II SA/Wr 404/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która określiła spółce P. Sp. z o.o. opłatę zmienną za pobór wód podziemnych za IV kwartał 2023 r. w wysokości 2 953,00 zł. Spółka kwestionowała sposób ustalenia tej opłaty, argumentując, że pobiera wodę wyłącznie na cele realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (art. 274 pkt 4 Prawa wodnego). Organ natomiast twierdził, że spółka pobiera wodę również na cele poboru, uzdatniania i dostarczania wody (art. 274 pkt 2 lit. za Prawa wodnego), co uzasadniało zastosowanie wyższych stawek opłaty. Sąd podzielił stanowisko organu co do zasady konieczności zróżnicowania stawek w zależności od celu poboru wody przez przedsiębiorstwo wodociągowe. Jednakże, uznał sposób ustalenia opłaty za nieprawidłowy. W okresie przejściowym do końca 2026 r., opłata zmienna powinna być ustalana na podstawie oświadczeń podmiotów lub pomiarów dokonywanych przez organy. Organ, zamiast tego, zastosował szacowanie oparte na danych z analogicznego okresu roku poprzedniego, nie wyczerpując możliwości ustalenia rzeczywistej ilości pobranej wody zgodnie z art. 552 ust. 2 i 2a Prawa wodnego. Sąd podkreślił, że decyzja ustalająca opłatę ma charakter konstytutywny i wymaga wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. W związku z tym, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie opłat zmiennych za pobór wód podziemnych przez przedsiębiorstwa wodociągowe, stosowanie przepisów Prawa wodnego dotyczących szacowania opłat, kontrola działalności administracji w zakresie ustalania opłat za usługi wodne.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstwa wodociągowego pobierającego wodę na różne cele oraz okresu przejściowego do końca 2026 r. w zakresie metod ustalania opłat.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, pobierając wodę podziemną na cele zbiorowego zaopatrzenia ludności, może jednocześnie pobierać wodę na inne cele (np. dla podmiotów gospodarczych), co skutkowałoby zastosowaniem różnych stawek opłaty zmiennej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może pobierać wodę na różne cele, a stawki opłaty zmiennej powinny być zróżnicowane w zależności od tych celów, zgodnie z przepisami Prawa wodnego i rozporządzenia.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że przepisy Prawa wodnego i rozporządzenia odrębnie ustalają stawki opłat zmiennych dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz odrębnie dla celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Drugi cel jest węższy i wymaga ścisłej interpretacji.
Czy organ może ustalić wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w drodze szacowania, opierając się na danych z poprzedniego roku, gdy strona nie przedstawiła wymaganych danych o podziale poboru wody na cele?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może ustalić opłaty w drodze szacowania opartego na danych historycznych, jeśli nie wyczerpał możliwości ustalenia rzeczywistej ilości pobranej wody zgodnie z przepisami Prawa wodnego, w tym poprzez kontrolę gospodarowania wodami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że szacowanie oparte na danych z poprzedniego roku, bez próby ustalenia rzeczywistej ilości pobranej wody w danym okresie rozliczeniowym zgodnie z art. 552 ust. 2 i 2a Prawa wodnego, jest nieprawidłowe. Organ powinien był przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, w tym kontrolę, aby ustalić faktyczną ilość pobranej wody.
Przepisy (44)
Główne
p.w. art. 272 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa sposób ustalania wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.
p.w. art. 273 § ust. 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawa prawna decyzji określającej opłatę zmienną po rozpatrzeniu reklamacji.
p.w. art. 274 § pkt 2 lit. za
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa cel poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych związany z poborem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody.
p.w. art. 274 § pkt 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa cel poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych związany z realizacją zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.
p.w. art. 552 § ust. 2 i 2a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Reguluje sposób ustalania wysokości opłaty za usługi wodne w okresie przejściowym, w tym na podstawie oświadczeń lub pomiarów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a
Określa jednostkową stawkę opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. § 5 ust. 1 pkt 40
Określa jednostkową stawkę opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. § 5 ust. 2 pkt 1
Określa współczynnik różnicujący dla wód, które nie podlegają określonym procesom uzdatniania.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
u.z.z.w. art. 2 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja zbiorowego zaopatrzenia w wodę.
u.z.z.w. art. 2 § pkt 4
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.
u.z.z.w. art. 2 § pkt 18 lit. a i b
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
p.w. art. 16 § pkt 70 lit. a i b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy.
u.s.g. art. 9 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zakres działania spółek komunalnych.
u.g.k. art. 10 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
Działalność przedsiębiorstw komunalnych.
