II SA/Wr 400/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę właścicieli gruntu oznaczonego jako użytek leśny, potwierdzając obowiązek ponownego wprowadzenia roślinności leśnej mimo twierdzeń o braku jej istnienia w przeszłości.
Skarżący kwestionowali decyzję nakazującą ponowne wprowadzenie roślinności leśnej na działce oznaczonej jako użytek leśny, twierdząc, że nigdy nie była ona zalesiona i że upłynął już termin do wykonania obowiązku. Sąd uznał, że status gruntu jako lasu wynika z ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacji planowania gospodarki leśnej, a upływ terminu nie wyłącza kompetencji organu do wydania decyzji nakazowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę E. S. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Nadleśniczego nakazującą ponowne wprowadzenie roślinności leśnej na działce oznaczonej jako użytek leśny. Skarżący argumentowali, że działka nigdy nie była lasem, a jedynie pozostałością po sadzie, oraz że upłynął 5-letni termin do wykonania obowiązku. Sąd podkreślił, że status gruntu jako lasu wynika z danych ewidencyjnych i dokumentacji planowania gospodarki leśnej, a nie tylko z aktualnego pokrycia roślinnością. Stwierdził, że nawet jeśli drzewostan został usunięty, obowiązek ponownego wprowadzenia roślinności leśnej nadal istnieje, a upływ terminu do dobrowolnego wykonania nie pozbawia organu kompetencji do wydania decyzji nakazowej. Sąd nie uwzględnił również argumentów dotyczących możliwości finansowych i technicznych skarżących, wskazując, że powinny one być podnoszone na etapie postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, grunt oznaczony jako użytek leśny stanowi las w rozumieniu ustawy, nawet jeśli jest przejściowo pozbawiony roślinności leśnej, co wynika z definicji legalnej oraz danych ewidencyjnych i dokumentacji planowania gospodarki leśnej.
Uzasadnienie
Ustawa o lasach definiuje las jako grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej. Dane z ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacja planowania gospodarki leśnej potwierdzają leśny charakter gruntu, a ewentualne kwestionowanie tych danych wymaga postępowania w sprawie ich aktualizacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.l. art. 13 § 1
Ustawa o lasach
Właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, w tym do ponownego wprowadzania roślinności leśnej w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu.
u.l. art. 24 § 1
Ustawa o lasach
Jeżeli właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13, starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków w drodze decyzji.
Pomocnicze
u.l. art. 3
Ustawa o lasach
Definicja lasu, obejmująca grunt przeznaczony do produkcji leśnej, nawet jeśli jest przejściowo pozbawiony roślinności leśnej.
p.g.k. art. 24 § 2a
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Tryb zmiany lub aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów.
p.g.k. art. 21 § 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Znaczenie danych z ewidencji gruntów i budynków.
u.l. art. 5 § 3
Ustawa o lasach
Podstawa do zawierania porozumień między starostą a nadleśniczym w sprawie nadzoru nad gospodarką leśną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Status gruntu jako lasu wynika z ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacji planowania gospodarki leśnej. Upływ 5-letniego terminu do dobrowolnego wprowadzenia roślinności leśnej nie wyłącza kompetencji organu do wydania decyzji nakazowej. Dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów administracji w postępowaniu dotyczącym gospodarki leśnej.
Odrzucone argumenty
Działka nigdy nie była lasem, a jedynie pozostałością po sadzie. Upłynął 5-letni termin do wykonania obowiązku ponownego wprowadzenia roślinności leśnej. Nieuwzględnienie możliwości finansowych i technicznych skarżących. Brak dowodów na istnienie roślinności leśnej w przeszłości.
Godne uwagi sformułowania
Pokrycie gruntu roślinnością leśną nie jest warunkiem niezbędnym do uznania gruntu za las. Organy administracji publicznej co do zasady nie mogą kwestionować czy pomijać danych wynikających z oficjalnych rejestrów publicznych, w tym z ewidencji gruntów i budynków. Upływ tego terminu nie pozbawia właściwego organu kompetencji do wydania decyzji nakazowej w trybie art. 24 UoL, lecz przeciwnie zobowiązuje organ do jej wydania.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Olga Białek
członek
Gabriel Węgrzyn
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o lasach dotyczących definicji lasu, obowiązków właścicieli oraz trybu wydawania decyzji nakazowych, a także znaczenie danych z ewidencji gruntów i budynków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gruntu oznaczonego jako użytek leśny, który został pozbawiony drzewostanu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klasyfikacji gruntów i obowiązków właścicieli, a także pokazuje, jak ważne są oficjalne rejestry i procedury administracyjne.
“Czy Twój las to nadal las, jeśli nie ma na nim drzew? WSA wyjaśnia obowiązki właścicieli.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 400/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-10-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Gabriel Węgrzyn /sprawozdawca/ Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/ Olga Białek Symbol z opisem 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych Hasła tematyczne Lasy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 672 art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - t.j. Dz.U. 2023 poz 1752 art. 24 ust. 2a pkt 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi E. S. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 23 marca 2023 r. nr SKO 4204/4/23 w przedmiocie nakazu wykonania obowiązku polegającego na ponownym wprowadzeniu roślinności leśnej (uprawy leśnej). oddala skargę w całości. Uzasadnienie Decyzją z 23 III 2023 r., (SKO 4204/4/23) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej jako "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania E. S. i K. S. (dalej jako "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję z 29 XII 2022 r. (Nr 72/2022) Nadleśniczego Nadleśnictwa O. orzekającą: I. nakazać skarżącym, jako właścicielom użytku leśnego położonego w granicach działki gruntu nr [...], AM-[...], obręb C., gmina T., wykonanie obowiązku polegającego na: 1) ponownym wprowadzeniu roślinności leśnej (uprawy leśnej) na obszarze oddziału/pododdziału "1b" o powierzchni [...] ha, poprzez: a) wykonanie melioracji agrotechnicznych, b) wykonanie przygotowania gleby w celu wprowadzenia sadzonek, c) wykonanie odnowienia na powierzchni [...] ha, poprzez posadzenie sadzonek dębu szypułkowego, d) zabezpieczenie posadzonych sadzonek przed zgryzaniem przez zwierzynę, e) pielęgnację sadzonek przez okres 5 lat od daty ich wysadzenia, poprzez minimum dwukrotne wykaszanie chwastów w okresie wegetacyjnym; II. wykonać wymienione prace w sposób ustalony z leśniczym leśnictwa w T.; III. ustalić termin do dnia 31 XII 2024 r. (za wyjątkiem pielęgnacji sadzonek); IV. zobowiązać skarżących do pisemnego zgłoszenia wykonania obowiązków określonych w punkcie I Nadleśniczemu Nadleśnictwa O. Jak wynika z uzasadnienia decyzji odwoławczej, SKO na wstępie wyjaśniło, że decyzja organu I instancji została wydana przy uwzględnieniu porozumienia zawartego w dniu 1 IV 2019 r., (znak: OŚRiL.6160.1.2.2019) w sprawie powierzenia Nadleśniczemu Nadleśnictwa O. przez Starostę T. nadzoru nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa. W dalszej części uzasadnienia SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, co do istnienia w okolicznościach sprawy podstaw do zastosowania art. 24 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 IX 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2022 r. poz. 672, ze zm.) – dalej "UoL", a więc nałożenia na skarżących obowiązku ponownego wprowadzenia na części nieruchomości roślinności leśnej (upraw leśnych). SKO podkreśliło, że działka gruntu nr [...], AM-[...], obręb C., gmina T., o łącznej powierzchni [...] ha - której aktualnymi właścicielami są skarżący - w części obejmującej [...] ha, stanowi użytek lasy, oznaczony symbolem "Ls". Co przy tym kluczowe, część użytku leśnego (Ls) wchodzącego w skład działki gruntu nr [...], obejmująca obszar oddziału/pododdziału "1b", o powierzchni [...] ha, została pozbawiona roślinności leśnej - drzew, krzewów, runa leśnego - i obecnie stanowi niezagospodarowaną pozostałość po sadzie. Wynika to z materiału dowodowego zebranego na etapie pierwszoinstancyjnym, to jest z: - informacji udzielonych przez Starostę T. (m.in. załącznik do pisma z dnia 14 III 2021 r., znak [...]), - danych zawartych w inwentaryzacji stanu lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, stanowiących własność osób fizycznych, w obrębie ewidencyjnym C., - wizji lokalnej (terenowej) przeprowadzonej w dniu 26 IX 2022 r. przez organ I instancji, bez udziału skarżących, których zawiadomiono o jej przeprowadzeniu pismem z dnia 20 IX 2022 r. Jednocześnie, odnosząc się do stanowiska skarżących, SKO zaznaczyło, że z samym tylko faktem bycia właścicielem gruntu zaklasyfikowane jako "lasy" w rozumieniu UoL, wiążą się obowiązki wynikające wprost z art. 13 UoL. Obejmują one każdoczesnego właściciela takiej nieruchomości od chwili jej nabycia, niezależnie od trybu sukcesji prawnej. Obowiązki te wygasają dopiero z chwilą zmiany klasyfikacji gruntu na inny niż "las" w rozumieniu UoL, a nie z upływem pięciu lat od dnia usunięcia drzewostanu. Odmienna wykładnia powołanych przepisów byłaby sprzeczna nie tylko z ich literalnym brzmieniem, lecz również z ich celem, jakim jest ochrona lasów. SKO podkreśliło także, że ustalony w art. 13 ust. 1 pkt 2 UoL pięcioletni termin na ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (uprawy leśnej), stanowi termin, w którym obowiązek ten winien wykonać dobrowolnie właściciel. Termin ten biegnie od dnia usunięcia drzewostanu, niezależnie od tego przez kogo i w jakim celu został on usunięty, a także kiedy aktualny właściciel nabył grunt zaklasyfikowany jako las. Upływ tego okresu nie pozbawia właściwego organu kompetencji do wydania decyzji nakazowej w trybie art. 24 UoL. Wprost przeciwnie, zobowiązuje organ do jej wydania względem aktualnego właściciela nieruchomości. Bez wpływu na ocenę sprawy jest – zdaniem SKO - argumentacja, że na przedmiotowym terenie "nigdy nie istniał las", a co za tym idzie, brak było konieczności przesłuchiwania zawnioskowanych świadków na tę okoliczność. Faktem niebudzącym żadnych wątpliwości jest bowiem klasyfikacja tego terenu jako użytku leśnego, którą potwierdzają zarówno zapisy w ewidencji gruntów, jak i Program Zagospodarowania Lasu na okres od 1 I 1984 r. do 31 XII 1993 r., według stanu na dzień 1 I 1984 r., dla obszaru wsi C. SKO zwróciło też uwagę, że pozbawioną drzewostanu, a zaklasyfikowaną jako las, część działki nr [...], niemal ze wszystkich stron otaczają tereny zadrzewione. Tworzy to spójny obraz przypadku, w którym historycznie przedmiotowy grunt faktycznie porastał drzewostan, co skutkowało jego adekwatnym zaklasyfikowaniem jako użytku leśnego. Drzewostan ten został jednak usunięty, a teren faktycznie wykorzystywany na inne cele, o czym świadczą pozostałości sadu. Z dniem wejścia w życie art. 13 ust. 1 UoL, tj. 1 I 1992 r., rozpoczął bieg termin - na dobrowolne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) - przez właściciela, wynoszący wówczas 2 lata od usunięcia drzewostanu, a od 25 IX 2008 r. wydłużony 5 lat, od wystąpienia takiego zdarzenia (niezależnie od jego sprawcy i przyczyn). W oczywisty sposób do dnia wydania zaskarżonej decyzji obowiązek ten nie został dobrowolnie zrealizowany. W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, a w przypadku oddalenia skargi o zakreślenie skarżącym dłuższego terminu, uwzględniającego ich możliwości finansowe i techniczne, na wykonanie nałożonych obowiązków, tj. terminu co najmniej do dnia 31 XII 2025 r.; 2) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania; 3) przeprowadzenie rozprawy. Ponadto w skardze wniesiono o: 1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu załączonego do odwołania, tj. oświadczenia z dnia 25 X 2022 r., na okoliczność: stanu działki nr [...], AM-[...], obręb C., braku podstaw do uznania, że przedmiotowa działka może stanowić las; 2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wskazanych w treści przedmiotowego oświadczenia z dnia 25 X 2022 r., na okoliczność: stanu działki nr [...], AM-[...], obręb C., rodzaju drzew znajdujących się na działce obecnie, jak również w ujęciu historycznym. W skardze zarzucono: 1) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że działka nr [...] utraciła swoje cechy lasu, takie jak drzewostan, podczas gdy przedmiotowa działka nigdy nie posiadła cech lasu, czego dobitnym potwierdzeniem jest fakt, że aktualnie w/w działka stanowi niezagospodarowaną pozostałość po sadzie, co nakazuje przyjąć, że działka od zawsze pozbawiona była roślinności leśnej, w tym drzew, krzewów i runa leśnego, który to fakt wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego został odmiennie zinterpretowany przez SKO, który w sposób dalece bezpodstawny uznał, iż działka została pozbawiona roślinności leśnej - drzew, krzewów, runa leśnego, podczas gdy brak w tym zakresie jakichkolwiek dowodów; 2) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na całkowicie niezrozumiałym przyjęciu przez SKO, jakoby z faktu, iż skarżący nie kwestionują aktualnego stanu przedmiotowej działki gruntu, rzekomo wynikało, że działka została pozbawiona roślinności leśnej - drzew, krzewów i runa leśnego, podczas gdy skarżący na każdym etapie postępowania konsekwentnie kwestionują, jakoby na działce nr [...] kiedykolwiek występowała roślinność leśna, która umożliwiałaby zakwalifikowanie działki, jako użytek leśny, oznaczony symbolem "Ls", co zresztą potwierdza chociażby dokumentacja przedłożona przez skarżących, która została pominięta przez organy I i II instancji bez jakiegokolwiek uzasadnienia; 3) naruszenie art. 7, 75 § 1 i 77 kpa, poprzez dalece nieuzasadnione przyjęcie, jakoby to skarżący byli w ogóle zobowiązani do ponownego wprowadzenia roślinności leśnej na działce nr [...], podczas gdy rzeczona działka od zawsze była pozbawiona roślinności leśnej, w tym drzew, krzewów i runa leśnego, a ww. obowiązek zgodnie z art. 13 ust. 1 UoL, ograniczony jest terminem 5 lat od usunięcia drzewostanu, co sprawia, że nałożenie kwestionowanego obowiązku na skarżących jest bezprzedmiotowe, a tym samym ewentualny obowiązek w tym zakresie, nawet gdyby rzeczywiście istniał, wygasł; a w konsekwencji: 4) naruszenie art. 3 ust. 1 lit.a UoL, poprzez jego wadliwą interpretację, a w konsekwencji uznanie, że działka nr [...] stanowi las; 5) naruszenie art. 13 ust. 1 UoL, poprzez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że działka nr [...], stanowi las; 6) naruszenie art. 19 ust. 3 UoL, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy działki nr [...], objętej prawem współwłasności skarżących, nie można zakwalifikować jako lasu. W uzasadnieniu skargi skarżący umotywowali zarzuty, podkreślając w szczególności, że sporna działka nigdy nie była pokryta roślinnością leśną (funkcjonowała jako sad), tak więc nie można przyjąć, że została ona kiedykolwiek pozbawiona roślinności leśnej. Ustalenia organów w tym zakresie oparte są – zdaniem skarżących – na przypuszczeniach. Skarżący poddali też w wątpliwość zasadność nałożenia na nich obowiązku również z tego powodu, że upłynął już 5 letni termin zastrzeżony w art. 13 ust. 1 UoL. Z daleko idącej ostrożności przyjąć można, że jeżeli kiedykolwiek istniał obowiązek stwierdzony zaskarżoną decyzją, to z pewnością nie powinien obciążać on skarżących. Podniesiono również, że kwestionowana decyzja nie uwzględnia możliwości i zdolności finansowych, a także technicznych skarżących, którzy w przypadku ewentualnego niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy, nie są w stanie uczynić zadość nałożonym obowiązkom. Ewidentnie zarówno organ I instancji, jak również SKO, nie wzięły pod uwagę ww. okoliczności, pomijając całkowicie, że wykonywanie wszystkich obowiązków enumeratywnie wymienionych w treści nie jest możliwe bez znacznego uszczerbku dla skarżących. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 13 ust. 1 uol, właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do: 1) zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk; 2) ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu; 3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej; 4) przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3; 5) racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji przez: a) pozyskiwanie drewna w granicach nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu, b) pozyskiwanie surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu w sposób zapewniający możliwość ich biologicznego odtwarzania, a także ochronę runa leśnego. Określone wyżej obowiązki spoczywające na właścicielach lasów stanowią normatywny wyraz trwale zrównoważonej gospodarki leśną obejmującej między innymi zasadę zachowania lasów (art. 7 ust. 1 pkt 1 uol). Prawnym instrumentem egzekwowania powyższych obowiązków od właścicieli lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa jest decyzja starosty nakazująca wykonanie określonych obowiązków. Zgodnie bowiem z art. 24 uol, jeżeli właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13 albo nie wykonuje zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3, w szczególności w zakresie: 1) ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych), 2) przebudowy drzewostanu, 3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym: a) usuwania drzew opanowanych przez organizmy szkodliwe, a także złomów i wywrotów, b) zabiegów pielęgnacyjnych roślinności leśnej (upraw leśnych) w wieku do 10 lat, c) zabiegów w zakresie ochrony przeciwpożarowej - starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji. W okolicznościach sprawy zasadniczą podstawę materialnoprawną kwestionowanej skargą decyzji stanowił art. 24 pkt 1 uol, upoważniający starostę do nakazania ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych). Jakkolwiek decyzja została wydana przez Nadleśniczego Nadleśnictwa O., jednak właściwość tego organu znalazła podstawę w porozumieniu zawartym ze Starostą Powiatu T. w przedmiocie przekazania zadań dotyczących nadzoru nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, w tym upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych. Podstawę prawną do zawierania tego rodzaju porozumień stanowi art. 5 ust. 3 uol, z którego wynika, że starosta może, w drodze porozumienia, powierzyć prowadzenie w jego imieniu spraw z zakresu nadzoru nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, w tym wydawanie decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, nadleśniczemu Lasów Państwowych. Analizując zaskarżoną decyzję pod kątem ustawowych przesłanek dopuszczalności jej wydania należy przede wszystkim stwierdzić, że bezsporne jest, że skarżący są właścicielami nieruchomości o powierzchni [...] ha oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], AM-[...], obręb C. Poza sporem pozostaje także, że nieruchomość ta nie jest aktualnie pokryta roślinnością leśną, co potwierdził organ I instancji w toku oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 26 IX 2022 r. Sporny natomiast jest status nieruchomości. W opozycji do stanowiska organów obu instancji w ocenie skarżących nieruchomość nigdy nie była pokryta roślinnością leśną, przez co nie spełnia ustawowych kryteriów definicji "lasu" wskazanych w art. 3 uol. W konsekwencji nie można więc, zdaniem skarżących, nakładać na nich takich obowiązków jak na właścicieli "lasu". Z argumentacją skargi nie można się jednak zgodzić. Jak bowiem wynika z art. 3 uol, lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Z powołanej wyżej definicji legalnej wynika jednoznacznie, że pokrycie gruntu roślinnością leśną nie jest warunkiem niezbędnym do uznania gruntu za las. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia założenia, że skoro należący do skarżących grunt nie jest obecnie pokryty roślinnością leśną, to nie stanowi lasu w rozumieniu art. 3 uol. Z pozycji ustawowej definicji lasu istotne jest, że działka nr [...] stanowi grunt o powierzchni co najmniej 0,10 ha przeznaczony do produkcji leśnej. Taki wniosek można bowiem jednoznacznie wyprowadzić z danych ewidencji gruntów i budynków, gdzie figuruje ona jako teren oznaczony symbolem "Ls", a więc użytek leśny. Należy zaznaczyć, że w świetle przepisów regulujących prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, dzielą się na: 1) lasy, oznaczone symbolem "Ls"; 2) grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem "Lz" (zob. § 9 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 VII 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz.U. z 2021 r., poz. 1390). Istotne jest przy tym, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 ustawy z 17 V 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz.U. z 2023 r., poz. 1752). Organy administracji publicznej co do zasady nie mogą kwestionować czy pomijać danych wynikających z oficjalnych rejestrów publicznych, w tym z ewidencji gruntów i budynków. Dane w nich zawarte stanowią dla organów władzy miarodajną podstawę ustaleń dokonywanych na potrzeby konkretnych postępowań. Ewentualne zaś kwestionowanie danych zawartych w takiej ewidencji nastąpić może wyłącznie w trybie właściwym do zmiany lub aktualizacji danych, której dokonuje się zarówno z urzędu jak i na wniosek zainteresowanego, zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z okoliczności kontrolowanej sprawy nie wynika, by skarżący występowali do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków z wnioskiem o aktualizację (zmianę) danych w zakresie charakteru użytku gruntowego działki nr [...]. Zamiast tego, swoje twierdzenie o nieleśnym charakterze gruntu poparli załączonym do odwołania dowodem w postaci oświadczenia z 25 X 2022 r. - podpisanego przez kilkanaście osób (mieszkańców wsi C.) - stwierdzającego, że na przedmiotowym gruncie nigdy nie znajdował się las, a jedynie drzewa owocowe. Tego rodzaju dowód nie może jednak stanowić podstawy do zakwestionowania danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Jak już wyżej zasygnalizowano, kwestionowanie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków dokonuje się w trybie określonym w art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. To w postępowaniu w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych wnioskodawca może wykazywać niezgodność ujawnionych danych z istniejącym stanem faktycznym, w tym także w zakresie charakteru użytku gruntowego, żądając wprowadzenia odpowiednich zmian. Nie ma zaś miejsca na tego rodzaju czynności wyjaśniające w postępowaniu z art. 24 uol, którego przedmiotem jest wyłącznie nałożenie obowiązków z zakresu gospodarki leśnej na właścicieli gruntów figurujących jako użytek leśny. W tego rodzaju postępowaniu organy związane są danymi wynikającymi z ewidencji gruntów. Zasadnie zatem SKO nie uwzględniło dowodu z oświadczenia z 25 X 2022 r., jak również niecelowe byłoby przesłuchiwanie osób podpisanych na oświadczeniu w charakterze świadków. Zarówno organ I instancji (Nadleśniczy Nadleśnictwa O.) jak i SKO nie są organami uprawnionymi do weryfikowania danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Podkreślić również trzeba, że leśny charakter gruntu oznaczonego jako działka nr [...], potwierdza też zgromadzona w aktach administracyjnych dokumentacja sporządzona na potrzeby planowania gospodarki leśnej. Działka nr [...] uwzględniona była już w Programie Zagospodarowania Lasu na okres od 1 I 1984 r. do 31 XII 1993 r. Ujęto ją także w Uproszczonym Planie Urządzenia Lasu na okres od 1995 r. – 2004 r. W dokumencie tym zaewidencjonowano ją jako las o powierzchni [...]; o charakterze zalesionym (gatunek główny "Jś" - jesion) i bonitacji II. Przy okazji podkreślić należy, że dokument ten jednoznacznie zaprzecza twierdzeniu skarżących, jakoby działka nr [...] nigdy nie była pokryta roślinnością leśną. Z Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu na okres od 1995 r. – 2004 r. wynika bowiem jednoznacznie, że przynajmniej w dacie jego sporządzenia działka nr [...] miała charakter zalesiony. Kolejne dokumenty, tj. Inwentaryzacja Stanu Lasu na lata 2009 - 2018 oraz Inwentaryzacja Stanu Lasu na okres 2019 - 2028 również uwzględniają przedmiotową działkę jako teren gospodarki leśnej, wskazując już jednak potrzebę poddania jej zabiegom agrotechnicznym (AGROT), odnowieniu halizny (ODN-HAL), pielęgnacji (PIEL) i czyszczeniu wczesnemu (CW). Wynika z tego, że usunięcie roślinności leśnej celem zagospodarowania nieruchomości na cele sadu nastąpiło pomiędzy 1995 r. a 2009 r. Nie sposób w takich okolicznościach uznać, że działka nr [...] nigdy nie była zalesiona, nie stanowi gruntu leśnego i nie może być przedmiotem obowiązków określonych w art. 24 uol. W tym miejscu zasygnalizować też wypada, że zgodnie z obowiązującą uchwałą Rady Miejskiej T. z [...] V 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi C. (Dz.Urz. Woj.Doln. z 2017 r., poz. [...]), działka nr [...] znajduje się na terenie o funkcji zieleni urządzonej (symbol "ZP2"). Tego rodzaju okoliczność nie pozbawia jednak przedmiotowej nieruchomości dotychczasowego charakteru użytku leśnego i nie daje podstaw do uznania, że nie jest ona lasem. Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nieleśne nie oznacza, że grunt taki traci status gruntu leśnego. Na skutek zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje wyłącznie zmiana przeznaczenia gruntu. Nie stoi to na przeszkodzie dalszemu wykorzystywaniu tego gruntu w dotychczasowy sposób (wyrok NSA z dnia 29 IV 2020 r ., II OSK 2181/19 , CBOSA). W niniejszej sprawie potwierdzone zostało w toku przeprowadzonej rozprawy, że skarżący nie wnosili o wyłączenie działki nr [...] z produkcji leśnej. Same zaś ustalenia planu miejscowego nie są wystarczające do uznania, że przedmiotowa nieruchomość nie stanowi aktualnie gruntu leśnego. Odnosząc się do podniesionego w skardze upływu 5-letniego terminu wyznaczonego mocą art. 13 ust. 1 pkt 2 uol do ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych), to trafna jest argumentacja w tym względzie zawarta w decyzji odwoławczej. Upływ tego terminu nie wyłącza wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 1 uol kompetencji właściwego organu do nałożenia na właściciela lasu w formie decyzji obowiązku ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych). W orzecznictwie trafnie podnosi się, że przepis art. 13 ust. 1 pkt 2 uol przewiduje obowiązek ponownego wprowadzenia roślinności leśnej w terminie 5. lat, przy czym jest to termin, w którym właściciel powinien wykonać ten obowiązek dobrowolnie. Stwierdzenie natomiast przekroczenia tego terminu nie pozbawia właściwego organu kompetencji do wydania decyzji nakazowej w trybie art. 24 uol, lecz przeciwnie zobowiązuje organ do jej wydania (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 I 2018 r., II SA/Gd 434/17, CBOSA). Norma wynikająca z art. 13 ust. 1 pkt 2 uol reguluje zachowania swoich adresatów bezpośrednio i co do zasady nie wymaga decyzyjnej konkretyzacji – a skoro tej konkretyzacji nie wymaga, to nie ma też podstaw do jej dokonywania (nie można wydawać decyzji administracyjnej niejako zawczasu, li tylko po to, by potwierdzić uprawnienia lub obowiązki powstające z mocy prawa). Z kolei art. 24 pkt 1 uol ma znamiona regulacji pozwalającej organowi administracji na kontrolę wykonania uprawnień lub obowiązków i jurysdykcyjną reakcję o charakterze następczym w razie stwierdzenia, że wykonanie to nie nastąpiło. Oczywiście ta reakcja wchodzi w rachubę dopiero wtedy, gdy niewykonanie uprawnień można obiektywnie stwierdzić – a zatem po upływie ustawowego terminu (wyrok WSA w Krakowie z 27 II 2018 r., II SA/Kr 1627/17, CBOSA). Sąd nie znalazł również podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu podnoszonego w skardze nieuwzględnienia w decyzji "możliwości i zdolności finansowych, a także technicznych" skarżących oraz wyznaczenia zbyt krótkiego terminu na wykonanie nałożonych obowiązków. Przede wszystkim tego rodzaju argumenty i okoliczności je potwierdzające powinny być zgłaszane w toku postępowania administracyjnego. Tylko pod takim warunkiem możliwa byłaby sądowa kontrola decyzji w tym zakresie. Jak wynika z decyzji organu I instancji skarżącym wyznaczono termin ponownego wprowadzenia roślinności leśnej do dnia 31 XII 2024 r. Nie jest to obiektywnie termin krótki. Jeśli jednak wystąpiły w przypadku skarżących szczególne okoliczności przemawiające za wyznaczeniem terminu dłuższego, należało powołać się na te okoliczności najpóźniej w toku postępowania odwoławczego, czego skarżący nie uczynili. Na etapie uruchomionej rozpatrywaną skargą kontroli legalności wydania decyzji uwzględniane są z zasady wyłącznie okoliczności faktyczne i prawne istniejące w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Jak wynika z art. 133 § 1 ppsa, sąd wydaje orzeczenie na podstawie akt administracyjnych. Jeżeli zatem w toku postępowania administracyjnego skarżący nie podnosili okoliczności dotyczących ich "możliwości i zdolności finansowych, a także technicznych", to nie będzie podstaw do uchylenia decyzji administracyjnej z powodu nieuwzględnienia takich okoliczności. W rezultacie stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, nakładając na skarżących jako właścicieli lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa obowiązki związane z ponownym wprowadzeniem roślinności leśnej, nie narusza przepisów prawa. Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI