II SA/WR 384/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej na P. sp. z o.o. i O. sp. z o.o. za nielegalne użytkowanie hali stalowej. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały spełnienia podstawowej przesłanki do nałożenia kary, tj. użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 lub 55 Prawa budowlanego. Kluczowe znaczenie miało to, że hala została wzniesiona w warunkach samowoli budowlanej, a w momencie wydawania postanowień przez organy toczyło się postępowanie legalizacyjne. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, wyjaśnił, że w przypadku samowoli budowlanej nie można mówić o naruszeniu przepisów o pozwoleniu na użytkowanie lub zawiadomieniu o zakończeniu budowy, jeśli strona nie może skutecznie ubiegać się o te pozwolenia lub dokonać zgłoszenia. Wszczęcie procedury legalizacyjnej samo w sobie wiąże się z sankcjami (opłata legalizacyjna lub nakaz rozbiórki), co wyłącza możliwość stosowania kary za nielegalne użytkowanie. Sąd wskazał, że organy przedwcześnie uznały spełnienie przesłanki z art. 59i ust. 1 Prawa budowlanego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organy nadzoru budowlanego, które mają uwzględnić przedstawione rozważania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kar za nielegalne użytkowanie obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście toczących się postępowań legalizacyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i postępowania legalizacyjnego. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy obiekt został wybudowany legalnie, a następnie użytkowany bez wymaganego pozwolenia lub zawiadomienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można nałożyć karę pieniężną za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, który został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, jeśli toczy się postępowanie legalizacyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku samowoli budowlanej, gdy strona nie może skutecznie ubiegać się o pozwolenie na użytkowanie lub dokonać zgłoszenia zakończenia budowy, nie można mówić o naruszeniu art. 54 lub 55 Prawa budowlanego, co wyklucza nałożenie kary z art. 59i Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podstawową przesłanką nałożenia kary jest naruszenie art. 54 lub 55 Prawa budowlanego. W przypadku samowoli budowlanej, gdy obiekt nie może być legalnie użytkowany ani zalegalizowany w standardowym trybie, ta przesłanka nie jest spełniona. Toczące się postępowanie legalizacyjne wyłącza możliwość zastosowania kary za nielegalne użytkowanie.
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy dotyczące kar pieniężnych za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego przedwcześnie uznały, że spełniona została przesłanka z art. 59i ust. 1 Prawa budowlanego, nie uwzględniając faktu, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej i toczyło się postępowanie legalizacyjne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie wykazały naruszenia art. 54 lub 55 Prawa budowlanego, co jest warunkiem koniecznym do nałożenia kary. W sytuacji samowoli budowlanej i toczącego się postępowania legalizacyjnego, zastosowanie kary za nielegalne użytkowanie jest nieuzasadnione.
Przepisy (15)
Główne
p.b. art. 59i § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Warunkiem nałożenia kary jest stwierdzenie użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowlanego.
p.b. art. 59i § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku niezaprzestania użytkowania obiektu po pouczeniu, organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania.
Pomocnicze
p.b. art. 54
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy.
p.b. art. 55
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.
p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy samowoli budowlanej.
p.b. art. 49
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy legalizacji obiektu budowlanego.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 15 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są do działania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku samowoli budowlanej, gdy toczy się postępowanie legalizacyjne, nie można mówić o naruszeniu art. 54 lub 55 Prawa budowlanego, co wyklucza nałożenie kary z art. 59i Prawa budowlanego. • Organy nadzoru budowlanego przedwcześnie uznały spełnienie przesłanki z art. 59i ust. 1 Prawa budowlanego, nie uwzględniając specyfiki sprawy samowoli budowlanej i toczącego się postępowania legalizacyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów nadzoru budowlanego oparta na stwierdzeniu nielegalnego użytkowania hali bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Godne uwagi sformułowania
Zastosowanie art. 59i u.p.b. (podobnie jak poprzednio art. 57 ust. 7) w pierwszym rzędzie wymaga wykazania przez organy, że do użytkowania doszło z naruszeniem art. 54 lub art. 55 u.p.b. • Takiego naruszenie nie ma w sytuacji, gdy inwestor dopuścił się samowoli polegającej na wybudowaniu obiektu bez pozwolenia na budowę gdyż nie mógł złożyć skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 u.p.b. ani też ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55. • W kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowlanego, mając wiedzę o toczącym się postępowaniu legalizacyjnym – co do którego brak informacji aby w dacie wydania zaskarżonego postanowienia było zakończone – przedwcześnie uznały zatem, że spełniona została analizowana przesłanka z art. 59i ust. 1 P.b konieczna do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowej hali.
Skład orzekający
Olga Białek
przewodniczący
Marta Pawłowska
sprawozdawca
Adam Habuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kar za nielegalne użytkowanie obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście toczących się postępowań legalizacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i postępowania legalizacyjnego. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy obiekt został wybudowany legalnie, a następnie użytkowany bez wymaganego pozwolenia lub zawiadomienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia w prawie budowlanym – kar za nielegalne użytkowanie obiektów samowolnie wybudowanych. Wyjaśnia, kiedy takie kary są zasadne, co jest kluczowe dla inwestorów i właścicieli nieruchomości.
“Samowola budowlana i kara za użytkowanie: Kiedy sąd staje po stronie inwestora?”
Dane finansowe
WPS: 7617 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.