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzyganie wątpliwości prawnych na korzyść strony.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i interesu społecznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego.
p.w. art. 300 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do opłat za usługi wodne.
p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wymóg pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód.
p.w. art. 389 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wymóg pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód.
p.w. art. 403 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Cel korzystania z wód w pozwoleniu wodnoprawnym.
p.w. art. 35 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja usług wodnych.
p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne.
p.w. art. 298 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne.
p.w. art. 270 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Skład opłaty za usługi wodne.
p.w. art. 272 § ust. 13
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Obowiązek odrębnego pomiaru ilości wody dla różnych celów.
p.w. art. 552 § ust. 2b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Obowiązek składania oświadczeń dotyczących ilości pobranych wód.
p.w. art. 552 § ust. 2d
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Zawartość oświadczeń dotyczących ilości pobranych wód.
p.w. art. 273 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Reklamacja dotycząca opłaty za usługi wodne.
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wszczęcie postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 79a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Udział strony w postępowaniu.
p.w. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania przed organami.
p.w. art. 273a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wyłączenie stosowania niektórych przepisów k.p.a. w przypadku reklamacji.
p.w. art. 336 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Uprawnienia organów kontrolnych w zakresie ustalania przestrzegania przepisów.
o.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego.
p.w. art. 300 § ust. 1a i 1b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określenie organów Wód Polskich pełniących funkcje organów podatkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nieprawidłowo ustalił wysokość opłaty zmiennej poprzez zastosowanie szacowania opartego na danych z poprzedniego roku, zamiast wyczerpać możliwości ustalenia rzeczywistej ilości pobranej wody zgodnie z przepisami Prawa wodnego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 270 ust. 6, art. 272 ust. 1, art. 274 pkt 2 lit. za oraz art. 274 pkt 4 p.w. poprzez błędną wykładnię celów poboru wody. • Zarzuty naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 9 ust. 2 u.s.g. w zw. z art. 10 ust. 1-3 u.g.k. poprzez błędną wykładnię możliwości realizacji innych zadań przez spółkę komunalną. • Zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść skarżącej. • Zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolne i niezgodne z przepisami ustalenie wysokości opłaty. • Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 21 § 3 o.p. w zw. z art. 300 ust. 1 p.w.
Godne uwagi sformułowania
Sąd wskazuje, że wykładnia art. 272 ust. 1 i 2 i art. 274 pkt 4 p.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 40 i pkt 27 rozporządzenia nie budzi wątpliwości, a normy te pozostają spójne z regulacją zawartą w ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. • W tak zarysowanym sporze rację – co do zasady – należało przyznać organowi, choć ten nie ustrzegł się naruszeń tak przepisów prawa materialnego, jak i postępowania, które skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji. • W ocenie Sądu, przyjęta przez organ szacunkowa metoda ustalania wysokości opłaty zmiennej za IV kwartał 2023 r. pozbawiona była umocowania prawnego... • Decyzja określająca wysokość opłaty zmiennej nie weryfikuje "zobowiązania" ustalonego uprzednio w informacji.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Olga Białek
sprawozdawca
Dominik Dymitruk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat zmiennych za pobór wód podziemnych przez przedsiębiorstwa wodociągowe, stosowanie przepisów Prawa wodnego dotyczących szacowania opłat, kontrola działalności administracji w zakresie ustalania opłat za usługi wodne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstwa wodociągowego pobierającego wodę na różne cele oraz okresu przejściowego do końca 2026 r. w zakresie metod ustalania opłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat za zasoby naturalne, jaką jest woda, oraz interpretacji przepisów prawa wodnego w kontekście działalności przedsiębiorstw komunalnych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur dowodowych przez organy administracji.
“Czy Twoja firma wodociągowa płaci właściwe stawki za pobór wód? WSA wyjaśnia, jak unikać błędów w szacowaniu opłat.”
Dane finansowe
WPS: 2953 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.