II SA/WR 351/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-10-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanapozwolenie na budowęwiatabudowlanadzór budowlanypawilon gastronomicznytrwałe związanie z gruntem

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę pawilonu gastronomicznego, uznając go za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie wiatę.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę pawilonu gastronomicznego. Skarżący twierdził, że obiekt jest wiatą i nie wymaga pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając pawilon za budowlę trwale związaną z gruntem, która wymagała pozwolenia na budowę. Brak legalizacji obiektu, który nie spełniał definicji wiaty, skutkował utrzymaniem w mocy decyzji o rozbiórce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpatrzył skargę P. sp. z o.o. na decyzję nakazującą rozbiórkę pawilonu gastronomicznego. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę z powodu braku wniosku o legalizację samowoli budowlanej. Skarżący argumentował, że obiekt jest wiatą, która nie wymaga pozwolenia na budowę, powołując się na jego konstrukcję (dwie ażurowe ściany, jedna z wejściem, brak ściany od strony budynku) i wolnostojący charakter. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając obiekt za budowlę, a nie wiatę, ze względu na jego gabaryty, trwałe związanie z gruntem i sposób posadowienia. Sąd administracyjny, oddalając skargę, podzielił stanowisko organu odwoławczego. Sąd uznał, że sporny obiekt, mimo że posiada ściany ażurowe z trzech stron, przez dostawienie do budynku mieszkalno-usługowego, tworzy fizycznie wydzieloną przestrzeń, co wyklucza jego kwalifikację jako wiaty. Ponadto, sąd podkreślił, że obiekt jest trwale związany z gruntem i wymagał pozwolenia na budowę, a brak legalizacji w terminie uzasadniał wydanie decyzji o rozbiórce.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taki obiekt nie może być zakwalifikowany jako wiata, ponieważ przez dostawienie do budynku tworzy fizycznie wydzieloną przestrzeń i nie posiada maksymalnie trzech ścian zewnętrznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obiekt, mimo posiadania ażurowych ścian z trzech stron, przez fizyczne wydzielenie przestrzeni przez sąsiedni budynek, nie spełnia cech wiaty. Dodatkowo, obiekt był trwale związany z gruntem i wymagał pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.b. art. 49e § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli.

u.p.b. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 14 lit. c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla wiat.

u.p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postanowienie o wstrzymaniu budowy.

u.p.b. art. 48 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postanowienie o wstrzymaniu budowy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pawilon gastronomiczny, ze względu na swoje gabaryty, konstrukcję i sposób posadowienia, stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, a nie wiatę. Dostawienie obiektu do istniejącego budynku tworzy fizycznie wydzieloną przestrzeń, co wyklucza jego kwalifikację jako wiaty. Brak złożenia wniosku o legalizację w terminie uzasadnia wydanie decyzji o rozbiórce.

Odrzucone argumenty

Obiekt jest wiatą, która nie wymaga pozwolenia na budowę. Obiekt jest wolnostojący i nie przylega do budynku. Zgoda na zajęcie pasa drogowego jest równoznaczna z pozwoleniem na budowę.

Godne uwagi sformułowania

sporny obiekt nie jest wiatą, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c u.p.b. poprzez zbliżenie (dostawienie) do budynku przy ul. [...] w J., dochodzi do jego fizycznego wydzielenia i tym samym utworzenia zamkniętej przestrzeni ściana budynku przy ul. [...] w J. stanowi fizyczne wydzielenie z przestrzeń dla spornego obiektu budowlanego nie można zgodzić się z twierdzeniem organu na temat przylegania spornej konstrukcji do istniejącego budynku nie można zgodzić się z traktowaniem wiaty za obiekt kubaturowy, ponieważ nie posiada ona wszystkich ścian

Skład orzekający

Olga Białek

przewodniczący

Marta Pawłowska

członek

Wojciech Śnieżyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji wiaty i budowli w kontekście prawa budowlanego, konsekwencje braku legalizacji samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konstrukcji obiektu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między wiatą a budowlą, co ma praktyczne znaczenie dla wielu inwestorów i budujących.

Czy Twój pawilon to wiata czy samowola budowlana? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 351/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pawłowska
Olga Białek /przewodniczący/
Wojciech Śnieżyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 pkt 3, art. 49e
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek, Sędziowie: Asesor WSA Marta Pawłowska, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), Protokolant: Asystent sędziego Aleksander Kotarski po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 kwietnia 2023 r. nr 351/2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki pawilonu gastronomicznego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z 26.01.2023 r. (nr 9/23), wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z 07.07.1994 r. (dz. U. z 2021 r., poz. 2351) – dalej: u.p.b., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w J. nakazał P. sp. z o.o. z/s we W. (dalej jako: "inwestor" lub "skarżąca strona") rozbiórkę pawilonu gastronomicznego przyległego do budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w J.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z jego ustaleń wynika, iż w maju 2021 r. na ciągu pieszo-jezdnym ulicy [...] w J. wykonano pawilon gastronomiczny o konstrukcji drewnianej. Pawilon ten w ocenie Konserwatora Zabytków jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - uchwała nr [...] Rady Miejskiej J. z [...].10.2020r. - gdyż przesłania widok na budynek przy ul. [...] nr [...], będący częścią zabytkowego zespołu zabudowy co negatywnie wpływa na przestrzeń urbanistyczną ulicy [...] i ogląd zabytkowych kamienic, wpisanych do rejestru zabytków. PINB postanowieniem z 04.11.2022 r. wstrzymał budowę i poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu oraz konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Odrębnym pismem z 25.11.2022 r. wyznaczono termin do dnia 11.12.2022 r. na złożenie wniosku o legalizację. Skoro w wyznaczonym terminie inwestor nie złożył wniosku, zatem zgodnie z art. 49e ust. 1 u.p.b. organ nadzoru budowlanego zobligowany był wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego.
W odwołaniu od powyższej decyzji inwestor zarzucił organowi naruszenie art. 49e ust. 1 u.p.b. poprzez błędne zastosowanie i nakazanie rozbiórki pawilonu gastronomicznego z uwagi na niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, podczas gdy decyzją z 15.12.2022 r. wydaną przez Miejski Zarząd Dróg i Mostów w J. zezwolono na czasowe zajęcie pasa drogowego przy ul. przy ul. [...] w J. przez obiekt handlowy (tymczasowy ogródek gastronomiczny) od 02.01.2023 r. do 30.06.2023 r., tj. 180 dni zajęcia.
DWINB decyzją z 21.04.2023 r. (nr 351/2023) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy kwalifikując sporny obiekt budowlany jako wymagający lub niewymagający akceptacji organu administracji architektoniczno-budowlanej stwierdził, że mamy do czynienia z drewnianym obiektem ze ścianami ażurowymi, przekrytym drewnianym dachem jednospadowym, opartym na drewnianych słupach konstrukcyjnych, między którymi ułożono drewnianą podłogę/ podest, stojącym na kamiennej nawierzchni (kostka granitowa) chodnika. Wewnątrz obiektu usytuowane są miejsca do siedzenia i stoły dla klientów restauracji. Długość obiektu wynosi 6,50 m, a szerokość 4,0 m, co daje 26 m² powierzchni zabudowy. Natomiast wielkość i ciężar pawilonu wykluczają możliwość jego przesunięcia przez siły zewnętrzne, co wskazuje, że jest to obiekt trwale związany z gruntem.
Po przeprowadzeniu analizy konstrukcji opisanego obiektu organ odwoławczy stwierdził, że nie jest to wiata, która nie wymagała ani decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia. Przez wiatę należy bowiem rozumieć lekką, otwartą konstrukcję, wspartą na słupach, nieposiadającą ścian zewnętrznych lub dysponującą ścianami maksymalnie z trzech stron. Natomiast sporny obiekt posiada ażurowe ściany z czterech stron oraz otwór wejściowy, co wyłącza możliwość uznania go za wiatę, która to nie wymagałaby ani decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia. Jest to zatem obiekt kubaturowy o drewnianej konstrukcji z podestem, ścianami ażurowymi i dachem, co wyłącza możliwość uznania go za wiatę.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił rozważania na temat możliwości zakwalifikowania spornego obiektu za "pawilon", którym w znaczeniu słownikowi jest obiekt budowlany o lekkiej konstrukcji, zwykle obiekt wolno stojący, najczęściej parterowy, który występuje pojedynczo lub w kompleksach. Rozważając możliwość zakwalifikowania tak rozumianego obiektu za budowlę (art. 3 pkt 3 u.p.b.), bądź za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.p.b., w tym tymczasowy obiekt budowlany, organ odwoławczy wskazał, że decydujące znaczenie powinna mieć wielkość, rodzaj konstrukcji, przeznaczenie oraz sposób, w jaki jest wykorzystywany. Wobec tego należało stwierdził, że sporny obiekt jest budowlą (art. 3 pkt 3 u.p.b.), nie zaś tymczasowym obiektem budowlanym. W każdym bądź razie jego budowa również z uwagi na trwałe związanie z gruntem wymagała pozwolenia na budowę, nie zaś zgłoszenia. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że nawet kwestia uznania "pawilonu gastronomicznego" za tymczasowy obiekt budowlany, w tym możliwości jego budowy na podstawie zgłoszenia, nie może mieć w realiach kontrolowanej sprawy przesądzającego znaczenia. Oznacza to, że obiekt budowlany został wybudowany w ramach samowoli budowlanej, zaś organ I instancji wdrażając tryb przewidziany w art. 48-49 u.p.b., wydał niezaskarżone przez inwestora postanowienie z 04.11.2022 r. Brak wykonania przez inwestora nałożonego na niego obowiązku złożenia wniosku o legalizacje samowoli budowalnej, obligował organ nadzoru budowlanego do orzeczenia na podstawie art. 49e pkt 1 u.p.b. nakazu rozbiórki.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca strona zarzuciła DWINB naruszenie:
1). art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki do jej wydania;
2). art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i błędną ocenę materiału zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności stwierdzeniu, iż obiekt posiada ażurowe ściany z czterech stron oraz otwór wejściowy do obiektu, co wyłącza możliwość uznania go za wiatę, która to nie wymagałaby ani decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia, podczas gdy w rzeczywistości obiekt posiada dwie ażurowe ściany oraz jedną ażurową ścianę z otworem wejściowym, tym samym spełnia przesłanki do uznania go za wiatę w myśl prawa budowlanego, którego postawienie nie wymaga uzyskania odpowiedniej decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też zgłoszenia;
3). art. 15 k.p.a. przez brak poczynienia przez organ II instancji własnych ustaleń faktycznych i dokonanie w postępowaniu odwoławczym wyłącznie sprawdzenia poprawności postępowania organu I instancji;
4). art. 7, art. 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w konsekwencji czego postępowanie przed organami obu instancji było wadliwe i pobieżnie przeprowadzone, brak było ustaleń prawidłowego stanu faktycznego, nie wyjaśniono istoty sprawy oraz dokonano dowolnej oceny zebranych dowodów, co skutkowało wyciągnięciem błędnych wniosków, zastosowaniem niewłaściwych podstaw prawnych, wydaniem merytorycznie błędnych decyzji, a także wadliwością uzasadnień, które nie zawierały wyczerpującego wyjaśnienia w zakresie podstaw faktycznych i prawnych, a w szczególności uznanie, iż przedmiotowy obiekt nie stanowi wiaty, składa się z czterech ścian i przylega do budynku, podczas gdy obiekt posiada cechy wiaty, tj. dwie ażurowe ściany oraz trzecią w której znajduje się otwór wejściowy do wiaty, natomiast od strony budynku nie posiada ściany widoczne są jedynie trzy słupy oraz nie przylega do budynku;
5). art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydaniem decyzji nieumożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również niepoinformowanie jej przed wydaniem decyzji o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego wyjaśnienia i oświadczenia.
Ponadto autor skargi zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1). art. 49e pkt 1 u.p.b. poprzez jego zastosowanie i wydanie przez organ decyzji o rozbiórce w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, podczas gdy postawienie wolno stojącej wiaty o metrażu 26 m², nieprzylegającej do budynku, nie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę;
2). art. 29 ust. 14 pkt c u.p.b. (powinno być art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c - uw. Sądu) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż wolno stojąca wiata nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W motywach skargi jej autor wskazał, że na podstawie dokumentacji zdjęciowej załączonej do skargi, sporny obiekt wypełnia wszystkie przesłanki do uznania go za wiatę. Stanowi on konstrukcję wspartą na słupach, posiada dwie ażurowe ściany oraz trzecią w której znajduje się otwór wejściowy. Zdaniem skarżącego nie jest prawdą, że wiata powiada cztery ażurowe ściany, gdyż od strony budynku nie posiada ona ściany, widoczne są jedynie trzy drewniane słupy. Stąd też obiekt nie posiada ściany od strony budynku. Powołując wybrane tezy z orzeczeń NSA (wyroki z 07.11.2017 r., sygn. akt II OSK 365/16 oraz z 07.06.2017 r., sygn. akt III OSK 575/17) skarżący wskazał, że skoro sporny obiekt posiada dwie ażurowe ściany, jedną ażurową z wejściem do wiaty, a od strony budynku nie posiada ściany i nie przylega do budynku, to spełnia wszystkie przesłanki do zakwalifikowania jako wiaty. Autor skargi nie zgodził się z traktowaniem wiaty za obiekt kubaturowy, ponieważ nie posiada ona wszystkich ścian. Ponadto obiekt kubaturowy musi być trwale wybudowany, do tego rodzaju architektury nie zaliczają się obiekty o charakterze tymczasowym. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem organu na temat przylegania spornej konstrukcji do istniejącego budynku. Wiata od strony budynku nie posiada ściany, jak i nie jest przylegająca do niego, tym samym stanowi obiekt wolno strojący. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych (postanowienie WSA w Gliwicach z 07.10.2013 r., sygn. akt II SA/G1 1420/13, wyrok NSA z 05.06.2014 r., sygn. akt II OSK 23/13, wyrok WSA w Krakowie z 27.11.2012 r. o sygn. akt II SA/Kr 1256/12) skarżący wskazał, że wystarczy konstrukcyjna samodzielność, aby budynek mógł zostać uznany za wolnostojący. Nie ma przy tym podstawy prawnej do twierdzenia, że aby budynek był uznany za wolno stojący, to musi być możliwość jego obejścia. Szerokość przerwy pomiędzy budynkami nie gra roli. Dlatego na podstawie zgromadzonych dowodów należało stwierdzić, że wiata nie przylega do budynku, tym samym pozostaje obiektem wolno stojącym i nie jest budynkiem obudowanym ścianami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 49e pkt 1 u.p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Chodzi o wniosek o którego możliwości złożenia przez sprawcę samowoli budowlanej informuje organ nadzoru w postanowieniu wydawanym na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Takie też postanowienie, podjęte dokładnie na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 5 u.p.b., zostało wydane w niniejszej sprawie w dniu 04.11.2022 r. Z podanej podstawy prawnej postanowienia wynika, że organ zakwalifikował budowę pawilonu gastronomicznego przyległego do budynku mieszkalno-usługowego jako wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę.
W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, że skarżąca strona nie dokonała zgłoszenia zamiaru budowy pawilonu gastronomicznego ani nie uzyskali pozwolenia na jego budowę. Z akt sprawy wynika jednocześnie, że skarżąca strona nie złożyła w terminie określonym do dnia 11.12.2022 r. wniosku o jego legalizację.
Postępowanie legalizacyjne stanowi zorganizowaną, spójną całość, której poszczególne elementy są niezbędne do osiągnięcia zamierzonego w legalizacji skutku, a mianowicie przywrócenia zaburzonego samowolą stanu zgodności z prawem. Kluczowym elementem w tej procedurze jest prawidłowa kwalifikacja obiektu, determinująca ocenę wymogów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jego powstania. Właśnie wokół kwalifikacji prawnobudowlanej obiektu, którego inwestorem jest strona skarżąca, koncentruje się spór w niniejszej sprawie. Przedmiot sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zakwalifikowania pawilonu gastronomicznego jako budowli (art. 3 pkt 3 u.p.b.), nie będącego ani wiatą, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c u.p.b. ani też tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 u.p.b. Tym samym jako obiekt budowlany, który nie został wymieniony w art. 29-31 u.p.b., wymagał przy jego realizacji uzyskania pozwolenia na budowę.
Zdaniem skarżącej strony, sporny obiekt nie jest obudowany ze wszystkich stron. Posiada on dwie ażurowe ściany oraz jedną ażurową ścianę z wejściem. Natomiast od strony budynku przy ul. [...] w J. nie posiada żadnej ściany i jednocześnie nie przylega do niego, oddzielony jest dylatacją, co czyni go obiektem wolno stojącym. Z tej racji spełnia on wszystkie przesłanki do uznania za wiatę. Poglądu tego nie podzielił organ drugiej instancji, który przyjął, że mamy do czynienia z obiektem kubaturowym o drewnianej konstrukcji, posiadającym ściany ażurowe z czterech stron i dach. Obiekt ten ze względu na swoje gabaryty i ciężar jest przy tym obiektem trwale związanym z gruntem, nie będącym tymczasowym obiektem budowlanym.
Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia aby argumentacja skarżącej strony podważała ustalenia i ocenę prawną przyjętą w zaskarżonej decyzji. Stanowisko organu odwoławczego, z jednym zastrzeżeniem, zasługuje na akceptację. Mianowicie, pomimo niewątpliwego mankamentu w tym stanowisko, polegającym na określeniu ilości ścian, na co słyszenie zwrócił uwagę autor skargi, prawidłowym okazało się stanowisko organu co do tego, że sporny obiekt nie jest wiatą, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c u.p.b. Wprawdzie pojęcie wiaty, którym posługuje się ustawodawca w tym przepisie nie zostało zdefiniowane na gruncie powołanej ustawy, tym niemniej tut. Sąd podziela stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, że za podstawowe cechy obiektu (budowli), pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie lekkiej, otwartej konstrukcji, dachu posadowionego na słupach oraz nieposiadanie ścian zewnętrznych lub dysponowanie ścianami maksymalnie z trzech stron.
Sporny obiekt posiada ażurowe ściany tylko z trzech stron (a nie z czterech, tak jak wskazał to organ odwoławczy). Jednocześnie jednak, poprzez zbliżenie (dostawienie) do budynku przy ul. [...] w J., dochodzi do jego fizycznego wydzielenia i tym samym utworzenia zamkniętej przestrzenni, do której można się dostać wyłącznie przez drzwi znajdujące się w jednej z ażurowych ścian lub ewentualnie z przylegającego budynku. Tym samym ściana budynku przy ul. [...] w J. stanowi fizyczne wydzielenie z przestrzeń dla spornego obiektu budowlanego. Takie umiejscowienie spornego obiektu budowlanego pozbawia go wskazanej powyżej cechy wiaty, w postaci posiadania maksymalnie ścian z trzech stron. Odnosząc się natomiast do twierdzeń zawartych w skardze na temat pojęcia "wolno stojący", to należy zwrócić uwagę na brak w obowiązującym porządku prawnym normatywnej definicji tego pojęcia. W znaczeniu języka powszechnego, chodzi natomiast o obiekt, który nie jest połączony z innym budynkiem, całkowicie samodzielny. W orzecznictwie sądowym ukształtował się z kolei pogląd, że przez pojęcie "wolno stojący" rozumieć należy samodzielność i suwerenność konstrukcji obiektu, to jest jego fizyczne oddzielenie od innych obiektów budowlanych. Chodzi tu o taki obiekt, który nie jest połączony z innym obiektem budowlanym i nie wykorzystuje w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu budowlanego i jako całość stanowi samodzielną konstrukcję, nieograniczoną fizycznie w przestrzeni innymi budowlami (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 27.09.2017 r., sygn. akt II SA/Rz 568/17; podobnie W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, 3. wyd., Warszawa 2016, s. 55). Termin "wolno stojący" odnosić zatem należy do cech fizycznych budynku i jego otoczenia weryfikowalnych za pomocą zmysłów (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 26.11.2010 r., sygn. akt II SA/Po 637/10).
W analizowanym w sprawie przypadku brakuje tego ostatniego elementu. Sporny obiekt jest wydzielony/ograniczony fizycznie w przestrzeni, nie tylko trzema ażurowymi ścianami ale także budynkiem przy ul. [...] w J. Bez znaczenia pozostaje również podkreślana w skardze okoliczność, że jedna z takich ażurowych ścian podsiada drzwi. Ponadto w świetle zasady lokalizacji budynków sformułowanych w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nawet zapewnienie minimalnej dylatacji nie może być uznane jako wykluczające stan "przylegania". Tym samym prawidłowo organ odwoławczy zakwalifikował pawilon gastronomiczny za budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 u.p.b.
Ponadto zdaniem Sądu, w oparciu o materiał znajdujący w aktach sprawy, organ prawidłowo ocenił kwestie tymczasowości obiektu budowlanego oraz jego trwałego związania z gruntem. Przede wszystkim wbrew twierdzeniu zawartemu w odwołaniu, skarżąca spółka nie dokonała nawet zgłoszenia budowy spornego pawilonu gastronomicznego w organie architektoniczno-budowlanym. Za takie zgłoszenie nie może być traktowane posiadane przez stronę skarżącą zgody na zajęcie pasa drogowego udzielonej przez zarządcę drogi. Tak zgoda nie jest tożsama z prawem do wybudowania obiektu budowlanego. Ponadto, odnosząc się do kwestii zakwalifikowania spornego obiektu za tymczasowy obiekt budowlany, przyjdzie wskazać, że w sytuacji gdy inwestor wybudował obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 u.p.b., ale nie dopełni obowiązku dokonania zgłoszenia tej budowy, to wówczas nie znajduje zastosowania wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 u.p.b. Konstytutywnym bowiem elementem wynikającej z tych przepisów normy prawnej jest zarówno zamiar inwestora rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego nie później niż przed upływem 180 dni, jak też dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.p.b, w którym zostanie określony termin rozpoczęcia budowy.
Z kolei pojęcie trwałego połączenia z gruntem było już wielokrotnie rozpatrywane w orzecznictwie sądów administracyjnych. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem decyduje nie tyle sposób i metoda jego związania z gruntem, czy też technologia wykonania fundamentu, która w aktualnym stanie wiedzy technicznej może być różna oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Trwałość związania obiektu z gruntem, nie musi oznaczać przy tym stałości tego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia go od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Co istotne, trwałości takiego związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, że można go zdemontować, gdyż jest to jedynie okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, ale nie trwałości jego związania z gruntem. Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest zatem to, czy posadowiony jest on na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu (zob. np. wyrok NSA z 15.10.2019 r., sygn. akt II OSK 2836/17). Tym samym zdaniem Sądu, w oparciu o materiał znajdujący w aktach sprawy, organ prawidłowo ocenił, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest trwale związany z gruntem.
Argumentacja strony skarżącej nie znajduje uznania nie tylko na gruncie przepisów prawa materialnego, lecz także i przepisów postępowania. W kontrolowanej sprawie, wbrew podniesionym zarzutom, dopełniono wymogów wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w sposób bowiem wyczerpujący zgromadzono materiał dowodowy, który poddany został wszechstronnej ocenie organu nadzoru budowlanego. Nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi, że poczynione w sprawie przez organ ustalenia faktyczne są niewystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Materiał dowodowy dawał organom nadzoru budowlanego podstawy do kwalifikacji wybudowanego obiektu jako budowli ze wszystkimi tego konsekwencjami. Prawidłowa kwalifikacja obiektu budowlanego, jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.p.b. z uwagi na wymóg posiadania pozwolenia na budowę przekłada się na uwarunkowania ewentualnej rozbiórki, orzekanej w okolicznościach przewidzianych hipotezą art. 49e pkt 1 u.p.b.
Dlatego w rezultacie powyższych rozważań zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że skoro warunki legalizacji nie zostały spełnione, to tym samym było uzasadnione w świetle przepisu art. 49e pkt 1 u.p.b., wydanie nakazu rozbiórki.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI