II SA/Wr 357/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę. Kluczowym zarzutem skarżącego, który został uwzględniony przez Sąd, było to, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek osób (Refika Z. oraz Anity i Cezarego Sz.), które nie były stronami w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie posiadały działek sąsiadujących z terenem inwestycji. Sąd podkreślił, że wszczęcie postępowania na wniosek podmiotu nieposiadającego legitymacji procesowej jest rażącym naruszeniem przepisów, a takie postępowanie powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 Kpa z powodu jego bezprzedmiotowości. Sąd wskazał, że organy obu instancji nie zbadały prawidłowo interesu prawnego wnioskodawców, co stanowi istotne uchybienie. W związku z naruszeniem przepisów procesowych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konieczności badania legitymacji procesowej wnioskodawcy w każdym postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących nakazu rozbiórki.
Dotyczy specyficznej sytuacji wszczęcia postępowania na wniosek osób trzecich, które nie są stronami postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie administracyjne w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, wszczęte na wniosek podmiotu niebędącego stroną w rozumieniu Kpa, jest prawidłowo wszczęte i może prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie takie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania na wniosek osoby nieposiadającej interesu prawnego lub uprawnienia (niebędącej stroną) jest rażącym naruszeniem przepisów Kpa, w szczególności art. 61 § 1 Kpa, który wyznacza granice skargowości. Brak legitymacji procesowej wnioskodawcy przesądza o bezprzedmiotowości postępowania, które powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 Kpa.
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną w postępowaniu wszczętym na wniosek nieuprawnionego podmiotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie usunął naruszeń prawa popełnionych przez organ pierwszej instancji i sam wydał decyzję naruszającą prawo.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie. W sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana na wniosek osoby niebędącej stroną, obowiązkiem organu odwoławczego było uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania. Utrzymując w mocy wadliwą decyzję, organ odwoławczy sam naruszył prawo.
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek ustalić charakter obiektu budowlanego przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę?
Odpowiedź sądu
Tak, precyzyjne ustalenie charakteru obiektu jest niezbędne do prawidłowego określenia obowiązku strony.
Uzasadnienie
Skarżący podniósł, że organ pierwszej instancji nie ustalił precyzyjnie charakteru obiektu budowlanego, opisując go jedynie jako 'obiekt budowlany w trakcie budowy'. Brak takiego ustalenia może prowadzić do naruszenia art. 48 Prawa budowlanego, gdyż nie wiadomo, czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę, czy jest z niego zwolniony. Sąd nie rozwinął tej kwestii w uzasadnieniu, ale wskazał na naruszenie art. 107 Kpa w kontekście wymogów co do treści decyzji.
Przepisy (16)
Główne
Prawo budowlane art. 48
Ustawa - Prawo budowlane
Kpa art. 105 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 61 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje wszczynanie postępowania administracyjnego na żądanie strony lub z urzędu.
Kpa art. 138 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zasady rozpatrywania odwołania przez organ odwoławczy.
Ppsa art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
Ppsa art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji.
Ppsa art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 art. 48
Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 art. 105 § 1
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
Kpa art. 28
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje pojęcie strony postępowania.
Pusa art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa właściwość sądu administracyjnego do kontroli decyzji administracyjnych.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu działania organów administracji.
Prawo budowlane art. 3 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
Prawo budowlane art. 29
Ustawa - Prawo budowlane
Przepisy dotyczące zwolnień z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 art. 28
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie zostało wszczęte na wniosek osób, które nie były stronami w rozumieniu Kpa (nie posiadały działek sąsiadujących z terenem inwestycji). • Wszczęcie postępowania na wniosek podmiotu nielegitymowanego skutkuje bezprzedmiotowością postępowania i powinno prowadzić do jego umorzenia. • Organ odwoławczy nie usunął naruszeń prawa popełnionych przez organ pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Skoro postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku podmiotu nie legitymującego się interesem prawnym lub uprawnieniem w zakresie nakazu rozbiórki, to postępowanie takie winno być umorzone w trybie art. 105 par. 1 Kpa, gdyż brak żądania legitymowanego podmiotu też przesądza o bezprzedmiotowości takiego postępowania. • Organ więc zobligowany jest do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. • Art. 61 Kpa wyznacza bowiem granice skargowości, co oznacza, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową ustawy w rozumieniu art. 28 Kpa. • Nakaz rozbiórki podjęty w trybie art. 48 cyt. ustawy jest sankcją najdalej idącą w ramach przepisów prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne skutki, stąd też organ wszczynając postępowanie w tym przedmiocie winien w pierwszej kolejności ustalić czy podmiot wnoszący o wydanie takiej decyzji ma przymiot strony.
Skład orzekający
Jurkiewicz Andrzej
przewodniczący sprawozdawca
Kremis Halina
członek
Wiśniewski Zygmunt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności badania legitymacji procesowej wnioskodawcy w każdym postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących nakazu rozbiórki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wszczęcia postępowania na wniosek osób trzecich, które nie są stronami postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie podstawowych zasad proceduralnych, takich jak badanie legitymacji procesowej stron, nawet w sprawach o surowych konsekwencjach, jak nakaz rozbiórki. Podkreśla znaczenie prawidłowego wszczęcia postępowania.
“Samowola budowlana ukarana, ale postępowanie wadliwe? Sąd uchyla nakaz rozbiórki z powodu błędnego wniosku.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.