II SA/Wr 388/06

II SA/Wr 388/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus
Halina Kremis /sprawozdawca/
Zygmunt Wiśniewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 149 par. 3,  art. 150 par. 1,  art. 145 par. 1,  art. 149 par. 1,  art. 10 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) As. WSA Alicja Palus Protokolant: Paweł Kysiak po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Zakładów Przemysłu Odzieżowego B sp. z o.o. na decyzję Wojewody z dnia 9 marca 2006 r. Nr [...] w sprawie uchylenia decyzji Prezydenta W. odmawiającej wznowienia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta W. decyzją z dnia 19 grudnia 2005 r. Nr [...] wydana na podstawie art. 149 § 3, art. 150 § 1 kpa i art. 92 ust.1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. S. 8 we W. z dnia 20.08.2004 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną Prezydenta W. z dnia 22 czerwca 2005 r. Nr [...] udzielającą Zakładom Przemysłu Odzieżowego B Sp. z o. o., z siedzibą przy ul. S. 6/7 we W., pozwolenia na rozbiórkę części istniejących ścian piwnic i murów usytuowanych na terenie działki nr 31/11, AM-37, obręb Stare Miasto, przy ul. O. O. we W.
W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, że zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działki budowlane skarżącego mają możliwość bezpośredniej obsługi komunikacyjnej ulicą O., oznaczoną w planie symbolem KP13, o dominującym ruchu pieszym. Powyższy plan dopuszcza bowiem dojazd do obiektów ulicą o dominującym ruchu pieszym użytkownikom, pojazdom specjalnym oraz wozom dostawczym -w określonych godzinach. Zdaniem organu pierwszej instancji, Spółka A nie posiada interesu prawnego w omawianej sprawie, w związku z czym brak również podstaw do przyznania jej przymiotu strony postępowania w tej sprawie.
Od decyzji Prezydenta W. z dnia 19 grudnia 2005 r. Nr [...] odwołała się Spółka A. Kwestionując zasadność powyższej decyzji, odwołująca się podniosła, że trwający od połowy czerwca 2005 r. remont ulicy O. uniemożliwia przejazd do działek nr 31/2 i 31/3 od strony ulicy O. Natomiast projekt organizacji ruchu na ulicy O. przewiduje, po zakończeniu remontu tej ulicy, jedynie ruch pojazdów z identyfikatorem, obsługi posesji oraz dostaw, a także dojazd mieszkańców do posesji - w następujących godzinach: od poniedziałku do czwartku w godzinach 5.00-9.00 i od piątku do soboty w godzinach 5.00-10.00.
Strona odwołująca się podkreśliła, że dostęp do drogi publicznej oznacza wszelką niezbędną łączność z tą drogą, umożliwiającą korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Odwołująca się spółka utrzymuje zatem, że w powstałej sytuacji została pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Strona odwołująca się podniosła także, że w dniu 1 grudnia 2005 r. Gmina
W. zawarła z A. K. oraz Spółką A umowę dzierżawy części działki nr 31/7, z przeznaczeniem na zaplecze budowy prowadzonej przez Spółkę A na działkach nr 31/2 i 31/3 przy ul. O. we W.
Z uwagi na powyższe, skarżący nie zgadza się z zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzeniem, iż żaden z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów nie potwierdza jego prawa do korzystania z działki nr 31/7 oraz prawa służebności gruntowej ustanowionej na działce nr 31/11 na rzecz podmiotów władających działką nr 31/7.
Decyzją z dnia 9 marca 2006 r. Nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 2 kpa i art. 82 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, póz. 2016 z późn. zm. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ odwoławczy podniósł, iż na terenie działki nr 31/11, AM-37, przy ul. O. O. we W. oraz należących do skarżącego działek nr 31/2, 31/3 i 135/4, AM-26, obręb Stare Miasto, przy ul. O. 9 we W., obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego centralnej części Starego Miasta, rejonu Rynku i Placu S., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej W. z dnia 12 czerwca 2003 r. Nr [...].
W powyższym planie jako główną ulicę dojazdową do działek nr 31/2, 31/3 , należących do obszaru oznaczonego w planie symbolem 23 UC, przewidziano ulicę O. O.
Ustalenia powyższego planu dopuszczają wprawdzie wykorzystanie do obsługi komunikacyjnej bloku urbanistycznego 23 UC ulicy O., jednak z zastrzeżeniem, iż jest to ulica o dominującym ruchu pieszym, która może pełnić funkcję drogi dojazdowej jedynie dla użytkowników, pojazdów specjalnych oraz dostawczych i to wyłącznie w wybranych godzinach.
W powyższym planie przewidziano zatem, że obsługę komunikacyjną działek nr 31/2, 31/3 zapewnia, jako droga dojazdowa, ulica O. O., natomiast ulica O. może pełnić funkcję drogi dojazdowej do tych działek jedynie zastępczo, okresowo i z licznymi ograniczeniami. Zważywszy ponadto, że na ulicy O. trwają obecnie roboty budowlane mające na celu jej przebudowę, jedyną drogą dojazdową, z której może korzystać odwołująca się spółka prowadząc roboty budowlane na działkach nr 31/2, 31/3 i 135/4 pozostaje ulica O. O.
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że wbrew ustaleniom organu pierwszej instancji, możliwość korzystania z ulicy O. jako drogi dojazdowej nie gwarantuje skarżącemu pełnego dostępu do drogi publicznej, dostęp ten przewidziano bowiem w planie od strony ulicy O. O.
Ponadto, jak podkreślił Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji do akt przedmiotowej sprawy dołączono umowę dzierżawy nr [...] zawartą w dniu 1 grudnia 2005 r. między Gminą W. oraz A. K. i Spółką A Sp. z o.o., na podstawie której A. K. i Spółka A Sp. z o.o. uzyskali prawo dzierżawy gruntu niezabudowanego stanowiącego część działki nr 31/7, AM-37, obręb Stare Miasto, przy ul. O. O. we W., z przeznaczeniem na zaplecze budowy prowadzonej przez skarżącego na działkach nr 31/2 i 31/3. Jako współdzierżawcy części działki nr 31/7, skarżącemu przysługuje także prawo służebności gruntowej, w postaci prawa przechodu i przejazdu, ustanowione na działce nr 31/11 przy ul. O. O. na rzecz podmiotów władających działką nr 31/7. Zarówno przytoczone wyżej ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące obsługi komunikacyjnej działek skarżącego, jak i posiadane przez skarżącego ograniczone prawo rzeczowe do działki nr 31/11, wskazują na istnienie interesu prawnego Spółki A w przedmiotowej sprawie, rozumianego jako obiektywna potrzeba ochrony prawnej, związana z istnieniem interesu chronionego prawem.
Ponieważ przepis art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, należy stwierdzić, że Spółka A, ze względu na posiadany interes prawny, jest stroną postępowania w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną Prezydenta W. z dnia 22 czerwca 2005 r. Nr [...].
W myśl przepisu art. 149 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, przy czym powyższe postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Natomiast w postępowaniu wstępnym, po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania, właściwy organ rozważa jedynie kwestię dopuszczalności wznowienia postępowania objętego wnioskiem.
Istnieją tylko trzy przesłanki negatywne dopuszczalności wznowienia
postępowania: upływ terminu przedawnienia określonego przepisem art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego, brak przedmiotu postępowania oraz nieposiadanie przez wnioskodawcę legitymacji strony przedmiotowego postępowania.
Z akt sprawy wynika, że w badanej sprawie nie zachodzi żadna z wyżej wymienionych okoliczności uzasadniających odmowę wznowienia postępowania w tej sprawie, co przesądza o nieprawidłowości decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej wznowienia postępowania.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Zakłady Przemysłu Odzieżowego B Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. S. 6/7 we W. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż powyższe rozstrzygnięcie narusza prawo a szczególności art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane w którym ustalono, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem tego postępowania, przy czym obszarem oddziaływania obiektu jest teren wokół danego obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w jego zagospodarowaniu (art. 3 pkt 20 prawa budowlanego).
Bezspornym w ocenie strony skarżącej jest w sprawie, że spółka A nie jest właścicielem obiektu budowlanego, którego decyzja o pozwoleniu na prace rozbiórkowe dotyczy ani właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym działki gruntu, na której prace te mają być wykonywane, ani też właścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź zarządcą nieruchomości znajdującej się na obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 prawa budowlanego. Jest ona natomiast jedynie poddzierżawcą (a nie dzierżawcą !) fragmentu takiej nieruchomości, tj. działki nr 31/7 i to dopiero od 1 grudnia 2005 r.
Natomiast działki nr 31/2 i 31/3 będące w użytkowaniu wieczystym A sp. z o.o. leżą już poza tym obszarem, stąd dopuszczając istnienie interesu prawnego A sp. z o.o. zdaniem strony skarżącej organ rażąco naruszył jednoznaczną normę art. 28 ust. 2 prawa budowlanego.
Strona skarżąca podniosła nadto, że organ dopuścił się rażących uchybień dokonując interpretacji ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bezzasadnie przyjmując, że podstawową obsługę komunikacyjną nieruchomości położonej przy ul. O. 9 ma pełnić przejście bramowe na działce skarżącego od
strony ul. O. O.
Wnioski takie w opinii strony skarżącej bazują na wybiórczych, powyrywanych z kontekstu fragmentach tego planu, co świadczy o tym, że organ w sposób bezkrytyczny oparł się o rozumienie jego postanowień prezentowane w trakcie postępowania w pismach A sp. z o.o.
Tymczasem jak wskazuje strona skarżąca Uchwała Rady Miejskiej W. z dnia 12 czerwca 2003 r. w § 44 przewiduje na przedmiotowym terenie utworzenie wewnętrznego dziedzińca (pasażu handlowo - usługowego) z dominującym ruchem pieszych.
W odniesieniu do działki 31/11 ustalenia planu mówią o przejściu pieszym oraz w tym samym miejscu o przejeździe bramowym do przyszłego parkingu podziemnego wewnątrz dziedzińca. A zatem także i ten dostęp do drogi publicznej miałby przebiegać przez teren z dominującym ruchem pieszych, gdzie ruch samochodów jest wyjątkiem.
Strona skarżąca nie może zatem zgodzić się z ustaleniem organu, że na przejściu bramowym, które ma powstać na działce skarżącego, jak również na terenie za bramą — wewnątrz dziedzińca nie ograniczono ruchu tylko do określonych dni tygodnia, w określonych godzinach i określonym pojazdom. Wręcz przeciwnie, poruszanie się na tym terenie, podlega tym samym ograniczeniom w zakresie pór, rodzaju wjazdów oraz użytkowników jak dojazd od ulicy O. To bowiem, że ul. O. O. jest określona w planie zagospodarowania przestrzennego jako ulica "dojazdowa" (czyli, że tą ulicą może się odbywać w zasadzie nieograniczony ruch samochodowy) nie oznacza wcale, że ów brak ograniczeń rozciąga się tu również na teren poza bramą, na którym § 44 uchwały przewiduje utworzenie wewnętrznego dziedzińca (pasażu handlowo — usługowego o wysokim standardzie) z dominującym ruchem pieszych. Jego status jest analogiczny jak status ul. O. W tej sytuacji nie sposób uznać, że taki dostęp nieruchomości przy ul. O. 9 do drogi publicznej może być "bardziej odpowiedni" aniżeli dostęp od strony ul. O.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza dojazd do obiektów ulicami o dominującym ruchu pieszym (w realiach niniejszej sprawy — ul. O.) użytkownikom, pojazdom specjalnym oraz dostawczym w określonych godzinach. Społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości położonej przy ul. O. 9 można zdefiniować jako budynek usługowo-biuro-apartamentowy.
Wobec powyższego, twierdzenie, jakoby w odniesieniu do nieruchomości o takim przeznaczeniu, zagwarantowany w miejscowym planie zagospodarowania
przestrzennego dostęp (od strony ul. O.) był niewystarczający dla uznania, że ma ona odpowiedni dostęp do drogi publicznej, jest bezzasadne.
W ocenie strony skarżącej organ poczynił określone ustalenia powołując się na postanowienia planu w sposób ewidentnie sprzeczny z jego literalną treścią.
Wszakże, nie sposób sobie wyobrazić, ażeby ten sam teren był zagospodarowany jako elegancki pasaż handlowy o wysokim standardzie (tak jak np. tzw. pasaż L. na w. Rynku), pokryty przeszkleniem, a takie przeznaczenie wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jednocześnie spełniał funkcję nieskrępowanej żadnymi ograniczeniami drogi dojazdowej do działek nr 31/2 i 31/3. Należy więc uznać, że ustalenie przez organ interesu prawnego spółki A w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi oczywiste naruszenie prawa.
W niniejszej sprawie faktyczny (ale nie prawny) interes A sp. z o.o. polega na dążeniu do zapewnienia sobie zaplecza budowy w realizacji własnej inwestycji. Zdaniem strony skarżącej, takie dążenia nie mogą niweczyć jej własnych planów inwestycyjnych. Rzeczą A sp. z o.o. jako inwestora było zatroszczyć się o to w ramach swojego postępowania o wydanie zezwolenia na budowę. Organ administracji nie może w ramach decyzji zatwierdzającej projekt budowlany (w tym projekt zagospodarowania terenu) akceptować stanu, w którym inwestor wskazuje taki sposób połączenia z drogą publiczną, którego realizacja będzie polegać na nieuprawnionym korzystaniu z cudzej własności (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 12 września 2002 r., II S A/Kr 1943/98).
Powyższemu celowi spółki służy względnie art. 47 Prawa budowlanego, zgodnie z którym jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Po zakończeniu robót natomiast, inwestor jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu. A sp. z o.o. nie usiłowała nawet wykorzystać tej procedury w odniesieniu do strony skarżącej w ramach własnego procesu budowlanego. Wobec tego, w ocenie skarżącej, brak podstaw, aby uwzględnić
wniosek A sp. z o.o. o wznowienie postępowania dotyczącego uzyskanej przez stronę skarżącą decyzji zezwalającej na prace rozbiórkowe na tej podstawie, że spółka A potrzebuje zaplecza budowy.
Strona skarżąca zarzuciła także zaskarżonemu rozstrzygnięciu pominięcie okoliczności, iż w niniejszej sprawie na dzień wydawania zaskarżonej decyzji brak było przedmiotu postępowania, albowiem prace rozbiórkowe, których dotyczyła decyzja Prezydenta W. Nr [...], były już ukończone (co zostało zgłoszone stosownym organom).
Jakkolwiek co do zasady przepisy prawa budowlanego odnoszące się do pozwolenia na budowę, dotyczą również rozbiórki - a tym samym pozwolenie na rozbiórkę jest faktycznie pozwoleniem definiowanym przez te przepisy jako pozwolenie na budowę, to wskazać należy na jedną podstawową różnicę: w przeciwieństwie do decyzji o pozwoleniu na budowę sensu stricte, w odniesieniu do decyzji zezwalającej na rozbiórkę jej zrealizowanie i wykonanie prac rozbiórkowych rodzi nieodwracalne skutki.
O ile bowiem w przypadku wybudowania obiektu budowlanego zawsze istnieje hipotetyczna możliwość orzeczenia nakazu rozbiórki, co powoduje, iż w takim przypadku zrealizowanie decyzji i wzniesienie obiektu nie wyklucza, w określonych sytuacjach, jego późniejszego rozebrania, a zatem wznowienie postępowania ma sens.
W przypadku natomiast decyzji udzielającej zezwolenia na wykonanie prac rozbiórkowych jej realizacja powoduje, że późniejsze orzeczenie nakazu rozbiórki w odniesieniu do robót objętych decyzją jest bezprzedmiotowe.
W tym stanie rzeczy organ winien umorzyć postępowanie wobec braku jego przedmiotu zamiast wydawać zaskarżoną decyzję. Jednocześnie w niniejszej sprawie brak było w opinii strony skarżącej podstaw do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. W świetle poczynionych ustaleń Wojewoda winien wydać decyzję refomnatoryjną. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Tymczasem — jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - Wojewoda nie zarzucił organowi pierwszej instancji braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, wobec czego winien orzec co do istoty sprawy. Abstrahując od merytorycznej oceny takiego rozstrzygnięcia,
wydanie w sposób nieuprawniony rozstrzygnięcia kasatoryjnego w niniejszej sprawie wydłuża w sposób niczym nieuzasadniony stan niepewności prawa.
W związku z powyższym, wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z powodu zarzucanych naruszeń prawa jawi się jako konieczny i uzasadniony.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje zatem tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W zaskarżonym rozstrzygnięciu będącym przedmiotem kontroli Sądu takie wady i uchybienia nie wystąpiły, dlatego też skarga nie może być uwzględniona.
Sprawa niniejsza dotyczy uchylenia decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 19 grudnia 2005 r. Nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie, pozwolenia na rozbiórkę części istniejących ścian piwnic i murów usytuowanych na terenie działki nr 31/11, AM-37, obręb Stare Miasto, przy ul. O. O. we W.
Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy rozważenia zatem wymaga, czy orzekając w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na rozbiórkę części istniejących ścian piwnic i murów, organ administracji publicznej orzekł niesprzecznie z obowiązującym w tym zakresie prawem.
Wojewoda zaskarżoną decyzją uchylił decyzję Prezydenta
W. wydaną na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 kpa uznając tym samym nie zasadność odmowy wznowienia postępowania w opisanej wcześniej sprawie.
Wskazana czynność orzecznicza a także orzeczenie ją poprzedzające podjęte zostały zatem z uwzględnieniem przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. tryb wznowienia postępowania. Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z orzeczenia administracyjnego kwalifikowanej wady o charakterze formalnym, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa, typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe.
Ustalenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania, wydanym na podstawie art. 149 § 1 kpa i stanowiącym szczególną formę czynności wszczęcia postępowania, wymaganą przepisami procesowymi, odmiennie od innych administracyjnych postępowań zwykłych czy nadzwyczajnych.
Inicjatywę w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca - generalnie - przyznał organowi administracji publicznej, który orzekał w sprawie oraz stronie postępowania, czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 kpa.
Zgodnie z poglądami doktryny legitymację do złożenia podania o wznowienie postępowania ma zatem każda jednostka, która twierdzi, że decyzja wydana w postępowaniu jurysdykcyjnym /zwykłym/ dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, i to niezależnie od tego, czy umożliwiono jej uczestniczenie w tym postępowaniu w charakterze strony, czy też nie /por. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 1998; M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Witkowska: Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe i egzekucyjne, Warszawa 1996/.
Podanie /wniosek/ o wznowienie postępowania stanowi podstawę do dokonania przez właściwy organ oceny w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku.
Ocenę tą organ formalizuje w orzeczeniu podjętym albo w trybie art. 149 § 1 kpa albo w trybie art. 149 § 3 kpa. Istotne przy tym jest, że wydając decyzję o odmowie wznowienia postępowania /art. 149 § 3 kpa/ właściwy organ stwierdza poprzez to wyłącznie niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych albo uchybienie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Niedopuszczalność wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych obejmuje zaś inne sytuacje niż te które wiążą się z brakiem przymiotu po stronie wnoszącego podanie, a mianowicie: wniesienie podania o wznowienie przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych lub przez osobę która nie ma legitymacji do wniesienia takiego wniosku. Brak legitymacji do wniesienia wniosku ma miejsce wówczas, gdy osoba składająca wniosek o wznowienie postępowania nie brała udziału w postępowaniu jurysdykcyjnym i nie twierdzi we wniosku, że kwestionowana przez nią w tym trybie decyzja narusza jej interes prawny lub obowiązek, jak również nie żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W tym dopiero przypadku ma zastosowanie art. 149 § 3 k.p.a
Nie można też przyjąć jako podstawę takiego orzeczenia negatywnego wyniku ustaleń co do przyczyny wznowienia wskazanej we wniosku wprost lub pośrednio /np. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt IV SA 487/91, ONSA 1991, Nr 2, poz. 50/.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie argumentacja organu który orzekł o odmowę wznowienia postępowania skoncentrowała się wyłącznie na elementach pojęcia strony postępowania administracyjnego zawartego w art. 28 kpa i braku możliwości przyznania wnioskodawcy takiego statusu przy jednoczesnym autorytatywnym stwierdzeniu braku naruszenia jego interesu prawnego przez realizowaną inwestycję.
W tym kontekście stwierdzić trzeba a co stanowczo jest podkreślane w doktrynie i orzecznictwie, że w przypadku przyjęcia jako podstawy wznowienia postępowania okoliczności uwzględnionej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, kwestie z tym związane musza być rozważone w postępowaniu merytorycznym, następującym po wydaniu postanowienia w trybie art. 149 § 1 kpa. Z tej też racji obowiązuje w postępowaniu wznowieniowym tak jak w postępowaniu zwykłym subiektywna koncepcja legitymacji procesowej strony. Oceny organu wznowieniowego co do procesowego statusu podmiotu wnoszącego o wznowienie postępowania i dopuszczalności tego wniosku pod względem podmiotowym nie może w żadnym razie zdeterminować fakt nieuczestniczenia przez niego w prowadzonym w sprawie postępowaniu zwykłym.
Gwarancja, jaką dla uprawnień procesowych strony zapewnionych w art. 10 § 1 kpa ustawodawca skonstruował poprzez przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa wymaga aby zasadność podnoszonego przez wnioskodawcę interesu prawnego uprawniającego go do bycia stroną postępowania i opartego na tym interesie prawnym prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oceniać wyłącznie w postępowaniu wznowieniowym prawidłowo wszczętym i prowadzonym zgodnie z zasadami przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Wypada przy tym nadmienić, że przyjmowanie w postępowaniu wznowieniowym subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej nie musi oznaczać w konsekwencji dowolnego, czy też "wymuszonego" na organie administracji publicznej przyznania statusu strony postępowania administracyjnego, bowiem status taki wynikać musi z obowiązujących przepisów prawa materialnego. Prawidłowym wbrew zarzutom skargi było więc w ocenie Sądu w niniejszej sprawie uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzją - decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 19 grudnia 2005 r. Nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania wobec stwierdzenia przez organ odwoławczy braku podstaw do odmowy takiego wznowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Nie sposób przy tym pominąć faktu, iż wprawdzie przedwczesną w ocenie Sądu była zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji próba przesądzenia niejako o statusie A sp. z o.o. jako stronie niniejszego postępowania, jednakże, Sad staje na stanowisku, iż samo wyeliminowanie orzeczenia organu I instancji z obrotu prawnego w świetle dotychczasowych rozważań należało uznać za słuszne i co do zasady odpowiadające prawu.
Niewątpliwie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania organu odwoławczego co do dalszego postępowania w zakresie istnienia przymiotu strony nie są wiążące dla ponownie orzekającego organu I instancji w sprawie
Interes prawny wyrażający się między innymi w możności bycia stroną w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie wznowieniowe należy bowiem pojmować szeroko w ścisłej zależności z ustrojową zasadą dwuinstancyjności sformułowaną w art. 15 kpa, która daje stronie możliwość rozpoznana jej sprawy przez organy obu instancji także i w aspekcie ustalania jej interesu prawnego, w jej całokształcie w sposób niezależny i z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności.
Mimo dostrzeżenia nieprawidłowości uzasadnienia rozstrzygnięcia Wojewody, uznać należy za zasadne stanowisko o konieczności uchylenia decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, celem zbadania zasadności twierdzeń wnioskodawcy o przysługującym statusie strony w kontrolowanym postępowaniu wznowieniowym i w związku z tym orzeczenie to należało pozostawić w obrocie prawnym.
Słusznie więc organ odwoławczy uznał, iż Prezydent W. jako organ pierwszej instancji w tym trybie postępowania winien uprzednio wszcząć postępowanie wznowieniowe. O ile więc organ, w wyniku rozpoznania wniosku o wznowienia postępowania, uzna bezzasadność twierdzeń wnioskodawcy co do interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu, winien dać temu wyraz w orzeczeniu wydanym już po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Jednocześnie nie sposób zgodzić się z zarzutem skargi, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi, skoro po wszczęciu postępowania wznowieniowego i ewentualnym stwierdzeniu istnienia podstaw do jego wznowienia organ administracji obowiązany jest do przeprowadzenia całego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie z zapewnieniem stronie czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania.
Zgodnie bowiem z art. 149 kpa § 2 przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest oprócz zbadania zasadności twierdzeń wnioskodawcy o przysługującej mu legitymacji do bycia stroną tego postępowania ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a a w przypadku poczynienia przez organ takich ustaleń - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już wcześniej decyzja ostateczną.
Reasumując powyższe kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego nie wykazała, aby zaskarżone decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 u.p.s.a.
Brak było zatem uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 u.p.s.a orzekł jak w sentencji.