II SA/Wr 394/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-02-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneprzebudowaściana konstrukcyjnaściana działowapozwolenie na budowęsamowola budowlananadzór budowlanystan poprzedniprawo do dysponowania nieruchomością

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego ścian w lokalu mieszkalnym, uznając samowolną przebudowę za naruszenie prawa budowlanego.

Skarżący kwestionował decyzję nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego ścian w lokalu mieszkalnym, twierdząc, że usunięcie ścianki działowej nie wymagało pozwolenia na budowę. Sąd uznał jednak, że prace ingerowały w elementy konstrukcyjne budynku (ścianę konstrukcyjną i powiększenie otworów okiennych), co wymagało pozwolenia na budowę. Dodatkowo, skarżący nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uniemożliwiło legalizację robót. Sąd oddalił skargę, potwierdzając zasadność decyzji organów nadzoru budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi Z. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego ścian w lokalu mieszkalnym nr [...] przy placu [...] we W. PINB ustalił, że skarżący dokonał samowolnej przebudowy lokalu, polegającej na usunięciu fragmentu ściany konstrukcyjnej i powiększeniu otworów okiennych w ścianie zewnętrznej, bez wymaganego pozwolenia na budowę i prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący zarzucał organom błąd w ustaleniach faktycznych, błędną kwalifikację robót jako wymagających pozwolenia, brak wykazania zagrożenia bezpieczeństwa oraz skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że prace ingerowały w elementy konstrukcyjne budynku, co wymagało pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością, co uniemożliwiło legalizację robót. Również zarzuty dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa zostały uznane za bezzasadne, gdyż materiał dowodowy potwierdzał możliwość osłabienia konstrukcji budynku. Sąd uznał, że nakładanie obowiązków na inwestora, nawet bez tytułu prawnego do nieruchomości, jest uzasadnione, aby nie promować sprawców samowoli budowlanych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, samo usunięcie ścianki działowej nie wymaga pozwolenia na budowę. Jednakże, jeśli prace obejmują ingerencję w elementy konstrukcyjne budynku lub przegrody zewnętrzne, wymagane jest pozwolenie na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w analizowanej sprawie doszło do ingerencji w elementy konstrukcyjne (usunięcie fragmentu ściany konstrukcyjnej i powiększenie otworów okiennych w ścianie zewnętrznej), co wykracza poza zakres robót zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

u.P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

u.P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Pomocnicze

u.P.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

u.P.b. art. 29 § ust. 4 pkt 1a

Ustawa Prawo budowlane

u.P.b. art. 29 § ust. 7

Ustawa Prawo budowlane

u.P.b. art. 52 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Odrzucone argumenty

Usunięcie ścianki działowej nie wymagało pozwolenia na budowę, ponieważ nie dotyczyła przegród zewnętrznych ani elementów konstrukcyjnych. Zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1 u.P.b. było bezpodstawne, gdyż roboty nie wymagały zgłoszenia. Brak wykazania konkretnego niebezpieczeństwa dla ludzi i środowiska uzasadniającego zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b. Ściana konstrukcyjna w rzeczywistości była ścianką działową, na której nie opierała się konstrukcja budynku. Skierowanie decyzji do podmiotu, który nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czyni rozstrzygnięcie niewykonalnym.

Godne uwagi sformułowania

prace budowlane dotyczyły nie tylko usunięcia ścianki działowej (...) lecz co ważniejsze ingerowały w elementy konstrukcyjne budynku brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego obciążanie innego podmiotu, który nie miał nic wspólnego z realizowanymi robotami, nakazem byłoby wysoce niesprawiedliwe i promowałoby sprawców samowoli budowlanych

Skład orzekający

Ireneusz Dukiel

przewodniczący sprawozdawca

Adam Habuda

sędzia

Dominik Dymitruk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących ingerencji w elementy konstrukcyjne, wymogu pozwolenia na budowę oraz konsekwencji braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ingerencji w elementy konstrukcyjne w lokalu mieszkalnym wielorodzinnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak łatwo można popełnić błąd, ingerując w konstrukcję budynku, nawet w obrębie własnego lokalu, i jakie są tego poważne konsekwencje prawne.

Remont mieszkania skończył się nakazem przywrócenia stanu poprzedniego. Sąd wyjaśnia, dlaczego ingerencja w ścianę konstrukcyjną to poważne naruszenie prawa budowlanego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 394/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda
Dominik Dymitruk
Ireneusz Dukiel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 4 pkt 1a, art. 50 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2024 r., nr 321/2024 w przedmiocie nakazu doprowadzenia ścian w obrębie lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Z. B. (dalej jako strona, inwestor lub skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako organ odwoławczy lub DWINB) z dnia 15 marca 2024 r., Nr 321/2024, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej jako organ I instancji lub PINB) z dnia 6 grudnia 2023 r., Nr 2443/2023, nakazującą skarżącemu doprowadzenie ścian w obrębie lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy placu [...] we W. do stanu poprzedniego, poprzez odtworzenie fragmentu ściany konstrukcyjnej pomiędzy pomieszczeniami w lokalu nr [...] o cechach i parametrach nośności nie mniejszych niż usunięta oraz odtworzenie ściany zewnętrznej wraz ze stolarką okienną (o wielkości i podziale sprzed przebudowy) w obrębie powiększonych otworów okiennych o cechach i parametrach nośności oraz izolacyjności termicznej nie mniejszych niż wcześniej istniejące (przed rozbiórką) - pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej do kierowania z robotami budowlanymi przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym oraz należącej do okręgowej izby inżynierów budownictwa.
Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 15 marca 2023 r. do PINB wpłynęła skarga zarządcy budynku przy placu [...] we W. dotycząca robót budowlanych prowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...] zlokalizowanym w tymże budynku, bez wymaganego pozwolenia, z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. W konsekwencji PINB pismem z dnia 3 kwietnia 2023 r., wezwał stronę do dostarczenia określonych informacji oraz dokumentów.
Następnie organ I instancji przeprowadził w dniu 19 kwietnia 2023 r. kontrolę, w trakcie której ustalono, że przy placu [...] we W. , istnieje budynek wielorodzinny w zabudowie zwartej. Od strony zaplecza, na elewacji podwórzowej, na najwyższej kondygnacji widoczne są trzy powiększone otwory okienne z wymienioną stolarką okienną. Otwory okienne zachowują układ odpowiadający poniższym kondygnacjom oraz tę samą szerokość. Zmieniono natomiast wysokość otworów, a podział stolarki jest niezgodny z pierwotnym. W trakcie powyższych czynności, lokal nie został udostępniony do kontroli. Z przeprowadzonych czynności sporządzono protokół kontroli nr [...] oraz wykonano dokumentację zdjęciową.
Przy piśmie z dnia 23 czerwca 2023 r. pełnomocnik strony przedłożył ocenę techniczną przeprowadzonych robót budowlanych, sporządzoną przez mgr inż. J. P. W treści pisma poinformowano także m.in., że inwestor wystąpił do wspólnoty mieszkaniowej o udzielenie mu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz do konserwatora zabytków o uzgodnienie wykonanych robót budowlanych.
Organ I instancji przeprowadził w dniu 2 sierpnia 2023 r. ponownie kontrolę, z której sporządzono protokół kontroli nr [...] oraz dokumentację zdjęciową. W toku tej kontroli ustalono, że w przedmiotowym lokalu prowadzone są roboty budowlane, polegające na przebudowie i remoncie. Lokal ten składa się z dwóch pomieszczeń: pomieszczenia dostępnego z klatki schodowej - przejściowego bez okien oraz pomieszczenia po lewej stronie od wejścia do lokalu, z oknami wychodzącymi na zaplecze budynku. W pomieszczeniu po lewej stronie od wejścia do lokalu, w ścianie zewnętrznej, widoczne są trzy otwory okienne - powiększone w kierunku posadzki. Nad otworami widoczne zachowane nadproża ceglane. Stolarka okienna typu drzwi balkonowe wstawiona od wewnątrz, oparta o poziomy fragment nadproża w dwóch otworach. W trzecim otworze stolarka zamontowana za pomocą pianki. W dwóch otworach widoczne rozpory. Otwory okienne nie zostały zabezpieczone. W opisanym pomieszczeniu, na suficie, widoczny ślad po demontażu ścianki o niewielkiej grubości. W obrębie lokalu ściany ceglane, bez warstw wykończeniowych. Ściana po prawej stronie od wejścia do lokalu i sufit w pierwszym pomieszczeniu z zamontowaną okładziną gipsowo-kartonową. W pozostałej części lokalu, sufit z widocznymi okładzinami tynkarskimi, posiadającymi widocznie ślady zużycia technicznego. Na podłogach nowe wylewki betonowe. Brak wewnętrznej stolarki drzwiowej i ościeżnic. Widoczna instalacja elektryczna - wiszące luźno kable. Ściana zewnętrzna (z otworami okiennymi) ceglana. W obrębie ściany konstrukcyjnej, dzielącej pomieszczenia, widoczne ślady podkucia oraz braki cegieł na szerokość ściany. Widoczna rura PCV kanalizacyjna w obrębie posadzki i opisanego podkucia ściany. W lokalu widoczne wyprowadzone podejścia wody, zaślepione przewody wentylacyjne, a także brak, osprzętu elektrycznego, urządzeń grzewczych, wyposażenia sanitarnego, baterii. Na miejscu widoczne zgromadzone materiały budowlane. Roboty nie zostały zakończone.
Jednocześnie w toku kontroli R. J. (występujący z ramienia zarządcy budynku) oświadczył do protokołu, że Wspólnota Mieszkaniowa nie podjęła uchwały udzielającej zgody na prowadzenie robót w obrębie części wspólnej budynku. Z kolei pełnomocnik skarżącego oświadczył, że na dzień kontroli, nie posiada informacji na temat już wykonanych i planowanych robót oraz, że w terminie 14 dni dostarczy do PINB pisemne wyjaśnienia dotyczące prowadzonych i planowanych robót, dodając przy tym, że na dzień kontroli, nie posiada informacji na temat uzgodnień z organem konserwatorskim w zakresie prowadzonych robót.
Pismem z dnia 3 sierpnia 2023 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w sprawie robót związanych z przebudową przegrody zewnętrznej i ściany konstrukcyjnej lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku bez wymaganego zgłoszenia oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi. Pismem datowanym również na 3 sierpnia 2023 r. PINB wezwał stronę do przedłożenia dokumentu, z którego wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - w zakresie przegrody zewnętrznej i ściany nośnej, informując jednocześnie, że w razie braku powyższej dokumentacji, organ nadzoru budowlanego będzie zobligowany do wydania decyzji o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony wskazał listę robót, które zostały już wykonane oraz robót planowanych, a także poinformował, że uchwała w sprawie udzielenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest procedowana w ramach wspólnoty mieszkaniowej i ma zapaść do końca września 2023 r.
Pismem z dnia 9 października 2023 r. PINB zawiadomił strony postępowania o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także o przysługujących stronom uprawnieniach.
W odpowiedzi strona pismem z dnia 23 października 2023 r., wniosła o wydłużenie terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy do końca listopada 2023r., wskazując, że w tym terminie zostanie ostatecznie rozstrzygnięcia kwestia dotycząca podjęcia uchwały w sprawie udzielenia skarżącemu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wobec nieprzedłożenia stosownej dokumentacji, PINB wydał w dniu 6 grudnia 2023 r. wzmiankowaną na wstępie decyzję, od której strona wniosła odwołanie zarzucając m.in. naruszenie art. 29 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej jako u.P.b.), art. 50 ust. 1 pkt 1 u.P.b., art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b., art. 50 ust. 1 pkt 1-4 u.P.b. oraz art. 52 ust. 1 u.P.b.
Po rozpoznaniu odwołania powołaną na wstępie decyzją DWINB utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wskazał organ odwoławczy, co prawda przebudowa budynków nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia - jednak tylko wówczas, gdy swoim zakresem nie obejmuje elementów konstrukcyjnych i przegród zewnętrznych. W przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z przebudową zarówno elementów konstrukcyjnych, jak i przegród zewnętrznych (ściana konstrukcyjna i ściana zewnętrzna, znajdujące się w obrębie przedmiotowego lokalu), które to nie są wyłączone z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie DWINB determinowało to obowiązek inwestora uzyskania, przed przystąpieniem do robót, pozwolenia na budowę wydanego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej – którego to obowiązku strona nie dopełniła. Tym samym, zdaniem DWINB, doszło do naruszenia norm prawa budowlanego. W zakresie braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania ustalono, że nie wykazano aby strona takim prawem dysponowała. W rezultacie organ I instancji słusznie nałożył na stronę obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.P.b., a brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że brak było podstaw do wydania nakazu w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b., bowiem inwestor nie jest w stanie doprowadzić wcześniej wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami, a to z uwagi na fakt, że nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem jedyną możliwością doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest przywrócenie stanu poprzedniego. W zakresie nieprawidłowego określenia adresata decyzji, a więc naruszenia art. 52 u.P.b., DWINB wskazał, że nakazane przez organ I instancji roboty mają polegać na przywróceniu stanu poprzedniego. W okolicznościach sprawy, zgodnie z ustaleniami organu I instancji, w przedmiotowym budynku prowadzone są samowolne roboty budowlane polegające na przebudowie, zaś prace te, na dzień kontroli, nie zostały zakończone. Wobec powyższego, w ocenie DWINB, prawidłowym było zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 52 zdanie pierwsze u.P.b. - a tym samym nakazy zawarte w zaskarżonej decyzji, prawidłowo zostały nałożone na inwestora robót budowlanych (stronę) - nie zaś na wspólnotę mieszkaniową czy zarządcę budynku. Organ odwoławczy dostrzegł przy tym, że PINB nie wstrzymał robót pomimo faktu ich niezakończenia. Jednakże w ocenie DWINB, ze względu na charakter wykonanych robót budowlanych i ich kwalifikację oraz przedłożoną przez inwestora ocenę techniczną robót budowlanych, decyzja wydana przez PINB na podstawie art. 51 ust 1 u.P.b., swym zakresem kompleksowo obejmowała powstałe zagadnienia, w tym kwestię zagrożeń i bezpieczeństwa w obrębie prowadzonych robót.
W skardze na powyższą decyzję DWINB podniesiono zarzuty naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy:
1) art. 29 ust.4 pkt 1 lit. a) u.P.b. poprzez błędne przyjęcie, iż usunięcie ścianki działowej wymagało uzyskania zgody budowlanej, a więc jest samowolą budowlaną prowadzoną bez wymaganego zgłoszenia, podczas gdy ta przebudowa nie wymagała uzyskania ani pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia, albowiem ta przebudowa nie dotyczyła przegród zewnętrznych ani elementów konstrukcyjnych, a więc w tej części badane roboty budowlane nie zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, o której wzmiankuje organ I i II instancji administracyjnej, a zatem kwalifikacja wykonanych robót pod kątem legalności jest wadliwa;
2) art. 50 ust. 1 pkt 1 u.P.b. poprzez jego zastosowanie i bezpodstawne wszczęcie postępowania naprawczego na tej podstawie, w sytuacji błędnego uznania, iż badane roboty budowlane (usunięcie ścianki działowej) zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia, podczas gdy analizowane roboty nie zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia, skoro w świetle art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.P.b. nie wymagały one uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia, zaś przypadek, o którym mowa w art. 29 ust. 7 u.P.b., nie zachodził, a więc organ nie miał prawa prowadzić postępowania naprawczego w związku z tą podstawą prawną;
3) art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b. poprzez jego zastosowanie i bezpodstawne wszczęcie postępowania naprawczego na tej podstawie, w sytuacji braku wykazania w postępowaniu jakie konkretne niebezpieczeństwo grozi ludziom i środowisku oraz jakiego zabezpieczenia inwestor zaniechał zastosować w trakcie robót i jakie w tym wypadku zabezpieczenia byłyby odpowiednie w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b., co doprowadziło do bezpodstawnego wszczęcia postępowania naprawczego i wydania nakazów ponadto nie związanych ze wskazaną przesłanką;
4) art. 51 ust. 1 pkt 1 u.P.b. poprzez jego zastosowanie i nałożenie nakazów odtworzenia fragmentu ściany konstrukcyjnej pomiędzy pomieszczeniami w lokalu nr [...] o cechach i parametrach nośności nie mniejszych niż usunięta ściana, w sytuacji, gdy wskazana ścianka konstrukcyjna w rzeczywistości nie była ścianą konstrukcyjną tylko działową, ponieważ na niej nie opierała się konstrukcja budynku;
5) art 52 ust. 1 u.P.b. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co czyni rozstrzygnięcie niewykonalnym z punktu widzenia przepisów prawa, w szczególności ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W rezultacie tak sformułowanych zarzutów wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że w sprawie doszło do błędu w ustaleniach dotyczących stanu faktycznego sprawy poprzez bezpodstawne stwierdzenie organów, że usunięta ściana działowa miała charakter ściany konstrukcyjnej, co nie wynika z żadnego dokumentu zebranego przez organy w przedmiotowej sprawie, ale dowolnej oceny dokonanej przez organ. Wskazano nadto, że z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wydany przez organ nakaz został nałożony na niewłaściwy podmiot.
W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 11 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U z 2024 r. poz. 935, dalej: u.p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 u.p.p.s.a.).
Dokonując zatem, w myśl tych wskazań, oceny zaskarżonej decyzji co do zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie zasadniczo sprowadza się zasadniczo do kwestionowania przez skarżącego przyjętej przez organy kwalifikacji wykonywanych robót budowlanych. Skarżący wskazuje bowiem, że w sprawie nie mamy do czynienia z usunięciem ściany konstrukcyjnej lecz działowej, a w konsekwencji roboty te nie wymagają pozwolenia na budowę, a także dokonania zgłoszenia.
W ocenie Sądu zarzuty skargi w tym zakresie okazały się bezzasadne. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 u.P.b. rozpoczęcie robót budowlanych (w tym przebudowy) wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, chyba że dany rodzaj robót został zwolniony z tego obowiązku w art. 29 u.P.b. Jednocześnie wymaga zauważenia, że przebudowa lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co wynika z art. 29 ust. 4 pkt 1a u.P.b., który zwalnia z uzyskania pozwolenia budowę oraz zgłoszenia w przypadku wykonywania robót budowlanych polegających na przebudowie obiektu, ale z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym protokołów kontroli nr [...] i nr [...], ale także dokumentacji zdjęciowej) wprost wynika bowiem, że realizowane przez skarżącego prace budowlane dotyczyły nie tylko usunięcia ścianki działowej (na co wskazuje skarżący), lecz co ważniejsze ingerowały w elementy konstrukcyjne budynku i polegały na: usunięciu fragmentu ściany konstrukcyjnej wewnątrz lokalu (ściana o grubości półtorej cegły) oraz powiększeniu otworów okiennych w ścianie zewnętrznej. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wykazał, ażeby uzyskał wymagane pozwolenie. Zatem, skoro nastąpiła ingerencja w element konstrukcyjny obiektu budowlanego to zasadnie przyjęły organy, że skarżący dokonał samowolnej przebudowy i prawidłowo zastosowały art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 u.P.b. W tym zakresie przyjdzie także podnieść, że DWINB prawidłowo wskazał, iż brak zgody wspólnoty mieszkaniowej uniemożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego samowolnie wykonanych robót.
Przechodząc dalej Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących braku przesłanek do zastosowania przez organy art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b. Skarżący podnosi, że organy nie wykazały konkretnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zatem wskazać należy, że w art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b. wymienia się sytuację, która polega na tym, że roboty budowlane są wykonywane w sposób mogący spowodować m.in. zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Tymczasem, w okolicznościach sprawy, materiał dowodowy potwierdza, że powiększenie otworów okiennych w ścianie zewnętrznej oraz usunięcie fragmentu ściany konstrukcyjnej mogło prowadzić do osłabienia konstrukcji budynku. W protokole kontroli z dnia 2 sierpnia 2023 r. wyraźnie wskazano na brak zabezpieczeń powiększonych otworów okiennych. Nadto zwrócono uwagę na prowizoryczny sposób montażu stolarki okiennej oraz widoczne rozpory. Wskazano nadto na podkucia w obrębie ściany konstrukcyjnej. W ocenie Sądu wskazane okoliczności dostatecznie przemawiały za słusznością przyjęcia przez organy, że wykonane roboty budowlane mogły powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, co uzasadniało zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b.
Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 52 u.P.b. W tym zakresie wskazać należy, że co do zasady zgodnie z art. 52 u.P.b. obowiązki określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale 5b u.P.b., organy nadzoru budowlanego mogą nakładać na inwestora i to także w przypadku, gdy nie przysługuje mu tytuł prawny do nieruchomości. Co prawda nie oznacza to, że można czynić tak zawsze i bezrefleksyjnie, nie bacząc na racjonalność takiego podejścia w indywidualnych okolicznościach danej sprawy. Zgodnie z art. 52 u.P.b. ustawodawca dał organom nadzoru budowlanego wybór, wskazując, że obowiązki w postępowaniach w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy mogą być nakładane na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy, obciążanie innego podmiotu, który nie miał nic wspólnego z realizowanymi robotami, nakazem byłoby wysoce niesprawiedliwe i promowałoby sprawców samowoli budowlanych, zdejmując z nich odpowiedzialność za nią. Sąd nie dostrzega jednocześnie uzasadnienia kierowania ciężarów administracyjnych będących następstwem popełnienia deliktu administracyjnego w odniesieniu do podmiotu, który nie tylko deliktu tego się nie dopuścił, ale który też na jego popełnienie nie wyrażał zgody - w sytuacji kiedy sprawca deliktu jest organom znany.
Podsumowując Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż organy nadzoru prawidłowo zakwalifikowały wykonane roboty budowlane jako wymagające pozwolenia na budowę oraz wykazały, że skarżący nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja DWINB została wydana zgodnie z przepisami u.P.b., a argumentacja skarżącego nie podważyła jej zasadności.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI