II SA/Wr 348/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Z. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakazującą usunięcie odpadów o kodzie 17 05 04 z nieruchomości skarżącego. Z. Ł. twierdził, że odpady zostały przywiezione na jego działkę z inicjatywy P. S., który jako wytwórca odpadów powinien ponosić wyłączną odpowiedzialność. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o odpadach, w szczególności definicję posiadacza odpadów i domniemanie prawne dotyczące władającego powierzchnią ziemi, uznał, że Z. Ł. jest nie tylko władającym powierzchnią ziemi, ale także kolejnym posiadaczem odpadów, ponieważ wyraził zgodę na przyjęcie materiału (ziemi z gruzem) na swoją działkę i wszedł w jego posiadanie. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za usunięcie odpadów jest solidarna między posiadaczem a wytwórcą, a w tym przypadku zarówno P. S. (wytwórca) jak i Z. Ł. (posiadacz) są adresatami decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Skarga Z. Ł. została oddalona, ponieważ sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności za usuwanie odpadów, w tym odpowiedzialności solidarnej wytwórcy i posiadacza odpadów, a także interpretacja pojęcia posiadacza odpadów w kontekście właściciela nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o odpadach, ale jego interpretacja pojęć prawnych ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel nieruchomości, który wyraził zgodę na przyjęcie materiału (ziemi z gruzem) od podmiotu trzeciego, jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach i ponosi odpowiedzialność za ich usunięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości, który wyraził zgodę na przyjęcie materiału i wszedł w jego posiadanie, jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach, nawet jeśli sam ich nie wytworzył.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Z. Ł. jako właściciel nieruchomości, który zgodził się na przyjęcie ziemi z gruzem od P. S. i pozostawił ją na swojej działce, wszedł w jej posiadanie i nią władał. Tym samym, niezależnie od domniemania prawnego dotyczącego władającego powierzchnią ziemi, Z. Ł. jest kolejnym posiadaczem odpadów.
Czy odpowiedzialność za usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania jest solidarna między wytwórcą odpadów a ich posiadaczem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie ze zmianami wprowadzonymi w ustawie o odpadach, odpowiedzialność za usunięcie odpadów jest solidarna między wszystkimi posiadaczami odpadów odpowiedzialnymi za gospodarowanie nimi, w tym wytwórcą i kolejnym posiadaczem.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 26 ust. 3a ustawy o odpadach, który stanowi, że decyzja nakazująca usunięcie odpadów wydawana jest w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie nimi, a za wykonanie obowiązków posiadacze ci odpowiadają solidarnie.
Czy materiał w postaci ziemi i gruzu, przywieziony na działkę w celu niwelacji terenu, stanowi odpad w rozumieniu ustawy o odpadach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ziemia została wydobyta w trakcie robót budowlanych i nie jest wykorzystywana do celów budowlanych na terenie, na którym została wydobyta, lub została przetransportowana w inne miejsce, stanowi odpad.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o odpadach i rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów, gleba i ziemia z terenów zanieczyszczonych lub wydobyta w trakcie robót budowlanych, jeśli nie jest wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem na terenie wydobycia, jest odpadem. Ponadto, wykorzystanie jej do niwelacji terenu, a nie utwardzania powierzchni, wyklucza możliwość dopuszczalnego odzysku.
Przepisy (21)
Główne
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19
Ustawa o odpadach
Definicja posiadacza odpadów, obejmująca wytwórcę i osobę fizyczną/prawną/jednostkę organizacyjną będącą w posiadaniu odpadów. Domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów.
u.o.o. art. 26 § ust. 1
Ustawa o odpadach
Obowiązek posiadacza odpadów niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
u.o.o. art. 26 § ust. 2
Ustawa o odpadach
Nakaz usunięcia odpadów przez organ wykonawczy w drodze decyzji, w przypadku nieusunięcia ich przez posiadacza.
u.o.o. art. 26 § ust. 3a
Ustawa o odpadach
Decyzja wydawana w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie nimi; posiadacze odpowiadają solidarnie.
Pomocnicze
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o odpadach
Definicja odpadu oparta na triadzie: pozbycie się, zamiar pozbycia się, obowiązek pozbycia się. Obejmuje także materiały podlegające odzyskowi.
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 32
Ustawa o odpadach
Definicja wytwórcy odpadów, obejmująca podmiot świadczący usługi budowlane, chyba że umowa stanowi inaczej.
u.o.o. art. 27 § ust. 3
Ustawa o odpadach
Przejście odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami na następnego posiadacza, który posiada stosowne zezwolenie lub wpis do rejestru.
u.o.o. art. 27 § ust. 9
Ustawa o odpadach
Wyjątek od zasady odpowiedzialności, pozwalający na przekazywanie odpadów osobom fizycznym/niebędącym przedsiębiorcami do wykorzystania na potrzeby własne zgodnie z przepisami.
p.o.ś. art. 3 § pkt 44
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Definicja władającego powierzchnią ziemi.
u.o.o. art. 2 § pkt 3
Ustawa o odpadach
Wyłączenie stosowania ustawy do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów naturalnych wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem wykorzystania ich w stanie naturalnym na terenie wydobycia.
k.c. art. 366
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące odpowiedzialności solidarnej.
k.c. art. 376
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące odpowiedzialności solidarnej.
k.c. art. 369
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące odpowiedzialności solidarnej.
k.w. art. 154 § § 2
Kodeks wykroczeń
Odpowiedzialność za wyrzucanie kamieni na nienależący do siebie grunt polny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.
u.c.p.g.
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Zmiany w ustawie o odpadach wprowadzające odpowiedzialność solidarną.
Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów
Katalog odpadów, w tym kod 17 05 04 (gleba i ziemia).
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku
Dopuszczalne metody odzysku dla odpadu o kodzie 17 05 04.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, twierdząc, że nie jest posiadaczem odpadów, a wyłączną odpowiedzialność ponosi P. S. • Skarżący zarzucił błędne zastosowanie art. 26 ustawy o odpadach, twierdząc, że nie jest adresatem decyzji, a P. S. jako wytwórca jest jedynym zobowiązanym. • Skarżący zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 26 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 32 w zw. z art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach, twierdząc, że odpowiedzialność ponosi wyłącznie P. S. lub spółka E. S.A. jako wytwórcy. • Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, zgromadzenia materiału dowodowego i oceny dowodów, w tym pominięcie faktu przywiezienia odpadów przez P. S. i jego kłamstw. • Skarżący zarzucił naruszenie art. 80 k.p.a. przez wydanie decyzji w oparciu o domniemanie i brak uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego. • Skarżący zarzucił naruszenie art. 107 w zw. z art. 11 k.p.a. przez lakoniczne uzasadnienie decyzji.
Godne uwagi sformułowania
posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów, przy czym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. • Decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie.
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący
Olga Białek
sprawozdawca
Malwina Jaworska-Wołyniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za usuwanie odpadów, w tym odpowiedzialności solidarnej wytwórcy i posiadacza odpadów, a także interpretacja pojęcia posiadacza odpadów w kontekście właściciela nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o odpadach, ale jego interpretacja pojęć prawnych ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być kwestie odpowiedzialności za odpady i jak sąd interpretuje pojęcie 'posiadacza odpadów', co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców.
“Właściciel działki odpowiedzialny za odpady przywiezione przez kogoś innego? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.