II SA/Wr 355/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dotyczącą ustalenia opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków przemysłowych do rzeki Odry przez KGHM P.M. S.A. Spółka zarzuciła organowi błędną wykładnię art. 278 ust. 4 Prawa wodnego, który przewiduje możliwość pomniejszenia opłaty za wprowadzanie ścieków o ilość substancji zawartych w pobranych wodach, których zużycie spowodowało powstanie tych ścieków. Organ administracji odmówił zastosowania tego przepisu, argumentując, że spółka nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych lub podziemnych, a wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych są ściekami. Sąd uznał jednak, że pozwolenie na odwodnienie zakładu górniczego również może stanowić podstawę do zastosowania art. 278 ust. 4 Prawa wodnego, ponieważ proces odwadniania wiąże się z pobieraniem wód. Sąd podkreślił, że ustawodawca posłużył się pojęciem "pobranych wód", a nie "pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód", co oznacza, że sposób pobrania wód nie ma znaczenia dla zastosowania przepisu. Sąd zakwestionował również stanowisko organu, że wody kopalniane są ściekami w każdym przypadku, wskazując, że kluczowe jest ich wprowadzenie do wód lub ziemi. Sąd uznał, że błędna interpretacja przepisu przez organ doprowadziła do naruszenia zasady "zanieczyszczający płaci" oraz zasady racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi, a także zasady zaufania do organów państwa poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 278 ust. 4 Prawa wodnego w kontekście wód kopalnianych i odwodnienia zakładów górniczych; zasada zaufania do organów administracji i zakaz odstępowania od utrwalonej praktyki.
Dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód w ramach odwodnienia zakładów górniczych i ich wprowadzania jako ścieków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozwolenie wodnoprawne na odwodnianie zakładów górniczych może stanowić podstawę do zastosowania art. 278 ust. 4 Prawa wodnego, pozwalającego na pomniejszenie opłaty za wprowadzanie ścieków o ilość substancji zawartych w pobranych wodach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwolenie wodnoprawne na odwodnianie zakładów górniczych może stanowić podstawę do zastosowania art. 278 ust. 4 Prawa wodnego, ponieważ proces odwadniania wiąże się z pobieraniem wód, a ustawodawca posłużył się pojęciem "pobranych wód", a nie "pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód".
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interpretacja organu była zbyt wąska i ograniczała pojęcie "pobranych wód" wyłącznie do pozwoleń na pobór wód powierzchniowych lub podziemnych. Podkreślono, że kluczowe jest faktyczne pobranie wody i jej związek z powstaniem ścieków, a nie tylko formalna podstawa prawna.
Czy wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, które naturalnie zawierają zanieczyszczenia, mogą być traktowane jako "ścieki" w rozumieniu Prawa wodnego, a jednocześnie pozwalać na pomniejszenie opłaty za ich wprowadzanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, które są wprowadzane do wód lub ziemi i zawierają zanieczyszczenia, są ściekami. Jednakże, pomimo kwalifikacji jako ścieki, opłata za ich wprowadzanie może ulec pomniejszeniu na podstawie art. 278 ust. 4 Prawa wodnego, jeśli ilość substancji w pobranych wodach jest większa niż w ściekach wprowadzanych.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił kwalifikację wód jako ścieków od możliwości pomniejszenia opłaty. Podkreślono, że zasada "zanieczyszczający płaci" nie powinna obciążać podmiotu za pierwotne, naturalne zanieczyszczenie wód, które nie zostało przez niego spowodowane.
Czy organ administracji może odstąpić od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw dotyczących opłat za usługi wodne bez uzasadnionej przyczyny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może bez uzasadnionej przyczyny odstąpić od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, zgodnie z art. 8 § 2 K.p.a. i art. 14 Pr.przedsięb. Zmiana praktyki musi być należycie uzasadniona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie wykazał uzasadnionej przyczyny zmiany swojej wieloletniej praktyki ustalania opłat z uwzględnieniem art. 278 ust. 4 Prawa wodnego, co narusza zasadę zaufania do organów państwa.
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
Prawo wodne art. 278 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis umożliwiający pomniejszenie opłaty za wprowadzanie ścieków o ilość substancji zawartych w pobranych wodach.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 35 § 3 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja usługi wodnej obejmującej pobór wód podziemnych lub powierzchniowych.
Prawo wodne art. 16 § pkt 61 lit. e
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja ścieków, w tym wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych.
K.p.a. art. 8 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady prowadzenia postępowania, w tym zasada zaufania i zakaz odstępowania od utrwalonej praktyki.
Pr.przedsięb. art. 12 i 14
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Zasady prowadzenia postępowania wobec przedsiębiorców, w tym zasada zaufania i zakaz odstępowania od utrwalonej praktyki.
Konstytucja RP art. 86
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ponoszenia odpowiedzialności za spowodowane pogorszenie stanu środowiska.
POŚ art. 7
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Zasada ponoszenia kosztów usunięcia skutków zanieczyszczenia środowiska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwolenie na odwodnienie zakładu górniczego może stanowić podstawę do pomniejszenia opłaty za wprowadzanie ścieków na podstawie art. 278 ust. 4 Prawa wodnego. • Pojęcie "pobranych wód" w art. 278 ust. 4 Prawa wodnego należy interpretować funkcjonalnie, a nie ograniczać do pozwoleń na pobór wód. • Zasada "zanieczyszczający płaci" nie powinna obciążać podmiotu za pierwotne, naturalne zanieczyszczenie wód. • Organ administracji naruszył zasadę zaufania do organów państwa, odstępując od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw bez uzasadnionej przyczyny.
Godne uwagi sformułowania
"w art. 278 ust. 4 Prawa wodnego ustawodawca nie posłużył się sformułowaniem „pozwolenie wodnoprawne na pobór wód” a pojęciem „pobranych wód". Zatem kwestia, w jaki sposób doszło do pobrania wód, czy to na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód czy na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na odwadnianie zakładów górniczych, nie ma znaczenia dla zastosowania art. 278 ust. 4 Prawa wodnego, tzn. w obu sytuacjach możliwe jest jego zastosowanie." • "Zasadą jest, że pobiera się za wprowadzanie do wód lub do ziemi wód pochodzących z odwadniania zakładów górniczych jako ścieków opłatę, ale jej wysokość może ulec pomniejszeniu na zasadach określonych w ust. 4 art. 278 Prawa wodnego." • "Fakt, że zanieczyszczone wody pochodzące z odwadniania zakładów górniczych wprowadzane następnie do wód lub do ziemi są ściekami, nie oznacza, że zakład powinien – zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci" - ponosić opłaty za to wprowadzanie w części dotyczącej pierwotnego, naturalnego ich zanieczyszczenia." • "Organ przez wiele lat (wydając 19 Informacji) w każdym kwartale ustalał dla strony skarżącej wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód z uwzględnieniem art. 278 ust. 4 Prawa wodnego (...), a następnie wydał zaskarżoną decyzję, w której radykalnie odszedł od stosowanej dotychczas praktyki wyliczania tej opłaty. Przy czym, wyraźnie należy tutaj podkreślić, że zmianie nie uległ ani stan prawny ani faktyczny."
Skład orzekający
Władysław Kulon
przewodniczący sprawozdawca
Olga Białek
przewodniczący
Adam Habuda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 278 ust. 4 Prawa wodnego w kontekście wód kopalnianych i odwodnienia zakładów górniczych; zasada zaufania do organów administracji i zakaz odstępowania od utrwalonej praktyki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód w ramach odwodnienia zakładów górniczych i ich wprowadzania jako ścieków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii interpretacji przepisów Prawa wodnego w kontekście działalności przemysłowej (górnictwo) i jej wpływu na środowisko, a także zasad prowadzenia postępowań administracyjnych. Wysokie kwoty opłat czynią sprawę interesującą.
“Czy wody kopalniane to ścieki? Sąd rozstrzyga spór o miliony złotych opłat za wprowadzanie ścieków do rzeki.”
Dane finansowe
WPS: 20 196 515 PLN
Sektor
górnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.