II SA/WR 388/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę fundacji na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające grzywnę w celu przymuszenia za niewykonanie nakazu usunięcia wad technicznych budynku.
Fundacja L. zaskarżyła postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie nakazu usunięcia wad technicznych budynku. Sąd administracyjny uznał, że grzywna została nałożona prawidłowo, ponieważ fundacja nie wykonała nałożonych obowiązków w terminie, a jej sytuacja finansowa nie stanowi podstawy do uchylenia środka egzekucyjnego. Sąd podkreślił, że grzywna ma charakter dyscyplinujący i nie jest karą, a jej celem jest przymuszenie do wykonania obowiązku.
Fundacja L. wniosła skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na fundację grzywny w celu przymuszenia w kwocie 45 000 zł. Grzywna została nałożona za niewykonanie nakazu usunięcia wad technicznych budynku mieszkalnego, wydanego pierwotnie w 2018 roku. Pomimo upływu wielu lat i licznych kontroli, fundacja nie wykonała wszystkich nałożonych obowiązków, ograniczając się jedynie do wymiany rynien i rur spustowych oraz częściowego zabezpieczenia przewodów kominowych i gniazd elektrycznych. Fundacja argumentowała, że realizuje prace w miarę możliwości finansowych i priorytetowo traktuje kwestie bezpieczeństwa, a także wskazywała na trudności związane z remontem zabytkowego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek przymusu. Sąd podkreślił, że celem grzywny jest przymuszenie do wykonania obowiązku, a nie kara, i że sytuacja finansowa zobowiązanego nie jest podstawą do uchylenia środka egzekucyjnego. Sąd zaznaczył również, że grzywna nie jest świadczeniem bezzwrotnym, a w przypadku wykonania obowiązku może zostać umorzona lub zwrócona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest uzasadnione, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, nawet jeśli wykazuje pewien postęp. Sytuacja finansowa zobowiązanego nie stanowi podstawy do uchylenia środka egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem dyscyplinującym mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku. Brak pełnego wykonania obowiązku w terminie, pomimo wykazanego postępu, uzasadnia zastosowanie tego środka. Sytuacja finansowa strony skarżącej nie jest decydująca dla zasadności nałożenia grzywny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 119 § 1-2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Pr. bud.
Ustawa Prawo budowlane
Podstawa nałożonych obowiązków dotyczących wad technicznych budynku.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 121 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.
u.p.e.a. art. 122 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
u.p.e.a. art. 125 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte, grzywny podlegają umorzeniu.
u.p.e.a. art. 126
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Na wniosek zobowiązanego który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.
k.p.a. art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykonanie nałożonych obowiązków w terminie uzasadnia zastosowanie grzywny w celu przymuszenia. Sytuacja finansowa zobowiązanego nie stanowi podstawy do uchylenia środka egzekucyjnego. Grzywna w celu przymuszenia ma charakter dyscyplinujący, a nie karny, i jej celem jest skłonienie do wykonania obowiązku.
Odrzucone argumenty
Fundacja wykazała stały postęp prac i harmonogram robót. Nałożenie grzywny jest nieuprawnione, ponieważ fundacja stara się realizować zalecenia w miarę możliwości finansowych. Wadliwość orzeczenia polega na nałożeniu grzywny pomimo postępu prac i przedstawienia dokumentacji.
Godne uwagi sformułowania
grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku nie jest rzeczą strony skarżącej decydowanie o tym, kiedy i w jakim zakresie wykona ona spoczywający na niej obowiązek grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą za zadanie skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący sprawozdawca
Malwina Jaworska-Wołyniak
członek
Wojciech Śnieżyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście niewykonania obowiązków wynikających z Prawa budowlanego oraz wpływu sytuacji finansowej zobowiązanego na zastosowanie środków egzekucyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji fundacji i jej obowiązków związanych z remontem budynku. Interpretacja przepisów dotyczących grzywny jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie środków egzekucyjnych w administracji i trudności związane z egzekwowaniem obowiązków remontowych. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i budowlanym.
“Fundacja kontra Inspektor Nadzoru Budowlanego: Czy problemy finansowe zwalniają z obowiązku remontu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 388/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-01-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-05-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/ Malwina Jaworska-Wołyniak Wojciech Śnieżyński Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane II OZ 564/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-22 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 119 ust. 1-2, art. 125, art. 126 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Malwina Jaworska - Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji L. z siedzibą w L. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2024 r. nr 328/2024 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości. Uzasadnienie Fundacja L. z siedzibą w L. (dalej: skarżąca fundacja, strona skarżąca) zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy) z dnia 15 marca 2024 r. (Nr 328/2024), którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 10 stycznia 2024 r. (Nr 4/24) nakładające na skarżącą fundację grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 45 000,00 zł oraz wzywające do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia i wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 30 sierpnia 2023 r., w terminie do dnia 31 marca 2024 r. Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: decyzją z dnia 5 grudnia 2018 r. (Nr 135/18) PINB nakazał skarżącej fundacji jako właścicielowi nieruchomości usunięcie nieprawidłowości technicznych budynku mieszkalnego wielorodzinnego (dawny budynek klasztornych [...]) w L. przy ul. [...], na działce nr [...] AM-[...], gmina W. (dalej: budynek) poprzez: przemurowanie pęknięć ścian konstrukcyjnych i uzupełnienie ubytków ścian zewnętrznych; naprawę drewnianej stolarki okiennej i drzwiowej; naprawę tynków elewacji wraz z kolorystyką; wymianę uszkodzonych i uzupełnienie brakujących elementów odwodnienia; dachu (rynny i rury spustowe); wymianę zużytych stopnic drewnianych schodów na klatkach schodowych; usunięcie skutków korozji chemicznej kominów murowanych poprzez przemurowanie od kondygnacji poddasza; zapewnienie uzerowania ochronnych styków gniazd wtykowych w częściach wspólnych budynku oraz we wszystkich lokalach mieszkalnych; zapewnienie wentylacji grawitacyjnej w lokalach mieszkalnych - w terminie do dnia 10 czerwca 2019 r. W dniach 13 czerwca 2019 r. oraz 26 września 2019 r., PINB przeprowadził oględziny budynku, podczas których stwierdzono, że obowiązki te nie zostały wykonane. Następnie, w dniu 28 czerwca 2022 r., PINB ponownie przeprowadził oględziny budynku, w trakcie których stwierdzono wykonanie nakazu z decyzji PINB z dnia 5 grudnia 2018 r. jedynie w zakresie wymiany rynien i rur spustowych odwodnienia dachu. Pozostałych nakazów nie wykonano. W konsekwencji pismem z dnia 29 czerwca 2022 r. PINB wezwał skarżącą fundację do niezwłocznego wykonania pozostałych nakazów. W dniu 26 stycznia 2023 r. PINB dokonał oględzin budynku. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że stan przedmiotowego budynku nie zmienił się od dnia 28 czerwca 2022 r. Pismem z dnia 27 marca 2023 r. PINB wezwał stronę skarżącą do złożenia wyjaśnień, z jakiego powodu nie wykonano pozostałej części nakazu oraz w jakim terminie zobowiązany właściciel zamierza wykonać nałożone na niego obowiązki. W odpowiedzi skarżąca fundacja, w piśmie z dnia 14 kwietnia 2023 r. poinformowała, że wykonano nakazy wynikające decyzji z dnia 5 grudnia 2018 r., zakresie zapewnienia uzerowania ochronnych styków gniazd wtykowych w częściach wspólnych budynku oraz we wszystkich lokalach mieszkalnych. Jednocześnie do powyższego pisma przedłożony został protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych z sierpnia 2022 r. W trakcie kolejnych oględzin budynku w dniu 8 sierpnia 2023 r. PINB stwierdził, że decyzja z dnia 5 grudnia 2018 r. nie została wykonana w zakresie: przemurowania pęknięć ścian konstrukcyjnych i uzupełnienie ubytków ścian zewnętrznych; naprawy drewnianej stolarki okiennej i drzwiowej; naprawy tynków elewacji wraz z kolorystyką; wymiany zużytych stopnic drewnianych schodów na klatkach schodowych; usunięcia skutków korozji chemicznej kominów murowanych poprzez przemurowanie od kondygnacji poddasza; zapewnienia wentylacji grawitacyjnej w lokalach mieszkalnych. W rezultacie PINB wystosował do skarżącej fundacji kolejne upomnienie w którym wezwał do wykonania powyższych nakazów, w terminie 7 dni od dnia otrzymania upomnienia, informując jednocześnie, że w przypadku ich niewykonania, może zostać wszczęte przeciwko zobowiązanemu postępowanie egzekucyjne. W dniu 30 sierpnia 2023 r. PINB wydał tytuł wykonawczy nr [...], skierowany do skarżącej fundacji obejmujący obowiązek usunięcia nieprawidłowości technicznych poprzez: przemurowanie pęknięć ścian konstrukcyjnych i uzupełnienie ubytków ścian zewnętrznych, naprawę drewnianej stolarki okiennej i drzwiowej, naprawę tynków elewacji wraz z kolorystyką, wymianę zużytych stopnic drewnianych schodów na klatkach schodowych, usunięcie skutków korozji chemicznej kominów murowanych poprzez przemurowanie od kondygnacji poddasza, zapewnienie wentylacji grawitacyjnej w lokalach mieszkalnych w budynku. Pismem z dnia 31 sierpnia 2023 r. skarżąca fundacja zawiadomiła PINB, że rozpoczyna realizację obowiązków zawartych w upomnieniu z dnia 10 sierpnia 2023 r. Wobec powyższego, pismem z dnia 14 września 2023 r. PINB wezwał skarżącą fundację do przedstawienia dokumentów przemawiających za tym, iż nie uchyla się od wykonania obowiązków określonych w treści tytułu wykonawczego nr [...]. Skarżąca fundacja pismem z dnia 4 października 2023 r., poinformowała, że kominy w budynku zostały zabezpieczone wkładami kwaso-żaroodpornymi, przedkładając na potwierdzenie powyższego informację mistrza kominiarskiego K. P. z dnia 2 października 2023 r. Następnie pismem z dnia 27 listopada 2023 r. strona skarżąca zawiadomiła, że ostateczny termin wykonania obowiązków będzie zależał od możliwości finansowych zobowiązanego, który jednocześnie wskazał, że "(...) wszystko powinno zostać wykonane do końca września 2024 r." Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2024 r. PINB nałożył na skarżącą fundację grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 45 000,00 zł oraz wezwał do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia i do wykonania obowiązku usunięcia nieprawidłowości, wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 30 sierpnia 2023 r., w terminie do dnia 31 marca 2024 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca fundacja. W jego treści wskazano m.in., że stwierdzenie o rzekomym zagrożeniu bezpieczeństwa ludzi budynku [...] jest nieuprawnione. Skarżąca fundacja jest w kontakcie z Inspekcją i w miarę swoich możliwości finansowych realizuje zalecenia, w pierwszej kolejności rzeczywiście te, które mogłyby stwarzać jakiekolwiek zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników budynku. Jednocześnie realistycznie określa ona możliwe terminy wykonania mniej pilnych prac, co również jest zaznaczone w korespondencji skierowanej do PINB. Zdaniem skarżącej fundacji nie ma podstaw do nakładania na nią kar pieniężnych. Po rozpoznaniu zażalenia DWINB postanowieniem opisanym na wstępie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Jednocześnie podkreślono, że organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej (organ egzekucyjny) nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej (od której nie przysługują już zwykłe środki odwoławcze), podlega przymusowemu wykonaniu. Jak zaznaczono, w ocenie DWINB, grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, gdyż zobowiązany może uchylić się od poniesienia kosztów zastosowania tego środka egzekucyjnego, w przeciwieństwie do wykonania zastępczego. Odnosząc się do wysokości grzywny DWINB wyjaśnił, że zgodnie z zasadą celowości i skuteczności stosowanego środka egzekucyjnego, grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, ustalona kwota grzywny w celu przymuszenia nie narusza wytycznych określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym i należy ją uznać za prawidłową i zgodną z obowiązującymi przepisami prawa. W odniesieniu do zarzutów zażalenia wskazano, że dla nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie ma znaczenia czy zobowiązany posiada środki finansowe na wykonanie obowiązku. Końcowo podkreślono, że upomnienia kierowane przez organ pierwszej instancji do strony skarżącej nie zmobilizowały jej do efektywnego działania, przynoszącego oczekiwane skutki w postaci pełnego wykonania nakazanych obowiązków, co słusznie doprowadziło do podjęcia czynności egzekucyjnych. W skardze na powyższe postanowienie DWINB zarzucono: naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich błędne zastosowanie, wskutek czego wydano orzeczenie wadliwe, która to wadliwość polega na tym, że na skarżącą fundację nałożono grzywnę w wysokości 45.000,00 zł pomimo, iż wykazała ona stały postęp oraz harmonogram robót mających na celu dostosowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] do obowiązującego standardu technicznego, a następnie, pomimo wniesienia środka zaskarżenia, utrzymano wadliwe orzeczenie w mocy. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że skarżąca fundacja jako główny cel statutowy swojej działalności wyznaczyła sobie remont zabytkowego zespołu obiektów Opactwa [...] w L., jego adaptację do nowych potrzeb i przywrócenie mu dawnej świetności. Dalej podniesiono, że strona skarżąca w sposób priorytetowy potraktowała wszystkie zalecenia związane z bezpieczeństwem lokatorów i pomimo trudnej sytuacji finansowej, z racji charakteru prowadzonej działalności, udało jej się doprowadzić do zakończenia wszystkich, najbardziej pilnych robót, na co przedstawiono odpowiednią dokumentację. Podkreślono, że skarżąca fundacja wykazywała stały postęp prac wskazując, iż udało jej się uzerować ochronne styki gniazd wtykowych w częściach wspólnych budynku oraz wszystkich lokalach mieszkalnych. Dokonano kontroli przewodów kominowych, zabezpieczając je również wkładami kwaso-żaroodpornymi, popierając powyższe odpowiednią dokumentacją. W ocenie skarżącej fundacji przeprowadzenie wszystkich prac w jednym momencie jest niemożliwe ze względów finansowych oraz z powodu warunków atmosferycznych. Za nieprawidłowe uznano również stwierdzenie, że strona skarżąca nie zmobilizowała się do efektywnego działania, czego skutkiem jest nałożona grzywna. Zdaniem strony skarżącej, przedstawienie pełnej dokumentacji, systematyczne wykonywanie prac, a także wskazanie dat granicznych tej inwestycji, świadczy o tym, iż działania te były z całą pewnością efektywne. Zaznaczono również, że skutkiem działań PINB oraz DWINB może być nie tyle zmuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku, co do jednostronnego przekazania obiektu Państwu oraz likwidacji skarżącej fundacji, działającej nieprzerwanie od prawie 34 lat. W rezultacie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji; wstrzymania wykonania orzeczenia w drodze egzekucji obowiązków administracyjnych o charakterze pieniężnym, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania; dopuszczenia uzupełniającego dowodu z określonych dokumentów oraz zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 5 listopada 2024 r. strona skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma skierowanego do PINB wraz z dokumentacją zdjęciową celem wykazania wykonania zaleceń pokontrolnych. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2024 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, natomiast postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym Sąd postanowił - na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dopuścić i przeprowadzić dowód z dokumentów dołączonych przez stronę skarżącą do pisma procesowego z dnia 5 listopada 2024 r., tj. pisma z dnia 23 października 2024 r. oraz dokumentacji zdjęciowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując zatem, w myśl tych wskazań, oceny zaskarżonego postanowienia co do jego zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podlegające kontroli Sądu postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wydane zostało w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.). W myśl art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Według art. 119 § 2 u.p.e.a., grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że grzywna, jest środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, tak aby zamiast jej zapłaty wykonał obowiązek (zob. wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 3124/17, publ. CBOSA). Treść normatywna art. 119 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę wyboru środków egzekucyjnych, w pewnym zakresie wskazuje organowi okoliczności, które powinien rozważyć decydując się na zastosowanie określonego środka. W tym zakresie organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności bacząc, by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku (wyroki NSA: z 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2315/10; z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 518/11; z 26 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1387/10, publ. CBOSA). Zastosowanie grzywny w celu przymuszenia powinno mieć miejsce w sytuacji, gdy grzywna w celu przymuszenia może go zmusić do realizacji wymaganego obowiązku własnymi środkami. Stosując ten środek egzekucyjny organ musi zatem rozważyć dokładnie i oznaczyć taką wysokość grzywny, która służyć będzie realizacji celu jaki przyświeca postępowaniu egzekucyjnemu, tj. skłonieniu zobowiązanego, który nałożonego decyzją ostateczną obowiązku nie realizuje dobrowolnie, do wykonania ciążącej na nim powinności. Odnosząc się do samego faktu nałożenia grzywny w celu przymuszenia Sąd miał na uwadze, że nałożone na skarżącą obowiązki wynikały z przepisów ustawy Prawo budowlane. Przepisy u.p.e.a. w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Po pierwsze, zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa , chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Po drugie, zgodnie z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a., postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Jednocześnie z art. 121 § 2 u.p.e.a. wynika, że każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Przyjdzie jeszcze zauważyć, że w badanej sprawie źródłem nałożonego na skarżącą fundację obowiązku jest decyzja PINB z dnia 5 grudnia 2018 r. (Nr 135/18) PINB, którą nakazano skarżącej fundacji usunięcie nieprawidłowości technicznych budynku poprzez: przemurowanie pęknięć ścian konstrukcyjnych i uzupełnienie ubytków ścian zewnętrznych; naprawę drewnianej stolarki okiennej i drzwiowej; naprawę tynków elewacji wraz z kolorystyką; wymianę uszkodzonych i uzupełnienie brakujących elementów odwodnienia; dachu (rynny i rury spustowe); wymianę zużytych stopnic drewnianych schodów na klatkach schodowych; usunięcie skutków korozji chemicznej kominów murowanych poprzez przemurowanie od kondygnacji poddasza; zapewnienie uzerowania ochronnych styków gniazd wtykowych w częściach wspólnych budynku oraz we wszystkich lokalach mieszkalnych; zapewnienie wentylacji grawitacyjnej w lokalach mieszkalnych - w terminie do dnia 10 czerwca 2019 r. Nie ulega wątpliwości, że dopóki istnieje w obrocie prawnym wymieniona decyzja, wynikające z niej obowiązki muszą być wykonane a w razie bezczynności podmiotu zobowiązanego, wierzyciel obowiązany jest - na mocy art. 6 u.p.e.a - uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji określonych obowiązków. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie została zrealizowana określona w art. 6 u.p.e.a. przesłanka "uchylania się od wykonania obowiązków". Stosownie do brzmienia przepisu wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Ustawa nie wyjaśnia, jak należy interpretować to pojęcie. W orzecznictwie przyjmuje się, że dla uznania, że wystąpiła omawiana przesłanka wystarczy sama bierność w wykonaniu obowiązku pomimo, że decyzja stała się wykonalna. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy (w tym protokołów licznych kontroli) pomimo tego, że upłynął termin na wykonanie nałożonych obowiązków nie zostały one w pełni zrealizowane do chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Co równie istotne strona skarżąca nie kwestionuje samego faktu niewykonania w całości nałożonych na nią obowiązków (co potwierdza zresztą przedłożona w toku postępowania sądowego przez skarżącą fundację dokumentacja), lecz wskazuje na uwarunkowania faktyczne sprawy w tym odnoszące się do jej sytuacji finansowej, czy też warunków atmosferycznych utrudniających przeprowadzenie prac mających na celu wyeliminowanie poszczególnych nieprawidłowości. Zaznacza ona, że stara się realizować obowiązki, systematycznie przedstawia dokumentację mającą je obrazować oraz wskazała datę graniczną inwestycji. Wskazać zatem należy, że nie może wywołać zamierzonego skutku podnoszona w skardze sytuacja finansowa strony skarżącej, związana z charakterystyką jej działalności jako fundacji. Z treści art. 121 u.p.e.a. nie można bowiem wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego. Wysokość grzywny nie jest uzależniona od sytuacji majątkowej zobowiązanego. Podkreślić także trzeba, że na obecnym etapie, nie jest rzeczą strony skarżącej decydowanie o tym, kiedy i w jakim zakresie wykona ona spoczywający na niej obowiązek. Jeżeli nie został on zrealizowany w całości, to obowiązkiem organów wynikającym z art. 6 § 1 u.p.e.a. było podjęcie czynności zmierzających do jego przymusowego wykonania (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2018, sygn. akt II OSK 2401/16, publ. CBOSA). Nie może umknąć z pola widzenia, że strona skarżąca nie wywiązała się z realizacji obowiązków w terminie określonym w decyzji z dnia 5 grudnia 2018 r., ale i terminie wskazanym w korespondencji skierowanej do organu pierwszej instancji z dnia 27 listopada 2023 r., co wprost wynika z pisma skarżącej fundacji z dnia 23 października 2024 r. złożonego w toku postępowania sądowego (wskazano w nim, że naprawa drewnianej stolarki okiennej i drzwiowej, naprawa tynków i elewacji wraz z kolorystyką oraz wymiana zużytych stopnic drewnianych schodów w klatkach schodowych wymaga zgłoszenia do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu, a skarżąca fundacja będzie realizować je w miarę możliwości). Wymaga także uwzględnienia, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą za zadanie skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Szerokie możliwości uniknięcia jej zapłaty lub zwrotu zapłaconej kwoty czynią z tego środka egzekucyjnego mniej uciążliwy od wykonania zastępczego. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być więc na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie realizacji nakazanego obowiązku. W ocenie Sądu uzasadnienie wysokości nałożonej grzywny jest rozsądne i przekonywujące. Sąd podkreśla przy tym, że grzywna nakładana w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest świadczeniem bezzwrotnym. W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte, grzywny podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.) a nadto na wniosek zobowiązanego który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości (art. 126 u.p.e.a.). Z przepisów tych należy wyprowadzić wniosek, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą pieniężną w ścisłym sensie, a jedynie środkiem zmierzającym do wywarcia presji na zobowiązanego. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI