II SA/Wr 401/24

II SA/Wr 401/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dominik Dymitruk
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Władysław Kulon /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 926/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 66 ust. 1 pk 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: starszy asystent sędziego Andżelika Abramowska-Meller po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 kwietnia 2024 r., nr 398/2024 w przedmiocie nakazu wykonania robót zabezpieczających oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia 8 kwietnia 2024 r., nr 398/2024 Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, (dalej - DWINB, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (aktualnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - dalej "k.p.a.") w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w W. (dalej - wspólnota, strona, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wałbrzycha, (dalej - PINB, organ I instancji) z dnia z dnia 18 lutego 2024 r., nr 2/2024 nakazującą wspólnocie wykonanie określonych robót zabezpieczających, będącego w stanie awaryjnym stropu pomiędzy I a II piętrem w obrębie korytarza II piętra wraz z zapewnieniem bezpiecznego dostępu do lokali mieszkalnych. Z przedstawionych łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika, że wskazane wyżej rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych.
Wspólnota pismem z dnia 6 października 2022 r. zażądała od PINB interwencji w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku. Organ nadzoru budowlanego w dniu 19 grudnia 2022 r. przeprowadził kontrolę budynku, która potwierdziła zgłaszane nieprawidłowości. W dokumentacji sporządzonej w ramach przeprowadzonych czynności organ odnotował m.in., że: w lokalu nr [...] w przedpokoju wykonano sufit podwieszony z płyt gipsowo-kartonowych, w dniu kontroli właścicielka lokalu dokonała odkrywki sufitu na odcinku 90 cm od drzwi wejściowych na długości około 65 cm, w otworze widoczne jest odspojenie starego tynku trzcinowego i ugięcie stropu, a także prześwit przez strop na II piętro, na korytarzu I piętra w okolicy wejścia do lokalu nr [...] i pomieszczenia wc widoczny brak odcinka podsufitki stropu pomiędzy I a II piętrem, odeskowanie zniszczone, prześwit na drugie piętro, w pomieszczeniu wc zlokalizowanym na I piętrze widoczny otwór w stropie pomiędzy i a II piętrem o wymiarach ok 60x80 cm przy ścianie lokalu nr [...] i nr [...], a także widoczne zbutwiałe belki stropowe, podest klatki schodowej II piętra widoczne odsłonięte belki stopowe są spróchniałe, widoczny otwór w stropie nad pomieszczeniem wc na I piętrze, widoczne nowe wzmocnienie odcinka stropu. Na II piętrze zdemontowano pomieszczenie wc, w części na lokalem nr [...] pozostało dolne odeskowanie stropu , belki stropowe zmurszałe i zniszczone, z korytarza na II piętrze widoczna szpara w odeskowaniu nad lokalem nr [...]. Całe odeskowanie stropu w części przy lokalach nr [...] i nr [...] wyeksploatowane, zniszczone. Przy progu do lokalu nr [...] belka stropowa zmurszała. Poczynione ustalenia stały się podstawą wszczęcia postępowania administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w W. na działce nr [...], obręb nr [...] Ś.
Ustalony stan budynku spowodował wydanie przez PINB decyzji z dnia 3 stycznia 2023 r., nr 1/2023, którą nakazano wspólnocie:
1) przeprowadzenie kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) w budynku zlokalizowanym przy ul. [...] w W., o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt. 1c,
2) przeprowadzenie kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w W., estetyki budynku oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt. 2,
Podano też, że przeprowadzenie kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego budynku stało się wymagalne z chwilą ostateczności decyzji. Nadto w decyzji zażądano:
- przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku przy ul. [...], w tym w szczególności stropu pomiędzy I i II piętrem budynku przy ul. [...] w W., (dz. nr [...], obręb nr [...] Ś.), obejmującej:
- ocenę stanu technicznego budynku w zakresie jego elementów konstrukcyjnych, w tym w szczególności stropu pomiędzy I i II piętrem,
- wskazanie stwierdzonych nieprawidłowości i podanie przyczyn ich powstania,
- określenie stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia wynikającego ze stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku,
- wskazanie zakresu robót budowlanych niezbędnych do przeprowadzenia, celem wyeliminowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego, z określeniem terminu ich wykonania.
Ekspertyzę stanu technicznego należało przedstawić w terminie do 15 lutego 2023 r.
Kolejno organ I instancji w dniu 21 marca 2023 r. wydał decyzję nr 6/2023, którą zmienił decyzję nr 1/2023 z dnia 3 stycznia 2023 r. w ten sposób, iż określił termin przedstawienia żądanej ekspertyzy stanu technicznego budynku do 15 kwietnia 2023 r. W zakresie zmiany terminu w trybie art. 155 k.p.a. strona złożyła kolejny wniosek, jednakże PINB decyzją nr 21/2023 z dnia 23 maja 2023 r. odmówił zmiany ostatecznej decyzji nr 1/2023 w zakresie terminu.
Jeżeli chodzi o obowiązki wynikające z wyżej wskazanej decyzji to z akt administracyjnych wynika, że nie zostały one wykonane, co poskutkowało skierowaniem do strony upomnienia z dnia 21 sierpnia 2023 r., nr 13/2023. Następnie postanowieniem z dnia 15 września 2023 r., nr 69/2023 PINB nałożył na wspólnotę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 20 000 zł. Złożone zażalenie zostało rozpoznane przez organ II instancji postanowieniem z dnia 16 listopada 2023 r., nr 1117/2023 utrzymującym w mocy zaskarżone postanowienie. Zobowiązana wspólnota wywiodła na wskazane postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga została oddalona prawomocnym obecnie wyrokiem z dnia 10 września 2024 r. (sygn. akt II SA/Wr 63/24).
Dodatkowo w dniu 12 lipca 2023 r. PINB przeprowadził oględziny przedmiotowego budynku. W protokole dokumentującym oględziny odnotowano, że w zakresie dotyczącym stropu pomiędzy I a II piętrem korytarza II piętra - strop w miejscu po zlikwidowanych pomieszczeniach wc jest uszkodzony, a uszkodzenia te przykryto płytami osb. Z kolei w pomieszczeniu wc na korytarzu I piętra wyłączonym z eksploatacji brakuje podsufitki, legar skorodowany biologicznie, dokonano prowizorycznych zabezpieczeń stropu nad pomieszczeniem. Strop pomiędzy I a II piętrem przy pomieszczeniu wc - ubytek tynku, uszkodzona podsufitka z desek, widoczny otwór stropu na wylot, zabezpieczony od góry płytami osb.
Ustalenia dokonane w ramach oględzin z dnia 12 lipca 2023 r. poskutkowały wydaniem przez PINB dla miasta Wałbrzycha decyzji z dnia 22 stycznia 2024 r., nr 2/2024, którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazano wspólnocie wykonanie robót zabezpieczających, w sposób zgodny z wiedzą techniczną, zniszczonego, będącego w stanie awaryjnym stropu pomiędzy I a II piętrem w obrębie korytarza II piętra wraz z zapewnieniem bezpiecznego dostępu do lokali mieszkalnych. Nadto zobowiązano wspólnotę do cyklicznej kontroli i utrzymywania w należytym stanie wykonanych robót zabezpieczających, do czasu doprowadzenia stropu do stanu zgodnego z prawem, tj. do czasu naprawy stropu. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniając to koniecznością ochrony zdrowia lub życia ludzkiego.
Organ wydany nakaz argumentował tym, że wspólnota nie utrzymuje budynku w odpowiednim stanie technicznym i nie wypełnia ustawowych obowiązków wynikających z rozdziału 6 ustawy Prawo budowalne. Stwierdzone nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, w części dotyczącej zniszczonego, będącego w stanie awaryjnym, stropu pomiędzy I a II piętrem w obrębie korytarza II piętra w obszarze jak na załączniku graficznym nr 1 do decyzji, mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia i obligują do wydania decyzji nakazującej wspólnocie usunięcie tych nieprawidłowości, poprzez wykonanie robót określonych w sentencji decyzji. W uzasadnieniu decyzji PINB zastrzegł, że zapadła decyzja jest decyzją częściową i rozstrzyga sprawę stanu technicznego budynku przy ul. [...] w W. , w części dotyczącej zabezpieczenia stropu pomiędzy I a II piętrem w obrębie korytarza II piętra w obszarze jak na załączniku graficznym nr 1 do decyzji, celem usunięcia zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia (art. 104 § 2 k.p.a.).
W złożonym od wyżej opisanej decyzji instancyjnym środku zaskarżenia skarżąca podniosła, że decyzja nie może zostać wykonana ze względu na brak dysponowania nieruchomością przy ul. [...] w W. . Wyjaśniono, że wspólnota żądała wszczęcia postępowania ze względu na złamanie Prawa budowlanego przez lokatora gminnego z lokalu nr [...], wskutek czego doszło do katastrofy budowlanej w obszarze lokalu nr [...] i nr [...] między I a II piętrem. Organ zignorował ten fakt, a wszczęcie postępowania nie było poprzedzone weryfikacją czy lokator lokalu nr [...] między I a II piętrem miał pozwolenie na przebudowę lokalu mieszkalnego nr [...] bądź stosowną dokumentację wymaganą Prawem budowlanym na wykonanie łazienki z wylaniem płyty betonowej pod brodzik prysznicowy bez izolacji na drewnianym stropie, która znacznie dociążyła strop drewniany i przerwała belkę stropową po wcześniejszych zalaniach. Wspólnota nie ma prawa do dysponowania nieruchomością nr [...] i tym samym nie może wyeliminować zagrożenia. Podano też, że termin, w którym należałoby wykonać zabezpieczenie, nie jest terminem realnym. Ponadto lokale obecnie są zasiedlane. Końcowo zaznaczono, że bez rozbiórki samowoli budowlanej tj. likwidacji płyty betonowej pod brodzik i demontażem ścianek działowych z odeskowaniem podłogi w lokalu nr [...] przez właściciela lokalu, nakaz nie może być spełniony pomimo starań wspólnoty.
W dniu 8 kwietnia 2024 r. DWINB wydał decyzję nr 398/2024, którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po przedstawieniu stanu sprawy oraz treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego przedstawiono regulacje prawnomaterialne dotyczące utrzymania obiektu budowlanego oraz zaprezentowano orzecznictwo dotyczące tego zagadnienia. W ramach własnych rozważań organ odwoławczy uznał, że PINB wykazał w sposób prawidłowy występowanie przesłanki z przepisu art. 66 ust 1 pkt 1 Prawo budowlane, tj. faktu, że stan techniczny budynku może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Wskazano na ustalenia dokonane w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, tj. wykazane nieprawidłowości w stanie technicznym budynku ujawnione w toku kontroli z dnia 15 grudnia 2022 r. oraz oględzin z dnia 12 lipca 2023 r., a w szczególności odspojenie starego tynku trzcinowego, ugięcie stropu, prześwity przez strop na II piętro, brak odcinka podsufitki stropu pomiędzy I a II piętrem, zniszczone odeskowanie, otwór w stropie, widoczne zbutwiałe belki stropowe, spróchniałe belki stropowe, widoczne nowe wzmocnienia odcinka stropu, zmurszałe i zniszczone belki stropowe, widoczne szpary w odeskowaniu, odeskowanie stropu w części przy lokalach nr [...] i nr [...] w całości wyeksploatowane i zniszczone, nadto wyraźnie uszkodzenia stropu po zlikwidowanych pomieszczeniach wc.
Wskazując na te ustalenia DWINB wyjaśnił, że zachodzi przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego w postaci zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, co wymusza wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strop między I a II piętrem jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Podczas oględzin stwierdzono zbutwienie, zmurszenia, prześwity, otwory, ugięcia stropu. Dodatkowo stwierdzono odspojenia starego tynku, zniszczone odeskowanie czy też braki odcinka podsufitki. Uznano, że występujące nieprawidłowości powodują stan zagrożenia życia i zdrowia ludzi. Z przedłożonej ekspertyzy technicznych, a także przedłożonych wynikach kontroli, wynika wprost i jest bezsporne, że stan stropu między I a II piętrem są w złym stanie technicznym.
W uzasadnieniu decyzji odniesiono się też do twierdzeń odwołania, w tym do stanowiska, że wspólnota nie może wykonać nakazu ze względu na brak prawa do dysponowania nieruchomością nr [...]. Oceniono, że zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowalnym może być zobowiązany właściciel lub zarządca budynku. Wobec tego obowiązek został nałożony na prawidłowego adresata, tj. wspólnotę i nie ulega wątpliwości, że wskazany w decyzji nakaz wykonania robót zabezpieczających dotyczy w znacznej mierze części wspólnych budynku, a obciążanie takowych winno obciążać właścicieli.
Nie podzielono też twierdzeń dotyczących przyczyn złego stanu budynku spowodowanego samowolą budowlaną ze względu na to, że art. 66 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego ma zastosowanie do zaistniałych sytuacji, nie zaś do sposobu powstania wskazanych w przepisie zagrożeń. Oznacza to, że istotą sprawy jest sam fakt zagrożeń życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska wynikający z wad stropu. Adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego może być właściciel lub zarządca budynku, a nie sprawca, który spowodował ich powstanie. Nadto decyzja nr 2/2024 z dnia 22 stycznia 2024 r. jest decyzją częściową i rozstrzyga sprawę jedynie w części dotyczącej zabezpieczenia stropu pomiędzy I a II piętrem i jej celem jest usunięcie zagrożenia życia lub zdrowia ludzi czy też bezpieczeństwa mienia.
W skardze wywiedzionej na wyżej omówioną decyzję wniesiono o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez wybiórcze i subiektywne zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, z pominięciem materiału dowodowego zaoferowanego przez stronę, oraz pominięcie wyroku Sądu Okręgowego w Ś.(1) I Wydział Cywilny Sądu z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt [...].
W uzasadnieniu skargi podano, że nakaz zwarty w decyzji jest celowym działaniem aby mnożyć wydatki ze środków zgromadzonych przez wspólnotę. Zignorowano posiadaną wiedzę o stanie technicznym lokali należących do Gminy W., w których dochodzi do rażącego naruszenia Prawa budowanego, a lokale gminne nie kwalifikują się do zamieszkania ze względu na brak dostępu do wc w budynku i łazienek. Organy nie przeczą, że w lokalach gminnych doszło do licznych samowoli budowlanych z naruszeniem Prawa budowlanego, ale bezcelowo dążą do eksploatowania tych lokali i obciążenia finansowego wspólnoty. Pomimo wyroku Sądu Okręgowego w Ś.(1) nie wszczęto postępowania w sprawie samowoli budowlanych w budynku od prawie 2 lat, pomimo kilkukrotnych wniosków.
Zdaniem skarżącej cel tj. usunięcie zagrożenia życia, zdrowia ludzi czy też bezpieczeństwa mienia nie zostanie nigdy osiągnięty jeśli samowole budowlane nadal będą eksploatowane w lokalach gminnych, a takie stwierdzenie odrzuca i jednocześnie ignoruje DWINB. Nakaz zabezpieczenia obszaru zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 do skarżonej decyzji narusza zasady prawidłowego zarządzana nieruchomością wspólną. Obszar najbardziej zdegradowany, który został odkryty przez właścicielkę lokalu nr [...] (zdemontowano ściankę działową między korytarzem a lokalem nr [...]) mieści się pomiędzy mieszkaniem nr [...] i nr [...]. Wspólnota poinformowała organ, że zagrożenie jest wewnątrz lokalu nr [...] i nr [...], a poszkodowana wspólnota nie może tym samym wyeliminować bezpowrotnie i trwale zagrożenia zdrowia, życia oraz mienia w przedmiotowym obszarze.
Wspólnota otrzymała prawo do dysponowania tylko nieruchomością nr [...] i nadal czeka na opuszczenie lokalu nr [...] przez lokatorów gminnych. Dalej argumentowano, że realizacja decyzji sprowadziłaby na ludzi przebywających w budynku bardzo duże niebezpieczeństwo utraty zdrowia i życia przy robotach zabezpieczających i jednoczesnej eksploatacji samowoli budowlanej w lokalu nr [...]. W tej sytuacji realizacja nakazu była i jest niebezpieczna i wręcz nierealna.
Ponadto wedle skarżącej postępowanie jest także prowadzone w niewłaściwym trybie i obciąża znacznie finansowo jedną stronę sporu, czyli wspólnotę mieszkaniową, która jest stroną poszkodowaną w przedmiotowej interwencji. Nadto zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a organ nałożył obowiązek na wspólnotę, podczas gdy obowiązki te powinny w pierwszej kolejności zostać nałożone na właściciela danego lokalu, który jest odpowiedzialny za jego stan techniczny.
W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o je oddalenie, z wyjaśnieniem, że po zapoznaniu się ze skargą nie znaleziono podstaw do jej uwzględnienia.
Na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz zarzuty i wnioski w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja DWINB z dnia 8 kwietnia 2024 r., nr 398/2024 utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 18 lutego 2024 r., nr 2/2024, nakazującą skarżącej wykonanie w przedmiotowym budynku określonych robót zabezpieczających, będącego w stanie awaryjnym stropu pomiędzy I a II piętrem w obrębie korytarza II piętra wraz z zapewnieniem bezpiecznego dostępu do lokali mieszkalnych. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4) organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powołany przepis umieszczony jest w Rozdziale 6 ustawy, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", w którym wskazano, że zgodnie z art. 61 właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Ten ostatni stanowi zaś, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.
Okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1, czyli stan zagrożenia życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co do zasady musi być wiązany z zużyciem lub uszkodzeniem obiektu. Z kolei wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego decyzja powinna uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Istotą nakazu wydanego na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie jest przywrócenie stanu sprzed wystąpienia stwierdzonych okoliczności powodujących zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, lecz doprowadzenie do stanu, w którym zagrożenia te zostaną wyeliminowane. Rodzaj nałożonych obowiązków będzie każdorazowo zależał od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości.
W świetle art. 66 ust. 1 omawianej ustawy nie ma znaczenia dlaczego doszło do stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem zastosowanie tego przepisu nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam sytuacji. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w pkt 1 - 4 obliguje organ do nakazania, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, a podejmowana w tym zakresie decyzja ma charakter związany.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W jej realiach, zebrany przez organ nadzoru budowlanego materiał dowodowy wskazuje na nieodpowiedni stan techniczny budynku, a stwierdzone naruszenia mogą zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.
Nie budzi bowiem wątpliwości, że interwencja służb nadzoru budowlanego miała miejsce na skutek żądania samej wspólnoty mieszkaniowej. Co więcej nieprawidłowy stan techniczny na żadnym etapie nie był przez stronę skarżącą kwestionowany, a dodatkowo został on należycie w toku postępowania udokumentowany. Dla porządku dodać w tym miejscu trzeba, że jak opisano to w części historycznej niniejszego wyroku, PINB co do samego stanu technicznego przedmiotowego budynku orzekł decyzją z dnia 3 stycznia 2023 r., nr 1/2023 zmienioną decyzją z dnia 21 lutego 2023 r., nr 6/2023. Jednakże decyzja ta w chwili wydawania decyzji z dnia 22 stycznia 2024 r., nr 2/2024 nie została wykonana. Okoliczność ta wynika choćby z faktu, że postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2023 r., nr 69/2023 nałożono na wspólnotę grzywnę w celu przymuszenia. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem DWINB z dnia 16 listopada 2023 r., nr 1117/2023, zaś skarga na postanowienie drugoinstancyjne została oddalona prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 10 września 2024 r.
Podkreślić więc należy, że zarówno na chwilę wydawania obecnie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia 18 lutego 2024 r., nr 2/2024 wspólnota nie wykonała decyzji z dnia 3 stycznia 2023 r., nr 1/2023, która to zawierała nakazy prowadzące do eliminacji stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Tak więc co do eliminacji zasadniczych nieprawidłowości w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczny akt administracyjny rozstrzygający tę kwestię. Niewątpliwie już potwierdzone nieprawidłowości pogłębiły się na skutek upływu czasu i braku adekwatnej reakcji wspólnoty, która nie tylko uchylała się od wydanego nakazu ale też kwestionowała prowadzone postępowanie egzekucyjne. Stwierdzone kontrolnie pogorszenie się stanu stropu pomiędzy I a II piętrem, który to dodatkowo powodował zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, nie mogło pozostać poza sferą zainteresowania organu nadzoru budowlanego, który z mocy prawa zobowiązany był do wydania w ramach posiadanych kompetencji nakazu usunięcia zagrożeń. Jak trafnie ujął to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2024 r., (sygn. akt II OSK 2233/22) oceniając obowiązek posłużenia się przez organ nadzoru budowlanego decyzją nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości obiektu budowlanego ,,Obowiązek czynienia przez organ użytku z przyznanej mu kompetencji jest aktualny dopóty, dopóki zachodzi stan wymieniony w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego" - LEX nr 3763963. Trzeba też mocno zaakcentować to, że decyzja PINB z dnia 18 lutego 2024 r., nr 2/2024 ma charakter częściowy bowiem odnosi się wyłącznie do wykonania robót zabezpieczających w zakresie stropu, co zostało zresztą precyzyjnie ujęte w załączniku graficznym do decyzji. W ocenie Sądu, wyszczególniony w decyzji PINB zakres koniecznych do wykonania robót zabezpieczających został wystarczająco skonkretyzowany, jest adekwatny do poczynionych przez organy ustaleń, a zarazem konieczny do wyeliminowania stwierdzonych zagrożeń.
Strona skarżąca w wywiedzionej skardze kwestionuje wydaną decyzję podając brak tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością. Zaznaczyć należy, że roboty zabezpieczające dotyczą elementów konstrukcyjnych, (wspólnych) przedmiotowego budynku tj. stropu pomiędzy I a II piętrem w obrębie korytarza. Trudno więc zgodzić się ze stanowiskiem, że w tej części budynku niemożliwy jest dostęp w celu wykonania zabezpieczeń. Nadto wydany nakaz został skierowany do wspólnoty, stąd też trudno zaakceptować pogląd jakoby niemożność wykonania decyzji warunkowana była tytułem prawnym do nieruchomości. Bardzo trafnie analizując sytuację bardziej skomplikowaną od istniejącej w niniejszej sprawie wyraził się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 30 czerwca 2023 r., (sygn. akt II SA/Kr 141/23), podając, że ,,Na gruncie art. 66 Prawa budowlanego brak jest podstaw prawnych do obciążania obowiązkami władającego częścią obiektu. Tak więc nawet w sytuacji gdy obowiązek dotyczy usunięcia nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym, winien on być nałożony na zarządcę obiektu budowlanego lub wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego". - LEX nr 3605165.
W realiach badanej sprawy, skarżąca czyni organom zarzut wydania nakazu w sytuacji, gdy jej zdaniem ,,lokale gminne nie kwalifikują się do zamieszkania" zaś nieprawidłowości powstały na skutek robót budowlanych w tych lokalach. W tym względzie, jako że podobne stanowisko zamieszczono w odwołaniu od decyzji, należy podzielić pogląd zaprezentowany w zaskarżonej decyzji DWINB. W ocenie Sądu właściwie nałożono nakaz na wspólnotę mieszkaniową nadto w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 Prawa budowlanego nie bada się przyczyn powstałych nieprawidłowości. Stanowisko to jako zasadniczo jednoznaczne prezentowane jest zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 14 marca 2024 r., (sygn. akt I SA/Op 46/24) przyjął, że ,,Organ nadzoru budowlanego wydając "nakaz" nie bada, kto ponosi odpowiedzialność za wystąpienie nieprawidłowego stanu technicznego, jak również nie rozstrzyga o sposobach finansowania robót. Jak wskazano w wyroku NSA z 3 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1163/05, ocena, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego ponosi winę czy odpowiedzialność za zaistniały stan, wyczerpujący dyspozycję normy art. 66 Prawa budowlanego, nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji. Z powyższego wynika, że ewentualne wzajemne roszczenia między współwłaścicielami w przedmiotowej sprawie mogą być realizowane na drodze cywilnej"., patrz - LEX nr 3701308.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a sformułowane w skardze zarzuty nie mogły znaleźć uzasadnienia. Stwierdzić bowiem należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wykazała, by naruszało ono prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jego z obrotu prawnego. W ocenie Sądu analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przeprowadzona przez nie ocena jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego. W sposób bowiem należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy.
Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.