VII SA/WA 751/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-01-25
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanyadaptacja poddaszaprawo budowlanesamowola budowlanadecyzja administracyjnastan zgodny z prawemprojekt budowlanyprawo do dysponowania nieruchomościąwspólnota mieszkaniowanieruchomość wspólna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą doprowadzenie adaptacji poddasza do stanu zgodnego z projektem z 1985 r., uznając, że organy nie zbadały prawidłowo stanu prawnego i faktycznego sprawy, w szczególności kwestii prawa do dysponowania nieruchomością w dacie adaptacji.

Skarżąca A.H. zaskarżyła decyzję nakazującą doprowadzenie adaptacji części poddasza do stanu zgodnego z decyzją z 1985 r., która zakładała połączenie lokali nr 6 i 6a w jeden dwupoziomowy. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obecny stan dwóch odrębnych lokali, w tym z wejściem z klatki schodowej do lokalu 6a, jest niezgodny z prawem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na błędy proceduralne i materialne organów, w szczególności dotyczące oceny prawa do dysponowania nieruchomością w dacie adaptacji oraz analizy stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A.H. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą doprowadzenie adaptacji części poddasza do stanu zgodnego z decyzją z 1985 r. Decyzja ta zezwalała na adaptację poddasza w celu stworzenia jednego dwupoziomowego lokalu mieszkalnego, poprzez wykonanie schodów wewnętrznych i połączenie lokali nr 6 i 6a. Skarżąca zrezygnowała z wykonania schodów, a lokale pozostały odrębne, przy czym do lokalu nr 6a istnieje wejście z klatki schodowej. Organy nadzoru budowlanego uznały ten stan za niezgodny z prawem, nakazując wykonanie prac zgodnie z pierwotnym projektem. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nieprawidłowo oceniły stan prawny i faktyczny sprawy. Wskazano na błędy w analizie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie adaptacji (1985 r.), kiedy obowiązywały inne przepisy niż te stosowane przez organy. Sąd podkreślił również, że organy nie zbadały wystarczająco, czy wejście z klatki schodowej do lokalu nr 6a istniało pierwotnie, a także czy wykonanie schodów wewnętrznych jest technicznie możliwe i bezpieczne. W związku z tym, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji i umorzył postępowanie, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nieprawidłowo oceniły stan zgodny z prawem, nie badając wystarczająco stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie adaptacji, a także nie analizując prawidłowo prawa do dysponowania nieruchomością.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy powinny zbadać zgodność z prawem w oparciu o stan prawny z 1985 r., a nie stosować przepisy obowiązujące obecnie. Kluczowe było ustalenie, czy prawo do dysponowania nieruchomością było wystarczające w dacie adaptacji oraz czy istniejące wejście do lokalu nr 6a było zgodne z pierwotnym stanem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (44)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

u.p.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów lub wykonania określonych czynności w celu usunięcia nieprawidłowości.

u.p.b. art. 103 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

u.w.l. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Nieruchomość wspólna stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.

u.w.l. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Udział właściciela i samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali z pomieszczeniami przynależnymi.

u.w.l. art. 22 § 3 pkt 4

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali.

u.w.l. art. 41

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Przepisy ustawy stosuje się do stosunków prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie.

u.g.n. art. 21 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Części domu stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy oraz inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią współwłasność właścicieli lokali w częściach ułamkowych.

u.g.n. art. 21 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Do czasu sprzedaży przez Skarb Państwa lub gminę wszystkich lokali, o przebudowie, nadbudowie lub rozbudowie domu decyduje rejonowy organ rządowej administracji ogólnej lub zarząd gminy.

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 27 lipca 1981 r. w sprawie zagospodarowania zbędnych suszarń, strychów i innych pomieszczeń stanowiących własność Państwa art. 3

Reguluje zagospodarowanie pomieszczeń stanowiących własność Państwa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami art. 19 § 3

W przypadku przebudowy strychu lub innego pomieszczenia niemieszkalnego na samodzielny lokal mieszkalny, powierzchnię użytkową tego lokalu wyłącza się z powierzchni użytkowej tej części domu, która stanowi współwłasność właścicieli poszczególnych lokali.

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

u.p.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów lub wykonania określonych czynności w celu usunięcia nieprawidłowości.

u.p.b. art. 103 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

u.w.l. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Nieruchomość wspólna stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.

u.w.l. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Udział właściciela i samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali z pomieszczeniami przynależnymi.

u.w.l. art. 22 § 3 pkt 4

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali.

u.w.l. art. 41

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Przepisy ustawy stosuje się do stosunków prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie.

u.g.n. art. 21 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Części domu stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy oraz inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią współwłasność właścicieli lokali w częściach ułamkowych.

u.g.n. art. 21 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Do czasu sprzedaży przez Skarb Państwa lub gminę wszystkich lokali, o przebudowie, nadbudowie lub rozbudowie domu decyduje rejonowy organ rządowej administracji ogólnej lub zarząd gminy.

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 27 lipca 1981 r. w sprawie zagospodarowania zbędnych suszarń, strychów i innych pomieszczeń stanowiących własność Państwa art. 3

Reguluje zagospodarowanie pomieszczeń stanowiących własność Państwa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami art. 19 § 3

W przypadku przebudowy strychu lub innego pomieszczenia niemieszkalnego na samodzielny lokal mieszkalny, powierzchnię użytkową tego lokalu wyłącza się z powierzchni użytkowej tej części domu, która stanowi współwłasność właścicieli poszczególnych lokali.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania sądowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozstrzygnięcie o dowodach, wyjaśnienie stanu faktycznego oraz ustosunkowanie się do żądań strony.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja podlega unieważnieniu, gdy jest niewykonalna z powodu przeszkód prawnych lub faktycznych.

u.p.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów lub wykonania określonych czynności w celu usunięcia nieprawidłowości.

u.p.b. art. 103 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

u.p.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy ustawy stosuje się do obiektów budowlanych i robót budowlanych.

u.w.l. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Nieruchomość wspólna stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.

u.w.l. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Udział właściciela i samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali z pomieszczeniami przynależnymi.

u.w.l. art. 22 § 3 pkt 4

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali.

u.w.l. art. 41

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Przepisy ustawy stosuje się do stosunków prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie.

u.p.e. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Prawo energetyczne

Zasady wykonywania robót budowlanych.

u.g.n. art. 21 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Części domu stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy oraz inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią współwłasność właścicieli lokali w częściach ułamkowych.

u.g.n. art. 21 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Do czasu sprzedaży przez Skarb Państwa lub gminę wszystkich lokali, o przebudowie, nadbudowie lub rozbudowie domu decyduje rejonowy organ rządowej administracji ogólnej lub zarząd gminy.

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 27 lipca 1981 r. w sprawie zagospodarowania zbędnych suszarń, strychów i innych pomieszczeń stanowiących własność Państwa art. 3

Reguluje zagospodarowanie pomieszczeń stanowiących własność Państwa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami art. 19 § 3

W przypadku przebudowy strychu lub innego pomieszczenia niemieszkalnego na samodzielny lokal mieszkalny, powierzchnię użytkową tego lokalu wyłącza się z powierzchni użytkowej tej części domu, która stanowi współwłasność właścicieli poszczególnych lokali.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały prawidłowo stanu prawnego i faktycznego sprawy w kontekście przepisów obowiązujących w dacie adaptacji (1985 r.). Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. do samowoli budowlanej zrealizowanej w 1986 r. było nieuzasadnione. Wymaganie zgody wspólnoty mieszkaniowej było bezpodstawne, gdyż adaptacja miała miejsce przed powstaniem wspólnot i obowiązywały inne regulacje. Nie zbadano wystarczająco, czy istniejące wejście do lokalu nr 6A było zgodne z pierwotnym stanem i czy jego zamurowanie jest uzasadnione. Opinia techniczna wskazuje na niemożliwość wykonania schodów ze względu na stan stropu, co rodzi zagrożenie dla życia i zdrowia.

Godne uwagi sformułowania

stan zgodny z prawem, w rozumieniu ww. przepisu, oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę, albo zgodność ze zgłoszeniem. nie chodziło bowiem o wybudowanie nowego obiektu niezgodnie z pozwoleniem na budowę (...) ale wyłącznie o rezygnację z części robót, które miały być przeprowadzone wewnątrz obu lokali. Organy objęły nakazem również drzwi prowadzące z klatki schodowej do lokalu nr 6A nie sprawdzając, czy istniały one pierwotnie zważywszy, że projekt budowlany zatwierdzony ww. decyzją nie obejmował ich wykonania.

Skład orzekający

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sprawozdawca

Katarzyna Tomiło-Nawrocka

członek

Tomasz Janeczko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, oceny stanu zgodnego z prawem, stosowania przepisów w czasie oraz prawa do dysponowania nieruchomością w kontekście historycznych adaptacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji adaptacji poddasza w budynku wielorodzinnym z lat 80-tych, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w tamtym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej sytuacji adaptacji lokalu sprzed wielu lat, gdzie interpretacja przepisów i stanu faktycznego jest kluczowa. Pokazuje, jak ważne jest badanie stanu prawnego z daty zdarzenia i jak mogą pojawić się problemy z egzekwowaniem nakazów, gdy pierwotne zgody i warunki były inne.

Adaptacja poddasza sprzed lat: dlaczego sąd uchylił nakaz nadzoru budowlanego?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 751/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Katarzyna Tomiło-Nawrocka
Tomasz Janeczko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), asesor WSA Katarzyna Tomiło - Nawrocka, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 stycznia 2023 r. nr 113/23 w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót budowlanych do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umarza postępowanie administracyjne; II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A.L. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją z 30 stycznia 2023r. nr 113/23, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania A. H. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (PINB) z 20 września 2022r. Nr IVOT/208/2022, nakazującej odwołującej się doprowadzenie adaptacji części poddasza na mieszkalnie w budynku przy ul. [...] w W-wie do stanu zgodnego z decyzją Urzędu Dzielnicowego Warszawa – [...] z 18 lipca 1985 r. poprzez: wykonanie otworu w stropie między lokalami 6, 6a i wstawienie schodów wewnętrznych łączących ww. lokale w jeden lokal dwupoziomowy, zamurowanie wejścia do lokalu nr 6a z klatki schodowej na poddaszu.
Organ wskazał, że Urząd m.st. W-wy przekazał prośbę Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego o kontrolę zgodności z prawem przebudowy lokalu nr 6 w ww. budynku, w wyniku której powstały dwa odrębne lokale, z uwagi na brak dokumentów przebudowy.
Podczas kontroli 22.09.2020r. PINB ustalił, że lokal nr 6 na I piętrze i lokal nr 6a na II piętrze stanowią dwa odrębne lokale. Właścicielem lokalu nr 6 jest skarżąca, a lokalu nr 6a skarżąca i m.st. Warszawa. Lokal nr 6A powstał po adaptacji części poddasza na mieszkanie na mocy decyzji z 18.07.1985 r. Analiza akt archiwalnych wykazała, że projekt budowlany przewidywał adaptację części poddasza polegającą na wykonaniu schodów wewnętrznych łączących lokal na I piętrze z częścią strychu zaadaptowaną na cele mieszkalne, a obecne dwa odrębne lokale mieszkalne stanowić miały jeden lokal dwupoziomowy. Z protokołu kontroli wynika, że zrezygnowano z wykonania schodów łączących lokal nr 6 z adaptowanym poddaszem.
PINB zwrócił się do m.st. Warszawy i Wspólnoty Mieszkaniowej o złożenie oświadczenia o zgodzie (bądź jej braku) na pozostawienie samowolnie wyodrębnionego lokalu mieszkalnego, na które organ nie otrzymał odpowiedzi.
WINB wezwał skarżącą do złożenia zgody Wspólnoty Mieszkaniowej i m.st. Warszawy na wykonanie zamiast jednego lokalu dwupoziomowego, dwóch odrębnych lokali, w tym wejścia do lokalu 6A z klatki schodowej. Skarżąca 5 stycznia 2023r. udzieliła odpowiedzi, jednak nie złożyła dokumentów.
Organ zaznaczył, że z projektu zatwierdzonego decyzją z 18.07.1985 r. - rzutu poddasza i I piętra wynika, że wcześniej istniało wejście z klatki schodowej na poddasze, ale decyzja zakładała jego usunięcie i wykonanie otworu w stropie oraz wstawienie schodów wewnętrznych łączących dwa lokale w jeden dwupoziomowy. Zdaniem organu, jeżeli powstały dwa odrębne lokale mieszkalne - nr 6 i 6a, to jest to niezgodne z ww. decyzją. Dodał, że nie kwestionuje legalności samej adaptacji strychu na mieszkalnie, lecz to, że zamiast jednego postały dwa lokale mieszkalne.
Zaznaczył, że w piśmie z 20.10.1986r. Urząd Dzielnicowy Warszawa [...] potwierdził przyjęcie do użytkowania "obiekt budowlany adaptacja strychu na cele mieszkanie wybudowany na podstawie pozwolenia z dnia 1985.07.10". W piśmie wskazano, że inwestycja nie wymaga pozwolenia na użytkowanie. WINB podniósł, że nawet skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy (w tym przypadku przyjęcie zgłoszenia) nie wyklucza zbadania prawidłowości inwestycji. Takie skutki powoduje tylko decyzja o pozwoleniu na użytkowanie.
Zdaniem organu, o legalności adaptacji nie świadczy też zaświadczenie Prezydenta m. st. Warszawy z 19.03.2009r. o samodzielności lokalu nr 6a, gdyż tylko potwierdza stan faktyczny.
Jako prawidłowy WINB ocenił tryb zastosowany przez PINB określony w art. 50 i 51 Prawo budowlane. Podkreślił, że stan "zgodności z prawem" o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oznacza nie tylko zgodność z przepisami technicznymi, lecz także wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na poparcie tego stanowiska organ powołał orzecznictwo.
Wykonane roboty dotyczą nieruchomości wspólnej, a więc inwestor chcąc wykazać tytuł dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinien przedstawić uchwałę wspólnoty. Ponadto współwłaścicielem lokalu nr 6A jest m.st. Warszawa, a zatem skarżąca winna przedstawić zgodę również w tym zakresie.
W piśmie z 5 stycznia 2023r. skarżąca wskazała, że "nie widzi powodów", aby uzyskać zgodę.
Skargę na powyższą decyzję złożyła A. H. zarzucając naruszenie przepisów:
I. postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie:
1. art. 7, 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, nieuwzględnienie dokumentów przesłanych do PINB 15.03.2022 r. i 19.05.2022 r. oraz dokumentu przesłanego do WINB 5.01.2023 r., które skarżąca wymieniła.
2. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego, nienależyte udokumentowanie i niedokonanie kompleksowej oceny materiału dowodowego poprzez niepodjęcie czynności w celu ustalenia, z jakich materiałów wykonano strop i czy obciążenie go schodami nie stworzy zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi;
3. art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności sprawy i nierozpatrzeniu materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie kartoteki lokalu nr 6A, z której wynika, że na III kondygnacji znajduje się samodzielny lokal mieszkalny nr 6A, który składa się z 2 izb, o pow. 44, 87 m.kw.
4. art. 7, art. 107 § 3 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nienależyte zebranie materiału dowodowego i niedokonanie oceny całego materiału dowodowego, w tym nośności stropu i możliwości obciążenia go schodami, która skutkowała zmianami w projekcie wprowadzonymi przez mgr inż. arch. J. K. i brak odniesienia się do tej zmiany.
5. art. 6, 7, 7a, 8 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 50 i 51 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane poprzez nałożenie nieuzasadnionego obowiązku doprowadzenia robót do stanu zgodnego z projektem budowlanym w opisany w decyzji sposób, w sytuacji, gdy nie wykonano drzwi do lokalu Nr 6A z klatki schodowej, który istniał przed sporządzeniem projektu, a który nie odnosił się do ww. otworu, a więc wykonanie obowiązku byłoby niezgodne z projektem;
6. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że nie jest możliwe wykonanie opisanych prac z uwagi na stan techniczny stropu i przekroczenie granicznego stanu użytkowania stropu.
II. prawa materialnego, to jest:
1. art. 103 ust. 1 Prawo budowlane przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy sprawę wszczęto przed 1 stycznia 1995 r. i niezakończono ostateczną decyzją przed wejściem w życie ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane, a zatem nieuzasadnione zastosowanie przepisów obowiązującej ustawy zamiast ustawy z 1974 r.
2. art. 50 i 51 Prawo budowlane przez ich zastosowanie, podczas gdy zastosowanie miała ustawa z 1974 r.
3. art. 41 ustawy o własności lokali (Dz. U, z 2021 przez ich zastosowanie, która weszła ona w życie 1 stycznia 1995 r., a adaptację zrealizowano w 1986 r. i wówczas kwestie te regulowała ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości;
4. art. 22 ust. 3 pkt 5 i art. 22 ust. 4 ustawy o własności lokali poprzez ich zastosowanie, podczas gdy nie obowiązywały w dacie realizacji inwestycji, a Komitet Osiedlowy nr 5 wydał zgodę na jej wykonanie.
Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z opisanych dokumentów (opinii z 12 października 2022 r., protokołu z 20 czerwca 2017 r. z inwentaryzacji zarysowań ścian i sufitów www. budynku, w tym w lokalu Nr 6 oraz o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Zaznaczyła, że podczas adaptacji przechowywała dokumenty dotyczące robót, a dziennik budowy przekazała do Urzędu Dzielnicowego W-wa [...].
PINB wskazał, że lokal miał być połączony schodami wewnętrznymi, z których zrezygnowano, a obecnie lokale nr 6 i 6A są odrębnymi lokalami, co jest wybiórcze i narusza art. 7 k.p.a. Skarżąca wyjaśniła, że informowała o zmianie projektu przez projektanta w związku z nośnością stropu (projekt nie przewidywał przebudowy stropu) i dlatego odstąpiono od wykonania otworu i wstawienia schodów. Podkreśliła też, że do lokalu nr 6A prowadziły osobne drzwi z klatki schodowej i taki lokal nabyła od poprzednich właścicieli, którzy w takim stanie go kupili. Według wiedzy skarżącej, projektant na tę okoliczność sporządził załącznik do dziennika budowy, który przekazano do Urzędu 25.09.1986 r. Projekt budowlany jest w aktach PINB (uzasadnienie decyzji z 20.09.2022 r.) i nie dotyczy drzwi, których zamurowanie nakazano.
Ponadto, obszar ten objęty był uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W-wie z 10 lipca 1969 r. nr 4/25, zgodnie z którym wydano pozwolenie na budowę. Nie było więc obowiązku przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy.
Odnośnie niewykazania prawa do dysponowania na cele budowlane zaznaczyła, że umowa z 6.03.1985 r. (rep. [...]) i umowa użyczenia z 25.07.1985 r. o zgodzie na adaptację strychu w opisanym zakresie i decyzja z 18.07.1985 r. uprawniały do wykonania ww. robót budowlanych.
Ponadto, PINB nie mógł stosować ustawy o własności lokali, skoro weszła ona w życie 1 stycznia 1995 r., a inwestycję zrealizowano w 1986 r., za zgodą Komitetu Osiedlowego nr 3. Wspólnoty mieszkaniowe powstały później.
Dalej podkreśliła, że nieruchomość gruntowa jest własnością m.st. W-wy (KW nr [...]). Większość lokali stanowi odrębną własność, w tym lokal nr 6A (zaświadczenie z 19.03.2009 r.). Przed adaptacją strychu w części przylegającej do opisanego pokoju, mieszkańcy składowali rzeczy. Urząd wyraził zgodę na adaptację tej części, a więc lokal nr 6 powiększono o to pomieszczenie (decyzja z 18.07.1985 r.), a umowa użyczenia z 25 lipca 1985 r. potwierdziła nieodpłatne przekazanie przez m.st. Warszawa tej części strychu.
Drzwi do lokalu nr 6A istniały przed sporządzeniem projektu i prowadziły do pokoju o pow. 11 m2. Tę część strychu przyłączono więc do lokalu nr 6A, co potwierdza protokół zdawczo-odbiorczy, a 20.10.1986 r. przyjęto bez sprzeciwu do użytkowania.
Nadto, procedurę wszczęto przed wejściem w życie ustawy z o własności lokali (1 stycznia 1995 r.). Wcześniej kwestie te regulowała ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30 z 1991 r., poz. 127, ze zm.). Zgodnie z art. 21 ust. 2 ww. ustawy części domów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy oraz inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią współwłasność właścicieli lokali w częściach ułamkowych, odpowiadających stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej domu; w tym samym stosunku określa się ułamkową część gruntu sprzedawanego lub oddawanego we współużytkowanie wieczyste. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu, do czasu sprzedaży przez Skarb Państwa lub gminę wszystkich lokali mieszczących się w domach stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy o przebudowie, nadbudowie lub rozbudowie domu przez osoby fizyczne i osoby prawne polegającej na powiększeniu liczby lokali, decyduje rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do domów stanowiących własność Skarbu Państwa, a zarząd gminy - w odniesieniu do domów stanowiących własność gminy. Pozwolenia na budowę udziela się na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z ust. 4, po dokonaniu przebudowy, nadbudowy lub rozbudowy, o których mowa w ust. 3, rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a zarząd gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy, w drodze decyzji zmienia odpowiednio wielkość udziałów właścicieli poszczególnych lokali we współwłasności domu oraz we współwłasności lub we współużytkowaniu gruntu. Zgodnie z ust. 5, w wypadku zmniejszenia się w wyniku wydanej decyzji, o której mowa w ust. 4, wielkości udziału we współwłasności domu oraz we współwłasności lub we współużytkowaniu wieczystym gruntu, właścicielom poszczególnych lokali przysługuje odszkodowanie ustalone według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W razie zwiększenia się wielkości tych udziałów, nie pobiera się z tego tytułu od właścicieli poszczególnych lokali dodatkowych opłat. Zgodnie z ust. 6, ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 4, stanowi podstawę do dokonania odpowiednich zmian w księdze wieczystej.
Zgodnie z ww. przepisami zarząd gminy wydał decyzję o zgodzie na adaptację, a żaden z sąsiadów się nie sprzeciwiał. Mieszkańcy wiedzieli, że adaptowany jest strych, byli proszeni o zabranie rzeczy. Ponadto strych nie był wykorzystywany.
Podobnie do cyt. art. 21 ust. 2 obecny art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, stanowi, że nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Stosownie do art. 3 ust. 3 udział właściciela i samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali z pomieszczeniami przynależnymi. Ta część strychu, z której wyodrębniono samodzielny lokal nr 6A przestała stanowić część wspólną.
W myśl ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości na zmianę przeznaczenia lokalu wymagana była zgoda zarządu gminy, a zgodnie z ustawą o własności lokali potrzebna jest uchwała właścicieli lokali (art. 22 ust. 3 pkt 4 ustawy). W tej sprawie zgodę wydał zarząd gminy. Odmienna konkluzja byłaby sprzeczna z art. 2 ust. 2, 3 ust. 2 i 4 ust. 1 ustawy o własności lokali, co potwierdza też § 19 ust, 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 75), zgodnie z którym w razie przebudowy strychu lub innego pomieszczenia niemieszkalnego na samodzielny lokal mieszkalny albo pracownię twórcy, powierzchnię użytkową tego lokalu wyłącza się z powierzchni użytkowej tej części domu, która stanowi współwłasność właścicieli poszczególnych lokali. Wezwanie do złożenia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej było zatem bezprzedmiotowe.
W dniu 18 lipca 1985 r. obowiązywało Prawo budowlane z 1974 r. i rozporządzenie w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Uchwała Wspólnoty nie stanowiła dokumentu uprawniającego do rozpoczęcia prac. Do wniosku dołączono m.in. umowę sprzedaży lokalu - akt not. Rep. A Nr [...] z 6 marca 1985 r. i ww. umowę użyczenia.
Natomiast wejście do lokalu nr 6A z klatki schodowej istniało jeszcze przed zakupem lokalu.
Wydano zaświadczenie o samodzielności lokalu nr 6A (44,87 m2).
Dalej skarżąca ponownie opisała decyzje i dokumenty wydane w tej sprawie. Zaznaczyła, że z opinii technicznej z 12 października 2022 r. wynika, że konstrukcja stropu nie spełnia norm i nie jest możliwa budowa schodów opartych na tym stropie. Wykonanie obowiązków mogłoby doprowadzić do stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. Byłoby też niezgodne z ustawą o ochronie przeciwpożarowej i rozporządzeniem w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w zakresie zapewnienia ewakuacji poprzez zachowanie dopuszczalnej długości, wysokości i szerokości przejść i dojść ewakuacyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz. 259, dalej - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, podczas gdy art. 145 p.p.s.a. ogranicza tę kontrolę do oceny zgodności zaskarżonych orzeczeń administracji publicznej pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i proceduralnymi, o ile naruszenie tych ostatnich mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Organy zastosowały w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
W orzecznictwie przyjmuje się, że stan zgodny z prawem, w rozumieniu ww. przepisu, oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę, albo zgodność ze zgłoszeniem. Dopiero w przypadku wykonania robót bez pozwolenia na budowę, zgodność ta musi dotyczyć przepisów Prawa budowlanego, przepisów technicznych, polskich norm, zapisów planów miejscowych (por.: wyrok WSA w Rzeszowie z 14 września 2021 r., II SA/Rz 947/21; wyrok WSA w Gdańsku z 3 marca 2021 r., II SA/Gd 281/20; wyrok WSA w W-wie z 24 marca 2021 r., VII SA/Wa 2212/20 czy wyrok WSA w Gdańsku z 19 lutego 2020 r., II SA/Gd 569/19, pub. CBOSA).
Nakaz nałożony przez PINB dotyczył doprowadzenia adaptacji części poddasza na mieszkalnie w ww. budynku do stanu zgodnego z decyzją Urzędu Dzielnicowego Warszawa – [...] z 18 lipca 1985 r. poprzez: wykonanie otworu w stropie między lokalami 6, 6a i wstawienie schodów wewnętrznych łączących oba lokale w jeden dwupoziomowy, zamurowanie wejścia do lokalu nr 6a z klatki schodowej na poddaszu.
Nie może budzić wątpliwości, że zasadą Prawa budowlanego pozostaje, że inwestor, realizując roboty budowlane na podstawie pozwolenia na budowę, jest związany jego treścią i nie może samodzielnie zmieniać zawartych w nim warunków.
Nie może być również kwestionowane, że w przypadku wykonania robót budowlanych, czy ich niewykonania – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - na podstawie pozostającej w obrocie prawnym decyzji wydanej w 1985r. organ winien zbadać ich prawidłowość w oparciu o stan prawny obowiązujący w tej dacie.
Analizie organów winna być zatem przede wszystkim poddana treść decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z 18 lipca 1985r. zezwalająca skarżącej na adaptację części poddasza na mieszkanie i będący jej integralną częścią projekt budowlany. Organy ustaliły, że projekt budowlany obejmował wykonanie otworu w stropie i wstawienie w tym miejscu schodów wewnętrznych łączących lokal na I piętrze (nr 6) z częścią strychu adaptowaną na cele mieszkalne (nr 6A). Celem adaptacji miało być połączenie obu tych lokali w jeden dwupoziomowy. Skarżąca zrezygnowała jednak z opisanych robót, a obecnie stanowią one dwa odrębne lokale. Przy czym do lokalu nr 6A (na strychu) prowadzi otwór drzwiowy z ogólnodostępnej klatki schodowej.
Skarżąca wskazywała, że otwór drzwiowy do lokalu nr 6A już istniał wcześniej, jeszcze przed zakupem lokalu nr 6 oraz że z uwagi na złą nośność stropu.
Rzeczą organów była zatem ocena, czy rezygnacja z wykonania robót objętych decyzją o pozwoleniu na budowę wymagała wdrożenia trybu naprawczego, a więc przede wszystkim wskazania, jakie konkretnie przepisy zostały naruszone, a które jednocześnie obligowałyby organ do nałożenia obowiązku doprowadzenia adaptacji do stanu zgodnego z ww. decyzją. Nie chodziło bowiem o wybudowanie nowego obiektu niezgodnie z pozwoleniem na budowę (np. większego, w innym miejscu, czy w innym kształcie, a więc odstąpienia o charakterze istotnym), ale wyłącznie o rezygnację z części robót, które miały być przeprowadzone wewnątrz obu lokali.
Ponadto, organy objęły nakazem również drzwi prowadzące z klatki schodowej do lokalu nr 6A nie sprawdzając, czy istniały one pierwotnie zważywszy, że projekt budowlany zatwierdzony ww. decyzją nie obejmował ich wykonania.
Należało podzielić zarzut skargi również co do tego, że badając prawo skarżącej do dysponowania tą częścią strychu na cele budowlane organy uznały, że winna ona przedstawić zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej i m.st. Warszawy, w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy. W 1985r. obowiązywały bowiem inne regulacje prawne. Ma to istotne znaczenie, bowiem w aktach znajduje się umowa użyczenia zawarta ze skarżącą w dniu 25 lipca 1985r., zgodnie z którą PGM [...], za zgodą Komitetu Osiedlowego nr 3 wyrażoną 9 stycznia 1985r., na podstawie par. 3 zarządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 27 lipca 1981 r. w sprawie zagospodarowania zbędnych suszarń, strychów i innych pomieszczeń stanowiących własność Państwa przekazał skarżącej nieodpłatnie do adaptacji część poddasza. Protokół zdawczo odbiorczy, zawierający inwentaryzację przekazanego pomieszczenia – stanowiący załącznik do tej umowy – miał być sporządzony przez ROM nr 7 do dnia 31 lipca 1985r.
Organy winny zatem przeprowadzić ponowne postępowanie z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
Natomiast ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na którą powołała się skarżąca weszła w życie dopiero w dniu 1 sierpnia 1985r., a więc już po wydaniu decyzji pozwalającej na adaptację poddasza.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku, a o kosztach na mocy art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI