczne oraz stężenia poniżej obowiązujących norm. Można w związku z tym przyjąć, że oddziaływanie obiektu zamyka się w granicach omawianego terenu i brak jest zagrożeń związanych z kumulacją zanieczyszczeń emitowanych do powietrza. Kolegium nie znalazło żadnych podstaw prawnych i faktycznych, aby również te ustalenia zakwestionować.
Jeśli chodzi o oddziaływanie zapachowe planowanego przedsięwzięcia, jak wyjaśniono w uzupełnieniu Raportu z dnia 20 kwietnia 2021 r., wartości progów wyczuwalności analizowanych substancji odorotwórczych określono na podstawie podanych w nim opracowań (s. 3). Stwierdzono, że dla instalacji MBP charakterystyczne są przede wszystkim emisje amoniaku. Stężenie amoniaku w surowym gazie obiektów MBP kształtuje się na poziomie 10-560 mg/Nm3, gdzie podczas wstępnej biodegradacji jego ładunek może osiągnąć 1000 mg/Nm3, przy czym próg wyczuwalności amoniaku to ok. 3,7 mg/m3 (5,2 ppm). Znacząco niższy jest próg wyczuwalności siarkowodoru (0,18 mg/m3), który jest substancją odorotwórczą charakterystyczną dla oczyszczalni ścieków i emitowaną podczas zachodzących w ściekach procesów beztlenowych. Przeanalizowawszy maksymalne stężenie amoniaku obliczone poza terenem Zakładu na poziomie 233µg/m3 (poniżej dopuszczalnego 400 µg/m3), czyli ok. 0,6 ppm, stwierdzono "brak możliwości wystąpienia uciążliwości zapachowej na terenach z zabudowaniami mieszkaniowymi, które zlokalizowane są w odległości ponad 0,5 km od obiektu". Co istotne, analiza rozprzestrzeniania dotyczyła wszystkich obiektów zlokalizowanych na terenie Zakładu, a więc Zakładu do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów (MBP), składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne (w tym dwie kwatery nr 1 i 2, będące obecnie w trakcie rekultywacji i eksploatowaną od 2014 r. kwaterę nr 3), a także nowego składowiska odpadów eksploatowanego od 2020 r. (N).
Jak wskazało dalej Kolegium, projektowana modernizacja linii technologicznej prowadzona będzie wewnątrz tzw. hali sortowni, która zlokalizowana została w obrębie terenów wcześniej przekształconych i wykorzystywanych pod obiekty Zakładu (działka nr [...]). Tereny te zostały już utwardzone i uszczelnione, co wiąże się z brakiem roślinności. Projektowana rozbudowa instalacji do suszenia i biostabilizacji odpadów biodegradowalnych, m.in. poprzez uszczelnienie części terenu działki nr [...] nawierzchnią betonową, ma objąć teren stanowiący obecnie powierzchnię biologicznie czynną. Teren wykorzystywany był jako użytek rolny (klasa bonitacyjna IV), bez zadrzewień i zakrzewień.
Jak wyjaśniono w Raporcie, teren przeznaczony pod planowane przedsięwzięcie jest obecnie ogrodzony, co uniemożliwia penetracje przez duże ssaki. Może on stanowić potencjalne miejsce żerowania drobnych ssaków i ptaków. Jednak zważając na inicjalny charakter szaty roślinnej wynikający z przekształcenia terenu, oceniono, że teren nie przedstawia wysokich walorów bytowych dla zwierząt. W trakcie wizji lokalnej nie zaobserwowano śladów bytowania i samych osobników gatunków podlegających ochronie na podstawie prawa polskiego i europejskiego. Ustalono, że obszary ochrony przyrody położone są:
– Rezerwat D. - 6,9 km, E;
– Park Krajobrazowy Dolina B. 12,5 km, SE;
– Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina B. 1,4 km, S;
– Obszar Specjalnej Ochrony Dolina B. 21,5 km, SE;
– Specjalny Obszar Ochrony O. nad B. 12,5 km, SE;
– Specjalny Obszar Ochrony Dolina Dolnej B. 7,3 km, SW;
– użytek ekologiczny Ł. we wsi W. 1,0 km, SE.
Jak wskazano w Raporcie, w Parku Krajobrazowym Dolina B. (o powierzchni 87 040 ha) stwierdzono występowanie m.in. 13. gatunków płazów, 5. gatunków gadów oraz 56. gatunków ssaków chronionych, a najcenniejszym elementem fauny Parku jest bogactwo gatunkowe ptaków. Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina B. to z kolei siedlisko co najmniej 20. gatunków ptaków wskazanych w tzw. Dyrektywie Ptasiej. W okresie lęgowym obszar zasiedla co najmniej 1% populacji krajowej następujących gatunków ptaków: bączek, bąk, bielik, błotniak stawowy, bocian czarny, kania czarna, łabędź krzykliwy, podgorzałka, rybitwa czarna, rybitwa rzeczna, zielonka, zimorodek, perkoz dwuczuby, perkoz rdzawoszyi, łabędź niemy, gęgawa, cyranka, czernica, krakwa, pustułka, łyska, wodnik, rycyk, brzegówka, brzęczka; w stosunkowo wysokim zagęszczeniu występują: bocian biały, kania ruda, kropiatka i żuraw. W okresie wędrówek występuje tam co najmniej 1% populacji szlaku wędrówkowego następujących gatunków ptaków: żuraw, gęś zbożowa (>4%); ponadto spotykane są stada gęgawy i mieszane stada gęsi. Niewątpliwie na ww. obszarach znajdują się chronione gatunki roślin i zwierząt, które mogły zostać zaobserwowane również w pobliżu terenu Zakładu. Nie zmienia to jednak faktu, że oba elementy przedsięwzięcia - przeniesienie części instalacji do hali, wraz ze zwiększeniem ich wydajności oraz budowa instalacji do biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów mają miejsce na silnie zmodyfikowanym terenie Zakładu, w pobliżu czynnych kwater składowiska odpadów, ciągów komunikacyjnych Zakładu i innych jego instalacji.
Jak wskazano w Raporcie, oględziny terenu zostały przeprowadzone przez absolwenta Uniwersytetu Przyrodniczego we W. o specjalności gleboznawstwo i ochrona środowiska. Stwierdził on, że na terenie opracowania oraz w otoczeniu przedsięwzięcia występują tereny głównie intensywnej działalności rolnej oraz składowisko odpadów. Wyjaśnił, że różnorodność biologiczna tego terenu jest niska i typowa dla obszarów wiejskich ze scentralizowaną zabudową i intensywnym rodzajem rolnictwa. Autor inwentaryzacji nie stwierdził występowania rzadkich ani chronionych roślin. Zauważył, że w bliskim sąsiedztwie Zakładu, w kierunku zachodnim, znajduje się niewielki kompleks leśny z monokulturą sosny zwyczajnej, w kierunku północnym w odległości (około 1 km) znajdują się Lasek R. oraz Lasek M. oraz w kierunku południowym – D..
Wobec wskazywanych w odwołaniu "niedostatków" analizy przyrodniczej zawartej w Raporcie Kolegium podkreśliło, że Raportu nie można utożsamiać z prowadzeniem monitoringu stanu siedlisk przyrodniczych i gatunków o znaczeniu wspólnotowym. Obowiązek monitoringu nakłada ustawa o ochronie przyrody, wskazując w art. 112 ust. 1, że monitoring przyrodniczy polega na obserwacji i ocenie stanu oraz zachodzących zmian w składnikach różnorodności biologicznej i krajobrazowej na wybranych obszarach, a także na ocenie skuteczności stosowanych metod ochrony przyrody, w tym na obserwacji siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których został wyznaczony obszar Natura 2000. Wynika on także z prawodawstwa Unii Europejskiej i międzynarodowych konwencji, zwłaszcza Konwencji o Różnorodności Biologicznej i Dyrektywie Siedliskowej (Dyrektywa Rady nr 92/43 z 1992 r.). Stosowanie wymogów tych aktów prawnych do Raportu – zdaniem Kolegium - nie znajduje żadnych podstaw prawnych i faktycznych. Raport nie musi odpowiadać zasadom, na jakich sporządza się raport z wdrażania działań podejmowanych w oparciu o Dyrektywę, a tym bardziej formularze monitoringu. Raport w założeniu ustawodawcy ma zawierać nie tylko opisy, ale również analizy i oceny osoby go sporządzającej, zaś ocena zawsze będzie subiektywna. Również metodyka waloryzacji przyjmowana w Raporcie nie musi odpowiadać kryteriom pracy naukowej, a tym bardziej być zestandaryzowana, jak to np. ma miejsce w odniesieniu do monitoringu przyrodniczego prowadzonego na podstawie w/w Dyrektywy. Raport, w którym analizuje się pośredni wpływ przedsięwzięcia na określony obszar Natura 2000, nie musi również obejmować wszystkich siedlisk przyrodniczych wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej (80 typów) oraz gatunków wymienionych w załącznikach II, IV i V Dyrektywy (ani wymienianych w Standardowych Formularzu Danych obszaru Natura 2000).
Kolegium dodało jeszcze, że "Niezinwentaryzowane źródlisko", wskazywane na s. 9 opinii, znajduje się na działce nr [...], która graniczy od strony północno-zachodniej z działką nr [...], na której znajduje się kwatera nowego składowiska odpadów (N). Absolutnie nie można uznać, aby działka nr [...] znajdowała się w obszarze oddziaływania planowanego obecnie przez inwestora przedsięwzięcia. Fakt zaobserwowania tam żurawia zwyczajnego i uszatki zwyczajnej (s. 11 opinii), szczygła i pliszki (s. 12 opinii), żaby wodnej, jaszczurki zwinki i zaskrońca zwyczajnego (s. 13 opinii), ropuchy szarej, czy traszki zwyczajnej (s. 14 opinii) nie mógł mieć wpływu na przebieg prowadzonego postępowania środowiskowego. Nie można również – zdaniem Kolegium - podjąć rozstrzygnięcia kasacyjnego na podstawie zdjęć martwych ptaków.
Jeśli chodzi o zawarty w odwołaniu zarzut "Niepełnej, wadliwej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na krajobraz", zdaniem Kolegium, Raport spełnia w tym zakresie wymogi u.udos.info.środ. Dokonano w nim przecież opisu krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane (art. 66 ust. 1 pkt 3a u.udost.info.środ.), a także wskazano oddziaływanie przedsięwzięcia na krajobraz (art. 66 ust. 1 pkt 7 u.udost.info.środ.). Jak organ powtórzył, planowane przedsięwzięcie lokalizowane jest wprawdzie w krajobrazie wiejskim, ale na terenie istniejącego Zakładu Gospodarowania Odpadami. Trudno więc nie zgodzić się ze stroną odwołującą, że "Opis ten stanowi powielenie opisu z Raportu, w którym to wskazano, że realizacja inwestycji nie spowoduje istotnego pogorszenia estetyki krajobrazu, albowiem teren przedsięwzięcia nie posiada cech atrakcyjnych krajobrazowo". W takiej sytuacji, proponowana w odwołaniu analiza krajobrazu "z punktu widzenia układów hierarchicznych: zróżnicowania abiotycznego, antropogenicznego oraz biotycznego" nie ma - zdaniem Kolegium - żadnego sensu.
W kontekście zarzutów odwołania odnoszących się do niewłaściwej analizy przedsięwzięcia w zakresie kumulacji, Kolegium wyjaśniło, że kumulacja dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć. Granice obszaru oddziaływania wyznacza zaś oddziaływanie faktyczne, w szczególności przewidywana emisja. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione (środowisko). Organ nie może doszukiwać się potencjalnego oddziaływania przedsięwzięcia w zakresie wykraczającym poza oddziaływania wskazane przez inwestora. Decyzja środowiskowa jedynie formułuje warunki, które powinien spełniać inwestor, o ile podejmie się realizacji wskazanego we wniosku przedsięwzięcia i będzie wykonywał objętą wnioskiem działalność. Kwestia ewentualnego ich nieprzestrzegania - a więc prowadzenia działalności w sposób wykraczający poza przedstawione organom parametry - może być przedmiotem ewentualnie odrębnego postępowania. Jak wspominano wyżej, w Raporcie dokonano analizy przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na powietrze w wymaganym w tym aspekcie zakresie.
Jeśli chodzi o zarzuty odnośnie braku w Raporcie odrębnego od proponowanego przez inwestora wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, Kolegium wskazało, że wobec faktu uznania, iż wariantem najkorzystniejszym dla środowiska jest wariant proponowany przez wnioskodawcę, to tym samym zachowano wymogi prawne (s. 44 Raportu). Skoro zaś oddziaływanie przedsięwzięcia zamknie się w granicach Zakładu, to lakoniczność wariantowania nie jest mankamentem, który dyskwalifikowałby Raport w tym względzie. Pamiętać bowiem należy, że w otoczeniu przedsięwzięcia dominują grunty orne i tereny zadrzewione. Gdyby przedsięwzięcie nie polegało na budowie instalacji przetwarzania odpadów na terenie Zakładu Gospodarowania Odpadami, w skład którego wchodzą czynne kwatery składowiska i związane z tym procesem różnorodne instalacje, i gdyby nie było ono położone w znacznej odległości od zabudowań mieszkaniowych, można byłoby oczywiście domagać się od inwestora szerszej analizy wariantów przedsięwzięcia. W rozpatrywanym przypadku takie działanie Kolegium uznało za pozbawione racjonalnych podstaw i mające walor wyłącznie teoretyczny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wniósł H.R., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, w szczególności art. 7, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz błędną (niezgodną z zasadami wiedzy, logiki, doświadczenia życiowego) ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności Raportu) w zakresie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, które to naruszenia powstały poprzez przyjęcie za podstawę ustaleń faktycznych przez organy Raport niespełniający wymogów stawianych przez u.udost.info.środ., w szczególności art. 66. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przyznanie od organu należnych kosztów niniejszego postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kwoty 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że analiza Raportu wykonana na zlecenie skarżącego wykazała liczne braki i niezgodności. Raport został sporządzony w sposób wadliwy, w oparciu o błędny stan faktyczny sprawy, których to nieprawidłowości nie dostrzegły organy uzgadniające i organy wydające decyzje w sprawie. Powyższe przełożyło się na wydanie decyzji w błędnie ustalonym stanie faktycznym i w oparciu o dokonanie niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przyjęcie Raportu oraz jego uzupełnień jako dowodu (w obecnej treści) za podstawę ustaleń faktycznych w sprawie uzasadnia twierdzenie, iż organ nie podjął niezbędnych działań w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji naruszone zostały przepisy postępowania takie jak np. art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a.
Uszczegóławiając zarzut błędów w ustaleniach stanu faktycznego (naruszenie m.in. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a.), strona odniosła się do niedokładnego i wybiórczego przeanalizowania oddziaływania przedsięwzięcia na rośliny i zwierzęta (w tym chronione gatunki); wadliwego (niepełnego) wykonania inwentaryzacji przyrodniczej; braku uwzględnienia wpływu przedsięwzięcia na niezinwentaryzowane źródlisko oraz tereny leśne; niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 66 pkt 2 u.udos.info.środ. przez Raport. Ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji są w tym zakresie błędne. Dokonana przez inwestora analiza wpływu na szatę roślinną i świat zwierząt, a także powielona przez organy ograniczyła się do ogólnikowych stwierdzeń odnoszących się w głównej mierze do faktu silnego przekształcenia antropogenicznego terenu przeznaczonego pod planowaną inwestycję. Ponadto, z treści uzupełnień inwestora wynika, że podczas wizji terenowej skupiono się na opisie klas gruntów rolnych, gatunków roślin uprawnych, którymi były one obsiane, oraz wymienieniu kilku gatunków pospolitych chwastów występujących na obrzeżach działek. Opisano także m.in. wpływ rolnictwa konwencjonalnego oraz uproszczonego zmianowania roślin na spadek bioróżnorodności organizmów występujących na polach uprawnych. Inwentaryzację przyrodniczą wykonano rzekomo w dniu 13 maja 2021 r. Z treści dokumentu potwierdzającego przebieg inwentaryzacji wynika, że wizji terenowej dokonano głównie na dz. nr. ew. nr [...] oraz [...], gdzie rozpoznano kilka gatunków ptaków objętych ścisłą ochroną gatunkową (łozówkę, trznadla zwyczajnego, potrzeszcza, skowronka zwyczajnego, pliszkę siwą). Bezpośrednio na pryzmie (dz. nr ew. [...] oraz [...] - teren należący do inwestora) zaobserwowano natomiast szpaki, kruki, bociany białe, mewy białogłowe oraz kanie rude i czarną. W przedstawionej analizie ograniczono się jedynie do analizy terenu działek przeznaczonych pod planowaną inwestycję oraz terenów już zajętych przez inwestora. Granice obszaru oddziaływania wyznacza natomiast oddziaływanie faktyczne, w szczególności przewidywana emisja zanieczyszczeń (w tym odorów) oraz nadmiernego hałasu. Taki opis nie spełnia wymogów zawartych w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.udost.info.środ. Jak wynika z załączników do Raportu oraz dołączonych do nich map, zasięg oddziaływania wykracza wyraźnie poza granice działek inwestora. Dokumenty nie przedstawiają całkowitego, łącznego oddziaływania, tj. takiego oddziaływania, które przed planowaną inwestycją na przedmiotowym terenie nie istniało (lub istniało w mniejszym zakresie). Pomimo zinwentaryzowania kilku gatunków ptaków objętych ochroną ścisłą autor opracowania stwierdził w podsumowaniu, że "nie przewiduje się negatywnego oddziaływania inwestycji (zarówno na etapie budowy czy użytkowania) na okoliczną faunę w związku z lokalizacją kompostowni bezpośrednio przy już działającym Zakładzie Zagospodarowania Odpadów". Takie ustalenia bezkrytycznie przyjął Burmistrz jako zgodne ze stanem faktycznym i nie dokonał ich należytej oceny. Tymczasem wnioski przedstawione w Raporcie oraz przyjęte przez organy są nieprawdziwe, a co najmniej przedwczesne, nie zostały bowiem poparte jakąkolwiek analizą, szczególnie w kontekście potencjalnego kumulowania się oddziaływań/emisji powstających w wyniku planowanej rozbudowy instalacji w stosunku do obiektów już na tym terenie istniejących. Ponadto, jak wskazuje autor opinii, w treści inwentaryzacji przyrodniczej nie przedstawiono mapy objętego nią terenu, ani wyciągu z dziennika inwentaryzacji (np. zdjęć fitosociologicznych). Organ w toku postępowania, dokonując oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie uwzględnił m.in. następujących okoliczności, które wynikają z opinii przedstawionej przez odwołujących:
– istnienia niezinwentaryzowanego źródliska w obszarze oddziaływania będącego siedliskiem zwierząt, które zostało udokumentowane w opinii,
– występowania na terenach zadrzewień, jak i lasów wielu chronionych gatunków roślin i zwierząt, szczegółowo opisanych w opinii,
– istnienia licznych gatunków zwierząt objętych ścisłą ochroną gatunkową występujących w obszarze oddziaływania inwestycji,
– występowania martwych gatunków objętych ochroną gatunkową w obszarze oddziaływania istniejącej już instalacji.
Odnośnie nienależytego przeprowadzenia oceny wpływu przedsięwzięcia na bioróżnorodność strona wskazała, że obowiązek uwzględniania różnorodności biologicznej w ocenie oddziaływania na środowisko wynika z licznych (przytoczonych w skardze) aktów prawnych i dokumentów. Unijna strategia ochrony różnorodności biologicznej wskazuje, iż ocena oddziaływania na środowisko powinna nie tylko koncentrować się na minimalizowaniu oddziaływania przedsięwzięć, ale na zapewnianiu tzw. "zerowej utraty netto" wartości przyrodniczych i przywracaniu różnorodności biologicznej. W Raporcie inwestor nie przewidział znaczącego negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na zwierzęta. Ponadto oceniono, że pomimo utraty siedlisk oraz zniszczenia części osobników i populacji/kolonii przedmiotowe przedsięwzięcie nie wpłynie na stan zachowania gatunków w skali regionu i kraju. Jak wynika zaś z opinii, przedstawiony opis wpływu planowanej inwestycji na bioróżnorodność jest niewystarczający i niespełniający wymagań określonych w przepisach. Wynika to chociażby z braku dostrzeżenia występowania na obszarze faktycznego oddziaływania różnorodności gatunkowej zwierząt zaobserwowanych na terenie. Wydaje się, iż opis jest na tyle ogólny, że można go odnieść do dowolnego miejsca w terenie. W dokumentacji zabrakło rozpoznania, oszacowania i opisu ewentualnego zminimalizowania lub skompensowania wszystkich oddziaływań pośrednich i bezpośrednich. Analiza oddziaływań przedsięwzięcia związanych z różnorodnością biologiczną powinna dotyczyć wszystkich etapów inwestycyjnych (planowania, eksploatacji, likwidacji przedsięwzięcia).
Podnosząc zarzut wadliwie dokonanego wariantowania przedsięwzięcia (w tym niezgodność z art. 66 ust. 1 pkt 5-7 u.udos.info.środ.), strona skarżąca wskazała, że wariant alternatywny przedstawiony w Raporcie nie spełnia wymogu z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.udos.info.środ., ponieważ bezpodstawnie przyjęto, że jedynym racjonalnym wariantem alternatywnym byłaby lokalizacja planowanej inwestycji w innym miejscu, co z kolei jest niemożliwe ze względu na powiązanie technologiczne z już istniejącymi elementami obecnej instalacji. Taki opis wariantu alternatywnego wydaje się być pozorny. Nie powinno być wątpliwości, że w zakresie spełnienia wymogów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.udos.info.środ., nie jest jednak żadną alternatywą taki wariant przedsięwzięcia, który zakłada jego realizację w innym, bliżej niesprecyzowanym miejscu i z technicznego punktu widzenia z identyczna koncepcją proponowaną przez inwestora. Trudno doszukać się tu rozwiązania rzeczywiście alternatywnego do tego, jakie zaproponował inwestor. Jak wynika z opinii, wybór wariantu najbardziej zasadnego powinien być dokonywany w oparciu o zestawienie skutków realizacji przedsięwzięcia dla środowiska naturalnego. Wariantem najbardziej zasadnym będzie więc ten, który przyniesienie najmniej szkód środowisku. Wskazówki w tym zakresie powinny płynąć z treści Raportu. W niniejszej zaś sprawie takiego szerszego wyboru brakuje, gdyż propozycja alternatywna jest tożsama z tą, która została zaproponowana przez inwestora - mowa jest jedynie o ewentualnej zmianie lokalizacji. W przypadku przedmiotowej analizy nie przedstawiono żadnej alternatywy pod względem lokalizacyjnym, ekonomicznym czy technologicznym. Przedstawiony w Raporcie "Wariant 0 (polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia)" nie jest co do zasady wariantem, natomiast tabelaryczne porównanie obu wariantów ("Wariantu 2" oraz "Wariantu 3") na poszczególne elementy środowiska (tabela na s. 46-49 Raportu) przedstawia identyczne dane w kontekście oddziaływania obu wariantów. Przedstawienie w raporcie racjonalnego wariantu alternatywnego niewątpliwie nie może być uznane za spełniające wymagania z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.udos.info.środ., wobec czego można uznać, zdaniem strony, że przewidywane oddziaływania na środowisko dotyczy tylko jednego wariantu najkorzystniejszego dla inwestora, co stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 6 u.udos.info.środ.
W zakresie niepełnej, wadliwej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na krajobraz strona podniosła, że opis inwestycji dokonany w zaskarżonej decyzji przez organ stanowi powielenie opisu z Raportu, w którym to wskazano, że realizacja inwestycji nie spowoduje istotnego pogorszenia estetyki krajobrazu, albowiem teren przedsięwzięcia nie posiada cech atrakcyjnych krajobrazowo. Jak wskazuje autor opinii, Raport nie spełnia wymogu art. 66 ust. 1 pkt 3a u.udos.info.środ. Obowiązek ten został wprowadzony do u.udos.info.środ. przez art. 10 pkt 2 lit. a ustawy z dn. 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz.U. 2015 poz. 1688 ze zm.), przy czym ustawodawca wyraźnie rozróżnił opis krajobrazu od opisu elementów przyrodniczych. Krajobraz należy rozpatrywać z punktu widzenia trzech układów hierarchicznych: zróżnicowania abiotycznego, antropogenicznego oraz biotycznego. W Raporcie zamiast analizy wyszczególniającej układy hierarchiczne przedstawiono jedynie lakoniczne wnioski, ograniczające się do stwierdzenia, iż inwestycja nie będzie stanowiła nowego elementu w krajobrazie inwestycyjnym, jednocześnie nie pogarszając estetyki krajobrazu. Biorąc pod uwagę powyższe, Raport wymaga uzupełnienia o określenie wpływu przedsięwzięcia na krajobraz w miejscu lokalizacji inwestycji oraz terenów bezpośrednio do niej przyległych. Należy przeanalizować m.in.: formy ukształtowania terenu obecne w krajobrazie, wielkość, kształt, teksturę, barwę oraz kontrast poszczególnych form krajobrazowych, typy, charakter i zmienność krajobrazu, organizację i strukturę krajobrazu, spójność i pozycję krajobrazu, charakterystyczne dominanty i akcenty, liczbę ludności objętą oddziaływaniem.
W zakresie nieuwzględnienia oddziaływania skumulowanego i niedopuszczalnego podziału inwestycji na części strona wskazała, że inwestor w dniu 23 lipca 2021 r. złożył koleiny wniosek dotyczący inwestycji zlokalizowanej na działkach bezpośrednio sąsiadujących z wyżej wymienioną inwestycją. Z Karty informacyjnej przedsięwzięcia pt. "Budowa instalacji odbioru i zagospodarowania gazu wysypiskowego na terenie Zakładu Zagospodarowania Odpadów w R. na działkach nr [...]" wynika, iż inwestycja ta będzie źródłem emisji, zarówno na etapie jej realizacji, jak i eksploatacji. Zgodnie z rozdz. 8 w/w Karty (oraz Załącznika 1), do głównych emisji należeć będą: hałas, pył PM 10 oraz PM 2,5, tlenki azotu, tlenek węgla, węglowodory aromatyczne i alifatyczne. W analizie oddziaływań skumulowanych Raportu w niniejszej sprawie nie brano pod uwagę ww. emisji, a kumulowanie się tychże będzie niewątpliwie miało miejsce po realizacji obu tych przedsięwzięć. Niedopuszczalne jest dzielenie – jak podniosła strona - w sposób sztuczny jednego przedsięwzięcia na kilka w celu uniknięcia przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko (tzw. "salami slicing"). Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 13 u.udos.info.środ. przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie (także jeśli są realizowane przez różne podmioty). Celem powyższej regulacji jest przeciwdziałanie dzieleniu przedsięwzięcia wymagającego oceny środowiskowej na kilka mniejszych zamierzeń, które ze względu na swoje jednostkowe parametry takiej oceny nie wymagają i są realizowane jednocześnie lub etapowo w ramach formalnie odrębnych procesów inwestycyjnych jedynie w tym celu, by uniknąć przeprowadzania oceny całego podzielonego tak przedsięwzięcia (wyrok Trybunatu Sprawiedliwości z dnia 16 września 2004 r. w sprawie C-227/01 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Hiszpanii). Dlatego organ oceniający skumulowaną emisję zanieczyszczeń do powietrza winien podjąć wszelkie niezbędne kroki służące dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz zebrać w sposób wyczerpujący i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przede wszystkim w toku niniejszego postępowania, ze względu na powiązanie technologiczne pomiędzy inwestycjami planowanymi na sąsiednich działkach ewidencyjnych, organ powinien zwrócić szczególną uwagę na fakt, iż wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy.
Kolejny zarzut podniesiony w skardze dotyczy niepełnej analizy wpływu przedsięwzięcia na dobra materialne. Jak wskazała strona skarżąca, w Raporcie nie przewidziano wystąpienia negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na dobra materialne, w tym dobra materialne osób trzecich na etapie budowy/likwidacji i eksploatacji przedsięwzięcia (s. 84 Raportu) oraz nie przedstawiono jakichkolwiek odniesień i analiz, czy choćby opisu prognozowanego wpływu na dobra materialne. Tymczasem zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 7 u.udos.info.środ. inwestor winien odnieść się do przewidywanego wpływu inwestycji na np. ceny nieruchomości w najbliższych miejscowościach oraz możliwości m.in. uszkadzania dróg publicznych przez ładowarki, samochody ciężarowe, itp., których ilość zwiększy się w związku z rozbudową i eksploatacją Zakładu. W Raporcie nie przedstawiono także żadnych szacunków dotyczących wpływu inwestycji na atrakcyjność siedliskową miejscowości, a jest to czynnik w znaczny sposób wpływający na komfort życia mieszkańców okolicy objętej oddziaływaniem przedsięwzięcia. Za atrakcyjność urbanistyczną tego regionu powszechnie uznaje się wiejski krajobraz oraz brak zgiełku i hałasu charakterystycznego dla większych miast lub aglomeracji przemysłowych. Zmiana charakteru okolicy z wiejskiej na przemysłową w znaczny sposób obniża atrakcyjność urbanistyczną, co w konsekwencji pomniejszy wartość nieruchomości. Ponadto, trzeba mieć na uwadze, iż uciążliwość odorowa może stanowić naruszenie prawa własności chronionego przepisami prawa cywilnego, doprowadzić do obniżenia wartości nieruchomości i znacznie ograniczyć możliwość korzystania z własnej działki. Może być również przyczyną pozwów zbiorowych mieszkańców domagających się rekompensaty za utraconą wartość nieruchomości. Ponadto, analizując wpływ inwestycji na dobra materialne, należy brać pod uwagę okoliczne tereny, a nie tylko przylegające działki. Tego typu działalność wiąże się także z problemem uszkadzania dróg dojazdowych przez wzmożony ruch pojazdów ciężarowych/ładowarek, czy obniżenie atrakcyjności sąsiadujących działek - spadek cen nieruchomości. Do kwestii tych nie odniesiono się ani w Raporcie, ani w jego licznych uzupełnieniach. Świadczy to o niepełnej analizie dokonanej przez organ.
Odnośnie wadliwie przeprowadzonej analizy możliwości wystąpienia konfliktów społecznych oraz nieprawidłowego uznania, iż realizacja przedsięwzięcia zmniejszy oddziaływanie na środowisko, strona zaznaczyła, że lakonicznie przedstawiona została ona w tabeli porównującej oddziaływanie poszczególnych wariantów przedsięwzięcia (w analizie wariantowania) na s. 49 Raportu (rozdz. 11.4,3). Wbrew stanowisku autorów Raportu, już na etapie planowania inwestycji zarysował się silny protest lokalnego społeczeństwa, o czym świadczy wykaz złożonych podpisów do Burmistrza przeciwko realizacji inwestycji, znajdujący się w aktach sprawy. Uwagi złożyły łącznie ponad 130 osoby w kilku pismach składanych w toku postępowania. Dotyczyły one głównie faktu uciążliwości emisji z istniejącej już na chwilę obecną instalacji (przed rozbudową) i immisje (głównie odorów) odczuwalne na działkach sąsiednich. Liczne protesty lokalnej społeczności dotyczące nieprawidłowości w funkcjonowaniu składowiska były również wystosowane w latach wcześniejszych.
Jako ostatni z zrzutów skargi została podniesiona kwestia wadliwego opisu metod prognozowania oraz przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko. Zdaniem strony skarżącej, ani w Raporcie, ani w jego uzupełnieniach, nie odniesiono się w żaden sposób do drugiej części pkt. 8 art. 66 u.udos.info.środ., tj. opisu przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Raport wymaga zatem uzupełnienia w zakresie oszacowania oddziaływania przedsięwzięcia wynikającego z jego istnienia, wykorzystywania zasobów oraz emisji, biorąc pod uwagę:
– obecność oddziaływania/jego brak;
– skalę zasięgu oddziaływania (lokalne/regionalne);
– intensywność oddziaływania (znaczące/nieznaczne/pomijalne);
– czas oddziaływania (długotrwałe/krótkotrwałe),
– odwracalność oddziaływania (odwracalne/nieodwracalne),
– charakter oddziaływania (korzystne/niekorzystne).
W analizie należy również odnieść się do wpływu planowanej inwestycji na elementy przyrodnicze środowiska (wody powierzchniowe/podziemne, jakość powietrza, klimat lokalny, klimat akustyczny - hałas/wibracje, gleby/powierzchnię ziemi, lasy, florę, faunę, krajobraz, przestrzenne/punktowe formy ochrony przyrody - w tym obszary NATURA2000) oraz elementy społeczno-gospodarcze (w tym dobra materialne) i zdrowie ludzi, uwzględniając wzajemne oddziaływanie (ludzie, zwierzęta, rośliny, woda i powietrze, powierzchnia ziemi, dobra materialne, zabytki i kultury).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 w związku z § 1 tego artykułu ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uchylenie decyzji administracyjnej, jak tego domaga się strona skarżąca, następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a.). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanych wyżej przepisach P.p.s.a.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2022 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, którą ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Rozbudowa instalacji do biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów z modernizacją instalacji do mechanicznego przetwarzania odpadów w nowobudowanej hali sortowniczej Zakładu Zagospodarowania Odpadów R.", na działce nr [...], obręb R. oraz na działkach o nr. [...], obręb R., gmina W..
Stosownie do treści art. 71 ust. 1 u.udos.info.środ. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 u.udos.info.środ.; a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie). Zgodnie zaś z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.udos.info.środ. w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji (art. 61 ust. 2 u.udos.info.środ.). Zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 1 u.udos.info.środ. do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (art. 80 ust. u.udos.info.środ.).
Wymaga podkreślenia, że w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia na środowisko - waga dokumentu, jakim jest raport, jest niebagatelna, jako że stanowi on podstawowy dokument, na którym opiera się organ, wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Tym samym więc raport winien być rzetelny, spójny i być wolny od niejasności i nieścisłości. Raport złożony w niniejszej sprawie wchodził w skład materiału dowodowego, a będąc dowodem z dokumentu, jak każdy inny dowód składany przez stronę czy zgromadzony przez organ, podlegał regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.
Powyższe uwagi są szczególnie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem strona skarżąca zakwestionowała przedłożony przez inwestora Raport. Stąd też należy zwrócić uwagę na informacje, jakie powinny się znaleźć w raporcie, i odnieść się w dalszej kolejności do oceny organów przedłożonego Raportu.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 u.udos.info.środ. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać:
1) opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności:
a) charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania, w tym w odniesieniu do obszarów szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne,
b) główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych,
c) przewidywane rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z fazy realizacji i eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia,
d) informacje o różnorodności biologicznej, wykorzystywaniu zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi,
e) informacje o zapotrzebowaniu na energię i jej zużyciu,
f) informacje o pracach rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
g) ocenione w oparciu o wiedzę naukową ryzyko wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyko związane ze zmianą klimatu;
2) opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym:
a) elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz korytarzy ekologicznych w rozumieniu tej ustawy,
b) właściwości hydromorfologicznych, fizykochemicznych, biologicznych i chemicznych wód;
2a) wyniki inwentaryzacji przyrodniczej, przez którą rozumie się zbiór badań terenowych przeprowadzonych na potrzeby scharakteryzowania elementów środowiska przyrodniczego, jeżeli została przeprowadzona, wraz z opisem zastosowanej metodyki; wyniki inwentaryzacji przyrodniczej wraz z opisem metodyki stanowią załącznik do raportu;
2b) inne dane, na podstawie których dokonano opisu elementów przyrodniczych;
3) opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
3a) opis krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane;
3b) informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem;
4) opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, uwzględniający dostępne informacje o środowisku oraz wiedzę naukową;
5) opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym:
a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,
b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska
- wraz z uzasadnieniem ich wyboru;
6) określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego;
6a) porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na:
a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze,
b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, i krajobraz,
c) dobra materialne,
d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków,
e) formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych,
f) elementy wymienione w art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b, jeżeli zostały uwzględnione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub jeżeli są wymagane przez właściwy organ,
g) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-f;
7) uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w pkt 6 i 6a;
8) opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z:
a) istnienia przedsięwzięcia,
b) wykorzystywania zasobów środowiska,
c) emisji;
9) opis przewidywanych działań mających na celu unikanie, zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych, wraz z oceną ich skuteczności odpowiednio na etapach realizacji, eksploatacji, użytkowania lub likwidacji przedsięwzięcia;
10) dla dróg będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko:
a) określenie założeń do:
– ratowniczych badań zidentyfikowanych zabytków znajdujących się na obszarze planowanego przedsięwzięcia, odkrywanych w trakcie robót budowlanych,
– programu zabezpieczenia istniejących zabytków przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia oraz ochrony krajobrazu kulturowego,
b) analizę i ocenę możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia;
10a) dla instalacji do spalania paliw w celu wytwarzania energii elektrycznej, o elektrycznej mocy znamionowej nie mniejszej niż 300 MW ocenę gotowości instalacji do wychwytywania dwutlenku węgla, określoną na podstawie analizy:
a) dostępności podziemnych składowisk dwutlenku węgla,
b) wykonalności technicznej i ekonomicznej sieci transportowych dwutlenku węgla;
11) jeżeli planowane przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji, porównanie proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
11a) odniesienie się do celów środowiskowych wynikających z dokumentów strategicznych istotnych z punktu widzenia realizacji przedsięwzięcia;
11b) uzasadnienie spełnienia warunków, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, jeżeli przedsięwzięcie wpływa na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ust. 1 tej ustawy;
12) wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia jest konieczne ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich; nie dotyczy to przedsięwzięć polegających na budowie lub przebudowie drogi oraz przedsięwzięć polegających na budowie lub przebudowie linii kolejowej lub lotniska użytku publicznego;
13) przedstawienie zagadnień w formie graficznej;
14) przedstawienie zagadnień w formie kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
15) analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem;
16) przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego realizacji i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych, oraz informacje o dostępnych wynikach innego monitoringu, które mogą mieć znaczenie dla ustalenia obowiązków w tym zakresie;
17) wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport;
18) streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu;
19) datę sporządzenia raportu, imię, nazwisko i podpis autora, a w przypadku gdy wykonawcą raportu jest zespół autorów - imię, nazwisko i podpis kierującego tym zespołem oraz imiona, nazwiska i podpisy członków zespołu autorów;
19a) oświadczenie autora, a w przypadku gdy wykonawcą raportu jest zespół autorów - kierującego tym zespołem, o spełnieniu wymagań, o których mowa w art. 74a ust. 2, stanowiące załącznik do raportu;
20) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu.
Zgodnie z art. 62 ust. 1 u.udos.info.środ. w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy,
d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca,
e) dostępność do złóż kopalin;
1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca przedłożył Raport z dnia 8 marca 2021 r., który następnie został uzupełniony czterokrotnie w kwietniu i w maju 2021 r. W ocenie Sądu przedłożony Raport spełnia wszystkie powyżej wymienione wymagania, co zostało bardzo szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu należy jednak odnieść się do zarzutów skargi dotyczących Raportu, tj.:
1) niespełnienia wymogów z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.udos.info.środ. oraz wadliwego (niepełnego) wykonania inwentaryzacji przyrodniczej (art. 66 ust. 1 pkt 2a u.udos.info.środ.);
W powyższym zakresie należy zwrócić uwagę w pierwszej kolejności na to, że w sprawie mamy do czynienia z rozbudową i modernizacją istniejącego Zakładu Zagospodarowania Odpadów, która będzie polegać na zmianie układu instalacji umiejscowionej wewnątrz hali sortowni, uzgodnionych pozwoleniem na budowę Starosty G. z dnia 30 października 2020 r. (nr BD- 161/20). Nie zmieni się więc – jak wskazuje organ odwoławczy - powierzchnia użytkowa, wysokość oraz konstrukcja szkieletowa hali. Nie ulegnie zmianie również sposób zagospodarowania terenu realizacji przedsięwzięcia, który został opisany w decyzji środowiskowej Burmistrza W. z dnia 25 stycznia 2016 r. Uwzględniając powyższe, trudno zatem uznać za słuszne stwierdzenia strony skarżącej, że dokumenty zgromadzone w sprawie nie przedstawiają całkowitego, łącznego oddziaływania, tj. takiego oddziaływania, które przed planowaną inwestycją na przedmiotowym terenie nie istniało (lub istniało w mniejszym zakresie), oraz że wnioski przedstawione w Raporcie oraz przyjęte przez organy w uzasadnieniu decyzji nie zostały poparte jakąkolwiek analizą, szczególnie w kontekście potencjalnego kumulowania się oddziaływań/emisji powstających w wyniku planowanej rozbudowy instalacji w stosunku do obiektów już na tym terenie istniejących. Istotne jest przy tym, że modernizacja prowadzonego od lat przez inwestora Zakładu polega na przeniesieniu instalacji, która funkcjonuje na zewnątrz, do nowo budowanej hali, odnośnie do której prowadzono już postępowanie środowiskowe. Szczegółowy opis istniejących instalacji, etapów realizacji planowanego przedsięwzięcia, elementów instalacji biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów oraz ich funkcjonowania i przebiegu całego procesu przetwarzania odpadów został zawarty w zakwestionowanych decyzjach.
Istotne jest również, że inwestor miał obowiązek dostosowania eksploatowanych instalacji Zakładu do Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2018/1147 z dnia 10 sierpnia 2018 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do przetwarzania odpadów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE stawianych części mechanicznej instalacji, a obligujących do prowadzenia procesu w zamkniętej hali oraz optymalizacji funkcjonowania procesu mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych. To skutkowało podjęciem przez inwestora decyzji o rozbudowie instalacji do biologicznego suszenia, biostabilizacji w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów oraz umiejscowieniu w nowo budowanej hali sortowniczej (zgodnie z pozwoleniem na budowę wydanym na podstawie decyzji środowiskowej Burmistrza W. z dnia 25 stycznia 2016 r., OR.6220.6.8.2015) trzech linii technologicznych (opisanych szczegółowo w decyzji pierwszoinstancyjnej). Jak wskazał organ pierwszej instancji, z czym należy się zgodzić, zaproponowane do realizacji przedsięwzięcie ma na celu ograniczenie wpływu Zakładu na środowisko. Decyzja Komisji Europejskiej nakładająca obowiązek dostosowania instalacji do wymogów BAT zmierza do wyeliminowania wpływu procesu przetwarzania odpadów na środowisko poprzez przeniesienie go do zamkniętego pomieszczenia (instalacje winny być dostosowane do dnia 17 sierpnia 2022 r.). Wskutek zrealizowanego zamierzenia całość przetwarzania odpadów odbywać się będzie w hali, która odizolowana będzie od warunków zewnętrznych w zakresie odorów, hałasu, pyłów i odcieków. W znaczący sposób zmniejszy to oddziaływanie całego Zakładu na środowisko. Szereg uwarunkowań wskazanych w decyzji z dnia 3 września 2021 r., wynikających z uzgodnień z organami współdziałającymi, ma na celu doprowadzenie do wykonania zamierzenia w sposób eliminujący wpływ na środowisko poprzez zastosowanie odpowiednich technologii, procesów technicznych, prac budowlanych, wykonawczych, instalatorskich, mocy instalacji. Inwestycja nie zmierza – jak wskazało Kolegium - do ulokowania nowego składowiska odpadów, ale do unowocześnienia procesów przetwarzania odpadów w celu zmniejszenia oddziaływań. Jak wskazał RDOŚ w postanowieniu z dnia 13 lipca 2021 r.; "Planowana modernizacja linii technologicznej w budowanej hali instalacji komunalnej do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów (dalej: MBP) nie obejmuje zmiany sposobu użytkowania i nie jest instalacją nowopowstającą/uruchamianą. Jest ona podyktowana zwiększeniem mocy przerobowych części mechanicznej instalacji MBP i ma na celu zwiększenie efektywności instalacji".
Należy ponadto zwrócić uwagę, że decyzji z dnia 3 września 2021 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny oraz ważny interes strony celem dostosowania posiadanych instalacji objętych decyzją Marszałka Województwa D. z dnia 26 kwietnia 2016 r. nr PZ 7/2016 w terminie nie dłuższym niż do dnia 17 sierpnia 2022 r. właśnie do wymagań określonych w Decyzji Wykonawcza Komisji (EU) z dnia 10 sierpnia 2018 r.
W drugiej kolejności należy zwrócić uwagę, że planowana rozbudowa i modernizacja istniejącego Zakładu będzie emitować zanieczyszczenia do powietrza oraz hałas. Wpływ na środowisko w tym zakresie został szczegółowo przeanalizowany w załączniku nr 1 do Raportu - Analiza akustyczna dla przedsięwzięcia "Zakład Zagospodarowania Odpadów R." oraz załączniku nr 2 - Ocena oddziaływania na powietrze atmosferyczne przedsięwzięcia. Oba te dokumenty uznać należy za wiarygodne, a zawarte w nich wnioski za prawidłowe, tym bardziej, że RDOŚ uzgodnił planowane przedsięwzięcie postanowieniem z dnia 13 lipca 2021 r., wskazując w nim m.in., że "funkcjonowanie zakładu nie powinno wiązać się z ponadnormatywnym oddziaływaniem na stan jakości powietrza w jego otoczeniu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r., Nr 16, poz. 87). Ponadto zgodnie z przedłożoną dokumentacją przedmiotowa instalacja spełniać będzie dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń gazów procesowych po oczyszczeniu określone w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2018/1147 z dnia 10 sierpnia 2018 r. ustanawiająca konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do przetwarzania odpadów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (Dz. U. UE. L. z 2019 r" Nr 92, str. 12). W fazie eksploatacji źródłami hałasu na terenie planowanej inwestycji będzie ruch pojazdów, centrale wentylacyjne proces przetwarzania odpadów oraz proces ładowania i rozładunku odpadów. Przeprowadzona analiza oddziaływania prognozowanej emisji hałasu pochodzącego od planowanego przedsięwzięcia oraz tła akustycznego, będącego wynikiem eksploatacji istniejących obiektów zakładu wykazała, że we wszystkich punktach referencyjnych poziom dźwięku nie powinien przekroczyć wartości dopuszczalnych na terenach chronionych akustycznie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112). Na podstawie przeprowadzonych analiz propagacji dźwięku w środowisku można stwierdzić, że hałas wynikający z eksploatacji przedmiotowej inwestycji nie powinien stanowić zagrożenia dla klimatu akustycznego na terenach chronionych akustycznie".
Ponadto, w pkt. III – Emisja do powietrza uzupełnienia do Raportu z maja 2021 r. wskazano m.in., że nowoprojektowana część instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów w warunkach tlenowych będzie wyposażona w pięć biofiltrów (ppkt 1, s. 27), których głównym zadaniem jest usunięcie odorów (załącznik do uzupełnienia Raportu z 26 kwietnia 2021 r.); biologiczne przetwarzanie odpadów odbywać się będzie w zamkniętych tunelach-bioreaktorach, z których zanieczyszczone powietrze ujmowane będzie i oczyszczane w biofiltrze, co zminimalizuje negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na stan jakości powietrza (ppkt 3, s. 28). W uzupełnieniu Raportu z kwietnia 2021 r. wskazano m.in. w ppkt. 3 (s. 2-3), że "w przedmiotowej instalacji MBP prowadzonych jest szereg minimalizujących uciążliwość zapachową a lokalizacja instalacji poza obszarem w zasadzie ją wyklucza. Minimalizacja uciążliwości zapachowej związanej z działalnością MBP oraz składowiska odpadów wynika m.in. z:
• odpowiedniej lokalizacji - instalacja MBP oraz składowiska zlokalizowana jest w dalekiej odległości od zabudowań mieszkalnych,
• spełnienia wymagań dokumentu referencyjnego BAT Waste Treatments Industries oraz Konkluzji BAT,
• przestrzegania procedur eksploatacyjnych - zamykanie wrót, opuszczanie klap itp.
• hermetyzacja;
• stosowanie wentylacji w zamkniętej hali - ujmowanie gazów;
• utlenianie biologiczne (biofiltracja);
• biologiczne suszenie - zmniejszenie zawartości wilgoci;
• ujmowanie gazów procesowych i poddawanie spalaniu z odzyskaniem energii;
• stosowanie podciśnieniowego systemu napowietrzania.
Z uwagi na stanowisko RDOŚ zawarte w postanowieniu trudno również zakwestionować wyniki inwentaryzacji przyrodniczej. Wskazano w niej: "Nie przewiduje się negatywnego oddziaływania inwestycji (zarówno na etapie budowy czy użytkowania) na okoliczną faunę, m.in. w związku z lokalizacją kompostowni bezpośrednio przy już działającym Zakładzie Zagospodarowania Odpadów. Zasięg oraz charakterystyka inwestycji nie będzie miała negatywnego oddziaływania na oddalone formy ochrony takie jak np. Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków PLB020001 Natura 2000 "Dolina B." (ok. 22 km od inwestycji" (załącznik nr 1 uzupełnienia Raportu z 14 maja 2021 r.). RDOŚ po przeanalizowaniu przedłożonego Raportu oraz jego uzupełnień stwierdził, że "przy zastosowaniu warunków określonych w rozstrzygnięciu niniejszego postanowienia, przedsięwzięcie nie będzie wywierać znaczącego wpływu na środowisko przyrodnicze, w tym na obszary Natura 2000 oraz na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu ww. Obszar Chronionego Krajobrazu. Warunek pkt. I.5 nałożono, aby zminimalizować negatywne oddziaływania związane z przygotowaniem terenu do realizacji inwestycji na chronione gatunki zwierząt, w szczególności na ptaki. Prawie wszystkie gatunki ptaków przebywające na terytorium Polski podlegają ochronie gatunkowej w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, w stosunku do których obowiązują określone zakazy, m.in. zakaz niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania. Udział specjalisty ornitologa w przypadku realizacji prac w okresie lęgowym ptaków ma zagwarantować, iż prace związane z realizacją inwestycji będą wykonywane bez szkody dla chronionych gatunków ptaków. Zapisy warunków pkt. I.6-I.7 mają na celu zabezpieczenie drzew i krzewów narażonych na uszkodzenia mechaniczne w trakcie realizacji prac, w szczególności poprzez zminimalizowanie zagrożenia uszkodzenia pni drzew i ich korzeni. W celu ograniczenia śmiertelności drobnych zwierząt m.in. płazów i gadów-gatunków objętych ochroną na mocy ww. rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, nałożono warunki pkt. I.8. Zapis warunku pkt. 1.9 ma na celu poprawę estetyki krajobrazu od strony miejscowości W. i odizolowanie obszaru inwestycyjnego od terenów sąsiednich, natomiast zapis warunku pkt. 11.10 ma na celu sprawdzenie stanu udatności wykonanych nasadzeń drzew wchodzących w skład pasa zieleni izolacyjnej. W przypadku niemożliwych do uniknięcia kolizji ze stanowiskami roślin, zwierząt lub grzybów gatunków chronionych na mocy rozporządzeń Ministra Środowiska: w sprawie ochrony gatunkowej roślin, w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt oraz w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, w stosunku do których obowiązują zakazy określone w ww. rozporządzeniach, przed rozpoczęciem prac należy uzyskać odrębne zezwolenie właściwego organu na czynności zakazane w stosunku do tych gatunków, zgodnie z art. 56 ustawy o ochronie przyrody, a w przypadku uzyskania takiego zezwolenia - prace prowadzić z uwzględnieniem warunków wynikających z zezwolenia".
Uwzględniając powyższe, Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że organy otrzymały wybiórczy materiał do analizy oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i tym samym wydały decyzje w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny (z pominięciem wpływu przedsięwzięcia na wymienione w skardze elementy środowiska). Ani autor Raportu ani organy orzekające w sprawie (tym bardziej RDOŚ) nie mają obowiązku, a tego zdaje się wymagać strona skarżąca - odnosić się do faktu obecności na analizowanym obszarze wszystkich (żywych czy martwych) zwierząt, jakie zaobserwowano w każdym czasie i o każdej porze - to czyniłoby bowiem postępowanie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia niemożliwym do zakończenia. Raport nie jest dokumentem stanowiącym "inwentaryzację specjalisty w zakresie botaniki czy zoologii" – jak tego domaga się strona skarżąca - gatunków chronionych obecnych w pobliżu planowanej inwestycji. Zatem stwierdzenie, że organ w toku postępowania, dokonując oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie uwzględnił m.in. istnienia niezinwentaryzowanego źródliska w obszarze oddziaływania będącego siedliskiem zwierząt, występowania na terenach zadrzewień, jak i lasów wielu chronionych gatunków roślin i zwierząt, istnienia licznych gatunków zwierząt objętych ścisłą ochroną gatunkową występujących w obszarze oddziaływania inwestycji i występowania martwych gatunków objętych ochroną gatunkową w obszarze oddziaływania istniejącej już instalacji, jest nieuzasadnione.
Trzeba w tym miejscu podkreślić, że nosząc się z zamiarem nałożenia określonych obowiązków, organ - zarówno wydający decyzję środowiskową, jak i uzgadniający warunki realizacji przedsięwzięcia - musi pamiętać, iż ich nałożenie powinno mieć swoje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., II OSK 1848/10, LEX nr 787129) i nie może rozstrzygać kwestii, które ustawodawca powierzył innym organom na następnych etapach przygotowywania inwestycji. Postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia dotyczy planowanego przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (wyroki NSA: z dnia 22 kwietnia 2010 r., II OSK 696/09 oraz z dnia 30 czerwca 2010 r., II OSK 988/09). Decyzja środowiskowa wskazuje więc "jedynie" kształt inwestycji w aspekcie wymogów ochrony środowiska. Dopiero na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego następuje materializacja warunków określonych w decyzji środowiskowej (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2014 r., II SA/Rz 1107/13).
Decyzję środowiskową należy postrzegać zatem jako jedno z wielu rozstrzygnięć właściwych organów administracji publicznej, jakie są niezbędne do tego, aby planowana inwestycja została zrealizowana, oddana do użytkowania i rzeczywiście funkcjonowała. Decyzja środowiskowa jest zatem pierwszą decyzją w tym procesie (wyrok: NSA z dnia 23 listopada 2010 r., II OSK 1848/10, Lex nr 787129; WSA w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2011 r., II SA/Łd 56/10, Lex nr 994207). Decyzja środowiskowa określa wymagania dotyczące ochrony środowiska uwzględniane na dalszych etapach omawianego całego procesu realizacyjnego, ustala efekty środowiskowe zastosowania odpowiednich środków, jednak jakie to mają być szczegółowo środki, to określają najczęściej inne akty administracyjne, wydawane przez właściwe organy.
Jest oczywiste, że w przypadku realizacji każdego przedsięwzięcia uznanego przez prawodawcę za mogące (potencjalnie lub znacząco) oddziaływać na środowisko, wystąpią w nim pewne straty. Każda bowiem inwestycja, nawet dotycząca budowy jednorodzinnego domu mieszkalnego, stanowi ingerencję w środowisko istniejące na danej nieruchomości powiązane z terenami sąsiednimi. Celem postępowania środowiskowego jest ustalenie, jaki jest zakres strat w środowisku w związku z realizacją przedsięwzięcia, ich charakter, a także czy są one dopuszczalne w świetle przepisów prawa i w jaki sposób można zrekompensować środowisku te straty. Na tym etapie przygotowywania realizacji inwestycji nie można (jeszcze) stwierdzić, jakie będzie faktyczne (rzeczywiste) jej oddziaływanie na środowisko; okaże się to po rozpoczęciu eksploatacji (użytkowania) przedsięwzięcia. W konsekwencji, metodyka obliczeniowa odnosząca się do emisji związanych z planowanym przedsięwzięciem, czy proponowanych środków zaradczych będzie zawsze sprowadzać się do symulacji komputerowej. Celem opracowywanego na potrzeby oceny oddziaływania na środowisko raportu jest więc przede wszystkim wykazanie świadomości zagrożeń, jakie będzie niosło ze sobą rozpoczęcie planowanej inwestycji, a w dalszej kolejności - możliwych do zastosowania środków, które zniwelują te uciążliwości. Jak wyjaśnił WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 lutego 2016 r. (II SA/Wr 754/15), również w judykaturze podkreśla się specyfikę dokonywanych analiz w zakresie oddziaływania na środowisko w procedurze ocen oddziaływania na środowisko, które mają charakter w pewnym zakresie jedynie przybliżony, co jednak nie deprecjonuje ich przydatności (tak też wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2010 r., IV SA/Wa 2094/09).
Biorąc powyższe pod uwagę, należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na wstępnym etapie procesu inwestycyjnego i że organ ma obowiązek dokonać wszechstronnych ustaleń faktycznych, jednakże nie sposób już zgodzić się z zapatrywaniem, że "dokumentacja wymaga uzupełnienia o rzetelnie przeprowadzoną inwentaryzację grzybów, roślin, zwierząt i siedlisk w granicach faktycznego oddziaływania planowanej inwestycji, które mogą ulec zniszczeniu zarówno w toku prowadzonych prac budowlanych, jak i późniejszej eksploatacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego (ocena na etapie budowy, eksploatacji i likwidacji inwestycji)", skoro po pierwsze zostało to dokonane w Raporcie i jego uzupełnieniach, inwestycja została uzgodniona przez m.in. RDOŚ, a po drugie - planowana inwestycja obejmuje modernizację "wymuszoną" przepisami unijnymi istniejącego Zakładu, zmierzającą w istocie do ograniczenia oddziaływania planowanej modernizacji na środowisko.
Unijna strategia ochrony różnorodności biologicznej wskazuje, iż ocena oddziaływania na środowisko powinna nie tylko koncentrować się na minimalizowaniu oddziaływania przedsięwzięć, ale na zapewnianiu tzw. "zerowej utraty netto" wartości przyrodniczych i przywracaniu różnorodności biologicznej, trzeba jednak się zastanowić, czy przy realizacji zakwestionowanego przez stronę skarżąca przedsięwzięcia można w ogóle mówić o zapewnianiu tzw. "zerowej utraty netto" wartości przyrodniczych i przywracaniu różnorodności biologicznej. Trudno bowiem żądać, bez takiej refleksji, aby każde przedsięwzięcie w postaci Zakładu Zagospodarowania Odpadów mogło służyć takim celom, zwłaszcza jeśli się uwzględni, że przetwarzanie odpadów jest z jednej strony koniecznością (również dla mieszkańców kwestionujących inwestycję objętą niniejszym postępowaniem), zaś oddziaływanie na środowisko w postaci emisji hałasu czy odoru jest ograniczone w swym zasięgu - z drugiej strony.
W Raporcie inwestor nie przewidział znaczącego negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na zwierzęta, jak również ocenił, że pomimo utraty siedlisk oraz zniszczenia części osobników i populacji/kolonii przedmiotowe przedsięwzięcie nie wpłynie na stan zachowania gatunków w skali regionu i kraju. Takie twierdzenia zostały zaakceptowane przez RDOŚ, organ najbardziej kompetentny w zakresie ochrony środowiska, więc nie sposób uznać twierdzeń strony skarżącej, że przedstawiony opis wpływu planowanej inwestycji na bioróżnorodność jest niewystarczający i niespełniający wymagań określonych w przepisach, oraz że w dokumentacji zabrakło rozpoznania, oszacowania i opisu ewentualnego zminimalizowania lub skompensowania wszystkich oddziaływań pośrednich i bezpośrednich, za uzasadnione.
Ponadto RDOŚ zwrócił uwagę w postanowieniu uzgodnieniowym, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza granicami obszarów chronionych, wymienionych w art. 6 ustawy o ochronie przyrody, w tym poza obszarami Natura 2000. Najbliżej położony obszar chroniony - Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina B. znajduje się w odległości ok. 1,5 km, natomiast obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Baryczy PLH020084 zlokalizowany jest w odległości ok. 7 km. Z analizy przedłożonej dokumentacji, w tym inwentaryzacji przyrodniczej wynika, że na terenie planowanego przedsięwzięcia nie stwierdzono występowania gatunków grzybów, roślin i zwierząt chronionych na mocy rozporządzeń w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, w sprawie ochrony gatunkowej roślin i w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Dodatkowo z uwagi na fakt, iż inwestycja realizowana będzie na terenie funkcjonującego Zakładu, nie powinna negatywnie oddziaływać na obszar leśny znajdujący się w jej sąsiedztwie. W ramach realizacji inwestycji nie będzie prowadzona wycinka drzew i krzewów.
RDOŚ wyjaśnił także, że warunek zawarty w pkt. 1.5 postanowienia uzgadniającego (zdjęcie wierzchniej warstwy gruntu w okresie od 1 marca do 15 października pod nadzorem ornitologa) nałożono, aby zminimalizować negatywne oddziaływania związane z przygotowaniem terenu do realizacji inwestycji na chronione gatunki zwierząt, w szczególności na ptaki. Zauważył w tym kontekście, że prawie wszystkie gatunki ptaków przebywające na terytorium Polski podlegają ochronie gatunkowej w myśl rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, w stosunku do których obowiązują określone zakazy, m.in. zakaz niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania. Udział specjalisty ornitologa w przypadku realizacji prac w okresie lęgowym ptaków ma zagwarantować, że prace związane z realizacją inwestycji będą wykonywane bez szkody dla chronionych gatunków ptaków. Zapisy warunków zawartych w pkt. 1.6-1.7 postanowienia z dnia 13 lipca 2021 r. (zabezpieczenie drzew i krzewów przed uszkodzeniem, zakaz składowania materiałów budowlanych, ziemi i odpadów w ich pobliżu) mają na celu zabezpieczenie drzew i krzewów narażonych na uszkodzenia mechaniczne w trakcie realizacji prac, w szczególności poprzez zminimalizowanie zagrożenia uszkodzenia pni drzew i ich korzeni. Warunki zawarte w pkt. 1.8 postanowienia (kontrola wykopów) nałożono w celu ograniczenia śmiertelności drobnych zwierząt m.in. płazów i gadów (gatunków objętych ochroną na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt). Z kolei warunek zawarty w pkt. 1.9 (utworzenie pasa zieleni izolacyjnej) ma na celu poprawę estetyki krajobrazu od strony miejscowości W. i odizolowanie obszaru inwestycyjnego od terenów sąsiednich (zapis zawarty w pkt. 11.10 ma na celu sprawdzenie stanu udatności wykonanych nasadzeń drzew wchodzących w skład pasa zieleni izolacyjnej).
RDOŚ wyjaśnił również, że w przypadku niemożliwych do uniknięcia kolizji ze stanowiskami roślin, zwierząt lub grzybów gatunków chronionych na mocy rozporządzeń Ministra Środowiska, w stosunku do których obowiązują zakazy określone w stosownych rozporządzeniach, przed rozpoczęciem prac należy uzyskać odrębne zezwolenie właściwego organu na czynności zakazane w stosunku do tych gatunków, zgodnie z art. 56 ustawy o ochronie przyrody, a w przypadku uzyskania takiego zezwolenia - prace prowadzić z uwzględnieniem warunków wynikających z zezwolenia. RDOŚ uznał, że "przy wypełnieniu zapisów sentencji niniejszego postanowienia, a także prowadzeniu prac realizacyjnych oraz eksploatacyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, przedmiotowa inwestycja nie powinna znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko". RDOŚ, a w ślad za nim organ pierwszej instancji (pkt IIc decyzji z dnia 3 września 2021 r.), wprowadził więc warunki realizacji przedsięwzięcia mające na celu zagwarantowanie, że związane z omawianym przedsięwzięciem prace realizowane będą z uwzględnieniem uwarunkowań przyrodniczych i zostaną wykonane bez szkody dla chronionych gatunków zwierząt i roślin. Fakt, że w inwentaryzacji przyrodniczej nie wymieniono jakiegoś z tych gatunków, nie oznacza, że nie będzie on chroniony w sposób wskazany przez RDOŚ, a w konsekwencji - w decyzji z dnia 3 września 2021 r.
2) wadliwie dokonanego wariantowania przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 5-7 u.udos.info.środ.);
W zakresie tego zarzutu Sąd w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, że uznanie w Raporcie, iż wariantem najkorzystniejszym dla środowiska (wariant nr 3) jest wariant proponowany przez wnioskodawcę, stanowi zachowanie wymogów prawnych, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.udos.info.środ. Wpływ na taką ocenę miały okoliczności, że zaplanowane przedsięwzięcie nie polega na budowie nowej instalacji przetwarzania odpadów a na modernizacji już istniejącego Zakładu Gospodarowania Odpadami, w skład którego wchodzą czynne kwatery składowiska i związane z tym procesem różnorodne instalacje, że Zakład jest położony w znacznej odległości od zabudowań mieszkaniowych (w otoczeniu przedsięwzięcia dominują grunty orne i tereny zadrzewione) oraz że konieczność modernizacji wynika z przepisów unijnych. Jak wskazano na s. 44 Raportu w ppkt. II.4.1. Wariant 0 (polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia), "w przypadku braku realizacji inwestycji należy spodziewać się, że instalacja MBP nie będzie docelowo spełniać wymagań prawnych w zakresie wymagań konkluzji BAT określonych w Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2018/1147 z dnia 10 sierpnia 2018 roku, ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do przetwarzania odpadów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE. Dlatego niepodjęcie przedsięwzięcia może skutkować ograniczeniem działalności instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów w R. i w konsekwencji perturbacjami dla systemu gospodarki odpadami w ramach regionu gospodarki odpada komunalnymi. Znaczna część strumienia odpadów komunalnych kierowana dotychczas do instalacji prowadzonej przez Spółkę C. będzie musiała trafić do innych instalacji komunalnych lub instalacji zastępczych, które obecnie nie dysponują wystarczającymi mocami przerobowymi.
W ppkt. II.4.3. Wariant 3 (najkorzystniejszy dla środowiska) wskazano, że "przedmiotowa działalność charakteryzuje się dogodną lokalizacją w terenie. W wariancie proponowanym przez Inwestora przewiduje się całkowite dostosowanie omawianego terenu pod planowaną działalność oraz zagospodarowanie terenu w taki sposób, aby zapewnić jego maksymalną rewitalizację. Zastosowane rozwiązania techniczno-technologiczne będą na najwyższym poziomie, gwarantując zabezpieczenie: gleby i ziemi, wód powierzchniowych i podziemnych oraz ograniczenie emisji niezorganizowanej poprzez wyposażenie instalacji w: szczelne utwardzenie całego terenu pod planowane przedsięwzięcie posadzką betonową, system odbioru ścieków poprodukcyjnych z utwardzonego terenu technologicznego do zbiornika bezodpływowego. Ponadto rozwiązanie techniczne pozwala na ponowne wykorzystanie ścieków poprodukcyjnych do procesu bioremediacji. Wariant zaproponowany przez Inwestora polegać będzie na prowadzeniu przetwarzania odpadów zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ochrony środowiska. Skala i rodzaj przedsięwzięcia oraz zastosowana technologia zagwarantuje spełnienie art. 144 ust 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w którym eksploatacja przedmiotowych instalacji nie przekroczy standardów jakości środowiska poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Umiejscowienie przedsięwzięcia wnioskodawca planuje na terenie sąsiadującym bezpośrednio ze składowiskiem odpadów oraz instalacją komunalną (RIPOK) prowadzącą gospodarowanie odpadami oraz z miejską oczyszczalnią ścieków. Ponadto prowadzona dotychczas działalność Spółki pozwala na wyposażenie planowanego przedsięwzięcia w niezbędną infrastrukturę oraz zaplecze w postaci maszyn, urządzeń oraz odpowiedni zasób ludzki". Odziaływania wariantu najkorzystniejszego dla środowiska zebrano w tabeli na s. 45-46 Raportu. Uzasadniając wybór wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, inwestor wskazał, że:
• "wariant inwestycyjny pozwala na osiągnięcie zamierzonego celu przy jednoczesnym ograniczeniu negatywnego oddziaływania na środowisko,
• lokalizacja przedsięwzięcia w rejonie korzystnego połączenia komunikacyjnego,
• lokalizacja inwestycji na terenie wyposażonym w kompletną i niezbędną infrastrukturę techniczną,
• lokalizacja przedsięwzięcia w wariancie inwestycyjnym wyklucza możliwość negatywnego oddziaływania na tereny cenne przyrodniczo, w tym należące do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000,
• lokalizacja przedsięwzięcia w wariancie inwestycyjnym wyklucza możliwości negatywnego oddziaływania na siedliska i gatunki wymienione w Dyrektywie Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory,
• lokalizacja przedsięwzięcia w wariancie inwestycyjnym wyklucza możliwości negatywnego oddziaływania na gatunki ptaków wymienione w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa,
• przedsięwzięcie w wariancie inwestycyjnym z uwagi na jego lokalizację nie będzie wpływać negatywnie na: o obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, o obszary wybrzeży, o obszary górskie lub leśne, o obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszarów ochronnych zbiorników wód śródlądowych, o obszary o dużej gęstości zaludnienia, o obszary przylegające do jezior, o obszary ochrony uzdrowiskowej.
Uwzględniając powyższe zapisy Raportu, Sąd doszedł do przekonania, że w sposób prawidłowy dokonano wyboru wariantu najbardziej korzystnego dla środowiska w oparciu o rodzaj oddziaływania/komponentu środowiska (tabela na s. 47-49 Raportu). To czyni zarzut, że w niniejszej sprawie takiego szerszego wyboru brakuje, nieuzasadnionym.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela również stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2017 r. (II OSK 1729/16), że "skoro uwarunkowania konkretnej inwestycji wykazują, iż wariant jej realizacji wskazany przez inwestora, a nadto będący wariantem racjonalnym (tj. najkorzystniejszym dla środowiska) jest zarazem optymalnym i jedynym sposobem realizacji inwestycji, to brak jest podstaw, aby poszukiwać, niejako na siłę wariantu alternatywnego". Jak podkreślił dalej NSA, przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a u.udos.info.środ. "przewiduje, aby wariant alternatywny był racjonalny", co oznacza zatem, że "musi on być umotywowany w realiach sprawy. W przypadku braku możliwości jego określenia, z uwagi na specyfikę zamierzonej inwestycji, nie istnieją dostateczne podstawy do uznania, iż sporządzony w sprawie raport jest obarczony wadą, pozbawiającą go przydatności dla postępowania".
Ponadto Sąd podziela stanowisko, że brak wskazania alternatywnych wariantów przedsięwzięcia objętego wnioskiem o ustalenie środowiskowych uwarunkowań nie stanowi naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 u.udos.info.środ., który wymaga opisu analizowanych wariantów, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W ppkt. II.4.2 Wariant 2 (alternatywny do przyjętego) wskazano, że "przyjęcie alternatywnego wariantu lokalizacyjnego dla przedmiotowego przedsięwzięcia będzie wiązać się z koniecznością pozyskania i zajęcia nowego terenu pod budowę instalacji, a co za tym idzie z koniecznością zainwestowania i zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej na innym obszarze. Ponadto obowiązujące uwarunkowania prawne znacząco ograniczają możliwość dowolnej lokalizacji przedsięwzięcia tego rodzaju tj. instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów. Zgodnie z ustawą o odpadach mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych składa się z procesów mechanicznego przetwarzania odpadów i biologicznego przetwarzania odpadów połączonych w jeden zintegrowany proces technologiczny. Oznacza to konieczność usytuowania przedsięwzięcia poza instalacją biologicznego przetwarzania odpadów, a tym samym niespełnienie obowiązującego prawa w zakresie ochrony środowiska".
Stosownie do dyspozycji art. 73 ust. 1 u.udos.info.środ., postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek inwestora, co oznacza, że to on wyznacza przedmiot tego postępowania w sposób wiążący dla organów administracji publicznej. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację rozbudowy instalacji wraz z modernizacją instalacji w ramach funkcjonującego już Zakładu Zagospodarowania Odpadów. Celem niniejszego postępowania była zatem identyfikacja środowiskowych zagrożeń związanych z planowaną inwestycją rozbudowy przedmiotowego Zakładu w zakresie wskazanym przez inwestora i wskazanie środków wykluczających, bądź minimalizujących wystąpienie potencjalnie negatywnych skutków jej realizacji dla środowiska. Istotą więc planowanej inwestycji nie było określenie, jaki wariant będzie najkorzystniejszy co do ulokowania planowanej inwestycji, lecz jej istotą było zmodernizowanie istniejącego Zakładu i dostosowanie go do wymogów unijnych. W tych warunkach należało przyjąć, że nie występuje możliwość wskazania alternatywnych wariantów lokalizacyjnych dla omawianej inwestycji, która polega na rozbudowie i modernizacji konkretnego, istniejącego Zakładu, w celu dostosowania jego instalacji do wymagań unijnych. Tym samym zarzut skargi, że wariant alternatywny przedstawiony w Raporcie nie spełnia wymogu z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.udos.info.środ., nie został uwzględniony.
3) niepełnej, wadliwej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na krajobraz (art. 66 ust. 1 pkt 3a u.udos.info.środ.);
W tym zakresie należy zwrócić uwagę na zapisy Raportu w ppkt. 11.6.3. Ocena oddziaływania na krajobraz. Wskazano w nim m.in., opisując krajobraz terenu planowanego przedsięwzięcia, że "obecny teren w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia stanowi krajobraz otwarty, rolniczy. Dominujący typ krajobrazu związany jest z gruntami rolnymi, pasami zadrzewień śródpolnych oraz niewielkimi skupiskami zadrzewień. W bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia w granicach Zakładu znajdują się obiekty o charakterze przemysłowym, w tym składowisko odpadów. Widok od strony miejscowości R. i R. w kierunku przedmiotowego przedsięwzięcia buduje przede wszystkim kompleks leśny zasłaniający w znacznej mierze przedmiotowe przedsięwzięcie". Ponadto wskazano, że "teren planowanego przedsięwzięcia nie jest objęty żadną forma ochrony przyrody, w tym ochroną z uwagi na szczególne walory krajobrazowe". Dokonując oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na krajobraz, stwierdzono, że "planowane do realizacji obiekty zlokalizowane zostaną w bezpośrednim sąsiedztwie terenów wykorzystywanych do gospodarowania odpadami. Ocenia się, iż nie będą stanowić one nowych dominant krajobrazu. W szczególności nie spowodują zmiany widoków od strony miejscowości R. i R.. W przedmiotowym przypadku realizacja inwestycji nie spowoduje istotnego pogorszenia estetyki krajobrazu".
Ponadto istotne są również zapisy zawarte w uzasadnieniu postanowienia RDOŚ, w którym stwierdzono m.in., że z uwagi na fakt, iż inwestycja realizowana będzie na terenie, na którym już prowadzone są procesy gospodarowania odpadami, nowe obiekty nie będą stanowić dominanty w krajobrazie. "Zakład jest umiejscowiony na terenie przemysłowym, a inwestycja dotyczy budowy nowych obiektów, które będą komponować się z już istniejącymi. Na terenie inwestycji znajduje się składowisko odpadów, którego kwatery składowania odpadów stanowią dominantę w krajobrazie".
Dodatkowo można również zwrócić uwagę na treść zaskarżonej decyzji, w której wskazano na bezpośrednie otoczenie planowanego przedsięwzięcia w zakresie modernizacji linii technologicznej w nowo budowanej hali (działka nr [...]), które stanowią:
– od północy obiekt zakładu - składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne;
– od zachodu fragment niewielkiego kompleksu leśnego (działka nr [...], obręb R.), droga wojewódzka (działka nr [...]) i grunty orne (m.in. działka nr [...]);
– od południa grunty rolne (działka nr [...], obręb R.), dalej w odległości około 200 m niewielki obszar zadrzewień zwany "D.";
– od wschodu grunty rolne z enklawą zadrzewień, o powierzchni około 0,28 ha.
Bezpośrednie otoczenie planowanego przedsięwzięcia w zakresie rozbudowy instalacji do biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów (działka nr [...]) stanowią zaś:
– od północy obiekt zakładu - składowisko odpadów innych niż niebezpiecznych ("N"), w odległości około 250 m, grunty orne w bezpośrednim sąsiedztwie;
– od zachodu teren przemysłowy, grunty orne, a następnie obiekty Zakładu w tym zamknięte kwatery nr 1 i 2 składowiska odpadów innych niż niebezpieczne, w odległości około 200 m eksploatowana kwatera nr 3 składowania odpadów innych niż niebezpieczne.
– od południa i wschodu grunty orne.
Najbliższa zabudowa mieszkaniowa w stosunku do planowanego przedsięwzięcia położona jest w odległości:
– 646 m na południowy-zachód wieś R.;
– 743 m na zachód wieś R.;
– 924 m na południowy-wschód wieś W.;
– 1020 m na północ wieś S..
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, nie ma podstaw, aby kwestionować Raport w zakresie opisu krajobrazu. Zwięzły opis wynika z charakteru krajobrazu, w którym znajduje się modernizowany Zakładu, tzn. nie jest on zróżnicowany, a poza tym – co już wielokrotnie było podkreślane – w sprawie mamy do czynienia z modernizacją istniejącego już Zakładu. Stąd też żądanie skargi uzupełnienia Raportu o określenie wpływu przedsięwzięcia na krajobraz w miejscu lokalizacji inwestycji oraz terenów bezpośrednio do niej przyległych nie znajduje uzasadnienia.
4) nieuwzględnienia oddziaływania skumulowanego i niedopuszczalnego podziału inwestycji na części (art. 66 ust. 1 pkt 3b u.udos.info.środ.);
Zdaniem Sądu również powyższy zarzut nie mógł zostać uwzględniony. W Raporcie wskazano, że "podstawowymi obszarami skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji i istniejących obiektów jest emisja hałasu oraz zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego. W wyniku przeprowadzanej analizy w zakresie oddziaływaniu skumulowanego stwierdzono, że funkcjonowanie zakładu nie powinno wiązać się z ponadnormatywnym oddziaływaniem na środowisko w zakresie emisji hałasu oraz emisji substancji do powietrza". Słusznym jest przy tym twierdzenie Kolegium, że kumulacja dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć. Zatem niesłusznie strona skarżąca stwierdza, że w sprawie doszło do niedopuszczalnego dzielenia "w sposób sztuczny jednego przedsięwzięcia na kilka w celu uniknięcia przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko". W Raporcie dokonano analizy przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na powietrze, odnosząc się do funkcjonowania zmodernizowanych instalacji istniejącego Zakładu. Poza tym należy zwrócić uwagę, że w 66 ust. 1 pkt 3b u.udos.info.środ. jest mowa o informacjach na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Stąd też, zdaniem Sądu, bez znaczenia jest fakt złożenia przez inwestora w dniu 23 lipca 2021 r. kolejnego wniosku dotyczącego inwestycji zlokalizowanej na działkach bezpośrednio sąsiadujących z zakwestionowaną w niniejszej sprawie inwestycją.
5) wadliwego opisu metod prognozowania oraz przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko (art. 66. ust. 1 pkt 8 u.udos.info.środ.);
Zarzut powyższy jest również nieuzasadniony, bowiem w pkt II.7 Raportu zawarto opis potencjalnie znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko (s. s. 91), w tym opis zastosowanych metod prognozowania w odniesieniu do oceny zanieczyszczeń powietrza (s. 92) oraz oceny zjawisk akustycznych (s. 92-94), czym inwestor wypełnił wymóg z art. 66. ust. 1 pkt 8 u.udos.info.środ. Tym samym nie ma potrzeby uzupełnienia Raportu w zakresie oszacowania oddziaływania przedsięwzięcia wynikającego z jego istnienia, wykorzystywania zasobów oraz emisji. W opisie wskazano, że "w wyniku istnienia planowanego przedsięwzięcia przewiduje się wystąpienie oddziaływań bezpośrednich, długoterminowych (stałych) polegających na emisji zanieczyszczeń do atmosfery pochodzących głównie ze spalania paliw przez pojazdy i urządzenia pracujące w ramach sortowni i instalacji do biostabilizacji tlenowej odpadów, pojazdy dostawców i odbiorców odpadów oraz w wyniku emisji substancji z powierzchni pryzm odpadów na placu dojrzewania. Przewiduje się także wystąpienie oddziaływania bezpośredniego, długoterminowego (stałego - ale o różnej charakterystyce dla pory dnia i nocy) polegającego na emisji hałasu w wyniku pracy, ruchy pojazdów drogowych i niedrogowych. Powyższe oddziaływania będą wynikiem emisji z wielu źródeł, także tych nie objętych przedmiotowym przedsięwzięciem, tak więc mają charakter skumulowany. Nie przewiduje się natomiast wystąpienia kumulacji tych oddziaływań z oddziaływaniami innych, sąsiednich instalacji nie będących własnością inwestora. Oddziaływania na stan powietrza atmosferycznego mają charakter lokalny i odwracalny. Po likwidacji instalacji ustanie emisja związana z przetwarzaniem odpadów, pracą i ruchem pojazdów. Oddziaływanie na klimat akustyczny ma charakter lokalny i odwracalny. Po zamknięciu instalacji ustanie ruch pojazdów drogowych i niedrogowych, zlikwidowane zostaną emitory stacjonarne. W wyniku realizacji i późniejszej eksploatacji planowanego przedsięwzięcia dojdzie do zajęcia powierzchni ziemi. Oddziaływanie to określa się jako bezpośrednie i nieodwracalne, stałe. W wyniku prac na zajętym terenie zniszczeniu ulegnie istniejąca szata roślinna oraz utracone zostanie potencjalne miejsce bytowania niektórych zwierząt. Przewiduje się, iż realizacja przedsięwzięcia i związane z tym zajęcie terenu spowoduje lokalną zmianę stosunków wodnych polegającą na zmniejszeniu strefy zasilania pierwszego poziomu wodonośnego. Ocenia się, iż jest to oddziaływanie wtórne, stałe i nieodwracalne. Realizacja planowanego przedsięwzięcia nie wiąże się z eksploatacją zasobów środowiska w postaci złóż kopalin. Nie przewiduje się wykorzystywania innych zasobów środowiska".
6) niepełnej analizy wpływu przedsięwzięcia na dobra materialne (art. 66 ust. 1 pkt 7 u.udos.info.środ.);
W zakresie powyższego zarzutu Sąd również w pełni podziela stanowisko organ, że w ocenie oddziaływania na środowisko, przeprowadzanej na podstawie przepisów u.udost.info.środ., należy uwzględnić jedynie te skutki dla dóbr materialnych, które - ze względu na swój charakter - mogą być także istotne dla środowiska. U.udost.info.środ. ta jest instrumentem nakierowanym stricte na ochronę interesu publicznego w postaci stanu środowiska naturalnego i zdrowia ludzi. To w tym kontekście ocenia się skutki środowiskowe wywierane przez przedsięwzięcia publiczne i prywatne, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji ocena oddziaływania na środowisko powinna być ograniczona wyłącznie do skutków istotnych dla środowiska, nie może natomiast uwzględniać potencjalnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na wartość dóbr materialnych. Słusznie Kolegium dalej wskazało, że u.udost.info.środ. nie jest instrumentem ochrony interesów majątkowych, takich jak np. wartość nieruchomości, nie jest też narzędziem ochrony interesów ekonomicznych (majątkowych) w toku realizacji przedsięwzięć budowlanych; w polskim porządku prawnym obowiązują w tym zakresie odpowiednie, odrębne środki prawne. Procedura oceny oddziaływania na środowisko powinna natomiast zachować swój ściśle środowiskowy wymiar. W postępowaniu środowiskowym ocena oddziaływania przedsięwzięcia na dobra materialne przeprowadzana jest więc w sposób odpowiedni dla danego przypadku. Kwestia utraty wartości ekonomicznej gruntów wykracza więc poza zakres procedury oddziaływania na środowisko.
Biorąc powyższe pod uwagę, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, z art. 66 ust. 1 pkt 7 u.udos.info.środ. nie wynika, aby inwestor winien odnieść się w raporcie do wpływu inwestycji na ceny nieruchomości w najbliższych miejscowościach, możliwości m.in. uszkadzania dróg publicznych przez ładowarki, samochody ciężarowe, czy atrakcyjność siedliskową miejscowości. Nie sposób również pominąć kwestii, na które w odniesieniu do "atrakcyjności urbanistycznej regionu" zwróciło uwagę Kolegium, a mianowicie, że "od początków XXI w. istnieje na tym terenie czynne składowisko odpadów, które typowo wiejską atrakcyjność okolicy nieco zaburzyło. Analizowane obecnie przedsięwzięcie, dotyczy "tylko" przeniesienia instalacji do - położonej obok jednej z kwater składowiska odpadów (nr 3) - hali (której budowy nie dotyczy prowadzone postępowanie), przy zwiększeniu wydajności instalacji, oraz - niewiążącej się ze z istotną zmianą krajobrazu - budową instalacji do biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów, związanej przede wszystkim z utwardzeniem terenu".
7) wadliwie przeprowadzonej analizy możliwości wystąpienia konfliktów społecznych (art. 66 ust. 1 pkt 15 u.udos.info.środ.);
W tym zakresie należy zwrócić uwagę na zapis Raportu w pkt. II.11 Analiza możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, w którym wskazano, że "w przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia przewiduje się niewielką aktywność lokalnych społeczności podczas trwania postępowania administracyjnego związanego z uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zakładu Zagospodarowania Odpadów w R. funkcjonuje w sąsiedztwie miejscowości R., R. i W. od roku 2005. Początkowo realizacja tego typu przedsięwzięcia mogła budzić obawy mieszkańców, jednak roztropna i zgodna z przepisami prawa eksploatacja rozwiała te wątpliwości. Zakład nie stanowi bowiem istotnego źródła uciążliwości dla mieszkańców sąsiednich miejscowości. Od czasu powstania Zakładu nie zanotowano istotnych incydentów, których stroną była lokalna społeczność". Ponadto, w aktach sprawy znajdują się pisma ponad 100 mieszkańców okolicznych terenów, którzy sprzeciwiają się planowanej inwestycji.
Odnosząc się do powyższych okoliczności, należało stwierdzić, że Raport jest zgodny z art. 66 ust. 1 pkt 15 u.udos.info.środ. Sam fakt protestów lokalnej społeczności nie powoduje, że ocena jego legalności w powyższym zakresie może być negatywna. Ponadto, kwestia nieprawidłowości w funkcjonowaniu składowiska w latach wcześniejszych czy też stwierdzenia składowania odpadów medycznych w Zakładzie w sposób niewłaściwy nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kwestie te mogą być – ewentualnie – przedmiotem innych postępowań, a nie postępowania dotyczącego ustalenia środowiskowych uwarunkowań planowanej inwestycji. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 1 grudnia 2020 r. (II OSK 430/18) ustawodawca nałożył wprawdzie obowiązek uwzględnienia w raporcie analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, jednakże obowiązek ten nie oznacza konieczności odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia tylko z powodu sprzeciwu lokalnej społeczności. Stanowisko to w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Zakwestionowany przez stronę skarżącą Raport taką analizę zawiera, a więc nie można podzielić jej stanowiska, że organ winien uwzględnić ryzyko występowania naruszeń dokonywanych przez inwestora, skoro takowe sytuacje miały miejsce w dotychczas prowadzonej działalności.
Podsumowując powyższe rozważania, należało w konkluzji stwierdzić, że Raport przedłożony przez inwestora w niniejszej sprawie spełnia wszelkie wymogi określone w przepisach u.udost.info.środ., w szczególności art. 66.
Zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, podważenie ustaleń raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań indywidualnie oznaczonego przedsięwzięcia (tzw. kontrraportu), sporządzonego przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu i co bardzo istotne, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (wyroki: NSA z dnia 20 marca 2014 r., II OSK 2564/12; NSA z dnia 26 marca 2013 r., II OSK 2271/11; NSA z dnia 30 kwietnia 2012 r., II OSK 75/11; NSA z dnia 23 lutego 2007 r., II OSK 363/06, LEX nr 323849; WSA w Bydgoszczy z dnia 6 marca 2018 r., II SA/Bd 746/17, LEX nr 2467304; WSA w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r., IV SA/Po 199/18, LEX nr 2482273). W rozpoznawanej sprawie wprawdzie strona skarżąca przedstawiła opinię na potwierdzenie kierowanych wobec Raportu zarzutów, jednakże nie można jej uznać – w ocenie Sądu – za taki dowód, który podważałby legalność Raportu. Przy czym Kolegium ma w tym zakresie słuszność, twierdząc, że nie ma podstaw, aby uznać, iż poprzestanie w załączonej do odwołania opinii na wyliczeniu braków Raportu mogło zostać uznane za dowód podważający jego rzetelność. Raportowi przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego, a nie - jak w przypadku ww. opinii - wyłącznie "krytycznego" charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważanie treści raportu nie może opierać się wyłącznie na przypuszczeniach strony odwołującej się (jej eksperta), nieopartych na odpowiednich ocenach (badaniach) specjalistycznych, lub przewidywanym, (hipotetycznym) wystąpieniu ewentualnych, przyszłych zagrożeń (uciążliwości) dla środowiska. Przy czym podkreślić tutaj należy, wszelkie zagrożenia i uciążliwości środowiskowe w najbliższym otoczeniu planowanej inwestycji, za które "odpowiedzialność" – jak próbuje wykazać strona skarżąca - ponosi funkcjonujący Zakłady Zagospodarowania Odpadów. Jak zaś stwierdził NSA w wyroku z dnia z dnia 28 lipca 2016 r. (II OSK 1076/15), "wnioski raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzonego przez osoby legitymujące się odpowiednią wiedzą nie mogą być zwalczane jedynie za pomocą samej negacji, niepopartej żadnymi konkretnymi argumentami, gdyż taki sposób argumentowania pozbawia spór charakteru jurydycznego". "Zawsze można twierdzić, że badania terenowe autorów Raportu mogłyby być bardziej szczegółowe lub wielokrotne, lecz wcale z tego nie wynika, że dotychczasowe były niewystarczające" (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2018 r., II SA/Wr 487/17). Zgodzić się trzeba również z Kolegium, że dopuszczenie z urzędu dowodu z tzw. kontrraportu nie jest obowiązkiem organu, zwłaszcza w sytuacji pozytywnego zaopiniowania i uzgodnienia przez organy współdziałające raportu przedstawionego przez inwestora oraz przy braku wątpliwości organu prowadzącego postępowanie środowiskowe co do kompletności i merytorycznej poprawności raportu (wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2013 r., II OSK 3064/12), a co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Istotne jest przy tym, że "jeżeli w danej sprawie przedstawiony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną" (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., II OSK 1862/11, LEX nr 1358431). Z tych samych powodów ograniczona musi być także ocena raportu dokonywana przez sąd administracyjnych (wyrok NSA z dnia 1 marca 2013 r., II OSK 2105/11, LEX nr 1340187).
Podkreślić też trzeba, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Organ właściwy do jej wydania powinien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami u.udos.info.środ. i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone tymi przepisami (wyrok NSA z dnia 23 maja 2017 r., II OSK 2396/15). Nie można więc odmówić wydania decyzji środowiskowej dlatego, że odwołujący się uważa, iż Raport winien spełniać wymogi przedstawione przez jego eksperta. W rozpoznawanej sprawie Kolegium poddało - w płaszczyźnie normatywnej i płaszczyźnie faktycznej - szczegółowej analizie i ocenie postępowanie wyjaśniające organu pierwszej instancji, w tym kluczowy dla sprawy Raport (wraz z jego uzupełnieniami), a także stanowiska organów współdziałających, i nie znalazło podstaw do sformułowania wniosków odmiennych od zawartych w zaskarżonej decyzji. Tym samym nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że w niniejszej sprawie doszło do wydania decyzji, w której ocena wpływu przedsięwzięcia na środowisko nie odpowiada jego rzeczywistemu oddziaływaniu na środowisko, albowiem określono warunki środowiskowe zgody na realizację kwestionowanego przedsięwzięcia w oparciu o nieprawidłowo sporządzony Raport.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych, trzeba podkreślić, że chociaż raport nie jest dokumentem urzędowym (w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.), to podlega on ocenie organu prowadzącego postępowanie środowiskowe w świetle zasady swobodnej oceny dowodów (zgodnie z dyspozycją art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje bowiem formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu taktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r., V SA 948/11, Lex nr 50114). Ponadto, art. 107 § 3 k.p.a. nakazuje organom w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym - wyjaśnić podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część decyzji, a jej zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiące dyspozytywną część decyzji. Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji), art. 7 k.p.a. (zasada wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) i art. 12 k.p.a. (zasada szybkości i prostoty postępowania).
Tym regułom proceduralnym zmierzającym do ustalenia prawdy obiektywnej sprostały w pełni w rozpatrywanej sprawie organy orzekające. Zdaniem Sądu organy w sposób wszechstronny wyjaśniły okoliczności sprawy i podjęły wszelkie czynności pozwalające na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy merytoryczne sprawy. Również treść uzasadnień podjętych przez organy decyzji zawiera wszelkie ustalenia świadczące o tym, że podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy. Tym samym zarzuty skargi naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. nie zostały również uwzględnione.
Na koniec podkreślenia wymaga fakt, że postępowanie administracyjne w sprawach o ustalenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia wszczynane jest na wniosek inwestora, co powoduje, iż to inwestycja wyznacza ramy postępowania, a na kolejnym etapie znajduje to z kolei odzwierciedlenie w sporządzonym na zlecenie tego właśnie inwestora raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Oczywistym jest, że raport dotyczyć musi konkretnego, wskazanego zamierzenia inwestycyjnego. Przechodząc zatem do analizy zgromadzonych w aktach sprawy dowodów i wywiedzionych na ich podstawie wniosków, w ocenie Sądu, stanowisko znajdujące obszerne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (liczącej ponad 40 stron) zasługuje w pełni na akceptację. Kolegium dogłębnie przeanalizowało cały materiał sprawy, mając na uwadze ciężar gatunkowy i charakter planowanej inwestycji. Ustalając stan faktyczny sprawy, organ podjął niezbędne kroki celem wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, odniósł się do stanowiska strony odwołującej się i rozpatrzył także szczegółowo i rzetelnie zarzuty odwołania. W ramach własnej, pogłębionej analizy zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i uzasadniło je w sposób wynikający z przepisów art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to wskazuje bowiem, iż organ odwoławczy podjął się ponownego zbadania sprawy, dokonał własnej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do sformułowanej w procesie stosowania prawa wykładni normy prawnej. Dokonał także bardzo szczegółowej analizy Raportu, jak i zarzutów pod jego adresem kierowanych a sformułowanych w przedłożonej przez stronę skarżącą opinii, mając na względzie elementy, które obligatoryjnie winny znaleźć się w sporządzonym Raporcie. Kontrola przedłożonego Raportu dokonana została zgodnie z przepisami u.udos.info.środ. jak i k.p.a., czemu organ dał wyraz w obszernym uzasadnieniu podjętej decyzji, co prowadzi do stwierdzenia, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję, której prawidłowości nie sposób podważyć. Tym samym, mając na uwadze tak szczegółowo i rzetelnie przeprowadzone postępowanie, zakończone prawidłowo umotywowaną decyzją, należało uznać za nieuzasadnione zarzuty dotyczące błędnej oceny materiału dowodowego, a to przedłożonego przez inwestora Raportu. Ocena dokonana przez Kolegium Raportu nie przekracza bowiem granic swobodnej oceny materiału dowodowego i nie budzi wątpliwości. Przepisy u.udos.info.środ. określają w art. 66 wymogi dotyczące sporządzenia raportu, a przedłożony przez inwestora raport, zdaniem Sądu, wymogi te spełnia.
Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych strona skarżąca w odwołaniu zarzuciła decyzji pierwszoinstancyjnej m.in. naruszenie obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ odwoławczy nie podzielił tego zarzutu i wskazał, z jakiej przyczyny uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Kolegium wskazało także, z jakiej przyczyny uznało przedłożoną opinię za niewiarygodną.
Reasumując powyższe, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa a przytoczona w niej argumentacja organu zasługuje w całości na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził uchybień stanowiących naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a tym samym skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów art. 145 § 1 P.p.s.a.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi w całości.