II SA/WR 363/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-10-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęnośnik reklamowywstrzymanie budowypostępowanie administracyjneorgan nadzoru budowlanegozagadnienie wstępneprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy nośnika reklamowego, uznając go za samowolę budowlaną, ponieważ nie został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę ani w jego terminie.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o wstrzymaniu budowy nośnika reklamowego. Sąd uznał, że nośnik został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, ponieważ jego lokalizacja i czas budowy (lata 2006-2009) nie odpowiadały pozwoleniu z 2012 roku. Sąd odrzucił argument o istnieniu zagadnienia wstępnego związanego z postępowaniem o wygaśnięcie pozwolenia, stwierdzając, że dotyczy ono innej budowli. W konsekwencji skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę spółki A. S.A. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu budowy wolnostojącego nośnika reklamowego. Spółka twierdziła, że posiada pozwolenie na budowę z 2012 roku. Organy nadzoru budowlanego ustaliły jednak, że nośnik został wybudowany w latach 2006-2009, a jego lokalizacja na nieruchomości przy ul. [...] we W. nie odpowiadała projektowi zatwierdzonemu decyzją z 2012 roku. Ponadto, spółka nie przedłożyła dokumentów potwierdzających legalność budowy ani tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do istniejącego nośnika. Sąd uznał, że nośnik stanowi samowolę budowlaną, ponieważ został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odrzucono zarzut spółki dotyczący istnienia zagadnienia wstępnego związanego z postępowaniem o wygaśnięcie decyzji z 2012 roku, wskazując, że dotyczy ono innej budowli. Sąd podkreślił, że definicja budowli zawarta w Prawie budowlanym kwalifikuje wolnostojące urządzenia reklamowe trwale związane z gruntem jako obiekty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, niezależnie od daty ich powstania. W związku z tym, że ustalono budowę bez wymaganego pozwolenia, organy były zobligowane do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie dotyczące wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi zagadnienia wstępnego, jeśli dotyczy innej budowli niż ta, która jest przedmiotem postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro postępowanie o wygaśnięcie decyzji dotyczyło innej budowli niż zakwestionowany nośnik reklamowy, nie ma bezpośredniego związku przyczynowego, który warunkowałby rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Brak jest zatem podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Pb art. 48 § 1 pkt 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Pb art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli, w tym wolnostojących urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem.

Pb art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nośnik reklamowy został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Lokalizacja i czas budowy nośnika nie odpowiadają pozwoleniu na budowę z 2012 roku. Postępowanie o wygaśnięcie pozwolenia na budowę nie stanowi zagadnienia wstępnego w tej sprawie.

Odrzucone argumenty

Istnienie zagadnienia wstępnego związanego z postępowaniem o wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowego nośnika.

Godne uwagi sformułowania

sporny nośnik został w rzeczywistości wybudowany na kilka lat przed wydaniem ww. decyzji (latach 2006-2009) i wbrew twierdzeniu strony skarżącej, nie był zdemontowany. rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. organ nadzoru budowlanego zobligowany był wydać przedmiotowe postanowienie.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący

Olga Białek

sprawozdawca

Malwina Jaworska-Wołyniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym, kwalifikacja nośników reklamowych jako obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę oraz konsekwencje samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z datą budowy i lokalizacją nośnika reklamowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzenie zgodności budowy z pozwoleniem na budowę, nawet po latach, oraz jak organy rozstrzygają kwestie proceduralne, takie jak zagadnienie wstępne.

Samowola budowlana sprzed lat: Sąd potwierdza wstrzymanie budowy nośnika reklamowego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 363/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Malwina Jaworska-Wołyniak
Olga Białek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2025 r. nr 290/2025 w przedmiocie wstrzymania budowy wolnostojącego, trwale związanego z gruntem nośnika reklamowego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB, organ I instancji), po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, zawiadomił współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] we W., B. P. i A. W. o terminie kontroli w sprawie budowy nośnika reklamowego i zobowiązał do przedstawienia decyzji o pozwoleniu na budowę ww. nośnika, zatwierdzonego projektu budowlanego oraz protokołu odbioru końcowego robót budowlanych lub dziennika budowy.
Odpowiedzi na powyższe wezwanie udzielił pełnomocnik A. S.A. (dalej: spółka, strona skarżąca) wyjaśniając, że to Spółka jest właścicielem nośnika i przedkładając decyzję Prezydenta Wrocławia (dalej: Prezydent) z dnia 29 marca 2012 r., nr 1740/2012 udzieleniu pozwolenia na jego budowę na wskazanej wyżej nieruchomości.
Podczas kontroli stwierdzono, że na ww. nieruchomości znajduje się nośnik reklamowy składający się z konstrukcji stalowej na której zamontowana jest tablica reklamowa, przytwierdzony do słupa o przekroju kołowym posadowionym w fundamencie wykonanym w gruncie. Budowa nośnika została zakończona, obiekt posiada wymiary tablicy reklamowej zbliżone do zawartych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta z 29 marca 2012 r., przy czym wysokość słupa do spodu tablicy reklamowej wynosi 2,9 m, a słup nośny znajduje się w odległości około 9 m od ściany budynku mieszkalnego położonego na tej nieruchomości oraz 3 m od granicy pasa drogowego - skrzyżowania ulicy [...] i [...].
Organ I instancji wezwał Spółkę do przedłożenia dokumentów dotyczących zrealizowanej budowy przedmiotowego nośnika reklamowego, to jest dziennika budowy, szkicu tyczenia ww. obiektu oraz geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, uzgodnienia usytuowania obiektu z zarządcą sieci gazowej i zarządcą drogi gminnej nr [...] oraz udzielenia informacji dotyczących kierownika budowy i wykonawcy robót.
W odpowiedzi na wezwanie Spółka poinformowała, że nie posiada żądanych dokumentów oraz informacji.
PINB zwrócił się do Prezydenta o udostępnienie odpisu decyzji o warunkach zabudowy z dnia 6 października 2011 r., a także o przekazanie akt postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę przedmiotowego nośnika reklamowego. Przekazując posiadaną dokumentację, Prezydent poinformował, że nie został zarejestrowany dziennik budowy dla inwestycji objętej ww. pozwoleniem na budowę.
Organ I instancji ustalił na podstawie obrazów ortofotomap z lat 2006, 2009, 2011, 2022, że objęty postępowaniem nośnik reklamowy znajdujący się na nieruchomości przy ul. [...] we W. został wybudowany w okresie między 2006 a 2009 rokiem, a więc przed wydaniem decyzji udzielającej pozwolenia na jego budowę, w innym miejscu tej nieruchomości niż przewidywał to projekt budowlany.
W związku z poczynionymi ustaleniami, PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy wolnostojącego nośnika reklamowego położonego w południowo-zachodniej części nieruchomości przy ul. [...] we W., dz. nr [...], AM-[...], obręb S. Zwrócił się też do Prezydenta Wrocławia o podjęcie czynności mających na celu stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nr 1470/2012 z dnia 29 marca 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce A.(1) S.A. (dawna nazwa spółki) pozwolenia na budowę nośnika reklamowego o wymiarach tablicy 6,38x3,38m, przy ul. [...] we W. na części działki nr [...], AM-[...], obręb S. Według organu I instancji inwestor nie przystąpił bowiem do budowy nośnika reklamowego objętego ww. decyzją w miejscu wskazanym w zatwierdzonym nią projekcie budowlanym.
Po przeprowadzeniu postępowania z urzędu, decyzją z dnia 22 sierpnia 2024 r. Prezydent Wrocławia, stwierdził wygaśnięcie ww. decyzji. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda Dolnośląski powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Decyzja Wojewody została zaskarżona do tutejszego Sądu i na dzień orzekania w niniejszej sprawie nie została jeszcze rozpoznana.
Na wezwanie PINB do wyjaśnienia, czy spółka była inwestorem istniejącego w południowo-zachodniej części nieruchomości przy ul. [...] we W. nośnika reklamowego, wybudowanego w okresie między 2006 a 2009 rokiem i czy posiada tytuł prawny do ww. nośnika (umowa dzierżawy terenu z prawem do dysponowania nieruchomością itp.) strona skarżąca podała, że jest właścicielem, inwestorem i zarządcą tablicy reklamowej istniejącej obecnie na powyższej nieruchomości. Wyjaśniła także, że tablica ta została wzniesiona w 2012 r. oraz, że obecnie istniejący nośnik reklamowy nie jest tym samym, wybudowanym w latach 2006-2009. Poprzednia tablica reklamowa została zdemontowana.
W odpowiedzi na wezwanie skierowane do A. W. - jednego ze współwłaścicieli nieruchomości - o przedłożenie dokumentów na podstawie których spółka dysponuje gruntem pod nośnikiem reklamowym położonym na tej nieruchomości (np. umowy najmu lub dzierżawy), nadesłał on kopię pisma spółki z 26 marca 2024 r., że spółka jest właścicielem nośnika reklamowego oraz załączoną do tego pisma kopię decyzji Prezydenta z 29 marca 2012 r. o pozwoleniu na budowę.
W związku z powyższym PINB poinformował strony postępowania o braku dokumentów potwierdzających oświadczenie spółki o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożone w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi A. W. wskazał, że podtrzymuje tytuł spółki do nieruchomości na cele budowlane – dotyczy on bowiem każdoczesnej tablicy reklamowej spółki znajdującej się na jego nieruchomości. Jednocześnie wyraził zgodę na podjęcie przez spółkę czynności w celu legalizacji tablicy reklamowej, ewentualnie jej rozbiórki. Podał nadto, że spółka jest inwestorem, właścicielem i zarządcą ww. tablicy reklamowej, a on jedynym zarządcą tej części nieruchomości, w wyniku podziału quoad usum.
Przesłuchany w charakterze świadka M. P. (mąż współwłaścicielki nieruchomości, B. P.) zeznał, że widział proces budowy przedmiotowego nośnika reklamowego, natomiast drugi ze współwłaścicieli (A. W.) nie informował go, ani jego żony o zamiarze tej budowy, nie zwrócił się też i nie uzyskał zgody od B. P. na postawienie nośnika. Nie pamiętał, w którym roku nośnik został wzniesiony, jednak od momentu jego wybudowania nie był on demontowany i istnieje w takim samym stanie. Spółka nie występowała do jego żony o zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane związane z budową nośnika reklamowego i nie podpisywała umowy na dzierżawę nieruchomości pod nośnik.
Na podstawie powyższych ustaleń, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2025 r., nr 90/2024, PINB wstrzymał spółce jako inwestorowi, budowę wolnostojącego, trwale związanego z gruntem nośnika reklamowego znajdującego się w południowo-zachodniej części nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AM-[...], obręb K.) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Wskazał, że opłata legalizacyjna zostanie obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 49d, art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm. – dalej: Pb).
W wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego przez Spółkę, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie PINB.
W uzasadnieniu, organ w pierwszej kolejności przywołał treść art 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, będącego podstawą prawną wydania rozstrzygnięcia organu I instancji. Zaznaczył przy tym, że na podstawie art. 28 ww. ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 Pb. Ich wykonanie bez wymaganego pozwolenia bądź zgłoszenia oznacza, że zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej.
DWINB zwrócił uwagę na zarzuty spółki podniesione w zażaleniu co do występowania w sprawie zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa). W sprawie bowiem toczy się postępowanie co do zasadności wygaśnięcia decyzji z 29 marca 2012 r. o pozwoleniu na budowę.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ II instancji wskazał, że zgodnie z projektem budowlanym wolnostojącego nośnika reklamowego, stanowiącym załącznik do decyzji Prezydenta z 29 marca 2012 r., nośnik ten znajdować się miał na północno-zachodniej części działki nr [...], AM-[...], obręb S. Natomiast nośnik stanowiący przedmiot postępowania położony jest w części południowo-zachodniej. Spółka natomiast nie przedłożyła dokumentów, które potwierdzałyby legalność istniejącego nośnika reklamowego, to jest: dziennika budowy, szkicu wytyczenia ww. obiektu oraz geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, uzgodnienia usytuowania obiektu z zarządcą sieci gazowej oraz zarządcą drogi gminnej o nr [...] oraz informacji dotyczących kierownika budowy i wykonawcy robót. Z kolei zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (zdjęcia ortofotomapy terenu nieruchomości z lat 2006, 2009, 2011, 2022 oraz zeznania M. P.) wskazuje, że przedmiotowy nośnik został wybudowany w okresie między 2006 a 2009 rokiem.
Z powyższego DWINB wywiódł brak podstaw do uznania, że przedmiotowy nośnik został wybudowany na podstawie ww. decyzji Prezydenta z 29 marca 2012 r.
Tym samym, zdaniem organu II instancji, w sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne dotyczące rozstrzygnięcia o wygaśnięciu powyższej decyzji. Na poparcie swojego stanowiska DWINB przywołał orzecznictwo sądowe wyjaśniające rozumienie zagadnienia wstępnego i jego roli w postępowaniu administracyjnym. Na tej podstawie wskazał, że kwestia, czy występuje zagadnienie wstępne pozostaje uzależniona od tego, czy w danej sytuacji procesowej i w ustalonych okolicznościach faktycznych występuje brak możliwości zakończenia postępowania zgodnie z przepisami. Stwierdził, że skoro wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego.
Następnie, organ II instancji dokonał kwalifikacji prawnej przedmiotowego nośnika reklamowego jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, na podstawie art. 3 pkt 3 Pb, i zauważył, że zarówno obecnie obowiązujące przepisy jak i przepisy obowiązujące w 2009 r. nie zwalniały tego typu obiektu z obowiązku uzyskania na jego realizację decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym, DWINB stwierdził, że nośnik został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej.
Dalej organ II instancji powołał art. 52 ust. 1 Pb stwierdzając, że adresat postanowienia w niniejszej sprawie, to jest spółka, został określony prawidłowo. Nośnik reklamowy został bowiem wzniesiony na nieruchomości gruntowej będącej współwłasnością B. P. i A. W., zaś na podstawie powołanej regulacji prawnej, obowiązki w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale (w tym także dla tych, których podstawę prawną stanowi art. 48 ustawy), nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
Od postanowienia DWINB skargę do tutejszego Sąd wywiodła Spółka działająca przez adwokata, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, tj:
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 2, art. 80 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w z związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb – poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ I instancji w sposób niepełny i niewnikliwy, skutkujący wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy, pomimo toczącego się postępowania wpadkowego, to jest sprawy o wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę, w której to strona skarżąca zaskarżyła decyzję Prezydenta Wrocławia nr 1720/2024 z dnia 22 sierpnia 2024 r., zatem postanowienie organu winno zostać wydane po uprzednim rozstrzygnięciu zagadnień będących przedmiotem toczącego się postępowania wpadkowego, a wydanie zaskarżanego postanowienia jest przedwczesne;
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6 art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 2, art. 80 k.p.a.w z związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb – poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia mimo przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ I instancji w sposób niepełny i niewnikliwy, skutkujący wydaniem zaskarżanego postanowienia, mimo funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowego nośnika.
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz od DWINB zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych prawem.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Jak słusznie zauważył DWINB w skarżonym postanowieniu, spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy postępowanie dotyczące wygaśnięcia decyzji Prezydenta z dnia 29 marca 2012 r. o pozwoleniu na budowę nośnika reklamowego należało uznać za postępowanie wpadkowe w stosunku do postępowania w niniejszej sprawie, w której sporny, istniejący nośnik uznany został za samowolę budowlaną, co obligowałoby organy do zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Zdaniem Sądu dokonującego kontroli zaskarżonego postanowienia, organ II instancji zasadnie stwierdził brak występowania zagadnienia wstępnego w sprawie i rozpoznał sprawę merytorycznie.
Jak wynika z ustaleń poczynionych podczas kontroli, sporny nośnik reklamowy znajduje się na nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] we W., dz. nr [...], AM-[...], obręb K. i jest usytuowany w jej południowo-zachodniej części. Decyzja z dnia 29 marca 2012 r. o pozwoleniu na budowę na wskazanej nieruchomości, której kopia została przedłożona przez spółkę w toku postępowania w pierwszej instancji, w istocie pozornie potwierdzałaby legalność wzniesienia tego obiektu. Jednakże zwrócić należy uwagę, że decyzja ta w pierwszym rzędzie zatwierdzała projekt budowlany na realizację którego Prezydent udzielił pozwolenia. Zaś zgodnie z zatwierdzonym projektem, lokalizacja planowanej budowy została oznaczona w innej części nieruchomości przy ul. [...] we W. niż ta, gdzie znajduje się istniejący nośnik reklamowy. Stąd też prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że jest to inna budowla niż ta, której dotyczy ww. decyzja z 29 marca 2012 r. stanowisko to wzmacniał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Zasadnie bowiem organy z niego wywiodły, że sporny nośnik został w rzeczywistości wybudowany na kilka lat przed wydaniem ww. decyzji (latach 2006-2009) i wbrew twierdzeniu strony skarżącej, nie był zdemontowany. Jest to cały czas ten sam obiekt, którego istnienie we wskazanym wyżej okresie potwierdzają zdjęcia ortofotomap i zeznania M. P.
Jednocześnie Spółka w toku postępowania nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających tezę przeciwną.
Wobec tak ustalonych okoliczności faktycznych stwierdzić należało, że sporny obiekt nie mógł zostać wybudowany na podstawie decyzji z 29 marca 2012 r., nr 1470/2012, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji polegającej na budowie nośnika reklamowego na wskazanej nieruchomości gruntowej.
W konsekwencji postępowanie dotyczące rozstrzygnięcia, którego przedmiotem jest wygaśnięcie powyższej decyzji, nie mogło zostać uznane za zagadnienie wstępne obligujące do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Powyższy przepis stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W kwestii rozpoznania w sprawie zagadnienia wstępnego zostało już ugruntowane stanowisko w orzecznictwie sądowym, że chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sformułowanie użyte w powyższym przepisie "zależy od uprzedniego" świadczy o tym, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji, a zatem zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie (por.m.in. wyroki NSA: z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 348/12, z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 549/15, z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 107/23 – dost. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W niniejszej sprawie tak opisana zależność nie występuje z uwagi na poczynione wyżej ustalenia, które trzeba powtórzyć: sprawa dotycząca wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę nie dotyczy nośnika reklamowego, którego realizacja została zakwestionowana przez organy nadzoru budowlanego.
Z powyższych powodów zarzuty podniesione przez stronę skarżącą należało ocenić jako niezasadne.
Sąd – dokonując kontroli zgodnie z wytycznymi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: ppsa), które nakazują rozpoznanie sprawy w jej granicach, nie będąc związanym wnioskami i zarzutami skargi – nie dostrzegł też innych naruszeń procesowych ani przepisów prawa materialnego.
Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie PINB wydane zostały w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb, który stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie prawidłowo organy stwierdziły, że sporny obiekt wzniesiony został z pominięciem powyższego wymogu.
To, że przedmiotowy nośnik reklamowy pozwolenia na budowę wymagał, również nie budzi wątpliwości w świetle przepisów Prawa budowlanego.
Uwzględniając ustalone w sprawie okoliczności, że nośnik został wybudowany w latach 2006-2009, dla potwierdzenia powyższej tezy konieczne jest sięgnięcie do historycznej wersji przepisów, obowiązującej we wskazanym wyżej okresie.
Zgodnie z legalną definicją budowli, zawartą w art. 3 pkt 3 Pb, obowiązującą w latach 2006-2009 (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), jest nią każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Powyższa regulacja prawna kwalifikuje zatem jako obiekt budowlany m.in. wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Przedmiotowy nośnik – zgodnie z ustaleniami poczynionymi w trakcie kontroli – jest przytwierdzony do słupa posadowionego w fundamencie wykonanym w gruncie. Zgodzić się zatem należy z DWINB, który wspierając się stanowiskiem tutejszego Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 484/08 (dost. jw.) wskazał, że taki sposób posadowienia ww. obiektu czyni go trwale związanym z gruntem. Cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność, możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2006r., sygn. akt II OSK 923/05 i powołane tam wyroki – dost. jw).
Z kolei budowa tak zakwalifikowanego obiektu w okresie, w którym został wzniesiony (2006-2009), nie była objęta zwolnieniem z obowiązku pozyskania stosownego pozwolenia na mocy ówcześnie obowiązujących przepisów 29-31 Pb. Również tożsame przepisy w brzmieniu obecnie obowiązującym wymagają pozwolenia na realizację budowy wolnostojącego nośnika reklamowego trwale związanego z gruntem.
Skoro w sprawie ustalone zostało, że decyzja z 29 marca 2012 r. o pozwoleniu na budowę nie dotyczyła realizacji przedmiotowej inwestycji, oznaczało to, że sporny nośnik został wybudowany bez tego pozwolenia. W rezultacie prawidłowo organy nadzoru budowlanego stwierdziły, iż w sprawie znalazł zastosowanie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb. Zaznaczyć przy tym trzeba, że treść tej regulacji prawnej nie pozostawia organom uznania w wydaniu postanowienia o wtrzymaniu robót budowlanych – nie zawiera wyrażenia "może wydać", który pozostawia swobodę w podjęciu rozstrzygnięcia. Stwierdzając zatem wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego zobligowany był wydać przedmiotowe postanowienie.
Utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem rozstrzygnięcie PINB zawiera też wszystkie elementy materialne wymagane przepisami Prawa budowlanego. Art. 48 ust. 3 Pb przewiduje bowiem, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Strona skarżąca została zatem prawidłowo pouczona o możliwości legalizacji samowolnie wybudowanego spornego nośnika.
Stwierdzając zatem brak naruszeń przepisów procesowych i prawidłowe zastosowanie regulacji prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI